โรงเรียนแห่งแรกของไทยคือโรงเรียนอะไร ?
โรงเรียนในประเทศไทย
โรงเรียนในประเทศไทย จัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการครั้งแรกในการปฏิรูปการศึกษาครั้งใหญ่ ในสมัยรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2414 โปรดเกล้าฯให้ตั้งโรงเรียนหลวงแห่งแรกขึ้นในพระบรมมหาราชวัง คือโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนสวนกุหลาบสอนวิชาภาษาไทย คณิตศาสตร์ และขนบธรรมเนียมราชการ
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์ คอนแวนต์เป็นโรงเรียนแห่งแรกที่สอนภาษาไทยและภาษาต่างประเทศในตำบลบ้านญวน อำเภอสามเสน จังหวัดพระนคร ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2468 เดิมตั้งอยู่เลขที่ 525 ถนนราชวิถี มุขนายกเรอเน แปร์รอส ได้ยกที่ดินและอาคารสองชั้น ให้เป็นโรงเรียนชั่วคราว ตามความประสงค์ของบาทหลวงบรัวซาต์ (Broizat) อธิการโบสถ์บ้านญวน สามเสน ที่จะให้คณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร เข้ามาจัดการศึกษาให้เด็กหญิง ในชุมชนเขตวัดสามเสน และชุมชนใกล้เคียง โดยมีซิสเตอร์เดซิเร ดำรงตำแหน่งอธิการิณี และนักบวชอีก 4 คน เป็นผู้รับรองหนังสือ ในปีแรกที่เปิดสอนมีนักเรียน 59 คน ปัจจุบันตั้งอยู่เลขที่ 92 ซอยมิตรคาม ถนนสามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร บนเนื้อที่ 5 ไร่ 59 ตารางวา โรงเรียนนารีนุกูล
ในปี พ.ศ. 2480 ทางราชการให้งบประมาณก่อสร้างอาคารใหม่ขึ้น ณ บริเวณตะวันออกของทุ่งศรีเมืองโรงเรียนนารีนุกูลจึงย้ายออกจากที่เดิมไปอยู่ที่ใหม่และเปิดเรียนวันแรกในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2480 และในปี พ.ศ. 2515 ได้รับงบประมาณสร้างอาคารเรียนขึ้นในสถานที่ใหม่ เนื้อที่ 37 ไร่ 1 งาน 67 ตารางวา ซึ่งนายเดช ถิรวัฒน์ เป็นผู้บริจาคให้เป็นที่ตั้งของโรงเรียนนารีนุกูลในปัจจุบัน เมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2516 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ได้ทรงพระกรุณาเสด็จวางศิลาฤกษ์อาคารเรียนหลังที่ 2 และโรงเรียนได้ถือเอาวันที่ 4 มกราคม เป็นวันสถาปนาโรงเรียน  หลักสูตร
สำหรับประเทศไทย แม้ว่าจะไม่มีการคิดค้นหรือบัญญัติคำว่าหลักสูตรไว้ใช้ในสมัยก่อน แต่พบลักษณะของหลักสูตรและการพัฒนาหลักสูตร โดยพัฒนาการของหลักสูตรไทยสามารถย้อนไปได้ถึงสมัยอาณาจักรสุโขทัย โดยในสมัยสุโขทัยนั้นจะมีศูนย์กลางการเรียนรู้อยู่ทั้งสิ้น 2 แห่ง แห่งแรกคือวัด ซึ่งให้การศึกษาแก่ลูกหลานขุนนางและสามัญชนผ่านการบวชเรียน และสำนักราชบัณฑิตซึ่งทำหน้าที่ในการสอนพระบรมวงศานุวงศ์ โดยวิชาที่จัดการเรียนการสอนในสมัยนั้นคือภาษาบาลีและภาษาไทย ทั้งนี้เพื่อต่อยอดในการศึกษาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในอนาคต ดังนั้นหลักสูตรในสมัยนี้จะเน้นเนื้อหาสาระของพระธรรมวินัย รวมไปถึงการปฏิบัติตนตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาอีกด้วย สำหรับหลักสูตรของผู้หญิงจะปรากฏในรูปแบบของการศึกษานอกระบบเน้นการบ้านการเรือนเป็นหลัก เมื่อถึงสมัยอยุธยา การจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรลักษณะนี้ปรากฏเรื่อยมาจนกระทั่งถึงรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยในสมัยนี้มีสำนักราชบัณฑิตเกิดขึ้นอย่างมากมาย รวมไปถึงมีการแต่งแบบเรียนที่สำคัญมากแบบเรียนหนึ่งคือ "จินดามณี" นอกจากนี้ยังพบว่ามีการเรียนการสอนภาษาต่างประเทศหลายภาษา เช่น ภาษาสันสกฤต ภาษาลาว ภาษาฝรั่งเศส และภาษาจีน เป็นต้น ดังนั้นหลักสูตรตั้งแต่สมัยนั้นจึงมีลักษณะการเน้นท่องจำจากแบบเรียนเป็นหลัก ซึ่งการศึกษาในรูปแบบนี้มีอิทธิพลต่อเนื่องมาในสมัยธนบุรีและรัตนโกสินทร์ตอนต้น นอกจากการศึกษาในรูปแบบไทยจารีตแล้วยังพบการศึกษาตามหลักสูตรตะวันตกอีกด้วย ซึ่งสมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้ส่งมหาดเล็กของพระองค์เข้าศึกษาตามหลักสูตรของฝรั่งเศสอีกด้วย โรงเรียนทีปังกรวิทยาพัฒน์ (วัดน้อยใน) ในพระราชูปถัมภ์ฯ
โรงเรียนวัดน้อยในเป็นโรงเรียนเก่าแก่ ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 โดยมีพระอธิการมั่งเป็นเจ้าอาวาสวัดน้อยในเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนนี้ แรกเริ่มมีนักเรียนเพียง 20 คน เรียนในศาลาการเปรียญ มีพระภิกษุเที่ยง
เป็นผู้สอนเพียงองค์เดียว ต่อมาพระภิกษุเที่ยงลาสิกขาบทและลาออกจากการเป็นครู คุณครูขำ มัฆลักษณ์บ้านอยู่ตรงข้ามวัดน้อยใน เป็นครูใหญ่แทนและนักเรียนเพิ่มมากขึ้น จึงต้องเพิ่มครูสอนเป็น 3-4 คนมีชั้สูงสุดเรียกว่า "ประโยคประถม" เทียบได้กับประถมศึกษาปีที่ 6 ในปัจจุบันกิจการตอนนี้นับว่าเจริญดีขึ้นกระทรวงศึกษาธิการเห็นความดีความชอบของพระอธิการมั่งจึงขอพระราชทานสมณศักดิ์เป็น"พระครูวิทยานุกูล" ใรัชกาลที่ 6 ได้ก่อตั้งกองลูกเสือที่ 28เนื่องจากโรงเรียนอาศัยการเปรียญ และมีนักเรียนเพิ่มมากขึ้น ท่านผู้ใจบุญ 2 ท่านคือนายเหมือน และนางเปี่ยม มัฆลักษณ์ (บิดามารดาคุณครูขำ มัฆลักษณ์) ได้บริจาคทรัพย์สร้างโรงเรียนขึ้นเป็นเอกเทศซึ่งอยู่ทางหน้าวัดด้านใต้ เป็นอาคารชั้นเดียวจุนักเรียนได้มากต่อมาทางวัดได้รื้อเอาไม้มาสร้างโรงเรียนนักธรรมของวัดและได้มอบโรงเรียนให้กระทรวงศึกษาธิการกระทรวงฯได้ทูลเชิญกรมพระชัยนาทนเรนทรครั้งยังเป็นพระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์)เสด็จมาเปิดป้าย นามโรงเรียน คุณครูขำ มัฆลักษณ์ ยังเป็นครูอยู่ตามเดิม(ต่อมาในรัชกาลที่ 7 ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น ขุนภารศาสตร์) หลังจากเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2485ทางราชการได้เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดใหม่ โรงเรียนวัดน้อยใน ซึ่งเดิมขึ้นอยู่กับจังหวัดธนบุรีได้เปลี่ยนแปลงไปขึ้นกับอำเภอบางกรวยจังหวัดนนทบุรีและได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนประจำอำเภอบางกรวยต่อมาขุนภารศาสตร์สุขภาพไม่สมบูรณ์และลาออกจากราชการ ร.ต.ถิน อาจหาญ ได้มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่แทนเนื่องจากโรงเรียนวัดสุวรรณคีรี(วัดขี้เหล็ก) ซึ่งตั้งอยู่ในย่านคลองบางกอกน้อย และอยู่ใกล้โรงเรียนวัดน้อยในเจริญขึ้นมากมีการศึกษาถึงขึ้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 (ม.3 ปัจจุบัน) ราชการจึงสั่งยุบโรงเรียนวัดน้อยในแต่ต่อมาโรงเรียนวัดสุวรรณคีรีก็ได้ยุบเลิกไปอีกการศึกษาในย่านคลองบางกอกน้อยจึงซบเซาไปมากเพราะไม่มีโรงเรียนในบริเวณนั้นเหลืออยู่อีกเลย โรงเรียนวัดราชบพิธ
วันที่ 5 เมษายน 2532 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารโรงเรียนวัดราชบพิธแห่งใหม่ ณ สวนเจ้าเชตุ โดยได้รับงบประมาณการก่อสร้างโรงเรียนจากกรมสามัญศึกษา 39,560,000 บาท เพื่อดำเนินการก่อสร้างโรงเรียนมัธยมศึกษาแบบคอมเพล็กซ์แห่งแรกของประเทศไทย พร้อมทั้งอาคารพลศึกษาและสระว่ายน้ำในวงเงิน 117 ล้านบาท การก่อสร้างได้ดำเนินไปจนกระทั่งสามารถย้ายนักเรียนเข้าไปเรียนยังสถานที่เรียนแห่งใหม่ เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2533 เป็นต้นมา โรงเรียนราชวิทยาลัย
ปี พ.ศ. 2453 อันเป็นปีแรกในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว นั้น ได้ทรงตั้ง<b data-parsoid='{"dsr":[13960,13986,3,3]}'>โรงเรียนมหาดเล็กหลวง</b>ขึ้น เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2453 โปรดให้เป็นโรงเรียนในพระบรมราชูปถัมภ์ สำหรับโรงเรียนราชวิทยาลัยได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้โอนมากระทรวงยุติธรรมโดยใช้ตราข้อบัญญัติการจัดตั้งโรงเรียนในรูปใหม่รวม 19 ข้อ และ โปรดให้มีสภากรรมการปกครองโรงเรียนเป็นเจ้าหน้าที่จัดการโรงเรียน ตำรวจไทย
ในปี พ.ศ. 2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธรขึ้นที่จังหวัดนครราชสีมาเพื่อผลิตนายตำรวจให้ทำหน้าที่ผู้บังคับหมวดรับราชการในกรมตำรวจภูธร โดยในขณะนั้นมีนายร้อยโท ม.ร.ว.แดง (หม่อมแดง) ผู้บังคับการตำรวจภูธรเขต 3 นครราชสีมา ทำหน้าที่เป็นผู้บังคับการโรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธรคนแรก ถือเป็นรากฐานเริ่มต้นของโรงเรียนนายร้อยตำรวจยุคปัจจุบัน ซึ่งในปี ร.ศ.121 (พ.ศ. 2445) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระราชหัตถเลขาถึงกรมหลวงดำรงราชานุภาพ มีพระบรมราชานุญาตโปรดเกล้าฯให้ย้ายที่ตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจจากมณฑลนครราชสีมา ไปตั้งอยู่ที่ ต.ห้วยจระเข้ จ.นครปฐม ตามการกราบบังคมทูลขอของกรมหลวงดำรงราชานุภาพ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (ประเทศไทย)
ในปี พ.ศ. 2453 ได้จัดตั้งโรงเรียนอาชีวศึกษาแห่งแรก คือ โรงเรียนพาณิชยการที่วัดมหาพฤฒาราม และวัดราชบูรณะ ปี พ.ศ. 2456 จัดตั้งโรงเรียนเพาะช่าง และปี พ.ศ. 2460 จัดตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูประถมกสิกรรม โรงเรียนราชวิทยาลัย
เปิดกาลสมัยโรงเรียนราชวิทยาลัย ปฐมกำเนิดโรงเรียนราชวิทยาลัยนั้นเป็นผลสืบเนื่องจากลัทธิล่าอาณานิคม ซึ่งชาติมหาอำนาจตะวันตกอันประกอบด้วยฝรั่งเศส อังกฤษ ได้ใช้กำลังทหารเข้ารุกรานและแย่งชิงดินแดนของประเทศไทยไปเป็นลำดับ เหตุการณ์สำคัญที่สุดที่ประวัติศาสตร์ของสยามประเทศต้องจารึกไว้ คือ ในวันที่13 กรกฎาคม 2436 ฝรั่งเศสได้เคลื่อนเรือรบมาถึงปากอ่าวไทย ดังที่เป็นที่รู้จักกันดีในนาม วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 โรงเรียนศรีสงครามวิทยา
โรงเรียนศรีสงครามวิทยา ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2514 ณ บริเวณป่าสงวนแห่งชาติ ชื่อว่า "ป่าซำแม่นาง" มีเนื้อที่ทั้งหมด 105 ไร่ 3 งาน 72 ตารางวา[1] ขึ้นทะเบียนเป็นที่ราชพัสดุมอบให้ กรมวิสามัญศึกษา (เดิมคือหน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นกรมสามัญศึกษา และปัจจุบันเป็นสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน) เป็นผู้ใช้สอย ส่วนงานราชการจังหวัดเลย ร่วมกับทางอำเภอวังสะพุง ได้รับมอบหมายดำเนินการก่อตั้งโรงเรียน และชุมชนได้มีส่วนร่วมในการตั้งชื่อว่า โรงเรียนศรีสงครามวิทยา ตามชื่อหลวงศรีสงคราม เจ้าเมืองวังสะพุงท่านแรก โดยมีนายสุเมธ กัปโก ครูโท โรงเรียนสโมสรวิทยาลัย จังหวัดเลย เป็นครูใหญ่คนแรก เริ่มเปิดสอนในปีการศึกษา 2514 ประเภทสหศึกษา ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 2 ห้องเรียน มีนักเรียน 90 คน และเปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในปีการศึกษา 2519 ในระยะแรกใช้อาคารเรียนของโรงเรียนชุมชนวังสะพุงทำการสอน และย้ายมาเรียน ณ สถานที่ปัจจุบัน เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2515นับจากวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2514 ที่เป็นวันประกาศจัดตั้งโรงเรียนศรีสงครามวิทยาเป็นต้นมา จนถึงปัจจุบันรวมเวลากว่า 40 ปี แล้ว จากภูเขารกร้างทางทิศตะวันออกของอำเภอวังสะพุง มีแหล่งน้ำซับที่ไม่เคยเหือดแห้งนามว่า ซำแม่นาง แห่งนี้ ก็พัฒนาขึ้นมาโดยลำดับ จวบจนปัจจุบันได้กลายเป็นอุทธยานการศึกษาที่สำคัญยิ่งของจังหวัดเลย ผลิตลูกศิษย์เข้าสู่สังคมอย่างมีคุณภาพรุ่นแล้วรุ่นเล่า[2] โรงเรียนวัด
ต่อมารัชกาลที่ 5 ได้มีพระราชปรารภว่า สมควรที่จะจัดตั้งโรงเรียนให้แก่บรรดาราษฎรโดยทั่วถึงกัน จึงได้โปรดให้จัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นเป็นแห่งแรกที่วัดมหรรณพาราม พ.ศ. 2427 ซึ่งการตั้งโรงเรียนในวัด เพื่อจะใช้ศาลาวัดเพื่อทำการเรียนการสอนหนังสือ เป็นการประหยัดงบประมาณแผ่นดินในส่วนการก่อสร้างอาคารเรียนใหม่ ขนบธรรมเนียม ประเพณีของไทยก็นิยมส่งบุตรหลานเข้าเรียนในวัดอยู่แล้ว นอกจากนี้ยังมีข่าวลือและตื่นตระหนกในหมู่ราษฎรว่าการส่งบุตรหลานเข้าโรงเรียนเหมือนการถูกเกณฑ์เข้าเป็นทหารทำให้ไม่กล้านำบุตรหลานเข้าเรียนหนังสือ ซึ่งข่าวลือนี้ทำให้รัชกาลที่ 5 จำต้องมีพระบรมราชโองการประกาศไม่ให้เชื่อข่าวลือนี้ ซึ่งภายหลังจากมีพระบรมราชโองการออกมาทำให้ราษฎรกล้าส่งบุตรหลานเข้าเรียนในโรงเรียนหลวง และได้สร้างโรงเรียนตามวัดวาอารามต่างๆ ทั้งในกรุงเทพมหานคร และ หัวเมืองต่างๆ ขึ้นอีกหลายแห่ง โรงเรียนสุราษฎร์ธานี
โรงเรียนสุราษฎร์ธานี มักจะเรียกกันด้วยชื่อสั้น ๆ ว่า "โรงเรียนจังหวัด" ใช้อักษรย่อ "ส.ธ." ก่อตั้งชั้นในปีพ.ศ. 2450 ณ.บริเวณวัดธรรมบูชา ต.ตลาด อ.เมืองสุราษฎร์ธานี จ.สุราษฎร์ธานี ในปัจจุบัน โดยในระยะแรกใช้อักษรย่อว่าส.ฎ.1 โดยตราบถึงปัจจุบันได้แบ่งเป็นสามยุค คือยุคดอนเลียบ ยุคดอนครูรุ่ง และยุคดอนนกในปัจจุบัน โดยหลังจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่6) ได้โปรดเกล้าให้เปลี่ยนชื่อ เมืองไชยา เป็น สุราษฎร์ธานี และ เปลี่ยนชือมณฑลชุมพร เป็น มณฑลสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2485 ได้ใช้ชื่อโรงเรียนว่า โรงเรียนตัวอย่างมณฑลสุราษฎร์ธานี และใน พ.ศ. 2469 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีเป็นโรงเรียนรัฐบาลสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 11 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และตอนปลาย แบบสหศึกษา ตั้งอยู่เลขที่ 88 ถนนดอนนก ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี บนเนื้อที่ประมาณ 35 ไร่ จำนวนห้องเรียน 72 ห้อง โรงเรียนสุราษฎร์ธานี มีที่มาสืบต่อจากโรงเรียนประถมศรีสวัสดิ์มงคล ซึ่งตั้งอยู่ในวัดธรรมบูชา (วัดเลียบ) มีพระสอน โสภโณ เป็นครูใหญ่ จากหลักฐานปรากฏว่า เดือนสิงหาคม 2450 พระมหาวรรณ (สกุลมันตราภรณ์) กับเจ้าอธิการกลับ (สกุลปาลิต) ได้สร้างอาคารถาวรขึ้นหลังหนึ่ง ด้วยทุนทรัพย์ ของผู้มีจิตศรัทธากับการศึกษา (รื้อลงในปี พ.ศ. 2499 เพราะทรุดโทรมมาก) เดือนมิถุนายน 2451 กระทรวงธรรมการ ได้ส่งขุนประกาศวุฒิสาร มาเป็นข้าหลวงธรรมการประจำมณฑลชุมพรคนแรก เพื่อดำเนินการ จัดการศึกษา ให้เข้าระเบียบแผนใหม่ ขุนประกาศวุฒิสารจึงจัดให้อาคารที่ พระมหาวรรณกับเจ้าอธิการกลับสร้างไว้ เป็นโรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร โดยได้แยกนักเรียนชั้นสูงมาเรียน บนอาคารเรียนที่สร้างใหม่ มีนายเฟื่อง ตุวินันท์ ผู้ช่วยข้าหลวงธรรมการ มณฑลชุมพร ทำการแทนครูใหญ่ 18 พฤษภาคม 2452 กระทรวงธรรมการ ได้ส่ง นายเปลื้อง อายณโยธิน มาเป็นครูใหญ่โรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร มีหน้าที่ดูแลโรงเรียนประถมศรีสวัสดิ์มงคลและ โรงเรียนศรีสุพรรณดิษฐ์ ซึ่งตั้งอยู่ที่วัดพระโยค มีขุนศรเกษตรศึกษากร (รุ่ง ศรเก๎ษตริน Sarakshetrin) เป็นครูใหญ่ 10 กรกฎาคม 2457 ได้ย้ายนักเรียนโรงเรียนศรีสุพรรณดิษฐ์และโรงเรียนประถมศรีสวัสดิ์มงคล มารวมกับโรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร 19 กรกฎาคม 2458 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนนามมณฑลสุราษฎร์ และเปลี่ยนนามเมืองไชยาเป็น สุราษฎร์ธานี ดังนั้นชื่อโรงเรียน จึงได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนตัวอย่างมณฑลสุราษฎร์ และต่อมาเปลี่ยนเป็น โรงเรียน ประจำมณฑลสุราษฎร์ พ.ศ. 2459 ได้รวมโรงเรียนบำรุงดรุณี และโรงเรียนกุมารีวิทยาเข้ามาร่วมด้วย โรงเรียนประจำมณฑลสุราษฎร์จึงกลายเป็นโรงเรียนสหศึกษา 1 เมษายน 2469 ทางราชการประกาศยุบมณฑลสุราษฎร์ เป็นจังหวัดสุราษฎร์ธานี ชื่อโรงเรียนจึงเปลี่ยนเป็น โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2485 โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีได้จัดการเรียนใหม่ โดยแยกนักเรียนหญิงไปเรียน ที่โรงเรียนสตรีประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี และนักเรียนชายไปเรียนที่โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2499 โรงเรียนได้ขยายถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในรูปแบบสหศึกษา ใช้ชื่อว่า "ขั้นเตรียมอุดมศึกษาแผนกวิทยาศาสตร์" พ.ศ. 2507 ย้ายโรงเรียน มาตั้งที่ ถนนดอนนก สถานที่ตั้งในปัจจุบัน วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม (สยามเทค)
ได้พิจารณาชื่อโรงเรียนที่ตั้งไว้ตั้งแต่เริ่มแรกว่า “โรงเรียนช่างกลสยาม” สมควรที่จะเปลี่ยนชื่อใหม่ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับแผนพัฒนาโรงเรียน ดังนั้นในปี พ.ศ. 2524 จึงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น “โรงเรียนเทคโนโลยีสยาม (ช่างกลสยาม)” การที่โรงเรียนได้ใช้ชื่อ (ช่างกลสยาม) ไว้ท้ายชื่อโรงเรียนใหม่ด้วยนั้น เพื่อรักษาสถานภาพความเป็น โรงเรียนช่างกลแห่งแรกของประเทศไทยไว้ โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์
วันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2537 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ ณ สถานที่ปฏิบัติธรรมของวัดไร่ขิง วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2537 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงวางศิลาฤกษ์อาคารเรียนหลังแรก บริเวณมหาวิทยาลัยมหิดล ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม พ.ศ. 2538 โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์</b>ได้ย้ายมาทำการเรียนการสอนในสถานที่แห่งใหม่บริเวณมหาวิทยาลัยมหิดลจนกระทั่งปัจจุบัน วันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2543 ประกาศพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง<b data-parsoid='{"dsr":[23169,23199,3,3]}'>โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์</b>เป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์แห่งแรกของประเทศไทย มีสถานภาพเป็นองค์การมหาชน เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2544 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมชมการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ วันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2546 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงวางศิลาฤกษ์ อาคารหอพัก และทรงเปิดอาคารเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ 3 วันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2548 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารศูนย์วิทยบริการ ห้องฉายภาพยนตร์เสมือนจริงดาราศาสตร์ 3 มิติ และอาคารศูนย์กีฬา วันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2548 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระมหากรุณาธิคุณ เสด็จพระราชดำเนิน เป็นองค์ประธานทรงเปิดงานการจัดแสดงโครงงานวิทยาศาสตร์ระดับนานาชาติในประเทศไทย ครั้งที่ 1 (The 1st Thailand International Science Fair) ณ โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงรับฟังการบรรยาย และเสด็จทอดพระเนตรการเสนอโครงงานในรูปแบบโปสเตอร์ของนักเรียน พระองค์ได้ทรงซักถามนักเรียนทุกโครงงานด้วยความสนพระทัย ยังความปลื้มปีติให้แก่นักเรียน ครู ผู้จัดงาน และผู้เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาททั้งชาวไทยและต่างประเทศโดยถ้วนหน้า เป็นกำลังใจให้นักเรียน ครู และผู้จัดงาน มีความมุ่งมั่น ตั้งใจที่จะรังสรรค์ผลงานของโรงเรียนให้ก้าวหน้ามากยิ่งขึ้น วันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2552 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระมหากรุณาธิคุณ เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดหอประชุมพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (ปัญญา อินฺทปญฺโญ) อดีตเจ้าอาวาสวัดไร่ขิง พระอารามหลวง ห้องประชุมศาสตราจารย์ดร.สิปปนนท์ เกตุทัต ห้องประชุม ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ดร.ณัฐ ภมรประวัติ ห้องประชุมดร.โกวิท วรพิพัฒน์ ซึ่งห้องประชุมเหล่านี้ได้ตั้งชื่อตามผู้มีอุปการคุณต่อโรงเรียนเพื่อเป็นต้นแบบให้นักเรียนในการแสดงออกถึงการตอบแทนต่อผู้มีพระคุณ และทรงร่วมกิจกรรมปฏิบัติการ เรื่อง"การสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ และธรรมชาติของวิทยาศาสตร์" วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2553 ในช่วงเวลาเช้ามืด ได้เกิดเหตุวางเพลิงอาคาร ๒ ของโรงเรียน ห้องสมุดชั้น 1-2 เสียหายทั้งหมด ในส่วนชั้น 3 และอาคารใกล้เคียงเสียหายบางส่วน [12] โรงเรียนได้ประกาศปิดการเรียนการสอนเป็นเวลา 7 วัน โดยมีกำหนดเปิดเรียนใหม่อีกครั้งในวันที่ 14 มิถุนายน[13] วันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2553 นักเรียนโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์เดินทางเข้าหอพักเพื่อเตรียมพร้อมเปิดเรียนในวันที่ 14 มิถุนายน ในค่ำวันนั้นนางสาวนริศรา ชวาลตันพิพัทธ์ รัฐมนตรีช่วยกระทรวงศึกษาธิการ, หม่อมหลวงปนัดดา ดิศกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐม, ศ.ดร.คุณหญิงสุชาดา กีระนันทน์ ประธานกรรมการบริหารโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ เดินทางไปให้กำลังใจคณะครู อาจารย์ เจ้าหน้าที่และนักเรียนโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ให้ทุกคนทำหน้าที่ของตนเองอย่างเต็มที่เพื่อรักษามาตรฐานของโรงเรียนและร่วมมือกันปฏิบัติตามอุดมการณ์ที่โรงเรียนได้ปลูกฝังเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติสืบไป ภายในเวลา 1 สัปดาห์ที่ผ่านมา โรงเรียนได้ปรับสภาพห้องต่างๆภายในโรงเรียนให้เป็นห้องเรียนชั่วคราว ปรับห้องประชุมดร.โกวิท วรพิพัฒน์ให้เป็นห้องสมุดชั่วคราว ได้รับบริจาคหนังสือและโต๊ะเรียนจากหลายองค์กร อาทิ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมทั้งได้สั่งซื้อหนังสือใหม่จากศูนย์หนังสือจุฬา ได้รับพระราชทานหนังสือหลักสูตรสอวน.และหนังสือวิทยาศาสตร์จากต่างประเทศจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทั้งนี้ได้รับงบฉุกเฉินจากทางกระทรวงศึกษาธิการและได้รับเงินบริจาคจากสมาคมผู้ปกครองและศิษย์เก่าโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ การดำเนินการดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือของคณะกรรมการบริหารโรงเรียน คณะครูอาจารย์เจ้าหน้าที่ และศิษย์เก่าโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์เพื่อให้โรงเรียนกลับมาอยู่ในสภาวะปกติโดยเร็วที่สุด วันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2554 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระมหากรุณาธิคุณ เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดงานการนำเสนอโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ระดับนานาชาติ ครั้งที่ 7 หรือ The 7th International Student Science Fair 2011 (ISSF) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 11 ตุลาคม ถึง 15 ตุลาคม พ.ศ. 2554 โดยโรงเรียนวิทยาศาสตร์ทั้งในและต่างประเทศเข้าร่วมงานรวม 47 โรงเรียน จำแนกเป็นโรงเรียนจากต่างประเทศ 29 แห่ง ในประเทศ 18 แห่ง มีการนำเสนอโครงงานภาคโปสเตอร์ 158 โครงงาน ภาคบรรยาย 101 โครงงาน ส่วนกิจกรรมอื่น ๆ ประกอบไปด้วย กิจกรรม Science Show, Science Labs, Science and Mathematics Rally, Robotic Show, Astronomy night รวมทั้งการแสดงศิลปวัฒนธรรมประจำชาติของนักเรียนที่เข้าร่วมงานจากแต่ละประเทศ การศึกษาดูงานนอกสถานที่ด้านวิทยาศาสตร์ ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และการเยี่ยมชมโบราณสถานซึ่งเป็นศิลปวัฒนธรรมไทย [14] โรงเรียนวัดราชโอรส
โรงเรียนวัดราชโอรส เดิมเป็นโรงเรียนประชาบาล ตั้งอยู่ในเขตวัดราชโอรสาราม ด้านหน้าติดกับคลองสนามไชย ชื่อโรงเรียนประสิทธิ์วิทยาคม ต่อมาได้โอนเป็นโรงเรียนรัฐบาลขึ้นกับกระทรวงธรรมการ โดยรองอำมาตย์เอกหลวงพิรุณพิทยาพรรณ เจ้าหน้าที่กระทรวงธรรมการกับพระธรรมุเทศาจารย์ เจ้าอาวาส ได้พิจารณาร่วมกันว่ายังไม่มีโรงเรียนมัธยมในละแวกนี้ จึงเสนอให้โอนโรงเรียนประสิทธิ์วิทยาคมไปขึ้นกับกระทรวงธรรมการ มีชื่อว่า โรงเรียนวัดราชโอรส 
ในวันที่ 19 มีนาคม 2457 เปิดสอนในวันที่ 17 พฤษภาคม 2458 โดยมี ขุนจงจิตต์ฝึก (ราชบุรุษโชติ ไวยกฎ) ดำรงตำแหน่งครูใหญ่และคนแรก 
ระยะแรกโรงเรียนนี้เป็นโรงเรียนสหศึกษา เปิดสอนเพียง 2 ชั้น คือ ประถมปีที่ 1 และประถมปีที่ 2 ในช่วงเวลา 13 ปี ที่ขุนจงจิตต์ฝึกเป็นครูใหญ่ ได้ขยายการศึกษาอย่างเต็มที่ คือมีชั้นเรียนตั้งแต่ประถมศึกษาปีที่ 1, 2 และ 3 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย
ปีการศึกษา 2494 กระทรวงศึกษาธิการมีโครงการสร้างโรงเรียนฝึกหัดครูอีกแห่งหนึ่ง ที่ตำบลพญาไท อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร 
ต่อมาเนื่องจากสภาพความจำเป็นเกี่ยวกับสถานที่เรียนของนักเรียนมัธยมมีไม่เพียงพอ กระทรวงศึกษาธิการ จึงโอนโรงเรียนที่กำลังสร้างนี้ให้เป็นโรงเรียนมัธยมของ กรมวิสามัญ (ในเวลานั้น) ใช้ชื่ออย่างไม่เป็นทางการว่า“โรงเรียนรางน้ำ” แต่งตั้ง นายดัด จันทนะโพธิ  ปฏิบัติหน้าที่ครูใหญ่และได้ย้ายนักเรียนชาย  จำนวน 57 คน  ที่ฝากเรียนไว้ที่โรงเรียนวัดราชาธิวาส  มาเรียนที่นี่ 
ต่อมา ปีการศึกษา 2495 หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในสมัยนั้น ได้ตั้งชื่อโรงเรียนอย่างเป็นทางการว่าโรงเรียนศรีอยุธยา มีนายพงษ์ แสงทอง เป็นครูใหญ่คนแรก และในปีเดียวกันนั้นเองได้มีนักเรียนหญิงจำนวนหนึ่งเข้าไปเรียน แต่ไม่ได้รวมเป็นโรงเรียนเดียวกัน ฝ่ายโรงเรียนหญิงได้มอบหมายให้ น.ส.เศวต จึงเจริญ เป็นครูใหญ่ โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย
ในปี พ.ศ. 2552 โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย จัดโครงการส่งเสริมความเป็นเลิศด้านภาษาจีนแบบเข้มข้น (Intensive Chines Program) เปิดห้องเรียนพิเศษในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น-ปลาย โดยเรียนกับครูเจ้าของภาษาโดยตรง “ห้องเรียนขงจื่อ” ก่อตั้งขึ้นโดยโรงเรียนมัธยมสาธิตเทียนจิน ประเทศจีน และโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย โดยได้รับการสนับสนุนจากพระเทพภาวนาวิกรม (เจ้าคุณธงชัย) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม และประธานสถาบันขงจื่อ เค่อถัง ที่ได้เล็งเห็นความสำคัญของการศึกษาภาษาจีนของเยาวชนไทย นอกจากนั้น ห้องเรียนขงจื่อแห่งนี้ ก็ยังได้รับการอนุมัติให้เป็นห้องเรียนขงจื่อแห่งแรกของโลก จากสำนักงานส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาจีนนานาชาติ (Hanban) จึงทำให้ที่นี่เป็นแหล่งเรียนรู้ภาษา และวัฒนธรรมจีนสำหรับเยาวชนชาวไทย และผู้ที่สนใจทั่วไป โดยจุดประสงค์หลักก็เพื่อให้เป็นห้องเรียน และห้องสมุดที่มีความน่าเชื่อถือและสง่างาม เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านไอซีที ที่สมบูรณ์แบบแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่งจะมีทั้งหนังสือเรียนภาษาจีน และคอมพิวเตอร์อย่างครบถ้วน รวมไปถึงมีการจัดแสดงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาวจีนอย่างถูกต้องและชัดเจน หากว่าเข้ามาถึงโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยแล้ว ก็ไม่ต้องกลัวว่าจะหาห้องเรียนขงจื่อไม่เจอ เพราะที่ด้านล่างนั้นจะมีรูปหล่อทองแดงของท่านขงจื่อให้เห็นกันชัดเจน ส่วนตัวห้องเรียนนั้นจะอยู่ที่ชั้นสองของตึก ส่วนเมื่อเดินขึ้นไปถึงด้านหน้าห้องเรียนแล้ว จะเห็นบานประตูแบบจีนสีแดงบานใหญ่ตั้งอยู่ทางขวามือ ซึ่งก็เปรียบเสมือนว่ากำลังเดินเข้าสู่การเรียนรู้เมืองจีน ซึ่งเมื่อได้เดินเข้าไปถึงด้านในแล้ว ก็ทำจะให้รู้สึกว่าเหมือนมาอยู่ที่ประเทศจีนเลยทีเดียว เพราะมีการออกแบบและตกแต่งโดยชาวจีน ส่วนสิ่งของต่างๆ ที่อยู่ภายในห้อง ไม่ว่าจะเป็นของตกแต่งต่างๆ โต๊ะ เก้าอี้ พื้น หนังสือ หรือสิ่งของที่จัดแสดงอยู่ ก็ล้วนแต่นำเข้ามาจากประเทศจีนทั้งสิ้น ภายในห้องเรียนจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วนด้วยกัน ส่วนแรกก็คือส่วนที่จัดเป็นนิทรรศการเกี่ยวกับเรื่องราวของประเทศจีน โดยจะแบ่งออกเป็น 12 หัวข้อ อาทิ หุ่นทหารและม้าดินปั้นของสุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ อิฐสมัยราชวงศ์ฉินและกระเบื้องราชวงศ์ฮั่น เครื่องเคลือบและเครื่องหยก การทำกระดาษและแท่นพิมพ์ การแพทย์แผนจีนและยาจีน เครื่องแต่งกายประจำเผ่า เป็นต้น โดยแต่ละหัวข้อจะมีการจัดแสดงสิ่งของ และมีข้อความบรรยายให้ความรู้เป็นภาษาจีนและภาษาอังกฤษ ส่วนที่เป็นภาษาไทยนั้นทางเจ้าหน้าที่กำลังจัดทำอยู่ เพื่อให้คนไทยอ่านแล้วเข้าใจได้ดีขึ้น ส่วนที่ 2 จะจัดเป็นส่วนของห้องสมุด ที่จะมีซีดีการเรียนการสอน หนังสือภาษาจีน ทั้งหนังสือเรียน วรรณกรรม หนังสืออ่านเล่นต่างๆ เอาไว้ให้นั่งอ่านกัน ต้องขอบอกก่อนว่าโต๊ะที่นั่งอ่านหนังสือนั้นก็ไม่ธรรมดา เพราะนำเข้ามาจากประเทศจีน ส่วนตัวโต๊ะก็จะมีลักษณะคล้ายๆ กับแผ่นหินที่จารึกข้อความต่างๆ ไว้ ซึ่งข้อความเหล่านั้นก็จะเป็นประโยคที่ใช้สอนเด็กๆ ชาวจีนตอนเริ่มอ่านหนังสือ ในส่วนสุดท้ายของห้องเรียนขงจื่อ ก็จะเป็นในส่วนของการเรียนรู้ และการเรียนการสอนภาษาจีน โดยที่นี่จะมีห้องเรียนที่เพียบพร้อมไปด้วยอุปกรณ์การสอนต่างๆ ทั้งตำราเรียน คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ รวมไปถึงจะมีจอคอมพิวเตอร์ระบบสัมผัสขนาดใหญ่ให้ได้มาเรียนมาเล่นกันด้วย อักษรเบรลล์
อักษเบรลล์เริ่มมีการนำเข้ามาในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2482 โดยอาจารย์เจเนวีฟ คอลฟีลด์ (Genevieve Caulfield) ก่อตั้งโรงเรียนสอนคนตาบอดขึ้นในประเทศไทย 12 มกราคม พ.ศ. 2482 ใช้ชื่อว่า โรงเรียนสอนคนตาบอด นับว่าเป็นโรงเรียนสำหรับคนพิการแห่งแรกในประเทศไทย โดยได้รับการสนับสนุนจาก นายแพทย์ฝน แสงสิงแก้ว ร่วมกำหนดรหัสโค้ดอักษรเบรลล์ไทยขึ้น ประกอบด้วย พยัญชนะต้น สระ วรรณยุกต์ และตัวสะกด มีนักเรียนคนแรก คือ หม่อมเจ้าพวงมาศผกา ดิศกุล และได้ทำการเผยแพร่ในระบบการศึกษาและการประกอบอาชีพยาวนานกว่า 70ปี  โรงเรียนราชดำริ
หลังจากนั้นทางกรรมการวัดจึงได้ประสานงานติดต่อกับ กระทรวงศึกษาธิการ
จัดตั้งโรงเรียนมัธยมศึกษา และให้ชื่อว่า โรงเรียนราชดำริ ในปี พ.ศ. 2518 
เพื่อเป็นที่ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช มหาราช โรงเรียนวัด
การศึกษาของไทยได้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยได้โปรดเกล้าฯ ให้พระบรมวงศานุวงศ์ เหล่าข้าราชการ ได้ส่งบุตรหลานเข้าเรียนหนังสือ ซึ่งพระองค์ได้มีพระบรมราชโองการบางตอนหนึ่งว่า หม่อมเจ้า หม่อมราชวงศ์ แลข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อย ซึ่งได้นำบุตรทูลเกล้า ทูลกระหม่อม ถวายให้ทำราชการสนองพระเดชพระคุณ มีเป็นอันมาก ทรงพระราชดำริตอนหนึ่งว่า บุตรหลานของท่านทั้งปวง บรรดาที่เข้ารับราชการ สนองพระเดชพระคุณอยู่นั้น แต่ล้วนเป็นผู้มีชาติมีตระกูล ควรจะรับราชการ เบื้องหน้าต่อไป แต่ยังไม่รู้หนังสือไทย แลขนบธรรมเนียมราชการอยู่โดยมาก และการรู้หนังสือนี้ ก็เป็นคุณสำคัญข้อใหญ่ เป็นเหตุจะให้ได้รู้วิชา แลขนบธรรมเนียมต่าง ๆ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า โปรดกระหม่อม ให้จัดโรงสอนขึ้นไว้ที่ในพระบรมมหาราชวัง แล้วจัดคนในกรมพระอาลักษณ์ ตั้งให้เป็นขุนนางพนักงาน สำหรับเป็นครูสอนหนังสือไทย สอนคิดเลข และขนบธรรมเนียมราชการ พระราชทานเงินเดือนครูสอนให้ สมควรพอใช้สอย ส่วนผู้ที่เรียนหนังสือนั้น ก็จะพระราชทานเสื้อผ้านุ่งห่ม กับเบี้ยเลี้ยงกลางวันเวลาหนึ่งทุกวัน ครูสอนนั้น จะให้สอนโดยอาการเรียบร้อย ไม่ให้ด่าตีหยาบคาย โรงเรียนเทพศิรินทร์
ในช่วงแรกเริ่มนั้นในปี พ.ศ. 2438 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ได้ทรงดำริที่จะสร้างตึกเรียนสำหรับวัดเทพศิรินทราวาสขึ้น เพื่ออุทิศพระกุศล สนองพระเดชพระคุณแห่งองค์ สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี พระชนนี และเพื่ออุทิศพระกุศลแก่ หม่อมแม้น ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา ชายาของพระองค์ ตึกเรียนหลังแรกนี้ได้รับการออกแบบให้มีศิลปะเป็นแบบโกธิคซึ่งถือว่าเป็นอาคารศิลปะโกธิคยุคแรกและมีที่เดียวในประเทศไทยโดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์เป็นผู้ออกแบบ ปี พ.ศ. 2445 ตึกเรียนหลังแรกของโรงเรียนได้สร้างเสร็จและได้ทำพิธีเปิดการเรียนการสอนใน วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2445 ด้วยพระมหากรุณาธิคุณแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานนามตึกเรียนหลังนี้ว่า ตึกแม้นนฤมิตร์ และ ได้พระราชทานนามโรงเรียนว่า "เทพศิรินทร์" อีกทั้งยังมีพระราชดำริให้ย้ายโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย มายังตึกแม้นนฤมิตร์อีกด้วย เพื่อรอการก่อสร้างตึกอาคารเรียนที่โรงเรียนนั้น โรงเรียนวัดสุทธิวราราม
โรงเรียนวัดสุทธิวราราม (English: Wat Suthiwararam School) (อักษรย่อ: ส.ธ., ST) เป็นโรงเรียนแรกในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ราษฎรสร้างขึ้นแล้วยกให้กระทรวงธรรมการ มีพระราชหัตถเลขาชมเชยให้การสร้างโรงเรียนวัดสุทธิวรารามเป็นแบบอย่างของการบำเพ็ญกุศลที่ต้องด้วยพระราชนิยมเป็นอย่างยิ่ง โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระองค์เสด็จพระราชดำเนินมาทรงทำพิธีเปิดเป็นโรงเรียนแรกในรัชกาล[4][5] เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 โดยใช้ชื่อพระราชทานจากพระองค์[6] ว่า โรงเรียนมัธยมพิเศษสุทธิวราราม โรงเรียนทุ่งสง
โรงเรียนทุ่งสงได้ก่อตั้งครั้งแรก เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2486 โดยอาศัยโรงธรรมศาลาในบริเวณวัดชัยชุมพลเป็นสถานที่เรียน โดยมีนายสิริ รัตนรัต ทำหน้าที่เป็นครูใหญ่คนแรก ต่อมาได้ย้ายมาขอใช้สถานที่ราชพัสดุ ติดกับโรงเรียนวัดชัยชุมพล เป็นสถานที่ก่อตั้งโรงเรียน ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2490 โรงเรียนจึงได้จัดงบประมาณจากทางราชการให้สร้างอาคารเรียนถาวรที่ราชพัสดุ ในเนื้อที่ 2 ไร่ 3 งาน โดยในระยะแรกเปิดรับสมัครนักเรียนทั้งชายและหญิงเข้าเรียน ต่อมาในปี พ.ศ. 2501 จึงได้แยกนักเรียนหญิงออกไปตั้งเป็นโรงเรียนสตรีทุ่งสง จากความคับแคบของเนื้อที่โรงเรียน ทำให้ไม่สามารถขยายอาคารสถานที่ให้พอเพียงกับจำนวนนักเรียนที่เพิ่มขึ้นแต่ละปี ทำให้ผู้บริหารโรงเรียนในสมัยนั้นได้ดำริที่จะย้ายสถานที่ตั้งโรงเรียนในปี พ.ศ. 2512 นายพินิจ นุ่นพันธ์ ซึ่งดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนทุ่งสงในสมัยนั้น จึงได้ดำเนินเรื่องขอให้ที่ดินราชพัสดุบริเวณกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดน เขต 8 เป็นสถานที่ตั้งโรงเรียนแห่งใหม่ ทางราชการได้อนุมัติ และดำเนินการจัดสร้างอาคารประกอบขึ้นในปี พ.ศ. 2513 แล้วเสร็จ จึงเปิดให้นักเรียนเข้าเรียนในสถานที่แห่งใหม่นั้น เมื่อปี พ.ศ. 2516 เป็นต้นมา ถือว่าได้เป็นยุคใหม่ของโรงเรียน โดยมีลำดับขั้นของการพัฒนา ดังนี้ตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง จนถึงปัจจุบัน โรงเรียนทุ่งสงมีผู้บริหาร 13 คน ดังนี้พระคเณศ หรือ พระพิฆเนศ เป็นเทพของอินเดีย เป็นเทพประจำความขัดข้อง ตัวเป็นคน หัวเป็นช้าง เป็นผู้ประสาทวิชาเจ็ดประการคือ ช่างปั้น จิตรกรรม ดุริยางคศิลป์ นาฏศิลป์ สถาปัตยกรรม วาทศิลป์ และอักษรศาสตร์ ดังนั้นในวรรณคดี เมื่อกวีจะไหว้ครูก็มักจะไหว้พระพิฆเนศด้วยเช่นใน สามัคคีเภทคำฉันท์ เป็นต้น เพื่อจะได้ประสาทความสำเร็จ ให้กับผู้แต่งในการแต่งหนังสือเล่มนั้น นอกจากนั้นดวงตราประจำวรรณคดีสโมสร ก็ใช้รูปพระพิฆเนศ  โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
พุทธศักราช 2525 ซึ่งเป็นปีเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์ประธานคณะกรรมการปฏิสังขรณ์ วัดพระศรีรัตนศาสดารามและพระบรมมหาราชวัง โปรดเกล้าฯ ให้บูรณะซ่อมแซมอาคารพระตำหนักสวนกุหลาบและอาคารโรงโขนซึ่งอยู่ห่างกันประมาณ 500 เมตร ให้ใช้การได้และมีพระราชดำริว่าในอดีตพระตำหนักสวนกุหลาบเคยเป็นที่ตั้งโรงเรียนมาก่อน ฉะนั้นเมื่อซ่อมแซมแล้วก็ควรให้เป็นโรงเรียนเหมือนเดิม เพื่อพัฒนาคนและชุมชนไปด้วย และจะเป็นประโยชน์ต่อบ้านเมือง สำนักพระราชวังได้มีหนังสือด่วนมากให้สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ จัดตั้งโรงเรียนประถมศึกษาตามพระราชดำริในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีขึ้นในบริเวณพระบรมมหาราชวัง และขอให้ดำเนินการจัดตั้งในปีการศึกษา 2525 สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ ได้ส่งเรื่องให้สำนักงานการประถมศึกษากรุงเทพมหานคร ซึ่งได้นำเสนอคณะกรรมการการประถมศึกษากรุงเทพมหานครในการประชุมเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2525 คณะกรรมการฯ มีมติเป็นเอกฉันท์ในการจัดตั้งโรงเรียนและได้กราบบังคมทูลพระราชทานชื่อโรงเรียน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามโรงเรียนว่า "โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ" คณะกรรมการการประถมศึกษากรุงเทพมหานครจึงได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ เมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2525 และแต่งตั้ง นางสาวกาญจนา เมฆสวรรค์ ตำแหน่งอาจารย์ 2 โรงเรียนอนุบาลสามเสน(สำนักงานสลากกินแบ่งอุปถัมภ์) รักษาการในตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
17 พฤษภาคม พ.ศ. 2525 โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบเปิดทำการสอนเป็นวันแรก โดยใช้อาคารโรงโขนเป็นอาคารเรียน เปิดสอน 5 ห้องเรียน คือ อนุบาล 1 จำนวน 2 ห้อง อนุบาล 2 จำนวน 2 ห้อง และชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 1 ห้อง มีนักเรียนทั้งสิ้น 104 คน เป็นโรงเรียนสหศึกษาและขยายชั้นเรียนปีละ 1 ชั้น จนถึงประถมศึกษาปีที่ 6 ในปีการศึกษา 2530 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
พ.ศ. 2475 มี การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ซึ่งเป็นที่ไม่คาดคิดว่าโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนหลวงแห่งแรกของประเทศไทย จะมีหน้าประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวกับการเมืองการปกครองในสมัยนั้นด้วย เมื่อ วันศุกร์ ที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 คณะราษฎร ได้จับตัวพระบรมวงศานุวงศ์ เป็นตัวประกัน รวมทั้ง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ด้วย บรรยากาศขณะนั้นตึงเครียดมีการวิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างมาก บรรยากาศด้านการเมืองรุนแรงน่าหวาดกลัวแม้กระทั่งในโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
โรงเรียนช่างกลแห่งแรกของประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2475 ในนาม "โรงเรียนอาชีพช่างกล" ณ ตึกพระคลังข้างที่ ตรอกกัปตันบุช ถนนสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร โดยคณะนายทหารเรือ นำโดย น.อ. พระประกอบกลกิจ ร.น. และพลเรือตรีสงบ จรูญพร ร.น. กับเรือเอกทิพย์ ประสานสุข ร.น. เป็นผู้ช่วยเหลือในการก่อกำเนิดโรงเรียน ด้วยเหตุผลที่ต้องการให้ปลูกฝังอาชีพช่างให้กับเยาวชนไทย อีกสองปีต่อมาคือในปี พ.ศ. 2477 โรงเรียนอาชีพช่างกลจึงย้ายไปตั้งแทนที่กรมแผนที่ทหารบก ซึ่งได้ย้ายไปจากบริเวณท่าเรือ โรงเรียนราชินีล่าง จนปีต่อมาได้โอนโรงเรียนอาชีพช่างกลมาอยู่ในสังกัดกระทรวงธรรมการ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พร้อมชื่อโรงเรียนใหม่ว่า โรงเรียนมัธยมอาชีพช่างกล ในปี พ.ศ. 2480 ได้มีการดำเนินการเช่าที่ดินตรงข้ามสนามกีฬาแห่งชาติของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นวังของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ เดิม มีเนื้อที่ประมาณ 18 ไร่ ได้จัดสร้างอาคารเรียน 1 หลัง โรงฝึกงานอีก 8 หลัง แล้วย้ายโรงเรียนมัธยมอาชีพช่างกลมาอยู่ที่โรงเรียนใหม่นี้ เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2482 ตั้งชื่อโรงเรียนใหม่ว่า "ช่างกลปทุมวัน" โรงเรียนเมืองสุราษฎร์ธานี
ในอดีต โรงเรียนสมุทรปราการ
โรงเรียนสมุทรปราการทำการสอนครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2426 หลังสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้เสร็จลงมาตั้งโรงเรียนหนังสือไทยที่วัดกลางเมืองสมุทรปราการ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ จัดตั้งโรงเรียนที่มีอยู่ตามพระอารามหลวงทำให้โรงเรียนหนังสือไทยที่วัดกลางได้รับการจัดตั้งเป็น โรงเรียนวัดกลาง เมื่อ พ.ศ. 2429 ไทยเชื้อสายจีน
ในประเทศไทยมีโรงเรียนจีนหลายแห่ง ตัวอย่างเช่น โรงเรียนเผยอิงซึ่งตั้งอยู่ในย่านเยาวราช เปิดสอนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 หรือ โรงเรียนช่องฟ้าซินเซิงวาณิชบำรุงในจังหวัดเชียงใหม่ เปิดสอนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และ โรงเรียนภูเก็ตไทยหัว จังหวัดภูเก็ต เปิดสอนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ซึ่งเป็นโรงเรียนจีนแห่งแรกของไทย  โรงเรียนวัดสุทธิวราราม
จากหลักฐานที่พบจึงสามารถระบุได้ว่า "โรงเรียนมัธยมพิเศษสุทธิวรารามเป็นโรงเรียนแห่งแรกในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ราษฎรสร้างขึ้นแล้วยกให้กระทรวงธรรมการใช้เป็นโรงเรียน ซึ่งต้องด้วยพระราชนิยมในการสร้างโรงเรียนแทนวัด" โรงเรียนพัทลุง จังหวัดพัทลุง
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโรงเรียนหลวงสำหรับราษฎรทั่วไปขึ้นตามวัดทั้งในกรุงและหัวเมืองต่างๆ เริ่มดำเนินการอย่างจริงจังใน ร.ศ. 118 ซึ่งตรงกับ พ.ศ. 2442 เจ้าคุณพระรัตนธัชมุนี (ม่วง รตนโช) เมื่อครั้งมีสมณศักดิ์เป็นพระศิริธรรมมุนี และดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการการศึกษามลฑลมณฑลนครศรีธรรมราช (พัทลุง นครศรีธรรมราช และ สงขลา) ได้ตรวจสถานที่เพื่อสร้างโรงเรียนนี้ขึ้นใหม่ในจังหวัดพัทลุง และเห็นสมควรให้เปิดโรงเรียนขึ้นที่ศาลาการเปรียญวัดวัง ตำบลลำปำ ซึ่งเป็นสถานที่ใกล้กับที่ทำการกรมการจังหวัดพัทลุงในขณะนั้น ได้รับมอบหมายให้พระปลัดเอียด (พระครูอริยสังวาร) กับพระวินัยธรเทพ (พระครูธรรมจักรการาม) เป็นครูสอน
ในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2448 ได้มีการประกาศตั้งเป็นโรงเรียนหลวง ชื่อ "โรงเรียนอภยานานิวาส" นับเป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกของจังหวัดพัทลุง โดยทำการเปิดการสอนที่ศาลาการเปรียญวัดวัง ซึ่งเป็นสถานที่เปิดโรงเรียนมาแล้วนั่นเอง ในครั้งนั้นมีครูสอนในโรงเรียนเพียง 2 ท่าน คือพระภิกษุจีนเป็นครูใหญ่และนายย้อยเป็นผู้ช่วย
ในวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2455 ได้มีการปลูกสร้างอาคารเรียนขึ้นใหม่ ณ บริเวณริมทะเลสาบลำปำ เมื่อสร้างแล้วเสร็จ ได้ย้ายโรงเรียนไปทำการสอนในอาคารแห่งนั้น แลกเรียกชื่อในขณะนั้นว่า "โรงเรียนอภยานุกูล" ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็นเป็น "โรงเรียนประจำจังหวัดพัทลุง" และใช้ชื่อนี้มาตลอดสมัยตั้งอยู่ที่ริมทะเลสาบลำปำ
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2469 ได้ย้ายโรงเรียนจากริมทะเลสาบลำปำ เนื่องจากมีการย้ายทำการกรมการเมืองพัทลุงมาอยู่บริเวณตำบลคูหาสวรรค์ ซึ่งเป็นไปตามคำกราบบังคมทูลของ กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ โดยเห็นว่าเมืองพัทลุงควรอยู่ใกล้สถานีรถไฟเพื่อติดต่อกับทางเมืองหลวงได้สะดวก โรงเรียนประจำจังหวัดจึงจำเป็นต้องย้ายมาด้วย ในระยะแรกยังไม่มีอาคารเรียน จึงใช้ศาลาการเปรียญวัดประดู่หอมเป็นสถานที่เรียนและมีการการก่อสร้างอาคารเรียนใหม่ในเขตเมศบาลเมืองพัทลุง ซึ่งเป็นที่ตั้งโรงเรียนในปัจจุบัน เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จจึงได้ย้ายมาทำการเรียนการสอนในอาคารเรียนแห่งใหม่ เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2470 โดยยังคงใช้ชื่อ "โรงเรียนประจำจังหวัดพัทลุง" ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนพัทลุง" และเมื่อโรงเรียนได้เปิดทำการสอนจนถึงระดับเตรียมอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศเปลี่ยนแปลงชื่อโรงเรียนตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการลงวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2500 เป็น "โรงเรียนพัทลุง จังหวัดพัทลุง" ดังชื่อที่ใช้ปัจจุบัน โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หลังจากออกย้ายจากพระบรมมหาราชวัง โรงเรียนสวนกุหลาบก็ได้เคลื่อนย้ายไปยังศาลา 4 หลัง ของวัดมหาธาตุด้านทิศเหนือเรียกว่า โรงเรียนสวนกุหลาบวัดมหาธาตุด้านทิศเหนือ เพื่อรอการก่อสร้างโรงเรียนแห่งใหม่ ซึ่งในช่วงนี้มีโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบฝ่ายไทยอยู่ 2 ที่ ซึ่งอีกที่หนึ่งอยู่ที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวงในพระบรมมหาราชวัง เรียกว่า โรงเรียนสวนกุหลาบไทยในโรงเรียนมหาดเล็กหลวง ซึ่งโรงเรียนนี้คาดว่าเกิดจากการเคลื่อนย้าย ไปยังวัดมหาธาตุนั้นเคลื่อนย้ายไปไม่หมด ต่อมากระทรวงธรรมการได้งบประมาณในการสร้างที่ว่าการกระทรวงใหม่ และกระทรวงต้องการให้โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบเป็นโรงเรียนสำหรับฝึกหัดทดลองวิธีสอนและตำราเรียน จึงยกตึกหลังแรกใน 3 หลัง ให้เป็นโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ เรียกว่า โรงเรียนสวนกุหลาบวังหน้า ซึ่งจริงๆ กระทรวงต้องการให้โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบทั้งฝ่ายไทยและฝ่ายอังกฤษมารวมกันที่นี่ แต่สถานที่คับแคบไป จึงนำมาเฉพาะโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบฝ่ายไทยเพียงฝ่ายเดียว ต่อมาในปี พ.ศ. 2452 กระทรวงธรรมการ ได้ย้ายสถานที่ใหม่ ดังนั้นโรงเรียนสวนกุหลาบจึงต้องย้ายด้วย ซึ่งได้ย้ายไปอาศัยอยู่ ณ บริเวณศาลาวัดมหาธาตุด้าน ใต้เป็นการชั่วคราว จนกระทั่งย้ายมาอยู่ที่โรงเลี้ยงเด็กริมคลองมหานาค (โรงเรียนสวนกุหลาบโรงเลี้ยงเด็กริมคลอง มหานาค) หลังจากโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบฝ่ายไทยได้ย้ายไปตามสถานที่ต่างๆ ถึง 5 แห่ง โรงเรียนสวนกุหลาบก็ได้กลับมารวมอีกครั้งที่ "ตึกแถวหลังยาววัดราชบูรณะ" โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้กรมโยธาธิการออกแบบ แล้วใช้งบประมาณของวัดราชบูรณะเพื่อเช่าสถานที่ และพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้กำหนดเป็นโรงเรียนชั้นมัธยมศึกษาพิเศษ แล้วให้ชื่อว่า "โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย" และการรวมตัวครั้งนี้เป็นการรวม "สวนกุหลาบ" ทั้งหมด ซึ่งรวมทั้งโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบฝ่ายอังกฤษด้วย โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบางขุนเทียน
โรงเรียนแห่งนี้ เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประเภทสหศึกษาที่ได้เริ่มก่อตั้งโดย นายสมยศ เจริญโสภา อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนคนแรก ในขณะที่ดำรงตำแหน่งเป็นอาจารย์โรงเรียนสตรีวัดระฆัง เห็นว่าบริเวณโรงเรียนสตรีวัดระฆังคับแคบมาก เพราะมีเนื้อที่เพียง 2 ไร่ 2 งาน 79 ตารางวา จึงได้ติดต่อกับ อาจารย์พรพรรณ ยรรยงสถิตย์ โรงเรียนชิโนรสวิทยาลัย ภรรยาของ พ.ท.ยิ่งยุทธ ยรรยงสถิตย์ ผู้ตรวจการเคหะแห่งชาติเพื่อขอที่ดินในบริเวณการเคหะชุมชนธนบุรี ถนนธนบุรี-ปากท่อ กิโลเมตรที่ 8.5 ซึ่งพอจะยกให้แก่ โรงเรียนสตรีวัดระฆังได้ จึงได้มีการประชุมปรึกษาหารือกันระหว่างโรงเรียนสตรีวัดระฆังและเจ้าหน้าที่การเคหะแห่งชาติซึ่งมีมติที่ประชุมให้ยกที่ดินการเคหะแห่งชาติ จำนวน 12 ไร่ ให้แก่โรงเรียนสตรีวัดระฆังเพื่อก่อสร้างเป็นโรงเรียนสตรีวัดระฆังแห่งที่ 2 และให้รับทั้งชายหญิง โรงเรียนสตรีวัดระฆังจึงได้แจ้งให้กรมสามัญศึกษา ได้ขอให้กระทรวงศึกษาธิการพิจารณาจัดตั้งโรงเรียนมัธยมศึกษาประเภทสหศึกษา กระทรวงศึกษาธิการจึงได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนบางขุนเทียนวิทยา โรงเรียนวาสุเทวี
โรงเรียนวาสุเทวี เดิมชื่อโรงเรียนพระแม่ฟาติมา ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2496 มีนายมงคล วังตาล เป็นเจ้าของ เมื่อปี พ.ศ. 2498 ซิสเตอร์บุญประจักษ์ ทรรทรานนท์ อธิการิณีเจ้าคณะแขวงคณะอุร์สุลินแห่งประเทศไทย ได้ซื้อโรงเรียนนี้จากคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส และได้เปลี่ยนชื่อเป็น "วาสุเทวี" โดยคุณครูเฉลา ไทยวัฒน์ ครูภาษาไทยรุ่นแรกของโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัยเป็นผู้แปลจากชื่อภาษาลาติน REGINA MUNDI ซึ่งหมายถึง "พระแม่แห่งสากลโลก" นับเป็นชื่อที่มีความหมายตรงตามชื่อเดิมคือ “วาสุ” แปลว่าพื้นดิน “เทวี” แปลว่า ราชินี หมายถึง ราชินีแห่งพื้นพิภพหรือราชินีของโลก เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2541 ซิสเตอร์บุญประจักษ์ ทรรทรานนท์ ได้โอนโรงเรียนวาสุเทวีให้แก่มูลนิธิคณะอุร์สุลินเพื่อการศึกษาแห่งประเทศไทย โดยมีซิสเตอร์สมจิตร์ ครองบุญศรี ตำแหน่งประธานกรรมการมูลนิธิเป็นผู้รับใบอนุญาต วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2545 เปลี่ยนประธานกรรมการมูลนิธิเป็น
เปิดสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวนนักเรียนตั้งแต่แรกเปิดดำเนินการจนถึงปัจจุบันมีนักเรียน 10,691 คน ดำเนินงานโดยซิสเตอร์คณะอุร์สุลิน ซึ่งเป็นการให้การอบรมแก่กุลสตรีให้ดำเนินชีวิตเหมาะสมกับยุคสมัย"อบรมเสริมคนให้ครบ ประสบธรรมอันสูงส่ง ปัญญาแตกฉานมั่นคง เสริมส่งเป็นคนจนสมบูรณ์""SERVIAM ข้าฯ ยินดีรับใช้" มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ต่อมา โรงเรียนเกษตราธิการ ได้ถือกำเนิดขึ้น ในวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451 ณ วังประทุมวัน[15] โดยที่กระทรวงเกษตราธิการได้ทำการรวบรวมโรงเรียนที่อยู่ในสังกัดของกระทรวง 3 โรงเรียน คือ โรงเรียนแผนที่ (จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2425) โรงเรียนกรมคลอง (จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2448) และโรงเรียนวิชาการเพาะปลูก เป็นโรงเรียนเดียวกันเพื่อผลิตคนเข้ารับราชการในกรมกองต่าง ๆ ของกระทรวงเกษตราธิการ ถือได้ว่าเป็นหลักสูตรระดับอุดมศึกษาวิชาเกษตรศาสตร์ หลักสูตรแรกของประเทศไทย โดยได้เริ่มดำเนินการสอนหลักสูตรใหม่นี้ในปี พ.ศ. 2452 โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา
พุทธศักราช 2488 รัฐบาลได้ประกาศใช้ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยโรงเรียนราษฎร์ของวัด เพื่อเปิดโอกาสให้วัด ได้เข้าไปมีบทบาทในการจัดการศึกษาแก่เยาวชน ในรูปแบบโรงเรียนเอกชน ในชื่อ "โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา" ที่โรงเรียนสามารถจัดการเรียนการสอนได้ตั้งแต่ระดับปฐมวัย (อนุบาล)ถึงมัธยมศึกษา มีวัดเป็นผู้แทนรับใบอนุญาต พระภิกษุสงฆ์และ ฆราวาสเป็นผูบริหารรวมทั้งดำเนินการบริหาร จัดการการศึกษาของโรงเรียน เพราะแต่เดิมวัดส่วนใหญ่จัดการศึกษาอยู่แล้ว แต่ละแห่งไม่น้อยกว่า 30 - 40 ปี บางแห่งมีอายุการดำเนินการกว่า 60 ปี [2] โดยโรงเรียนแห่งแรก คือ โรงเรียนสุวรรณรังสฤษฎิ์วิทยาลัยอำเภอเมืองจังหวัดเพชรบุรี เปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ พ.ศ. 2475 บริหารงานภายใต้สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน ได้รับเงินอุดหนุนบางส่วนจากภาครัฐ โรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา
ในระหว่างปี พ.ศ. 2484-2486 ประเทศไทยตกอยู่ในภาวะสงครามโลกครั้งที่ 2 สถานที่ต่างๆ ในพระนคร รวมทั้งโรงเรียนอัสสัมชัญ(บางรัก) ได้รับความเสียหายจากการทิ้งระเบิดอย่างหนัก โรงเรียนจึงปิดทำการชั่วคราว คณะภราดาเห็นว่าถ้ายังอยู่ในพระนคร อาจได้รับอันตรายจึงได้พยายามหาสถานที่ที่ปลอดภัย เพื่อเปิดทำการสอนต่อไป ในราวเดือนธันวาคม 2485 คณะภราดาจึงได้ตัดสินใจอพยพนักเรียนส่วนหนึ่งซึ่งเป็นเด็กกำพร้า และนักเรียนประจำ ซึ่งมีภูมิลำเนาอยู่ต่างจังหวัดที่ไม่สามารถเดินทางกลับบ้านได้ มาเปิดทำการสอนที่ศรีราชาชั่วคราว คณะภราดา ครู และนักเรียนรุ่นแรก เรียกว่า “รุ่นบุกเบิก” ต่างช่วยกันแผ้วถางปรับพื้นป่าให้เป็นโรงเรียน เปลี่ยนไร่ตะไคร้เป็นไร่สับปะรดจนกลายเป็นไร่สับปะรด เอ ซี ที่มีชื่อเสียงเป็นอันมากและนำผลผลิตจากไร่ไปจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้มาจุนเจือโรงเรียน และเลี้ยงดูนักเรียนในระหว่างสงคราม กลางปี พ.ศ. 2486 สงครามโลกสิ้นสุดลงโรงเรียนอัสสัมชัญ (บางรัก) เปิดทำการสอนตามเดิม แต่อาคารนอนของนักเรียนประจำถูกทำลายได้รับความเสียหายเป็นอย่างมาก จึงไม่สามารถย้ายเด็กกำพร้า และนักเรียนประจำจากศรีราชากลับไปอยู่ที่พระนครได้ จึงจำเป็นต้องเปิดทำการสอนที่ศรีราชาต่อไป ประกอบกับเยาวชนในท้องถิ่นสมัครเข้าเป็นนักเรียน ไป – กลับ จำนวนมากขึ้น คณะภราดาจึงตัดสินใจเปิดทำการสอนอย่างจริงจังครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2487 โดยมีภราดาเทโอฟาน (ชิน บุณยานันทน์) เป็นอธิการผู้ก่อตั้ง และได้รับอนุญาตจากกระทรวงศึกษาธิการ ให้จัดตั้งโรงเรียนตั้งแต่วันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2491 และได้รับรองวิทยฐานะเทียบเท่าโรงเรียนรัฐบาลเมื่อ วันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 โรงเรียนสาธิต
สำหรับโรงเรียนสาธิตในประเทศไทยนั้นจะเป็นโรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นภายใต้การดูแลของคณะศึกษาศาสตร์หรือคณะครุศาสตร์ของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ เพื่อให้เป็นสถานฝึกปฏิบัติการทางการศึกษาและเป็นสถานที่ฝึกการปฏิบัติงานของคณะศึกษาศาสตร์หรือคณะครุศาสตร์ก่อนที่นิสิตนักศึกษาจะสำเร็จการศึกษา โรงเรียนศรีสังวาลย์ จังหวัดนนทบุรี
เมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๐๔ กระทรวงศึกษาธิการอนุญาตให้มูลนิธิฯตั้ง “โรงเรียนสอนเด็กพิการ”ในบริเวณเดียวกับศูนย์บริการเด็กพิการ เพื่อให้การศึกษาแก่เด็กพิการที่ไม่เคยเรียนหนังสือถึงระดับประถมศึกษาปีที่๗ สมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนีได้เสด็จเปิดโรงเรียนในวันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๘ และพระราชทานพระนามของพระองค์เป็นชื่อ “โรงเรียนศรีสังวาลย์” นับได้ว่ามูลนิธิอนุเคราะห์คนพิการฯ เป็นองค์กรเอกชนแห่งแรกในประเทศไทย ที่ให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการด้านร่างกายหรือสุขภาพ รวมทั้งเด็กพิการทางร่างกายเนื่องจากสมอง  (Cerebral Palsy:CP) อย่างครบวงจร ทั้งด้านการรักษาและบำบัดฟื้นฟู การศึกษา สังคม และอาชีพ โดยศูนย์บริการเด็กพิการ ให้บริการด้านการรักษาและบำบัดฟื้นฟูรวมทั้งที่พัก การเลี้ยงดู เสื้อผ้า อาหาร เครื่องช่วยคนพิการ และกายอุปกรณ์ เป็นต้น พร้อมกับการให้บริการนำเด็กไปรับการตรวจ วินิจฉัย รักษา ผ่าตัด พักฟื้นและบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพที่โรงพยาบาลต่างๆ ส่วนโรงเรียนศรีสังวาลย์ให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพด้านการศึกษา สังคม และอาชีพนอกจากนั้น ศูนย์บริการเด็กพิการยังจัดให้บริการโดยนักวิชาชีพด้านกายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด  อรรถบำบัด จิตบำบัด สังคมสงเคราะห์ รวมทั้งส่งนักเรียนไปฝึกการทรงตัวโดยการขี่ม้าและฝึกว่ายน้ำแก่เด็กพิการ ทั้งเด็กที่พักประจำอยู่ในศูนย์ฯ และเด็กที่มารับบริการแบบไป – กลับ ซึ่งโรงเรียนศรีสังวาลย์ต้องประสานงานกับศูนย์บริการเด็กพิการเพื่อให้นักเรียนของโรงเรียนศรีสังวาลย์ได้รับบริการดังกล่าวโรงเรียนศรีสังวาลย์ได้พัฒนาการให้บริการทางการศึกษาซึ่งรวมถึงบริการฟื้นฟูสมรรถภาพด้านสังคมและอาชีพแก่เด็กพิการอย่างต่อเนื่องในปัจจุบันได้จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงระดับมัธยมศึกษาปีที่๓แก่เด็กพิการที่อยู่ในระหว่างรับการรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพด้านการแพทย์ ดยมีนักเรียนประมาณปีละ ๓๐๐ คน ในจำนวนนี้ มีทั้งนักเรียนไป– กลับและนักเรียนประจำสำหรับนักเรียนประจำซึ่งพักที่ศูนย์บริการเด็กพิการ ส่วนใหญ่เป็นเด็กที่มีฐานะยากจน และมีภูมิลำเนาอยู่ต่างจังหวัดทั่วทุกภาคของประเทศ มูลนิธิฯจึงต้องให้บริการทั้งด้านที่พัก อาหาร เสื้อผ้า ผู้เลี้ยงดู และการบำบัดฟื้นฟู เป็นต้น เสมือนหนึ่งเป็นบ้านที่สองของเด็กพิการอย่างไรก็ตามหลักการสำคัญของโรงเรียนคือส่งเสริมให้นักเรียนได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพจนสามารถพึ่งตนเองได้แล้วกลับไปเรียนร่วมในโรงเรียนของเด็กทั่วไปที่อยู่ใกล้บ้านในภูมิลำเนาเดิมโดยทางมูลนิธิฯจะพิจารณาให้ทุนการศึกษาและติดตามให้ความช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง โรงเรียนราชวินิต
โรงเรียนราชวินิต ถือกำเนิดด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร คำว่า"ราชวินิต" เป็นนามพระราชทาน ความหมายว่า "สถานที่อบรมกุลบุตรกุลธิดาให้เป็นคนดี ด้วยพระบารมีปกเกล้าฯ" พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชปรารถที่จะจัดตั้งโรงเรียนราชอุปถัมภ์ ณ บริเวณสวนเพาะชำ วังสวนกุหลาบ จำนวน 6 ไร่ ทรงให้สำนักพระราชวังจัดตั้งเป็นโรงเรียนราษฎร์ ระดับประถมศึกษา รับนักเรียนที่เป็นบุตรหลานข้าราชการสำนักพระราชวัง โดยไม่เก็บค่าเล่าเรียน ขอครูจากกระทรวงศึกษาธิการมาช่วยทำการสอน ใช้งบประมาณจากสวัสดิการของกองมหาดเล็ก สำนักพระราชวัง จำนวน 1,000,000 บาท สร้างอาคารเรียน เมื่อหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ทราบพระราชประสงค์ จึงรับสนองพระบรมราชโองการ จัดตั้งโรงเรียนราชวินิต เป็นโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดกองการประถมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2509 เปิดสอนชั้นเด็กเล็กถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 7 รับนักเรียนที่เป็นบุตรหลานข้าราชการ สำนักพระราชวัง และของบุคคลทั่วไป โดยมีคุณหญิงพวงรัตน วิเวกานนท์ เป็นผู้บริหารโรงเรียนคนแรก โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เมื่อแผนกวิชาครุศาสตร์ขยายงานเป็น คณะครุศาสตร์ โดยมีศาสตราจารย์ท่านผู้หญิงพูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา เป็นคณบดีคนแรก ท่านได้เล็งเห็นความจำเป็นในการจัดตั้งโรงเรียนสาธิต เพื่อการฝึกหัดครูขั้นปริญญาขึ้นแทนโรงเรียนมัธยมหอวังฯ จึงได้ดำเนินการจัดตั้งโรงเรียนขึ้นโดยให้ชื่อว่า "โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" และทำพิธีเปิดป้ายชื่อโรงเรียนเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2501 การศึกษาในประเทศไทย
ในช่วงรัชสมัยกรุงศรีอยุธยา การศึกษาสำหรับราษฏร ยังจำกัดอยู่แค่ในวัด โดยมีจุดประสงค์เพื่อศึกษาคำสอนของพุทธศาสนา ในเตรียมตัวสำหรับการอุปสมบทเมื่ออายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ ราษฏรนิยมนำบุตรชายมาถวายตัวเป็นศิษย์ เพื่อเล่าเรียนหนังสือ และ ศึกษาเกี่ยวกับ พุทธศาสนาและ ภาษาบาลี
ในสมัยอยุธยาตอนกลาง ได้มีการแต่งหนังสือ จินดามณี โดย พระโหราธิบดี ถวายแด่ สมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นแบบเรียนภาษาไทยฉบับแรก มีเนื้อหาครอบคลุมเกี่ยวกับ การใช้ สระ พยัญชนะและวรรณยุกต์ วิทยาลัยนาฏศิลป
วิทยาลัยนาฏศิลป เดิมมีชื่อว่า "โรงเรียนนาฏดุริยางคศาสตร์" เปิดสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2477 นับเป็นสถาบันของชาติแห่งแรกที่ให้การศึกษาทั้งวิชาสามัญและวิชาศิลป ขึ้นอยู่กับกรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ ผู้ก่อตั้งโรงเรียนนี้คือ พลตรีหลวงวิจิตรวาทการ อธิบดีคนแรกของกรมศิลปากร ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2478 ทางการมีความประสงค์ที่จะให้วิชาศิลปทางโขน ละคร และดนตรี มารวมอยู่ในสังกัดเดียวกัน จึงได้โอนครูอาจารย์ทางนาฏศิลป์และดุริยางคศิลป์ กับศิลปินประจำราชสำนักของพระมหากษัตริย์ รวมทั้งเครื่องดนตรี เครื่องโขน เครื่องละครของหลวงบางส่วนจากกระทรวงวัง (สำนักพระราชวัง ในปัจจุบัน) ให้มาสังกัดกรมศิลปากร กรมศิลปากรจึงได้แก้ไขปรับปรุงการศึกษาของโรงเรียนนาฏดุริยางคศาสตร์ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น ในวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2478 ได้มีคำสั่งตั้งโรงเรียนศิลปากร (มหาวิทยาลัยศิลปากร ในปัจจุบัน) สอนวิชาช่างปั้น ช่างเขียน และช่างรักขึ้นอยู่กับกรมศิลปากร และให้โรงเรียนนาฏดุริยางคศาสตร์ไปรวมเป็นแผนกหนึ่งของโรงเรียนศิลปากร เรียกชื่อเฉพาะแผนกนี้ว่า "โรงเรียนศิลปากรแผนกนาฏดุริยางค์" ให้การศึกษาวิชาศิลปทางดนตรี ปี่พาทย์ และละคร แต่ยังไม่มีโขน ต่อมาวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2485 ได้ยุบกองโรงเรียนและให้ "แผนกช่าง" ของโรงเรียนศิลปากรไปขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยศิลปากร และโอนกรมศิลปากรไปสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ตั้งแต่วันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2485 กรมศิลปากรปรับปรุงกองดุริยางคศิลป์ เปลี่ยนชื่อใหม่เป็นกองการสังคีต และโอนแผนกนาฏดุริยางค์จากโรงเรียนศิลปากรขึ้นกับกองการสังคีต เปลี่ยนเป็น "โรงเรียนสังคีตศิลป" ขึ้นอยู่กับแผนกนาฏศิลป แต่เนื่องจากอุปสรรคและสงครามโลกครั้งที่สอง รวมทั้งราชการได้คืนสถานที่ไปใช้ราชการอย่างอื่น ระหว่าง พ.ศ. 2485 – พ.ศ. 2487 การศึกษาของโรงเรียนสังคีตศิลปจึงหยุดชะงักไปชั่วระยะหนึ่ง โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
สามวันต่อมา อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้เรียกหม่อมหลวงปิ่น มาลากุลเข้าไปพบและมอบหมายให้จัดตั้ง "โรงเรียนเตรียมมหาวิทยาลัย" ขึ้น โดยใช้สถานที่โรงเรียนมัธยมหอวังฯ (โรงเรียนหอวัง) แต่ให้ขยายไปจนจดถนนสนามม้า ให้ร่างโครงการเขียนแบบแปลนก่อสร้างอาคารเพิ่มเติม หาครูอาจารย์เขียนหลักสูตร ร่างระเบียบรวมทั้งระเบียบการรับสมัครนักเรียนด้วย ซึ่งได้ความช่วยเหลือเป็นอย่างดีจาก นายสนั่น สุมิตรและหม่อมเจ้าวงษ์มหิป ชยางกูร เป็นต้น เมื่อการจัดตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเป็นไปด้วยความราบรื่น ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการท่านแรกของโรงเรียนในวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2480 โดยเปิดสอนโรงเรียนเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 และนักเรียนได้เริ่มเรียนตามตารางสอนเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 โดยที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาแห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยเป็น<b data-parsoid='{"dsr":[8267,8310,3,3]}'>โรงเรียนสหศึกษาแห่งแรกในประเทศไทย ในช่วงชั้นก่อนระดับอุดมศึกษา การศึกษาในประเทศไทย
ในสมัยรัตนโกสินทร์ ได้มีชาวตะวันตกเข้ามามีบทบาทต่อราชสำนักสยาม รวมไปถึง คณะมิชชั่นนารีจากอเมริกา(คณะมิชชันนารีอเมริกันเพรสไบทีเรียน)เข้ามาเผยคำสอนศาสนา ผ่านการศึกษา และมีบทบาทก่อตั้งสถานศึกษาแห่งแรกของสยาม ได้แก่ โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 และเมื่อมีการปฏิรูปในรัชสมัยของรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชดำริที่จะขยายการศึกษา โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนขึ้นในราชอาณาจักรตามแบบตะวันตกที่แยกวัดและสถานศึกษาไว้คนล่ะส่วน โรงเรียนวัดป่าประดู่
โรงเรียนวัดป่าประดู่ เป็นโรงเรียนแรกในประเทศไทยที่ใช้ระบบการรูดบัตรบันทึกเวลาการเข้า-ออก โรงเรียน ซึ่งทางโรงเรียนจะส่งบันทึกเวลาการเข้า-ออกโรงเรียนของนักเรียน ให้ผู้ปกครองรับทราบทุกเดือน นอกจากนี้นักเรียนยังสามารถตรวจสอบผลการเรียน ได้จากจุดบริการรูดบัตรอื่นๆ ทั่วโรงเรียนอีกด้วย โรงเรียนราชินี
โรงเรียนราชินีเป็นโรงเรียนแรกที่ได้จัดการเรียนการสอนวิชายุวกาชาดขึ้น และดำรงมาจนถึงทุกวันนี้ โดยจะเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 แต่จะมีการสวมเครื่องแบบเมื่อชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 เป็นต้นไป และจะมีการจัดค่าย (จัดครั้งแรกชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ต่อไปก็จะเป็น ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3) ซึ่งจะมีการจัดค่ายที่ "ค่ายสุทธสิริโสภา" ตั้งอยู่ที่เขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา โรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรี
ในปี พ.ศ. 2504 ภราดาอาซีเนียว อานเกล อินฟานเต ได้ดำรงตำแหน่งอธิการคนแรก และภราดาประทีป ม. โกมลมาศ เป็นครูใหญ่คนแรก ปีการศึกษา 2504 สร้างเรือนไม้ 2 ชั้น คือ บ้านพักภราดาและอาคารเรียน เป็นเรือนไม้ชั้นเดียว ความยาว 104 เมตร มี 13 ห้องเรียน สอนตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงประโยคมัธยมศึกษาตอนต้น ครูรุ่นแรกของโรงเรียนมีจำนวน 5 ท่าน เปิดเรียนวันแรกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2504 มีจำนวนนักเรียน 95 คน โดยในวันเปิดเรียน คุณไถง สุวรรณฑัต ได้ทำพิธีมอบที่ดินโรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรีให้แก่มูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย  สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดี กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี
นอกจากนี้พระชนนีของพระองค์ยังทรงสร้างโรงเรียนนิภาคารขึ้นในพระตำหนักวังสวนสุนันทา ถือเป็นสถาบันศึกษานอกระบบแห่งแรกของไทย เมื่อปี พ.ศ. 2467 เพื่อชุบเลี้ยงเด็กและข้าหลวงให้มีการศึกษาที่ดีขึ้น หลังพระมารดาสิ้นพระชนม์ พระองค์จึงเป็นทั้งผู้อำนวยการและพระอาจารย์ มีการจ้างครูชาวไทยและฝรั่งมาช่วยสอน ครั้นเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เจ้านายได้หนีราชภัยไปต่างประเทศบ้างต่างเมืองบ้าง โรงเรียนนิภาคารจึงยุบเลิกโดยปริยาย โรงเรียนรัตนาธิเบศร์
โรงเรียนรัตนาธิเบศร์ ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2443 นับเป็นโรงเรียนแห่งแรกของจังหวัดนนทบุรี ซึ่งเกิดจากการริเริ่มของพระอธิการท้วม (พระครูศีลาภิรม) เจ้าอาวาสวัดบางขวาง และท่านเจ้าพระยารัตนาธิเบศร์ (พุ่ม ศรีไชยันต์) ผู้เปรียบเสมือนผู้ให้กำเนิดโรงเรียน โดยท่านบริจาคเงินจำนวน 100 ชั่ง จัดสร้างอาคารเรียนหลังแรกขึ้น เป็นอาคารตึก 2 ชั้น 4 ห้องเรียน เปิดเป็นโรงเรียนสอนเด็กชาย/หญิง และขนานนามโรงเรียนว่า "โรงเรียนรัตนาธิเบศร์" จนกระทั่งปีพุทธศักราช 2476 เมื่อเปิดโรงเรียนสตรีนนทบุรี โรงเรียนจึงงดรับนักเรียนหญิงคงรับเฉพาะเด็กชาย ต่อมาโรงเรียนได้ขยายพื้นที่ และก่อสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติม ให้เพียงพอกับจำนวนชั้นเรียนและจำนวนนักเรียน ซึ่งเพิ่มขึ้นตามลำดับ จนถึงปีพุทธศักราช 2527 จึงรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ตอนต้น และตอนปลาย โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์
พ.ศ. 2435 – พ.ศ. 2449 (ที่วัดสายชล ณ รังษี) การศึกษาของประชาชนชาวไทยในสมัยก่อนไม่มีแบบแผนที่แน่นอน ต้องอาศัยวัดเป็นแหล่งหลักในการให้การศึกษาแก่เยาวชนโดยจะมีพระเถระผู้ทรงคุณความรู้ด้านการอ่านเขียน และอบรมสั่งสอนด้านคุณธรรมจริยธรรม ชาวบ้านจึงมักนำบุตรหลานมาบรรพชาฝากไว้เป็นศิษย์ ให้คอยปรนนิบัติรับใช้อาจารย์ และใช้เวลาว่างในการหัดอ่านหัดเขียนตามที่อาจารย์ท่านสั่งหรือต่อหนังสือให้ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นในกรุงเทพฯหลายแห่ง ให้ตั้งโรงเรียนสำหรับราษฎรเป็นแห่งแรกที่วัดมหรรณพาราม เมื่อ พ.ศ. 2427 ราษฎรเกรงว่ารัฐบาลตั้งโรงเรียนขึ้นก็เพื่อราษฎรไปเป็นทหาร เนื่องจากการเป็นทหารในสมัยนั้นมีความลำบากมาก พระองค์ต้องมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศชี้แจง และชักชวนให้ราษฎรนิยมเรียนหนังสือ จึงทำให้การจัดตั้งโรงเรียนแพร่ออกสู่หัวเมืองมากยิ่งขึ้นเป็นลำดับ ต่อมาประกาศตั้งกรมศึกษาธิการขึ้น เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2430 เพื่อให้ดูแลจัดการการศึกษาโดยเฉพาะ และเมื่อมีโรงเรียนเพิ่มมากยิ่งขึ้น จึงฐานะกรมศึกษาธิการเป็นกระทรวงธรรมการ เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 แม้การโรงเรียนทั้งในกรุงเทพฯ และหัวเมืองจะแพร่หลายกว่าแต่ก่อนเป็นอันมาก ก็ยังไม่เป็นที่พอพระราชหฤทัย ทรงมีพระราชปรารภว่ายังสามารถให้การศึกษาแก่ราษฎรได้อย่างทั่วถึง จึงโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศตั้ง “โรงเรียนมูลสามัญศึกษา” ขึ้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2435 ครูผู้สอนในสมัยนั้น ได้แก่พระภิกษุที่อยู่ในวัดและจัดสอนตามหลักสูตรสามัญ แบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือโรงเรียนมูลสามัญชั้นต่ำ และโรงเรียนมูลสามัญชั้นสูง ในระยะแรกให้อาจารย์ผู้สอนจัดเก็บค่าธรรมเนียมเอง ดังข้อความสำคัญที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 9 ร.ศ. 111 (พ.ศ. 2435) หน้า 93-95 ตอนหนึ่ง ความว่า นอกจากนี้ในตอนท้ายของประกาศยังเน้นชัดอีกว่า “บรรดาโรงเรียนซึ่งตั้งในพระอารามแลวัดต่าง ๆ ประกาศนี้ ถ้าสอนตามแบบเรียนหลวงแล้ว ให้นับเป็นโรงเรียนหลวงทั้งสิ้น” จากประกาศฉบับนี้มีผลทำการตั้งโรงเรียนขึ้นตามวัดต่างๆ ทั่วราชอาณาจักร รวมทั้งจังหวัดฉะเชิงเทราด้วย ด้วยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น แสดงว่าหลังประกาศตั้งโรงเรียนมูลสามัญศึกษาเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2435 แล้ว การศึกษาที่วัดสายชลฯ จึงมีฐานะโรงเรียนมูลสามัญศึกษาโรงเรียนหนึ่งของเมืองฉะเชิงเทรา ในชื่อแรกคงใช้ชื่อโรงเรียนตามชื่อวัด โดยใช้ศาลาการเปรียญของวัดเป็นสถานศึกษาเล่าเรียนเปิดสอนทั้งชั้นมูลและชั้นประถม หรือกล่าวได้ว่า โรงเรียนวัดสายชล ณรังษี (แหลมบน) เป็นโรงเรียนหลวงของเมืองฉะเชิงเทรา ซึ่งขณะนั้นเจ้าคณะจังหวัด คือ ครูญาณรังษีมุนีวงษ์ (พระครูมี) ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาส ด้วยการศึกษาเริ่มแพร่หลาย มีผู้ส่งบุตรหลานให้เข้ารับการศึกษามากขึ้น จึงต้องขยายที่เรียนให้เพียงพอแก่นักเรียน จึงใช้โรงทึมที่หลวงอาณัติจีนประชาสร้างขึ้นเพื่อบำเพ็ญกุศลศพของพระวิสูตรจีนชาติแล้วถวายให้วัดเมื่อ พ.ศ. 2438 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงปฏิรูปการปกครองพร้อมกันไปด้วย โดยจัดแบ่งหัวเมืองออกเป็นมณฑล (มณฑลเทศาภิบาล) และได้จัดตั้งมณฑลปราจีนขึ้นในปี พ.ศ. 2437 ต่อมามีพระราชปรารภว่า “เมืองฉะเชิงเทรามีราชการมากกว่าเมืองอื่นๆ ทั้งยังมีทางรถไฟ และเป็นเมืองท่ามกลางมณฑล สมควรย้ายที่ว่าการมณฑลมาตั้งที่เมืองฉะเชิงเทราจะเป็นการสะดวกแก่การปกครองและการบังคับบัญชา” จึงโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายที่ว่าการมณฑลมาตั้งทีเมืองฉะเชิงเทราตั้งแต่วันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2445 ต่อมา ทรงมรพระราชประสงค์ที่จะจัดการการศึกษาให้เป็นแบบแผนเดียวกันทั่วทั้งประเทศ จึงทรงมอบให้กระทรวงธรรมการดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชประสงค์ โดยให้มีการศึกษาตาม “โครงการจัดการการศึกษาตามแบบอย่างอังกฤษ พ.ศ. 2441” กล่าวคือแบ่งการศึกษาเป็น 4 ระดับ ได้แก่ ชั้นมูล ชั้นประถม ชั้นมัธยม และอุดมศึกษา และจัดให้การศึกษาในโรงเรียนเพื่อให้เป็นแบบอย่างเฉพาะในเมืองที่เป็นที่ตั้งมณฑลขึ้นก่อน กระทรวงธรรมการจึงได้ส่ง ขุนวิธานดรุณกิจ ออกมาจัดการการศึกษาในมณฑลปราจีนบุรี ฉะเชิงเทราเป็นคนแรก โดยมีท่านเจ้าคุณทักษิณคณิศร แม่กองการศึกษาและแม่กองสอบไล่มาเป็นประธานร่วมด้วย เมือร่วมกันพิจารณากันว่าเห็นพ้องกันว่า “โรงเรียนวัดสายชล ณ รังษี (แหลมบน) ” มีความเหมาะสมที่จะเป็นตัวอย่างมากกว่าโรงเรียนวัดอื่นๆในละแวกเดียวกัน ด้วยเหตุผล 3 ประการคือ  วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร
วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม[1] (/พระ-เชด-ตุ-พน-วิ-มน-มัง-คะ-ลา-ราม/[2]) หรือ วัดโพธิ์ เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิด<b data-parsoid='{"dsr":[1544,1563,3,3]}'>ราชวรมหาวิหาร[3] และเป็นวัดประจำรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทั้งยังเปรียบเสมือนเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศด้วย เนื่องจากเป็นที่รวมจารึกสรรพวิชาหลายแขนง และทางยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำโลกของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เมื่อ มีนาคม พ.ศ. 2551[4] และวันที่ 16 มิถุนายน 2554 ทางยูเนสโก ได้ขึ้นทะเบียนจารึกวัดโพธิ์จำนวน 1,440 ชิ้น เป็นมรดกความทรงจำโลกในทะเบียนนานาชาติ โรงเรียนนายกวัฒนากร วัดอุดมธานี
โรงเรียนนายกวัฒนากร วัดอุดมธานี ตั้งอยู่ที่ 4/396 ถ.อุดมธานี ตำบลนครนายก อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก เป็นโรงเรียนวัดในพระพุทธศาสนาแห่งแรกของประเทศไทย ก่อตั้งโดย พระเดชพระคุณพระญาณนายก (จัน) เจ้าอาวาสวัดอุดมธานีในขณะนั้น เมื่อปี พ.ศ. 2465 ที่มีพระสงฆ์สอนหนังสือให้กับเด็กผู้ยากไร้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ และรับรองวิทยฐานะโดยกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อปี พ.ศ. 2477 โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
สมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่านตวนกู อับดุล ฮาลิม มูอัซซัม ชาห์ สมเด็จพระราชาธิบดีแห่งมาเลเซียลำดับที่ 5 และ 14 และสุลต่านแห่งรัฐเกอดะฮ์ พระองค์ปัจจุบัน พระยาชัยวิชิตวิศิษฎ์ธรรมธาดา (ขำ ญ ป้อมเพชร) ดำรงตำแหน่ง อธิบดีกรมราชทัณฑ์คนแรกของประเทศไทย พลตรีพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ (หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ) ทรงดำรงตำแหน่ง อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมาศาสตร์ , คณบดีคณะอักษรศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ, รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ, รองนายกรัฐมนตรี, เอกอัครราชทูตไทย, ประธานสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ หม่อมเจ้าพูนศรีเกษม เกษมศรี ทรงดำรงตำแหน่ง คณบดีคณะอักษรศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ผู้ก่อตั้งโรงเรียนเขมะสิริอนุสสรณ์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิวัฒนไชย ทรงดำรงตำแหน่ง ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย พระองค์แรกของประเทศไทย ตนกูมะหะหมัด ยี่หวา เป็นทายาทของสุลต่านแห่งรัฐเคดาห์ ทรงดำรงตำแหน่ง มงกุฎราชกุมาร แห่งรัฐเคดาห์ (ไทรบุรี) หม่อมเจ้ารัชดาภิเศก โสณกุล ทรงดำรงตำแหน่ง อธิบดีอาชีวศึกษาพระองค์แรกของไทย พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านักขัตรมงคล กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ (หม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร) ทรงดำรงตำแหน่ง องคมนตรี นายประกอบ หุตตะสิงห์ องคมนตรี หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์ องคมนตรี พระยาไชยยศสมบัติ (เสริม กฤษณามระ) พระพิศาลสุขุมวิท (ประสบ สุขุม) จบ AIT สหรัฐอเมริกา คนแรกของประเทศไทย ดำรงตำแหน่ง อธิบดีกรมทางหลวงคนแรกของประเทศไทย ชื่อของท่าน นำเอาไปเป็นชื่อของ ถนน สุขุมวิท พระมานราชเสวี (ปลอดวิเชียร ณ สงขลา) องคมนตรี อำมาตย์เอกพระโกมารกุลมนตรี (ชื่น โกมารกุล ณ นคร) เนติบัณฑิตอังกฤษ ดำรงตำแหน่ง อธิบดีกรมทะเบียนการค้าคนแรกของประเทศไทย ม.จ.สิทธิพร กฤดากร แต่งตั้งให้เป็นอุปนายกสมาคมฟุตบอลแห่งสยามคนแรกของประเทศไทย พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตาบดี (บุญช่วย วณิกกุล) ดำรงตำแหน่ง ประธานศาลฎีกาคนแรกของประเทศไทย นายทวี บุณยเกตุ ดำรงตำแหน่ง นายกรัฐมนตรีคนที่ 5 ของประเทศไทย พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิวัฒนไชยทรงดำรงตำแหน่ง ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยพระองค์แรก พระยาภะรตราชา (ม.ล.ทศทิศ อิศรเสนา) ดำรงตำแหน่ง ผู้บังคับการโรงเรียนวชิราวุธ ตั้ว ลพานุกรม (เภสัชกร ดร. ตั้ว ลพานุกรม) ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรี, รัฐมนตรีกระทรวงเศรษฐกิจ, สมาชิสภาผู้แทนราษฎร, อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์คนแรกของประเทศไทย, รัฐบุรุษวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทย, เป็นหนึ่งในสมาชิกก่อตั้งคณะราษฎร ปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยเป็นระบอบประชาธิปไตย,ผู้ก่อตั้งคณะเภสัชกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเป็นนักวิทยาศาสตร์คนแรกของประเทศไทย ดิเรก ชัยนาม ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง,รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ,รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม,คณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ,เคยได้รับการเสนอชื่อจากนายปรีดี พนมยงค์ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่ได้ปฏิเสธที่จะรับตำแหน่ง และเคยได้รับการเสนอชื่อจากรัฐบาลไทย ต่อองค์การยูเนสโกให้ประกาศเกียรติคุณเป็นบุคคลสำคัญแห่งโลก พระยาอภิบาลราชไมตรี (ต่อม บุนนาค) ดำรงตำแหน่ง อัครราชทูต ณ กรุงวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา, อัครราชทูต ณ กรุงไทเป, ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ พระยาศรีเสนา (ศรีเสนา สมบัติศิริ) องคมนตรี,รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ,เอกอัครราชทูตไทยคนแรก ประจำกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และเป็นปลัดกระทรวงมหาดไทยคนแรก ประสาท สุขุม นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง บริษัทไทยฟิล์ม สร้างภาพยนตร์ขึ้น 3 เรื่อง คือ ถ่านไฟเก่า แม่สื่อสาว และ วันเพ็ญ ก่อนจะขายกิจการและโรงถ่ายให้แก่กองทัพอากาศไทย ไปใน พ.ศ. 2483 หลวงเดชสหกรณ์ (ม.ล.เดช สนิทวงศ์) ดำรงตำแหน่ง ประธานองคมนตรี,ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย,อดีตข้าราชการ อธิบดีกรมที่ดิน/กรมทรัพยากรธรณี และรัฐมนตรีกระทรวงเกษตราธิการ กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงเศรษฐการ ผู้วางรากฐานการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม การกสิกรรม และกิจการสหกรณ์ของไทย พล.ท.รศ.นพ.ปริญญา ทวีชัยการ อดีตนายกสมาคมราชวิทยาลัย, ประธานราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย, ประธานชมรมศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก (ประเทศไทย) อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลทหารผ่านศึก ฉัตรชัย เปล่งพานิช (นก) นักแสดง เชษฐวุฒิ วัชรคุณ (บ้วย) นักแสดง ศรัทธา ศรัทธาทิพย์ (รัก) ครูสอนการแสดง Academy Fantasia กฤษณ์ จิระมงคล (เจมส์) ที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา, กรรมการบริหารพรรคพลังชล สาขาภาคกลาง, นายกสมาคมผู้บริหารงานอาหารและเครื่องดื่ม ภาคตะวันออกแห่งประเทศไทย เชษฐา ยารสเอก ศิลปิน GMM นักแต่งเพลงอิสระ ศุ บุญเลี้ยง (จุ้ย) ศิลปิน นักเขียน น.อ.ระวิน ถนอมสิงห์ ผู้บังคับฝูงบิน F-16 ที่ใหญ่ที่สุด และเป็นนักบินมือหนึ่ง F-16 ของไทย,ผู้ชนะอัจฉริยะข้ามคืน, ผบ.กองบิน 1 โคราช ดวงกมล ศรัทธาทิพย์ นักแสดง วรรณกิตย์ ศิริพุฒ นักแสดง รณภพ อรรคราช (เต้ย) นักร้อง/นักดนตรี GMM วง อินคา และ วูล์ฟแพ็ค ก้องเกียรติ โขมศิริ (โขม) นักแสดง/ผู้กำกับ/นักเขียนบท บางระจัน, ขุนแผน, 7 ประจัญบาน ภาค 1 และ 2, ขุนศึก, คนเล่นของ, ลองของ 2, ไชยา ฯลฯ ศตวรรษ ถิ่นจันทร์ (ดร๊าฟ) นายแบบ ถ่ายแฟชั่น ฉัตรโสรฬ ธนูทิพยกุล (นีโน่) นักแสดงภาพยนตร์ Who Are You ตรีพล พรมสุวรรณ (ต๊อป) นักแสดง/พิธีกร/นักจัดรายการวิทยุคลื่น 103.5 FM.One นายไมตรี อินทุสุต นักเขียน/ผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง นายวีระชาติ ศรีบุญมา อัยการสูงสุด/คณะกรรมการกระทรวงมหาดไทย/ที่ปรึกษาสอบสวนคดีพิเศษ กรมสอบสวนคดีพิเศษ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ/อาจารย์กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย /อาจารย์โรงเรียนนายร้อยตำรวจ/อาจารย์กรมทหารพระธรรมนูญ กระทรวงมหาดไทย/อาจารย์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์/อาจารย์ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พล.ต.ต.สมิทธิ แก้วมุกดา รอง ผบช.ตชด. นาค เทพหัสดิน ณ อยุธยา ตำแหน่ง ปลัดธิการกระทรวงศึกษาธิการ/ เลขาธิการสมาคมราชวิทยาลัย/ผู้กำหนดวิชากระบี่กระบองไว้ในหลักสูตร จนกระทั่งปัจจุบันนี้ได้บรรจุอยู่ในหลักสูตรการเรียนการสอนในโรงเรียนทั่วไป ขุนสมบูรณวรรัชต์ (พยงคุ์ อิทรครรชิต) รศ.น.ท.ธนพัฒน์ เฉลยมนต์ ที่ปรึกษาเอกอัคราชทูตประเทศสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย/ผู้ตรวจการณ์พิเศษสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์/ผู้ช่วยคณบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วุฒิไม้ ชัยมงคล นักแสดง นายแบบถ่ายโฆษณา อดีต หนุ่มโดมอนแมน ผลงาน โฆษณา Pantene กฤษณรัตน์ บูรณสัมฤทธิ์ (แอรอน) นายแบบ ดลกมล ศรัทธาทิพย์ นักแสดง ภาพยนตร์เรื่องสะใภ้บรื๋อ,ภาพยนตร์เรื่องจี้ วรรณกิตย์ ศิริพุฒ นักแสดง ละครเรื่องกุหลาบสีดำง, นักแสดง ภาพยนตร์เรื่ององค์บาก เสรี ชัยสงเคราะห์ ผู้บริหาร บริษัท search entertenment ธวัชชัย คชาอนันต์ (แฮ็ค) นักแสดงตลก คณะชวนชื่น วินิจ บุญชัยศรี (ปอม) เมคอัพอาร์ติสมืออาชีพของเมืองไทย วิโศภณ เรืองวรเศรษฐ (บอย) STYLIST นิตยสาร THE BOY พงษ์พรหม สนิทวงศ์ฯ (ปุ้ม) ศิลปินวงตาวัน, ผู้บริหารสถาบันดนตรี Gen-X ชัชชัย อุดมวงษ์ creative รายการแฟนซีโดน กังวาน คุณทรัพย์ (โล่) มือกลอง วง วิเศษนิยม สุรบดินทร์ สมบัติเจริญ (ร็อกกี้) นักจัดรายการวิทยุ และ นักแสดง และเป็นบุตรชายของ สุรชัย สมบัติเจริญ นักร้องเพลงลูกทุ่งอมตะ นวพล ภูวดล (อู๋) นักแสดง, ถ่ายแบบโฆษณา พล.ต.ต.วราวุธ ทวีชัยการ รอง ผบช.ภ.๑ พลอากาศโทจุลจรูญ แสงงำพาล ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม, คณะกรรมการบอร์ด บรัษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ธนิสร อึ๊งภากรณ์ (ท๊อป) ประธานบริษัท นางอินเตอร์ จำกัด อธิคม ภูเก้าล้วน (คม) นักจัดรายการวิทยุ ทางด้านกีฬา ชนัญชิดา รุ่งเพชรรัตน์ (บลอสซั่ม) รองชนะเลิศอันดับ 1 Miss Tiffany’s Universe 2013, พ่วงด้วยตำแหน่ง Miss Silky Sexy Skin และเป็นผู้เข้าประกวดแข่งขันเดอะเฟสไทยแลนด์ ซีซั่น 3 ภานุวัฒน์ ทรงสวัสดิ์ชัย (เหน่อ) นักเคลื่อนไหวทางสังคม การเมือง และการศึกษา ศรัญยู พรดิลกรัตน์ (ยูม่า) ศิลปิน Rap is Now โรงเรียนเทพลีลา
โรงเรียนเทพลีลาตั้งอยู่ ณ เลขที่ 281 ถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานครเป็นโรงเรียนมัธยมประเภทสหศึกษาสังกัด กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ในขณะนั้นเป็นปีที่ประเทศไทยได้เป็นเจ้าภาพในการจัดแสดงสินค้านานาชาติและจัดการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่๑ มีการปรับแต่งภูมิทัศน์พระนครเพื่อเป็นสถานที่จัดงานในบริเวณพื้นที่บริเวณนั้นเป็นที่ว่างเปล่าทางประเทศไทยจึงให้ความสำคัญต่อการศึกษาโดยเป็นนโยบายของหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการโดยที่ พระครูสุวรรสุทธิการ(ปลัดทองสุข สีลวณโณ) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทพลีลาพระอารามหลวงได้มอบที่ดินของเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) จำนวน 6 ไร่ 1 งานให้เป็นสถานที่ตั้งโรงเรียนตามนโยบายการขยายโรงเรียนมัธยมศึกษาไปสู่ชานเมือง ของกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่ง หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น วันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2505 โรงเรียนเทพลีลาเปิดสอนครั้งแรกโดยอาศัยศาลาการเปรียญของวัด เป็นสถานที่เรียนกระทั่งอาคารเรียนหลังแรกเสร็จสมบูรณ์ในวันที่ 4 ตุลาคม 2505 มีนักเรียนกลุ่มแรกจำนวน 2 คน ครู 4 คน โดยมี นายทิม ผลภาค เป็นครูใหญ่คนแรก โรงเรียนเทพลีลาได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องด้วยความสามารถของผู้บริหารที่ประสานความร่วมมือกับชุมชนและสถาบันเอกชนต่างๆ อย่างดีเยี่ยม ทั้งนี้สมาคมผู้ปกครองและครู โรงเรียนเทพลีลา ซึ่งได้จัดตั้งขึ้นเมื่อปีการศึกษา 2514 มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาโรงเรียนอย่างยิ่ง ในปีการศึกษา 2542 การก่อสร้างอาคารเรียนแบบพิเศษ 7ชั้น ได้แล้วเสร็จทำให้โรงเรียนเทพลีลามีสภาพทั่วไปที่เอื้ออำนวยต่อการเรียนการสอนและมีความพร้อมในการให้บริการ ด้านการศึกษาแก่ชุมชนอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ ปัจจุบัน โรงเรียนเทพลีลา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 กระทรวงศึกษาธิการ เปิดทำการสอนช่วงชั้นที่ 3 - 4 (หรือช่วงชั้นที่ 3 ตามหลักสูตรใหม่)โรงเรียนเทพลีลาเป็นโรงเรียนที่มีชื่อเสียงและเป็นที่ยอมรับย่านรามคำแหง ทั้งด้านสภาพภูมิทัศน์องค์ประกอบต่างๆทุกอาณาบริเวณล้วนเอื้ออำนวย ด้านการเรียนการสอน ด้านการเดินทางหรือแม้แต่สิ่งอำนวยความสะดวกที่ครบครันและในปี พ.ศ. 2554 ประวัติโรงเรียนในแต่ละช่วง วันที่ ๑๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ โรงเรียนเทพลีลาได้เปิดทำการเป็นวันแรก โดยอาศัยศาลาการเปรียญของวัดเทพลีลา เป็นสถานที่เรียน โดยมีนักเรียนรุ่นแรกจำนวน ๒ คน ครู ๔ คน โดยมีนายทิม ผลภาคเป็นครูใหญ่คนแรก พ.ศ. ๒๕๐๖- พ.ศ ๒๕๐๘ จัดสร้างประตูไม้หน้าโรงเรียนชั่วคราว และเป็นปีที่ประเทศไทย เป็นเจ้าภาพในการจัดแสดงสินค้านานาชาติและจัดการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่ ๑ ซึ่งจัดบริเวณฝั่งตรงข้ามของโรงเรียน ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยรามคำแหงในปัจจุบัน พร้อมได้รับงบประ- มาณในการทาสีโรงเรียน เดินสายไฟและประดับโคมไฟอาคาเรียนหลังแรก พร้อมทั้งถมที่ดินบริเวณ โดยรอบโรงเรียน พ.ศ. ๒๕๑๐ - พ.ศ. ๒๕๑๘ จัดตั้งคณะกรรมการพัฒนาโรงเรียนชุดแรกนำโดย ๑๐ ท่านนำโดย นายสำราญ สารสุวรรณ , นายหุน หรั่งศรี , ผู้ใหญ่เขียน สันประเสริฐ , ผู้ใหญ่หวัง วงษ์สัน ฮัจญีเต๊ะ ขำวิไล , น.ส.อังคณา นันทวิทยา , นายหมัด ทองสุข , นายอิน มูป และนาย สง่า ทีวรัตน ์ และโรงเรียนได้รับงบประมาณ ๑๗๒,๐๐๐ บาท สร้างหอประชุมและโรงอาหารพร้อมโต๊ะอาหาร ๒๒ ชุด ปลายปีงบประมาณและต่อเติม อาคารเรียน ๓ ชั้น เพิ่มอีกเป็นจำนวน ๒๑ ห้องเรียน พร้อมคุรุภัณฑ์ พ.ศ. ๒๕๑๙ - พ.ศ. ๒๕๒๗ สมาคมผู้ปกครองและครูโรงเรียนเทพลีลาได้เทพื้นถนน และเท คอนกรีต และเทคอนกรีตสร้างสนามบาสเก็ตบอล สนามวอลเล่ย์บอล และจัดซื้อรถยนต์ปิ๊กอัพไว้ใช้ใน โรงเรียน ๑ คัน แล้วได้จัดสรรเงิน สมาคมสร้างรั้ว คอนกรีต แทน สังกะสี พ.ศ. ๒๕๒๘ - พ.ศ. ๒๕๓๔ พระราชปัญญาโกศล รองเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทร์ ได้มอบ พระพุทธรูปยืน ปางเทพลีลา สูง ๔๘ นิ้ว มาเป็นพระพุทธรูปประจำโรงเรียน และปีต่อมา ทุบตึกเรียน ๔ ชั้นพ.ศ. ๒๕๓๕ - พ.ศ. ๒๕๔๒ สร้างอาคาร ๗ ชั้น และ อาคาร ๗ ชั้น ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานนามอาคารหลังนี้ว่า "อาคารเฉลิมพระเกียรติ ๖ รอบ พระชนมพรรษา" และได้ทำการเปิดอาคารนี้ เมื่อวันที่ ๒๙ กันยายน ๒๕๔๒ นับเป็นเกียรติประวัติ อย่างสูงของชาวเทพลีลา พ.ศ. ๒๕๔๒ - ปัจจุบัน สมาคมผู้ปกครองและครูโรงเรียนเทพลีลา โดยการนำของ นายสมหวัง บุญสมบัติ นายกสมาคมฯ และนายสำเนา แสงมณี ผู้อำนวยการโรงเรียนเทพลีลา ขณะนั้นริเริ่มดำเนินการเปิดตลาดนัดขายของเพื่อสนอง นโยบายของรัฐบาลในการแก้ปัญหา เศรษฐกิจ และช่วยเหลือประชาชนให้มีรายได้และซื้อของถูกช่วงปัญหาเศรษฐกิจ ซึ่งกิจการดังกล่าวนี้ ดำเนินมาจนถึงปัจจุบัน จนกระทั่ง ท่านผู้อำนวยการ ดร.ธงชาติ วงษ์สวรรค์ ได้มีการปรับปรุงและพัฒนา สิ่งแวดล้อม เพื่อปรับภูมิทัศน์ให้เหมาะกับการเรียนการสอน และปรับปรุงห้องต่างๆทำห้องเรียน ให้เหมาะกับสภาพการเรียนการสอนจนมาถึงปัจจุบัน โรงเรียนพญาไท
โรงเรียนพญาไทเป็นโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษากรุงเทพมหานคร ในสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ในที่ดินทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ มีเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ ได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2484 เดิมเป็นอาคารไม้สองชั้น มีฐานะเป็นโรงเรียนเทศบาลเปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนลาซาล
โรงเรียนลาซาลกรุงเทพ เป็นโรงเรียนสหศึกษาเอกชนโรมันคาทอลิก ที่คณะภราดาลาซาลตั้งขึ้นเป็นสาขาที่ 3 และสาขาล่าสุดของเครือข่ายโรงเรียนลาซาลในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2506 โดย 2 แห่งก่อนหน้านี้คือโรงเรียนลาซาลโชติรวีนครสวรรค์และโรงเรียนลาซาลจันทบุรี (มารดาพิทักษ์) ที่ตั้งในปี พ.ศ. 2503 และ พ.ศ. 2505 ตามลำดับ อายุรเวทวิทยาลัย
อายุรเวทวิทยาลัย เป็นชื่อโรงเรียนซึ่งเปิดสอนในหลักสูตรแพทย์แผนไทยประยุกต์แห่งแรกของประเทศไทย มีชื่อเต็มๆ ว่า "อายุรเวทวิทยาลัย (ชีวกโกมารภัทจจ์) ในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ" ได้รับการก่อตั้งโดยศาสตราจารย์นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ อดีตคณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราช ทั้งนี้ ศ.นพ.อวย เล็งเห็นว่าแพทย์แผนไทยมีข้อดีมากมายโดยเฉพาะวิธีการรักษา แต่ยังบกพร่องตรงการวินิจฉัยโรคซึ่งยังไม่เป็นวิทยาศาสตร์ ทำให้บางครั้งมีการวินิจฉัยผิดพลาดส่งผลถึงการรักษาและไม่ได้รับความเชื่อถือจากคนไข้ จึงได้ก่อตั้งมูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิม ขึ้นเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2523 และได้ก่อตั้งอายุรเวทวิทยาลัย (ชีวกโกมารภัจจ์) ขึ้นที่หน้าวัดบวรนิเวศ ในปี พ.ศ. 2525 เปิดสอนหลักสูตรแพทย์แผนไทยประยุกต์ในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) 3 ปี รับนักเรียนทั้งที่จบม.6 และผู้ที่จบปริญญาตรีมาแล้วเข้ารับการศึกษาในวิชาหลักทางด้านการแพทย์แผนโบราณของไทย ทั้งทางเวชกรรม เภสัชกรรม และผดุงครรภ์ ผสมผสานกับพื้นฐานการแพทย์แผนปัจจุบัน ได้แก่ กายวิภาคศาสตร์ สรีรวิทยา พยาธิวิทยา จุลชีววิทยา ปรสิตวิทยา ชีวเคมี ฯลฯ ต่อมา วัดบวรฯ ขอพื้นที่ตั้งโรงเรียนคืน มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิมจึงมีมติให้ย้ายโรงเรียนไปยังสถานที่ตั้งใหม่ ณ โรงเรียนสวนบัว ซ.ราชครู เนื่องจากโรงเรียนอายุรเวทฯ มีการบริหารงานในรูปมูลนิธิเอกชนไม่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ  โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ
โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ เป็นโรงเรียนสอนคนตาบอดแห่งแรกในประเทศไทย ภายใต้การดำเนินงานของ มูลนิธิช่วยคนตาบอดแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ โรงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช
โรงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช (; ตัวย่อ: NICS) เป็นโรงเรียนนานาชาติในสังกัดสำนักการศึกษา เทศบาลนครนครศรีธรรมราช นับเป็นโรงเรียนนานาชาติในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แห่งแรกของประเทศไทย ตั้งอยู่ที่ถนนศรีธรรมราช ในพื้นที่ใกล้เคียงกับสวนศรีธรรมาโศกราช และสนามหน้าเมือง โรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์
โรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์ (English: Assumption Convent, French: Couvent De l'Assomption) (อักษรย่อ: อสค, ASC) เป็นโรงเรียนโรมันคาทอลิกหญิงแห่งแรกของประเทศ และเป็นโรงเรียนแรกในเครือคณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตรแห่งประเทศไทย ก่อตั้งโดยคุณพ่อหลุยส์ โชเวต์ บาทหลวงชาวฝรั่งเศส ณ ประเทศฝรั่งเศส เมื่อปี ค.ศ. 1696 โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย
โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย สังกัดสำนักงานพันธกิจการศึกษา มูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย เริ่มก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2417 (ค.ศ. 1874) โดยมิชชันนารีคณะเพรสไบทีเรียนมิชชันจากสหรัฐอเมริกา เดิมมีชื่อเรียกว่า "โรงเรียนกุลสตรีวังหลัง" ตั้งอยู่บริเวณพระราชวังหลัง ขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลศิริราช เป็นโรงเรียนสตรีประจำ และโรงเรียนอนุบาลแห่งแรกของประเทศไทย โดยมิสซิสแฮเรียต เอ็มเฮาส์ เป็นครูใหญ่คนแรก มีจุดมุ่งหมายจัดการเรียนการสอนด้านการอ่านเขียน การศึกษาคริสตจริยธรรม และวิชาเย็บปักถักร้อย ซึ่งเป็นวิชาสำหรับกุลสตรีสมัยนั้น  มณฑลนครศรีธรรมราช
มีการจัดตั้งโรงเรียนแบบสมัยใหม่ขึ้นในเมืองต่าง ๆ ระยะแรกเพียงเมืองละ ๑ แห่งก่อนแล้วค่อยขยายออกไป โรงเรียนแห่งแรกที่ตั้งขึ้น คือ โรงเรียนมหาวชิราวุธสงขลา และโรงเรียนเบญจมราชูทิศนครศรีธรรมราช สร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๔๑ รัฐบาลมีนโยบายที่จะจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นในวัดและพึ่งพาวัดให้เป็นผู้อบรมให้การศึกษาแก่เยาวชนแทนที่จะรับผิดชอบเองโดยตรง การปฏิรูปประเทศครั้งนั้นรัฐบาลได้ละเลยต่อการพัฒนาคน ซึ่งถือเป็นหัวใจของการพัฒนาประเทศที่สำคัญที่สุด  สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (ประเทศไทย)
การศึกษาขั้นอุดมศึกษาของประเทศไทยเริ่มตั้งแต่รัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งมีทั้งโรงเรียนแพทย์ โรงเรียนกฎหมาย และโรงเรียนสำหรับฝึกหัดวิชาข้าราชการฝ่ายพลเรือน ซึ่งต่อมา ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการสถาปนามหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศไทย อันได้แก่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยอีกหลายแห่งต่อมา แต่มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ที่จัดตั้งขึ้นมานั้น อยู่ภายใต้การปกครองของหลายกระทรวง เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ, มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข และ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นต้น ซึ่งทำให้ยากแก่การบริหารจัดการ  โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม
ในปี พ.ศ. 2438 ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมืองพิษณุโลกได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมณฑลพิษณุโลก โดยมีเจ้าพระยาสุรสีห์สิทธิศักดิ์ เป็นสมุหเทศาภิบาลคนแรก ได้อาราธนา พระครูอ่อน จากสำนักวัดอนงคาราม จังหวัดธนบุรี(เดิม) มาว่าการพระศาสนาประจำอยู่ ณ วัดนางพญา ท่านพระครูอ่อน มีความสนใจในการศึกษามากจึงได้เริ่มก่อตั้งสำนักศึกษาขึ้นที่วัดนางพญา ศาลาโรงโขน วัดพระศรีรัตนมหาธาตุบริเวณเชิงสะพานนเรศวรด้านตะวันออกต่อมาพระครูอ่อนได้เลื่อน สมณศักดิ์เป็นพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล ในปี พ.ศ. 2442 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นความสำคัญของการศึกษาจึงได้ทรงจัดตั้ง โรงเรียนขึ้นทั่วพระราชอาณาจักร ทางราชการเห็นว่าสำนักศึกษา ของพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล มีความเป็นปึกแผ่นดี จึงได้ยกฐานะสำนักศึกษาแห่งนี้ เป็นโรงเรียน มีชื่อว่า “โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก”และสร้างตัวโรงเรียนขึ้นใหม่ บริเวณทางใต้ของศาลาโรงโขนวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ เขตติดต่อวัดนางพญา (มีพื้นที่ประมาณ 1 ไร่ 3 งาน 80 ตารางวา) โดยมีพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาลเป็น “ครูใหญ่คนแรก” จึงนับได้ว่าโรงเรียนมีกำเนิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2442 ประวัติศาสตร์ไทย
การศึกษา<b data-parsoid='{"dsr":[52,74,3,3]}'>ประวัติศาสตร์ไทย</b>มักเริ่มนับตั้งแต่สมัยอาณาจักรสุโขทัยเป็นต้นมา หากแต่ในอาณาเขตประเทศไทยปัจจุบัน พบหลักฐานของมนุษย์ซึ่งมีอายุเก่าแก่ที่สุดถึงห้าแสนปี[1] ตลอดจนหลักฐานของอารยธรรมและรัฐโบราณเป็นจำนวนมาก อุดมศึกษา
การจัดการศึกษาในระดับอุดมศึกษาในประเทศไทยนั้น เริ่มขึ้นตั้งแต่รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งได้ก่อตั้งโรงเรียนกฎหมาย โรงเรียนแพทย์ โรงเรียนช่างไหม รวมถึงโรงเรียนมหาดเล็ก แต่ยังไม่สามารถให้การศึกษาถึงขั้นปริญญาได้ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงประดิษฐานโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นมหาวิทยาลัย และพระราชทานนามว่า "จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" ซึ่งเป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทย ในปัจจุบัน การจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาของประเทศไทยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา หรือ สกอ. กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งมีสถาบันอุดมศึกษาในสังกัด 157 แห่งทั่วประเทศ (พ.ศ. 2553) โดยแบ่งเป็น โรงเรียนเทพศิรินทร์
ในปี พ.ศ. 2445 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานนามตึกเรียนแห่งแรกของโรงเรียนว่า ตึกแม้นนฤมิตร์ และในปี พ.ศ. 2453 ได้มีพระราชประสงค์ที่จะทรงเกื้อหนุนการศึกษาในประเทศสยามให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น ดังปรากฏในจดหมายถึงพระยาวิสถทธสุริยศักดิ์ ลงวันที่ 11 สิงหาคม ร.ศ. 129 ว่าได้นึกปรารภถึงการที่จะอุดหนุนการเล่าเรียน ในเมืองเราให้ดำเนินแพร่หลายเร็วขึ้นเบื้องต้นก็เดินทางให้ถูกคือ ทำพื้นให้กว้างจึงจะได้ยอดที่งามตามที่ได้ปรารภแล้วนั้นแต่การที่จะ ปรารภอย่างไรเมื่อไม่มีกำลังหนุนก็จะสำเร็จไม่ได้ โรงเรียนอัสสัมชัญ
ปัจจุบันโรงเรียนมีอายุ ปี เป็นโรงเรียนชายที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับ 3 ของประเทศ และเป็นโรงเรียนโรมันคาทอลิกแห่งแรกของประเทศ มีศิษย์เก่าและศิษย์ปัจจุบันรวมแล้วกว่า 5 หมื่นคน ซึ่งคนที่จบจากโรงเรียนอัสสัมชัญจะใช้คำว่า "อัสสัมชนิก" โรงเรียนอัสสัมชัญมีศิษย์เก่าที่เป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในแขนงต่าง ๆ ทั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ 2 คน, องคมนตรี 15 คน นายกรัฐมนตรี 4 คน และนักธุรกิจ ผู้บริหารอีกหลายคน จากการจัดอันดับหัวข้อ "มหาเศรษฐีในไทยประจำปี 2016" ของฟอร์บส์ประเทศไทย โดยเพียง 10 อันดับแรกก็มีบุคคลหรือทายาทในตระกูลที่เป็นศิษย์เก่าโรงเรียนอัสสัมขัญ ติดอันดับรวม 3 อันดับด้วยกัน โรงเรียนราชวิทยาลัย
เมื่อแรกเปิดโรงเรียนใหม่ในวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2440 ( รศ.116 ) นั้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก เพื่อทรงเจริญทางพระราชไมตรีกับนานาประเทศในทวีปยุโรป สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ ซึ่งเวลานั้นทรงเป็นผู้สำเร็จราชการรักษาพระนคร ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดโรงเรียนราชวิทยาลัย ที่ตำบลบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งธนบุรี และเมื่อจะเสด็จพระราชดำเนินกลับได้มีพระเสาวนีย์ดำรัสแก่นักเรียนทั้งปวง ให้มีความอุตสาหะหมั่นตั้งใจเล่าเรียน ให้ระลึกถึงพระคุณที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาพระราชทานโอกาสให้มีเวลาศึกษาศิลปวิทยาได้ถึงเพียงนี้ และทั้งได้มีพระราชดำรัสแสดงความพอพระราชหฤทัยในการที่ได้ทอดพระเนตรการทั้งปวงโดยเรียบร้อยเป็นอันดีนั้นด้วย ขณะที่เสด็จพระราชดำเนินมีรับสั่งกับเด็กนักเรียนไม่สู้จะเด็กนักว่า “เจ้าเป็นลูกใคร”* (ด้วยเหตุที่ว่าเด็กนักเรียนทั้ง 36 คนที่ถูกส่งมาเล่าเรียนนั้น ล้วนแต่เป็นเชื้อพระวงศ์และบุตรหลานข้าราชการระดับสูงทั้งสิ้น) เด็กผู้นั้นได้กราบบังคมทูลว่า “เป็นลูกแม่ครับ” หลังจากมีรับสั่งแล้ว จึงเสด็จกลับ โรงเรียนอัสสัมชัญพาณิชยการ
โรงเรียนได้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2481 ผู้ก่อตั้งคือ ภราดาโรเกชั่น (Bro. Rogation)ชื่อของท่านเป็นภาษาฝรั่งเศส อ่านว่า โรกาเซียง
เนื่องจากขณะนั้น ท่านสอนหนังสือ อยู่ที่โรงเรียนอัสสัมชัญบางรัก ท่านมีความคิดที่จะฝึกเด็ก ให้มีความรู้ทางด้านวิชา พิมพ์ดีดและวิชาชวเลข เพื่อว่าเมื่อจบการศึกษาแล้ว เด็กนักเรียนซึ่งไม่ประสงค์จะศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย จะสามารถเข้าทำงานในบริษัทของชาวยุโรปได้ ดังนั้นท่านจึงจัดทำหลักสูตรสำหรับโรงเรียนพาณิชย์ขึ้น และขอเปิดโรงเรียนต่อกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งได้รับอนุญาตให้ทำการสอนเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 ทำให้โรงเรียนอัสสัมชัญพาณิชยการ เป็นโรงเรียนพาณิชย์แห่งแรกในประเทศไทย ที่เปิดทำการสอนโดยใช้สื่อการสอนเป็น ภาษาอังกฤษ ภายใต้ชื่อ “อัสสัมชัญพาณิชยการ" โรงเรียนเทพศิรินทร์
ต่อมาพระเจ้าน้องยาเธอดิศวรกุมารได้รับกระแสพระราชดำริให้สนอง พระบรมราชโองการ เพื่อจัดตั้งโรงเรียนสำหรับราษฎรตามพระอารามขึ้น ในปี พ.ศ. 2428 ซึ่งในเดือนแรกที่ตั้งโรงเรียนนั้น มีนักเรียน 53 คน สถานที่ตั้งโรงเรียนก็คือศาลาการเปรียญซึ่งปัจจุบันไม่มีแล้ว ที่ตั้งศาลาการเปรียญเดิมปัจจุบันเป็นหมู่กุฏิ ใกล้ห้องสมุดสามาวดี อาจารย์ที่ 1 อาจารย์ใหญ่คนแรกคือ นายเปลี่ยน แต่จากจดหมายเหตุรัชกาลที่ 5 ปรากฏนามว่าอาจารย์ใหญ่คนแรกคือ นายรวก คนที่สองคือนายคำแต่ท่านทั้งสอง ดำรงตำแหน่งอยู่ในเวลาอันสั้นมาก ปรากฏในราชกิจจานุเบกษา ฉบับ ร.ศ. 108 (พ.ศ. 2432) ว่าในปี จ.ศ. 1250 พ.ศ. 2431 โรงเรียนวัดเทพ ศิรินทราวาส ได้ส่งนักเรียนสอบไล่ที่หอมิวเซียม ในพระบรมมหาราชวัง ร่วมกับโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ และ โรงเรียนหลวงในวัดต่างๆ ซึ่งโรงเรียนเทพศิรินทร์สอบได้เป็นอันดับที่สอง แต่ ได้พระราชทานรางวัลสอบ ไล่ได้มากนักเรียนได้รับรางวัลพระราชทาน 4 คน และ อาจารย์ที่ 1 (อาจารย์ใหญ่) ได้รับพระราชทานรางวัลที่ 2 เพราะสั่งสอนอบรมดีเป็นเงิน 30 บาท ในปี ร.ศ. 108 (พ.ศ. 2432) การสอบไล่ ย้ายไปกระทำที่โรงเรียนสุนันทาวิทยาลัย (โรงเรียนราชินีล่าง) โรงเรียนวัดเทพศิรินทราวาสส่งนักเรียนเข้าแข่งขันและสอบได้เช่นกัน วันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จมาถวายผ้าพระกฐิน ณ วัดเทพศิรินทราวาส มีเด็กนักเรียนยืนเฝ้ารับเสด็จที่ซุ้มประตูร้องคำโคลงถวายชัยมงคล พระองค์ได้เสด็จทอดพระเนตร โรงเรียนภาษาไทย และภาษาบาลีในวัดนี้ด้วยทรงพอพระทัยในกิจการของโรงเรียนเป็นอย่างยิ่ง โรงเรียนอรัญประเทศ
โรงเรียนอรัญประเทศ ตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2491 เดิมสังกัดกองโรงเรียนรัฐบาลแผนกโรงเรียนส่วนภูมิภาคประจำอำเภอประเภทมัธยมศึกษาตอนต้น ( ม. 1- ม. 3 ) ในครั้งแรกได้ใช้อาคารของโรงเรียนศรีอรัญโญทัยเป็นอาคารเรียนชั่วคราว ภายหลังเมื่อได้รับงบประมาณก่อสร้างจากกรมวิสามัญศึกษาก่อสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ (บริเวณโรงเรียนศรีอรัญโญทัย) จึงย้ายไปเรียนที่อาคารหลังใหม่ในวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2493 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ผู้ที่บุกเบิกการต่อตั้งโรงเรียนราษฎร์ไม่ใช่คนไทย แต่เป็นมิชชั่นนารีซึ่งเดินทางเข้ามาเผยแพร่ศาสนาในประเทศไทย โรงเรียนราษฎร์ซึ่งได้รับการจัดตั้งและสนับสนุนโดยมิชชั่นนารี ได้แก่ โรงเรียนของนามัททูน (Mrs. Mattoon) มิชชั่นนารีชาวอเมริกัน จึงเปิดสอนในปี พ.ศ. 2395 ซึ่งถือเป็นโรงเรียนราษฎร์แห่งแรกในสมัยนั้น โรงเรียนคริสเตียนไฮสกูล (The Christian High School) ปัจจุบันคือ โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2431 เปิดสอนเฉพาะเด็กผู้ชาย สำหรับโรงเรียนกุลสตรีวังหลัง (Kunsatree Wang Lang School) ปัจจุบันคือ โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย เปิดสอนเฉพาะเด็กผู้หญิง ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2417 และโรงเรียนไทย – ฝรั่ง (Thai Farang School) ปัจจุบันคือ โรงเรียนอัสสัมชัญ (Assumption College) ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2420 โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
พระราชทานนามว่าKing’s College โปรดให้เรียกเป็นภาษาไทยว่า โรงเรียนราชวิทยาลัย สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทรงสำเร็จราชการแผ่นดิน ขณะนั้นเสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดโรงเรียนที่ตำบลบ้านสมเด็จเจ้าพระยา จังหวัดธนบุรี เมื่อวันที่ ๒๓ พฤษภาคม ๒๔๔๐ ครูใหญ่คนแรกเป็นชาวอังกฤษชื่อ มิสเตอร์ เอซิล การ์เตอร์ สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด ประเทศอังกฤษ สถานที่ตั้งโรงเรียน เดิมเป็นจวนเก่าของสมเด็จพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ ผู้สำเร็จราชการแผ่นดินในตอนต้นรัชกาลที่ ๕ ต่อมาสถานที่เริ่มคับแคบทางกรรมการโรงเรียนจึงนำเรื่องกราบบังคมทูลทรงมีพระกรุณาพระราชทานที่ตั้งโรงเรียนแห่งใหม่ ณ อำเภอสระปทุม จังหวัดพระนคร มีเนื้อที่ ๑๑๕ไร่ แต่โรงเรียนต้องปิดทำการสอนชั่วคราวในปี ๒๔๔๖ เพราะเกิดโรคระบาดแพร่ไปทั่วกรุงเทพฯ โรงเรียนดาราวิทยาลัย
ปี ค.ศ.1918 (พ.ศ. 2461) มีประกาศใช้พระราชบัญญัติโรงเรียนราษฎร์ฉบับแรกของประเทศไทย ผู้จัดการและครูใหญ่ของโรงเรียนพระราชชายาคือ Miss Julia A. Hatch ได้ทำเรื่องถึงเสนาบดีกระทรวงธรรมการขอ "ดำรง" โรงเรียนพระราชายาเป็นโรงเรียนราษฎร์ของคณะมิชชันนารีที่ตั้งมาก่อนการประกาศใช้พระราชบัญญัติโรงเรียนราษฎร์ พ.ศ. 2461 เป็นโรงเรียนที่ให้การศึกษาแก่นักเรียนหญิง ตั้งอยู่ที่บ้านสันป่าข่อย ตำบลวัดสระเกษ (วัดเกตในปัจจุบัน) ปี ค.ศ.1924 (พ.ศ. 2466) Miss Julia A.Hatch ในฐานะผู้จัดการ ได้ทำหนังสือถึงเสนาบดีกระทรวงศึกษาธิการ 2 ฉบับ ฉบับแรก ขออนุญาตเปลี่ยนชื่อ "โรงเรียนพระราชายา" เป็น "โรงเรียนดาราวิทยาลัย แผนกประถม" เสนาบดีกระทรวงศึกษาธิการ ตอบรับทราบเมื่อวันที่ 25 เมษายน ค.ศ.1924 (พ.ศ. 2466) และมีประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ.1924 (พ.ศ. 2466) อีกฉบับขอตั้งโรงเรียนอีกแห่งหนึ่งที่มีชื่อเรียกว่า "ดาราวิทยาลัย" โดยมี Miss Julia A. Hatch เป็นผู้จัดการ และมี Miss Lucy Niblock เป็นครูใหญ่ ตั้งอยู่ที่บ้านหมู่ที่ 1 ถนนแก้วนวรัฐ ตำบลวัดสระเกษ (วัดเกตในปัจจุบัน) อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เสนาบดีกระทรวงศึกษาธิการ ตอบรับเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ.1924 (พ.ศ. 2466) และมีประกาศกระทรวงศึกษาธิการเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ.1924 (พ.ศ. 2466) โรงเรียนราชวิทยาลัย
การที่โรงเรียนราชวิทยาลัยต้องสลายตัวไปด้วยประการนี้ หาใช่เพราะความเสื่อมทรามของโรงเรียนแต่ประการใดไม่ ฉะนั้น บรรดาครูและนักเรียนเก่าซึ่งได้ร่วมกันชุมนุมครั้งแรกที่สวนลุมพินีโดยมี ครูหลวงนฤเบศร์มานิต (สงวน จูฑะเตมีย์ บิดาของคุณปู่<b data-parsoid='{"dsr":[23940,23962,3,3]}'>บรรจง จูฑะเตมีย์ ประธานราชวิทยาลัยมูลนิธิเพื่อการศึกษา) และนักเรียนเก่าทั้งหลายได้รวมกำลังกาย กำลังทรัพย์ ร่วมกันจัดตั้ง สมาคมราชวิทยาลัย ขึ้นในปี 2474 เพื่อให้เป็นสถานที่พบปะสังสรรค์ สมัครสมานสามัคคีระหว่างกัน เกิดเป็นปัจจัย ให้มีการปรึกษาหารือ เพื่อฟื้นฟูโรงเรียนราชวิทยาลัยให้กลับคืนสภาพขึ้นมาใหม่อีกครั้งหนึ่ง เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายเป็นพระบรมราชานุสรณ์ เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระปิยมหาราชเจ้า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระผู้พระราชทานกำเนิด โรงเรียนนี้ตลอดไป สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ในปี พ.ศ. 2525 ทรงพระราชดำริให้ก่อตั้งโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ขึ้นในพระบรมมหาราชวัง เพื่อเปิดโอกาสทางการศึกษาให้กับบุตรหลานข้าราชบริพารและประชาชนทั่วไป เปิดทำการสอนครั้งแรกในปีการศึกษา 2525 โดยทรงดำรงตำแหน่งเป็นองค์ประธานกรรมการคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ และทรงเข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานทุกครั้ง รวมถึงเสด็จพระราชดำเนินไปในงานปิดภาคเรียนของโรงเรียนทุกครั้ง เพื่อพระราชทานทุนพระราชทานส่งเสริมการเรียนดี และพระราชทานประกาศนียบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาขั้นพื้นฐานจากสถานศึกษาต่าง ๆ คือ โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ วิทยาลัยในวังชาย วิทยาลัยในวังหญิง โรงเรียนผู้ใหญ่พระดาบส ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนกาญจนาภิเษก (วิทยาลัยในวัง) กาญจนาภิเษกวิทยาลัย (ช่างทองหลวง) โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย
โรงเรียนยุพราชวิทยาลัยเป็นโรงเรียนรัฐบาลแห่งแรกของจังหวัดเชียงใหม่สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2432 และได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพายัพ หรือโรงเรียนตัวอย่างประจำ ภาคเหนือเมื่อปี พ.ศ. 2442 ตามพระบรมราโชบาย ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ในการขยายการศึกษาออกสู่หัวเมือง เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากร และความต้องการจัดการ ศึกษาเพื่อความเป็นเอกภาพของชาติโดยได้ออก"ประกาศจัดการเล่าเรียนในหัวเมือง" เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 ความว่า สำหรับเมืองเชียงใหม่ซึ่งเป็นหัวเมืองใหญ่ของมณฑลพายัพนั้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมี พระราชประสงค์ จะให้จัดเป็นโรงเรียนตัวอย่างและฝึกอบรมกุลบุตรกุลธิดา ให้รู้ธรรมเนียมการหนังสือ และฝึกหัดลายมือ ให้ใช้เป็นเสมียนได้ วิชาคิดเลขและวิชาช่างที่เป็นประโยชน์ และธรรมเนียมต่างๆ ที่เป็นคุณแก่แผ่นดิน ยิ่งไปกว่านั้น พระองค์ก็ยังมีพระราชประสงค์จะปลูกฝังคุณสมบัติ ให้นักเรียนเป็นคนขยันขันแข็ง สะอาดทั้งร่างกายและจิตใจ เป็นสุภาพบุรุษและสุภาพสตรี ซื่อสัตย์สุจริตมีอุปนิสัยใจคอดี และเป็นพลเมืองดีในที่สุด โรงเรียนวิเชียรมาตุ
จากสมุดหมายเหตุรายวันเล่มแรกของโรงเรียน ถูกบันทึกไว้เป็นความสรุปได้ว่า เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พุทธศักราช 2455 สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ เสด็จประพาสจังหวัดตรัง ประทับพักผ่อนสำราญพระราชอิริยาบถ ณ ตำหนักผ่อนกาย ทรงปรารภว่า พื้นภูมิทำเลตำบลทับเที่ยงนี้เหมาะสมดี ควรมีสถานศึกษาไว้เพาะปลูกปัญญาแก่กุลบุตรกุลธิดาสืบไป จึงได้พระราชทานทรัพย์สินส่วนพระองค์เป็นเงิน 4,000 บาท ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง สร้างโรงเรียนขึ้น และพระราชทานนามให้ว่า โรงเรียนวิเชียรมาตุ ซึ่งหมายความถึง พระบรมราชชนนีในพระปรเมนทรมหาวชิราวุธพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว โรงเรียนศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ
ต่อมาเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 กรมวิสามัญศึกษาได้ ส่งนักเรียนชายซึ่งไม่มีที่เรียนและคุรุสภารับไว้ ตั้งแต่ชั้น ม.1-ม.6 เข้าไปเรียนเพิ่มเติมจนสถานที่คับแคบ กระทรวงศึกษาธิการจึงได้จัดหาซื้อที่ดินของเอกชนมรดกของพระยาเพชรปรานี จำนวน 3 แปลง รวมเนื้อที่ 22 ไร่ 1 งาน 44 ตารางวา ตั้งอยู่ที่ ถนนระนอง 2 กับ ถนนระนอง 3 คือ ริม ถนนพระรามที่ 6 ตำบลสามเสนใน อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร เพื่อแยกโรงเรียนและเริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2497 โดยจุดประสงค์ที่สร้างนั้นเพื่อจะได้แยกโรงเรียนสตรีออกไป แต่กระทรวงศึกษาธิการเห็นว่า พื้นที่แห่งนี้นั้นเหมาะสำหรับนักเรียนชายมากกว่า จึงได้ย้ายนักเรียนชายจากโรงเรียนศรีอยุธยามาเข้าเรียนเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2498 ให้ชื่อโรงเรียนอย่างเป็นทางการว่า โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย ทำให้โรงเรียนศรีอยุธยา กลายเป็นโรงเรียนสตรีทั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
เมื่อปี พ.ศ. 2539 ผู้อำนวยการ เพ็ญศรี ไพรินทร์ (20 ตุลาคม พ.ศ. 2536 - 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) ได้รับนโยบาย ของกรมสามัญศึกษาใน การรับนักเรียนชายเข้าเรียน โรงเรียนศรีอยุธยา จึงเป็นโรงเรียนสหศึกษานับตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ภายหลังจากที่โรงเรียนได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนสหศึกษาแล้วนั้น ผู้อำนวยการ ประวิทย์ พฤทธิกุล (19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 - 25 ธันวาคม พ.ศ. 2541) ได้ริเริ่มดำเนินการจัดสร้าง พระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยกำหนดในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2539 เป็นวันปฐมฤกษ์ ในการสมทบทุนจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ดังกล่าว ทั้งนี้ได้รับพระกรุณาจากสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี เสด็จเป็นองค์ประธาน ในการบำเพ็ญพระกุศล ถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระราชทานเข็มที่ระลึก อนึ่ง วันที่ 1 กรกฎาคม เป็นวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียนอีกด้วย โรงเรียนวัดทรงธรรม
โรงเรียนวัดทรงธรรม เป็นโรงเรียนรัฐบาลประเภทโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6 (ฉะเชิงเทรา-สมุทรปราการ) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งตั้งอยู่ในพระอารามหลวงที่มีนามว่า "วัดทรงธรรมวรวิหาร" ตำบลตลาด อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ โดยมีพื้นที่ของโรงเรียนทั้งหมด ประมาณ 4 ไร่เศษ โดยเจ้าพระคุณอุดมวิจารณ์ (พระใบฎีกากลั่น สีละเตชะ หรือ กลั่น นพคุณ) อดีตเจ้าอาวาสวัดทรงธรรมวรวิหาร ได้ทำหนังสือต่อท่านขุนประพจน์ เนติประวัตร นายเวรการโรงเรียน ขอนำความกราบบังคมทูลพระเจ้าลูกเธอฯ อธิบดีกรมการศึกษา ทรงทราบเป็นโรงเรียนเชลยศักดิ์ เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2438 (ร.ศ. 114) โดยพระอุดมวิจารณ์เป็นผู้เริ่มก่อตั้ง ซึ่งดำรงตำแหน่งครูใหญ่คนแรก และพระใบฎีกาลั่น เป็นครูสอน ซึ่งปัจจุบันโรงเรียนนี้เปิดสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลายแบบสหศึกษาคำว่า “ทรงธรรม” เป็นราชาศัพท์ แปลว่า ฟังเทศน์ หรือ ฟังธรรม แต่คำว่า “ธรรม” คนไทยโดยทั่วๆ ไป มักใช้ในความหมายว่า “ความดี” หรือ “คำสอนที่ดี” เช่น คำสอนของพระพุทธเจ้า โรงเรียนจึงได้ให้ความหมายของคำว่า “ทรงธรรม” ว่า “ทรงไว้ซึ่งความดี” เพื่อให้นักเรียนโรงเรียนวัดทรงธรรมทุกคนทรงไว้ซึ่งความดี 3 ประการ คือ
ซึ่งความดี 3 ประการข้างต้น จึงนำไปสู่ปรัชญาของโรงเรียนวัดทรงธรรมที่ว่า เรียนดี งานดี ประพฤติดี โรงเรียนอรุณประดิษฐ
โรงเรียนอรุณประดิษฐ เป็นโรงเรียนราษฎร์สตรีแห่งแรกของประเทศไทย สังกัดมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1865 ( พ.ศ. 2408) โดยมิชชันนารีชาวอเมริกันสกุล Mc Farland (ในช่วงก่อนหน้านี้ชื่อโรงเรียนคือโรงเรียนอรุณประดิษฐ์ ภายหลังปี พ.ศ. 2535 จึงไม่มีการันต์) ในยุคบุกเบิกโรงเรียนได้รับการสถาปนาเป็นโรงเรียนประดิษฐวิทยาสำหรับชาย และโรงเรียนอรุณกุลสตรีสำหรับหญิง โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย
บูรพกษัตริยาธิราชและราชกุลแห่งบรมราชจักรีวงศ์ทรงมีคุณอันใหญ่หลวงต่อโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัยมาโดยตลอด พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่4) มีพระบรมราชานุญาตให้คณะมิชชันนารีคณะอเมริกันเพรสไบธีเรียนมิชชั่นซื้อที่ดินในประเทศสยามไว้ 2 แห่ง และสร้าง โรงเรียนแห่งแรกที่ตำบลกุฎีจีน ฝั่งธนบุรี (อันเป็นต้นกำเนิดของโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย ในปัจจุบัน) เปิดทำการสอนครั้งแรกเมื่อ 30 กันยายน พ.ศ. 2395 ต่อมาได้เปิดดำเนินการสอนอีกแห่งที่ตำบลสำเหร่ ฝั่งธนบุรีเช่นกัน โรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรี
โรงเรียนก่อตั้งขึ้นโดยได้รับที่ดินจำนวนหนึ่งจากนายไถง สุวรรณทัต ศิษย์เก่าอาวุโสโรงเรียนอัสสัมชัญ (อดีต ส.ส.พรรคประชาธิปัตย์)ผู้ก่อตั้งหมู่บ้านจัดสรรแห่งแรกของประเทศไทยชื่อว่า "หมู่บ้านเศรษฐกิจ" ซึ่งท่านได้บริจาคที่ดินเนื้อที่ทั้งหมด 56 ไร่ 1 งาน 9 ตารางวา ให้กับโรงเรียน ปัจจุบันมีพื้นที่ทั้งหมด 80 ไร่ 27 ตารางวา โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
วัดชัยประสิทธิ์ หรือ วัดสะแก ซึ่งในปี พ.ศ. 2435 ยังเป็นวัดร้างอยู่ พระประสิทธิ์ได้มาบูรณะซ่อมแซมขึ้นใหม่ จึงขนานนามวัดใหม่ตามชื่อของท่านว่า "วัดประสิทธิ์" ในสมัยของพระหฤทัยราชเดชโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลได้ก่อตั้งขึ้นในนามโรงเรียนวัดประสิทธิ์เมื่อปี พ.ศ. 2442 โดยใช้ศาลาการเปรียญวัดประสิทธิ์เป็นอาคารโดยเปิดสอนกุลบุตร กุลธิดา ในระดับการศึกษาตามที่ทางราชการกำหนด ซึ่งนับได้ว่า "โรงเรียนวัดประสิทธิ์" (วัดชัยประสิทธิ์ในเวลาต่อมา) เป็นชื่อโรงเรียนชื่อแรก และเป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกในจังหวัดชัยภูมิ โรงเรียนโพธาวัฒนาเสนี
โรงเรียนโพธาวัฒนาเสนีเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอโพธารามแห่งแรก และเป็นโรงเรียนประจำอำเภอแห่งแรกของไทย เดิมเล่าเรียนกันโดยอาศัยศาลาวัดโพธาราม ต่อมานักเรียนได้เพิ่มจำนวนคนมากขึ้นจึงได้ขยายที่เรียน ครั้งนั้นมี เจ้าพระคุณธรรมเสนานี (พระแดง)เจ้าอธิการ และพระครูโพธาภิรมย์(ชื่น) รองเจ้าอธิการวัดโพธาราม และหลวงราษฎร์โพธาภิบาล นายอำเภอ ได้ประกาศเรี่ยรายบุญก่อสร้างอาคารเรียนที่วัดโพธารามหนึ่งหลัง รวมเป็นเงิน 1532 บาท ในปี พ.ศ. 2449 โดยใช้ชื่อว่า "โรงเรียนวัดโพธาราม" โรงเรียนวิสุทธรังษี
โรงเรียนวัดไชยชุมพลชนะสงคราม ได้ดำเนินการเรียนการสอน ก้าวหน้าด้วยดีเป็นลำดับ จึงได้ประกาศเป็นโรงเรียนรัฐบาลแห่งแรกของจังหวัดกาญจนบุรี มีชื่อว่า โรงเรียนตัวอย่างประจำจังหวัด คงใช้ศาลาวัดและกุฏิพระเป็นสถานที่สอน พระวิสุทธิรังษี (เปลี่ยน อินฺทสโร) ได้พิจารณาเห็นว่าเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) เสนาบดีกระทรวงธรรมการได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. 2464 มีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2464 ให้เด็กทุกคนที่มีอายุย่างปีที่ 8 ถึงปีที่ 15 เข้าเรียนโดยไม่เสียค่าเล่าเรียน พระวิสุทธิรังษี (เปลี่ยน อินฺทสโร) เห็นว่าศาลาวัดที่ใช้เป็นสถานศึกษาเป็นที่คับแคบ ไม่เหมาะสม จึงได้ร่วมกับกรรมการศึกษาและชาวบ้าน สร้างอาคารเรียนถาวรขึ้นที่วัด 1 หลัง 7 ห้องเรียน ตัวอาคารเป็นตึกชั้นเดียวใต้ถุนสูง ฝาผนังก่ออิฐถือปูน เครื่องบนไม้จริง หลังคามุงกระเบื้อง ส่วนค่าก่อสร้างไม่ได้ใช้เงินงบประมาณ ล้วนแต่ได้รับการบริจาคจากผู้มีศรัทธาทั้งสิ้น งานก่อสร้างเริ่มขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2464 แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2466 จึงได้ย้ายสถานที่เรียนจากกุฏิและศาลาวัดไปเรียนอาคารหลังใหม่แทน ทางราชการจึงได้ขนานนามโรงเรียนแห่งนี้ว่า โรงเรียนประจำจังหวัดกาญจนบุรี วิสุทธิรังษี เพื่อเป็นเกียรติประวัติแด่ท่านเจ้าคุณวิสุทธิรังษีฯ(เปลี่ยน) แต่ชื่อปัจจุบันนี้ชื่อโรงเรียนคำว่า วิสุทธิรังษี "ธิ" สระอิหายไปโดยไม่ทราบสาเหตุ ชื่อปัจจุบันจึงเหลือเพียง วิสุทธรังษี เท่านั้น แต่นั้นมาโรงเรียนได้เปิดสอนขั้นเบื้องกลางถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนสารสาสน์พิทยา
โรงเรียนสารสาสน์พิทยา () เป็นโรงเรียนแห่งที่แรก ของกลุ่มโรงเรียนในเครือสารสาสน์ที่เปิด ทำการเรียนการสอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อการสอน (Bilingual Program โรงเรียนสองภาษา) ก่อตั้งขึ้นโดยท่านอาจารย์พิบูลย์ ยงค์กมล และท่านอาจารย์ เพ็ญศรี ยงค์กมล เมื่อปี พ.ศ. 2507 และเป็นโรงเรียนแห่งแรกในประเทศไทยที่ได้ทำการทดลองสอนหลักสูตรสองภาษา (Bilingual Programme) โดยในภายหลังหลักสูตรนี้ได้ถูกนำไปเริ่มใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรกที่ โรงเรียนสารสาสน์เอกตรา  โรงเรียนแบดมินตันบ้านทองหยอด
โรงเรียนแบดมินตันบ้านทองหยอด () เป็นโรงเรียนแบดมินตันแห่งแรกในประเทศไทย ตั้งอยู่ที่ ถนนพุทธมณฑลสาย 3 เขตบางแค กรุงเทพมหานคร แต่เดิมเรียกว่าชมรมแบดมินตันบ้านทองหยอด โรงเรียนเบญจมราชาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
พ.ศ. 2472 ได้เปิดสอนประโยคมัธยมบริบูรณ์ชาย มีทั้งแผนกภาษา แผนกวิทยาศาสตร์และแผนกกลาง นับเป็นโรงเรียนสตรีแห่งแรกที่สอนวิชาในหลักสูตรมัธยมบริบูรณ์ชาย และมีจำนวนนักเรียนเพิ่มมากขึ้น 
ปี พ.ศ. 2475 กระทรวงศึกษาธิการได้รับพระราชทานที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ตำบลถนนราชบุรี จากสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ากรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินทรพระปิตุจฉาเจ้าให้จัดสร้างเป็นโรงเรียน กระทรวงศึกษาธิการจึงสั่งย้ายครูและชั้นมัธยมบริบูรณ์ชาย (ม.7-8) ทั้งหมดไปอยู่โรงเรียนเพชรบุรี - วิทยาลงกรณ์ นับเป็นการย้ายครั้งใหญ่ที่ทำให้โรงเรียนเบญจมราชาลัย ต้องลดฐานะมาเป็นโรงเรียนสามัญ คงมีแต่นักเรียนเช้าไปเย็นกลับ ตั้งแต่ชั้นประถมปีที่ 1 ถึง มัธยมปีที่ 6 ต่อมาในปีพ.ศ. 2476 โรงเรียนเบจมราชาลัยได้ปรับปรุงการสอนเพิ่มถึงชั้นประโยคบริบูรณ์อีกดังเช่นเดิม
แต่ใน พ.ศ. 2480 กระทรวงศึกษาธิการ ได้สั่งย้ายนักเรียนชั้นสูงไปเรียนรวมที่โรงเรียนสวนสุนันทาวิทยาลัยและยุบเลิกชั้นประถม ตั้งแต่บัดนั้นมาคงเปิดทำการสอนเฉพาะชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง มัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามคำสั่งของกรมสามัญศึกษา 
ในปีพ.ศ. 2496 ได้เปิดชั้นเตรียมอุดมศึกษาทั้งแผนกอักษรศาสตร์และ วิทยาศาสตร์ ในปีพ.ศ. 2499 ได้เริ่มเปิดสอน 2 รอบ คือรอบเช้า และรอบบ่าย ในปีพ.ศ. 2503ได้มีการเปลี่ยนแปลงนโยบายการศึกษาแห่งชาติอีกครั้งหนึ่ง คือ ทำการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 และในปี พ.ศ. 2521 ได้เปลี่ยนแปลงตามแผนการศึกษาของชาติ เป็นชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 1-2-3 และชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 4-5-6
เนื่องจากอาคารเรียนเดิมเป็นเรือนไม้ เมื่อเวลาผ่านไปอาคารเรียนอยู่ในสภาพที่ทรุดโทรม ประกอบกับมีจำนวนนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทางโรงเรียนจึงได้จัดสร้างอาคารเรียนใหม่แทนเรือนไม้หลังเดิม กล่าวคือ โรงเรียนในประเทศไทย
โรงเรียนหลวงแห่งแรกของราษฎร คือ โรงเรียนวัดมหรรณพาราม (วัดมหรรณพารามวรวิหาร) โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย เป็นโรงเรียนเอกชนแห่งแรกของประเทศไทย จัดตั้งเมื่อพ.ศ. 2395 และมี โรงเรียนอรุณประดิษฐเป็นโรงเรียนราษฎร์สตรีแห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งจัดตั้งเมื่อ พ.ศ. 2408 สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ได้โปรดเกล้าฯจัดตั้งโรงเรียนสำหรับสตรีขึ้น สอนทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ ทรงจัดตั้งโรงเรียนราชินี บริเวณปากคลองตลาดนอกจากนี้ยังมี โรงเรียนสภาราชินี โรงเรียนวิเชียรมาตุ นอกจากนี้ ยังมีโรงเรียนราษฎร์ ซึ่งเอกชนได้สร้างขึ้นหลายแห่ง เช่น โรงเรียนพระหฤทัยคอนแวนต์ โรงเรียนอัสสัมชัญ ซึ่งมีบาทหลวงเป็นครูผู้สอน และโรงเรียนราษฎร์แห่งแรกที่จัดตั้งโดยคนไทย คือ โรงเรียนบำรุงวิชา เมื่อ พ.ศ. 2442 โรงเรียนร่มเกล้า
สืบเนื่องจาก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระราชทรัพย์ ส่วนพระองค์
เป็นทุนในการดำเนินการสร้างโรงเรียนประถมศึกษาที่บ้านหนองแคน ตำบลดงหลวง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม 
ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ได้รับพระราชทานนามว่า “โรงเรียนร่มเกล้า” 
ต่อมาเนื่องในวโรกาสที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนิน มาจังหวัดขอนแก่น 
เมื่อเดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2516 ได้มีพระราชดำรัสถามแม่ทัพภาคที่ 2 (พลโท โพยม พหุลรัตน์) ว่า จะมีการสร้าง
โรงเรียน มัธยมศึกษาต่อเนื่องไปอีกหรือไม่ แม่ทัพภาคที่ 2 
จึงมอบหมายให้กองทัพภาค ที่ 2 ดำเนินการร่วมกับเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง และศึกษาธิการจังหวัดสกลนครเลือกที่ตั้ง
โรงเรียนและได้เลือกบ้านโคก ตำบลตองโขบ อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร ซึ่งตรงกับความต้องการของประชาชน 
เพราะถ้าหากมีโรงเรียนมัธยมศึกษาในพื้นที่นี้จะบรรเทา ความเดือดร้อนของผู้ปกครองที่ต้องส่งบุตรธิดา เข้าไปศึกษา
เล่าเรียนในตัวเมืองสกลนคร และสามารถให้บริการราษฎรในพื้นที่ใกล้เคียงได้ถึง 9 ตำบล 44 หมู่บ้าน
วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2517 เปิดทำการเรียนการสอนวันแรก โดยใช้อาคารเรียนโรงเรียนบ้านโคกนามนเป็นที่เรียน มีนักเรียนจำนวน 77 คน ครู 4 คน โดยมี นายบุญธรรม กัลยาบาล เป็นครูใหญ่
วันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2517 กระทรวงศึกษาธิการประกาศตั้งโรงเรียน ซึ่งถือเป็นวันสถาปนาโรงเรียนทุกปี
วันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517 หน่วยทหาร ช.พัน 3 จังหวัดนครราชสีมา โดยมี ร.ท.อรรถ ศรีอัจฉริยะกุล เป็นหัวหน้าชุด ได้มาสร้างอาคารเรียนแบบ 216 ได้ 6 ห้องเรียน แล้วเสร็จเมื่อ 31 พฤษภาคม 2518
วันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เป็นทุนในการก่อสร้าง จำนวน 55,999 บาท และพระราชทานนามว่า “โรงเรียนร่มเกล้า” 
วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2517 พลโท เปรม ติณสูลานนท์ (ยศในขณะนั้น) เป็นประธานในการวางศิลาฤกษ์
วันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2518 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ พร้อมด้วย เจ้าฟ้าหญิงสิรินธร และเจ้าฟ้าหญิงจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดอาคารเรียนหลังแรก โรงเรียนร่มเกล้า แบบ 216 ได้ 6 ห้องเรียน และในปีงบประมาณ 2519 กระทรวงศึกษาธิการได้จัดสรรงบประมาณมาสร้างเพิ่มอีก 10 ห้องเรียน
วันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2519 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช และเจ้าฟ้าหญิง สิรินธร ได้เสด็จเยี่ยมหน่วยทหารโรงเรียนร่มเกล้าเป็นการส่วนพระองค์ ทรงปลูกต้นสนฉัตร 2 ต้น ที่มุมถนนทางเข้าหน้าอาคารเรียนหลังแรก
วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ได้เสด็จเยี่ยมโรงเรียนเป็นการส่วนพระองค์เป็นการส่วนพระองค์
อาคารเรียนถาวร
อาคารประกอบ โรงเรียนอัสสัมชัญ
ในปี พ.ศ. 2443 บาทหลวงกอลมเบต์ได้ติดต่อขอความช่วยเหลือด้านบุคลากรมาจากคณะภราดาเซนต์คาเบรียล ณ ประเทศฝรั่งเศส และในวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2444 ภราดา 5 ท่าน โดยการนำของภราดามาร์ติน เดอ ตูรส์ ภราดาอาแบล ภราดาออกุสต์ ภราดาคาเบรียล เฟอร์เร็ตตี และภราดาฮีแลร์ ได้เดินทางถึงกรุงเทพมหานคร และเข้ารับช่วงงานและสานต่องานด้านการศึกษาจากบาทหลวงกอลมเบต์ ทำให้โรงเรียนอัสสัมชัญกลายเป็นโรงเรียนแห่งแรกในมูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์
ปีพ.ศ. 2542 รัฐบาลในสมัยนายกรัฐมนตรีชวน หลีกภัยขณะนั้นมีนโยบายจัดการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนที่มีความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ได้พัฒนาอย่างเต็มศักยภาพตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ จึงได้มอบหมายให้สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) พัฒนาโครงการจัดตั้งโรงเรียนวิทยาศาสตร์ ที่มีลักษณะพิเศษต่างจากโรงเรียนทั่วไป ต่อมาจึงมีพระราชกฤษฎีกา จัดตั้งโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ พ.ศ. 2543 ให้โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์เป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์แห่งแรกของประเทศไทย มีสถานภาพเป็นองค์การมหาชน เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2543 ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ จุดมุ่งหมายของโรงเรียนตามที่กล่าวไว้ตามพระราชกฤษฎีกาเป็นดังนี้ ต่อมาในปีพ.ศ. 2544 ได้มีแต่งตั้งผู้อำนวยการคนแรกของโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ องค์การมหาชน คือ ดร. ธงชัย ชิวปรีชา อดีตผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภายใต้การดำเนินงานในระบบองค์การมหาชนนี้ โรงเรียนได้รับการบริหารที่ยืดหยุ่นกว่าในระบบเดิมและได้รับงบประมาณที่มากขึ้น จึงสามารถพัฒนาไปได้อย่างรวดเร็ว โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช
โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราชมีจุดเริ่มต้นจากการจัดการศึกษาตามนโยบายของรัฐบาลไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยในปี พ.ศ. 2439 พระญาณรักขิต (พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ - จันทร์ สิริจฺนโท) ได้มอบหมายให้พระมหาอ้วน ติสฺโส (สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ วัดบรมนิวาส) และคณะ ทำการรวบรวมอุปกรณ์การศึกษาจากกรุงเทพมหานคร นำมาที่จังหวัดอุบลราชธานี เพื่อจัดตั้งโรงเรียนขึ้นภายในบริเวณวัดสุปัฏนาราม เมื่อ พ.ศ. 2440 โดยใช้ชื่อว่า "โรงเรียนอุบลวิทยาคม" โรงเรียนนี้เปิดสอนนักเรียนทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์ชายในวิชาภาษาบาลี และภาษาไทย ซึ่งในการนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานทรัพย์จำนวน 10 ชั่ง เพื่อเป็นทุนในการใช้จ่ายในการเรียนการสอนโดยมีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ข้าหลวงใหญ่ต่างพระองค์ สำเร็จราชการมณฑลอีสานเป็นผู้แทนพระองค์ทรงนำมามอบให้  โรงเรียนเทพศิรินทร์
การจัดตั้งโรงเรียนปริยัติธรรมบาลีขึ้นภายในวัดเทพศิรินทราวาส ได้มีปรากฏหลักฐานในปี พ.ศ. 2425 ว่าพระธรรมไตรโลกาจารย์ (เดช ฐานจาโร) เจ้าอาวาสองค์ที่ 2 แห่งวัดเทพศิรินทราวาส ได้จัดตั้งโรงเรียนสอนปริยัติธรรมบาลี และ โรงเรียนภาษาไทย โดยมีข้อความปรากฏอยู่ในประวัติของวัดเทพศิรินทราวาส ว่า โรงเรียนหนังสือภาษาไทยเดิมนั้นได้อาศัย ศาลาการเปรียญเป็นที่สอน โรงเรียนนั้นอยู่ในความอำนวยการของเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส ถึงปี พ.ศ. 2433 จึงย้ายไปสอนที่โรงเรียนเจ้าพระยานรรัตน์ราชมานิตย์ คณะกลาง หลังจากนั้นย้ายไปสอนที่ กุฏิเจ้าอาวาสคณะเหนือ ภายหลังย้ายไปสอนที่โรงเรียนนิภานภดลคณะใต้ ภายหลังมหามกุฏราชวิทยาลัยได้เข้ามาเป็นผู้จัดการ และมีเจ้าอาวาสเป็นผู้อุปการะโรงเรียนครั้งนั้นได้มีสามเณร ชื่อว่า "พุฒ" สามารถสอบได้เปรียญเอก และเป็นครูได้รับแต่งตั้งเป็นครูเอก ซึ่งต่อมาสามเณรพุฒ ได้อุปสมบถแล้ว ลาสิกขามีบรรดาศักดิ์เป็น พระยากฤษณะราชอำนวยศิลป์ธรรมจิตต์วรสภาภักดี โรงเรียนนานาชาติ ไทย-จีน
โรงเรียนนานาชาติ ไทย-จีน (Thai-Chinese International School T.C.I.S.; Mandarin Traditional: 泰國中華國際學校, Simplified: 泰国中华国际学校, Pinyin: "Tàiguó Zhōnghuá Guójì Xuéxiào") เป็นโรงเรียนเอกชน ไม่กินนอน ไม่แสวงหาผลกำไร ในอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ ซึ่งอยู่ในบริเวณกรุงเทพมหานครและปริมณฑลของประเทศไทย โรงเรียนตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2538 เพื่อให้การศึกษาภาษาอังกฤษและภาษาจีนกลาง (ไต้หวัน) ให้คนไต้หวันในกรุงเทพ โรงเรียนมีเจ้าหน้าที่และครูประมาณ 100 คน และนักเรียนประมาณ 800 คน TCIS อยู่ห่างจากสนามบินสุวรรณภูมิประมาณ 54862394365843653275236758637465782678456872346587423658743657826576342875624378657823465784657823658463784568374658736475862347567436572365724657824635623894679875924756124627657236458236597268473965842756278357824657862387456827465782657423659782346578234654684958679345685676542365762574658765726756348562865237865726527534725962357548623943658436532752367586374657826784568723465874236587436578265763428756243786578234657846578236584637845683746587364758623475674365723657246578246356238946798759247561246276572364582365972684739658427562783578246578623874568274657826574236597823465782346546849586793456856765423657625746587657267563485628652378657265275347259623575486239436584365327523675863746578267845687234658742365874365782657634287562437865782346578465782365846378456837465873647586234756743657236572465782463562389467987592475612462765723645823659726847396584275627835782465786238745682746578265742365978234657823465468495867934568567654236576257465876572675634856286523786572652753472596235754862394365843653275236758637465782678456872346587423658743657826576342875624378657823465784657823658463784568374658736475862347567436572365724657824635623894679875924756124627657236458236597268473965842756278357824657862387456827465782657423659782346578234654684958679345685676542365762574658765726756348562865237865726527534725962357548623943658436532752367586374657826784568723465874236587436578265763428756243786578234657846578236584637845683746587364758623475674365723657246578246356238946798759247561246276572364582365972684739658427562783578246578623874568274657826574236597823465782346546849586793456856765423657625746587657267563485628652378657265275347259623575486239436584365327523675863746578267845687234658742365874365782657634287562437865782346578465782365846378456837465873647586234756743657236572465782463562389467987592475612462765723645823659726847396584275627835782465786238745682746578265742365978234657823465468495867934568567654236576257465876572675634856286523786572652753472596235754862394365843653275236758637465782678456872346587423658743657826576342875624378657823465784657823658463784568374658736475862347567436572365724657824635623894679875924756124627657236458236597268473965842756278357824657862387456827465782657423659782346578234654684958679345685676542365762574658765726756348562865237865726527534725962357 นาทีโดยการขับรถ โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศพระบรมราชโองการจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นตามมณฑลต่างๆ โดยทั่วกัน ยึดแบบอย่างของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนหลวงแห่งแรกของประเทศไทย (จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2425) ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลในพระองค์ที่มีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นนี้ เพราะพระองค์มีพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ ดังปรากฏในลายพระราชหัตถเลขา ความตอนหนึ่งว่า พระบรมราชโองการฯ จัดตั้งโรงเรียนหลวงตามมณฑล ประกาศเมื่อปี พ.ศ. 2441 ซึ่งมณฑลนครราชสีมา มีเมืองบุรีรัมย์และชัยภูมิ อยู่ในความดูแล ตัวเมืองนครราชสีมาเป็นเมืองหลัก วัดกลางหรือวัดพระนารายณ์เหมาะสมที่จะตั้งโรงเรียนหลวง และมีเจ้าคณะมณฑลพำนักอยู่วัดนี้ จึงได้เปิดทำการสอนครั้งแรกขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2442 ตรงกับปีกุน เอกศกปกติมาส จุลศักราช 1261 รัตนโกสินทร์ศก 118 คริสต์ศักราช 1899 โรงเรียนศึกษานารี
โรงเรียนศึกษานารีเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย สังกัดกระทรวงศึกษาธิการเริ่มก่อตั้งขึ้นในวัดอนงคาราม โดยสมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทฺธสโร) เจ้าอาวาสวัดอนงคาราม รูปที่ 6 กล่าวคือ 
เมื่อครั้งท่านเป็นพระอันดับ เรียกกันว่า พระอาจารย์นวม ท่านได้เริ่มจัดระบบการสอนลูกศิษย์ของท่านเป็นการส่วนตัวขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2432 ต่อมามีผู้เห็นประโยชน์แห่งการศึกษา จึงมีการนำบุตรหลานที่เป็นชายมาฝากเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี 