อาสนวิหารอ็องกูแลม ถูกสร้างในปีใด?
อาสนวิหารอ็องกูแลม
อาสนวิหารแรกที่สร้างสร้างบนสถานที่เดิมเป็นศาสนสถานก่อนสมัยศาสนาคริสต์ ในอาสนวิหารอ็องกูแลมใช้เวลาสร้างทั้งหมดเริ่มสร้างเป็นครั้งแรกเมื่อปี ในคริสต์ศตวรรษที่ 4 วัดถูกทำลายเมื่อโคลวิสที่ 1 เข้ามายึดเมืองหลังจากยุทธการที่วูเย ในปี ค.ศ. 507 อาสนวิหารต่อมาได้รับการสถาปนาในปี ค.ศ. 560 แต่ก็มาถูกเผาโดยชาวไวกิงและนอร์มันราวสองร้อยปีต่อมา
สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
สมัยบาโรกมีการสร้างวัดใหญ่ๆ มากแต่ที่เป็นอาสนวิหารมีเพียงไม่กี่แห่ง ที่เด่นที่สุดก็คืออาสนวิหารเซนต์พอลที่กรุงลอนดอนที่กล่าวถึงข้างบน และอาสนวิหารเซ็นต์กอล (St. Gall Cathedral) ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ อาสนวิหารบางแห่งอาจจะมีองค์ประกอบบางส่วนที่มาต่อเติมภายหลังที่เป็นแบบบาโรกเช่นการตกแต่งด้านหน้าวัด ฉากหลังแท่นบูชา หรือคูหาสวดมนต์ อย่างเช่นด้านหน้าของอาสนวิหารซานติเอโก เดอ คอมโพสเตลลา (Santiago de Compostela) หรือ อาสนวิหารวัลลาโดลิด (Valladolid Cathedral) ที่ประเทศสเปน ซึ่งมาต่อเติมเป็นแบบบาโรกภายหลัง แต่ที่จะเห็นเป็นอาสนวิหารแบบบาโรกทั้งอาสนวิหารค่อนข้างจะหายาก 
สิ่งที่น่าสนใจของอาสนวิหารเซนต์พอลก็คือเป็นอาสนวิหารที่ออกแบบโดยสถาปนิกคนเดียวและสร้างเสร็จในระยะสั้น สถาปนิกที่กล่าวถึงคือเซอร์คริสโตเฟอร์ เร็น (Sir Christopher Wren) ซึ่งเป็นสถาปนิกคนสำคัญของอังกฤษ ตัวอาสนวิหารสร้างแทนอาสนวิหารเดิมที่ถูกไฟไหม้ระหว่างที่เกิดเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ในลอนดอน เมื่อ ค.ศ. 1666 สถาปัตยกรรมของอาสนวิหารเป็นแบบบาโรกแต่เป็นบาโรกแบบอังกฤษที่ค่อนข้างจะรัดตัวไม่เช่นบาโรกแบบทางใต้ของประเทศเยอรมนีซึ่งจะเต็มไปด้วยชีวิตชีวา สีสันและการมีลูกเล่น แต่ผลของสิ่งก่อสร้างของเร็นคือสิ่งก่อสร้างที่แสดงความสง่าภูมิฐานโดยเฉพาะการใช้โดมอย่างเช่นการใช้โดมของบรูเนลเลสกีที่ฟลอเรนซ์ ซึ่งไม่แต่จะคลุมแต่เฉพาะทางเดินกลางวัดแต่เลยออกไปถึงทางเดินข้างทำให้มีความรู้สึกว่าพื้นที่กลางวัดกว้างกว่าที่เป็นจริงและโล่ง อาสนวิหารเลอปุย-อ็อง-เวอแล
เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม ค.ศ. 1095 ในโอกาสการเฉลิมฉลองแม่พระรับเกียรติยกขึ้นสวรรค์ซึ่งพิธีจัดขึ้นที่เลอปุย สมเด็จพระสันตะปาปาเออร์บันที่ 2 ได้ประกาศสงครามครูเสดครั้งที่ 1 และทรงแต่งตั้งให้มุขนายกอาเดมาร์ เดอ มงเตย เป็นผู้นำทางศาสนาแทนองค์พระสันตะปาปาและหนึ่งในแม่ทัพร่วมในสงครามด้วย พร้อมกับชาวเมืองกว่าสี่ร้อยคนมุ่งหน้ายังแผ่นดินตะวันออกร่วมกัน ต่อมาได้บาดเจ็บเกือบมรณภาพในยุทธการล้อมเมืองแอนติออก ซึ่งในที่สุดก็นำมาซึ่งชัยชนะของฝ่ายคริสเตียน ซึ่งผู้ที่กลับจากสงครามได้นำศิลปะแบบอาหรับเข้ามาปูรากฐานให้กับสถาปัตยกรรมของเมืองจนถึงยุคปัจจุบันอีกด้วย อาสนวิหารนักบุญเปาโล
(หมายเหตุ: สมัยก่อนนอร์มันหมายถึงสมัยก่อนที่อังกฤษจะถูกรุกรานโดยวิลเลียม ดยุกแห่งนอร์ม็องดีเมื่อปี ค.ศ. 1066—คือก่อนปี ค.ศ. 1066)  วิลเลียมแห่งซ็องส์
เออแฌน วียอแล-เลอ-ดุก สถาปนิกในศตวรรษที่ 19 ได้ทำการค้นคว้าเกี่ยวกับวิลเลียมแห่งซ็องส์อย่างมาก และจากการค้นพบความคล้ายคลึงระหว่างพื้นที่บริเวณร้องเพลงสวดของมหาวิหารแคนเตอร์บรีกับมหาวิหารแซ็งเตเตียนแห่งซ็องส์ที่สร้างในเวลาใกล้เคียงกันนั้น เป็นการแสดงให้เห็นการมีตัวตนอยู่จริงของวิลเลียม สถาปนิกชาวฝรั่งเศสที่ได้ไปสร้างสรรค์ผลงานให้กับโบสถ์ที่ใหญ่ที่สุดในอังกฤษ ที่เมืองแคนเตอร์บรีดังกล่าว แต่วียอแล-เลอ-ดุกก็ไม่สามารถหาข้อมูลเกี่ยวกับวิลเลียมได้มากกว่านั้น นอกไปจากว่าเขาได้เสียชีวิตลงหลังจากกลับมาพำนักที่ฝรั่งเศสได้ปีเดียว บันทึกทางประวัติศาสตร์มากมายได้ยกย่องวิลเลียมสำหรับผลงานของเขา โดยข้อมูลที่สมบูรณ์ที่สุดที่หาได้ทุกวันนี้คือ บันทึกของวียอแล-เลอ-ดุกเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมของมหาวิหารแห่งเมืองซ็องส์ อาสนวิหารวินเชสเตอร์
บริเวณที่เก่าที่สุดของอาสนวิหารปัจจุบันคือที่ฝังศพภายใต้วัด (crypt) ซึ่งสร้างเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 11 ในสมัยพระเจ้าวิลเลียมที่ 2 ที่รู้จักกันในนามวิลเลียม รูฟัส (William Rufus) พระราชโอรสในพระเจ้าวิลเลียมที่ 1 ผู้ซึ่งต่อมาถูกฝังไว้ในอาสนวิหารเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม ค.ศ. 1100 หลังจากที่สิ้นพระชนม์จากอุบัติเหตุจากการล่าสัตว์ที่  แมนเชสเตอร์
มีการตั้งรกรากในแมนเชสเตอร์แล้วในยุคโรมันเป็นอย่างช้า นายพลโรมัน ไนอุส ยูลิอุส อากริโคลา ("Gnaeus Julius Agricola") ได้ก่อสร้างป้อมที่มีชื่อว่า มามูคิอุม ราว 70 ปีหลังคริสตกาล ที่บริเวณเนินเขา ซึ่งแม่น้ำเมดลอกและแม่น้ำเออร์เวลล์ มาบรรจบกัน ฐานของป้อมรุ่นสุดท้ายยังคงปรากฏอยู่ที่คาสเซิลฟิลด์ ชาวโรมันถอนตัวออกในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 5 และการตั้งถิ่นฐานได้ย้ายไปยังจุดที่แม่น้ำเออร์เวลล์และแม่น้ำเอิร์กบรรจบกันตั้งแต่ก่อนชัยชนะของชาวนอร์แมนที่อังกฤษในปีพ.ศ. 1609
โทมัส เดอลาแวร์ เจ้าคฤหาสน์ ได้ก่อตั้งโบสถ์ของวิทยาลัยขึ้นสำหรับตำบลในปีพ.ศ. 1964 โดยปัจจุบันเป็นมหาวิหารแมนเชสเตอร์ และสถานที่วิทยาลัยได้เป็นที่ตั้งของห้องสมุดเชแทมและโรงเรียนดนตรีเชเทม อาสนวิหารกลอสเตอร์
เมื่อปีค.ศ. 1072 พระเจ้าวิลเลียมที่ 1แห่งอังกฤษ แต่งตั้งให้อธิการเซอร์โล (Serlo) จากมง-แซ็ง-มีแชล (ประเทศฝรั่งเศส) มาปกครองอาสนวิหารนี้ ตอนนั้นอารามอยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรมมาก เซอร์โลทุ่มตัวสร้างวัดขึ้นมาใหม่จนเป็นที่เห็นกันทุกวันนี้ ต่อมาท่านก็ได้รับแต่งตั้งขึ้นเป็นดีนของอาสนวิหารเอ็กซีเตอร์ วอลเตอร์ กลอสเตอร์ (Walter Gloucester) นักประวัติศาสตร์ของอารามนี้ได้เป็นอธิการอารามเมื่อปี ค.ศ. 1381 อาสนวิหารกลอสเตอร์เดิมขึ้นอยู่กับมุขมณฑลวูสเตอร์ (Worcester) จนถึงปี ค.ศ. 1541 จากนั้นก็ย้ายไปขึ้นกับมุขมณฑลทูกสบรี (Tewkesbury) โดยมีจอห์น เวกแมน (John Wakeman) อธิการองค์สุดท้ายได้เป็นบิชอป มุขมณฑลทูกสบรีครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของกลอสเตอร์เชอร์รวมถึงบางส่วนเฮริฟอร์ดเชอร์และวิลท์เชอร์ อาสนวิหารอาแฌ็ง
อาสนวิหารอาแฌ็งได้ขึ้นทะเบียนเป็นอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์เมื่อปี ค.ศ. 1862 รวมทั้งเป็นสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งบนเส้นทางแห่งผู้แสวงบุญ (เส้นทางซานเตียโกเดกอมโปสเตลาในประเทศฝรั่งเศส) ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโกในปี ค.ศ. 1998 มงกุฎเซนต์เวนสลาส
มงกุฎเซนต์เวนสลาส () เป็นมงกุฎที่เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งราชอาณาจักรโบฮีเมียที่สร้างเมื่อปี ค.ศ. 1347 พระมหากษัตริย์องค์ที่สิบเอ็ดของโบฮีเมียของราชวงศ์ลักเซมเบิร์กและพระจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์จักรพรรดิชาร์ลส์ที่ 4 เป็นผู้มีพระราชโองการให้สร้างสำหรับพระราชพิธีบรมราชาภิเศกของพระองค์เองและทรงอุทิศพระมหามงกุฎให้แก่นักบุญองค์แรกของโบฮีเมียนักบุญเวนสลาส หลังจากนั้นก็ทรงมอบให้แก่สถาบันพระมหากษัตริย์โบฮีเมียเพื่อใช้ในการราชาภิเษกพระจักรพรรดิในโอกาสข้างหน้า นอกจากนั้นก็ยังมีพระราชโองการให้เก็บรักษาไว้ที่มหาวิหารเซนต์ไวทัสในปราสาทปราก “มงกุฎเซนต์เวนสลาส” ใช้เป็นครั้งสุดท้ายในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเศกของพระเจ้าเฟอร์ดินันด์ที่ 1 แห่งออสเตรียในปี ค.ศ. 1836 วัดอนงคารามวรวิหาร
พระอุโบสถที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 เป็นอาคารทรงไทย ก่ออิฐถือปูน หลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ช่อฟ้า ใบระกาลงรักประดับกระจก หน้าบันและซุ้มประตูหน้าต่างก็มีลวดลายลงรักปิดทองสวยงาม มีพระพุทธรูปสำคัญอย่างพระพุทธจุลนาคซึ่งเป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยปางมารวิชัย เป็นพระประธานในพระวิหาร และมีพระพุทธรูปพระสาวกหล่อด้วยโลหะปิดทองยืนอยู่ด้านซ้ายขวา อีกทั้งด้านหน้าพระประธานยังมีพระพุทธมังคโล ซึ่งเป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องปางสมาธิตั้งอยู่ด้านหน้าอีกด้วย อาสนวิหารนักบุญเปาโล
พอมาถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 อาสนวิหารก็อยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรมมาก ในสมัยพระเจ้าเฮนรีที่ 8 และพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 6 พระเจ้าเฮนรีที่ 8 ก็ได้รับความเสียหายอย่างหนักจากผลของการยุบอารามและ “พระราชกฤษฎีกาเวนคืนทรัพย์ของอารามเป็นของหลวง” (Chantries Act) โดยมีการทำลายเครื่องตกแต่งภายในของโบสถ์ ระเบียงฉันนบถ ห้องใต้ดินภายในโบสถ์ คูหาสวดมนต์ และบริเวณประกอบพิธี รวมทั้งสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ของโบสถ์ อสังหาริมทรัพย์บางส่วนของอาสนวิหารที่ไม่ถูกทำลายก็ถูกยึดเป็นของหลวง หรือไม่ก็ถูกขาย หรือถูกบังคับให้เช่าโดยเฉพาะให้กับโรงพิมพ์และร้านหนังสือโปรเตสแตนต์ วัสดุจากสิ่งก่อสร้างที่ถูกทำลายก็กลายเป็นวัสดุก่อสร้างสำหรับสิ่งก่อสร้างใหม่เช่น วังซัมเมอร์เซต (Somerset House) ของ โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ - “เจ้าผู้พิทักษ์”  อาสนวิหารดักซ์
ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13 อันเป็นยุคเจริญรุ่งเรืองของเมือง มุขนายกในขณะนั้นจึงได้มีโครงการสร้างสิ่งปลูกสร้างทางศาสนามากมาย รวมถึงอาสนวิหารใหม่ที่สร้างบนที่ของโบสถ์แบบโรมาเนสก์แต่เดิม ด้วยอาสนวิหารในแบบสถาปัตยกรรมกอทิกอย่างสวยงาม ซึ่งได้ถล่มลงในปี ค.ศ. 1646 เหลือเพียงแต่ซุ้มประตูอัครทูตซึ่งหลงเหลือเพื่อแสดงถึงความยิ่งใหญ่ในอดีต โดยซุ้มประตูนี้ตั้งอยู่ในบริเวณแขนกางเขนฝั่งทิศเหนือ ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนเมื่อปี ค.ศ. 1884 อาสนวิหารแร็งส์
อาสนวิหารแร็งส์ () หรือชื่อทางการว่า อาสนวิหารแม่พระแห่งแร็งส์ () เป็นอาสนวิหารสำคัญของเมืองแร็งส์ จังหวัดมาร์น ประเทศฝรั่งเศส ที่เคยใช้ในพิธีสวมมงกุฎกษัตริย์ของประเทศฝรั่งเศส อาสนวิหารที่เห็นในปัจจุบันสร้างบนฐานของวิหารเดิมที่ถูกเพลิงไหม้ไปเมื่อ ค.ศ. 1211 โดยคาดการณ์ว่าวิหารเดิมนั้นมีอายุราวช่วงปี ค.ศ. 400 อาสนวิหารเป็นที่ตั้งของอัครมุขมณฑลแห่งแร็งส์ อาสนวิหารอ็องกูแลม
อาสนวิหารอ็องกูแลม (French: Cathédrale d'Angoulême) หรือชื่อเต็มคือ อาสนวิหารนักบุญเปโตรแห่งอ็องกูแลม (Cathédrale Saint-Pierre d'Angoulême) เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิก[1] ประจำมุขมณฑลอ็องกูแลม ตั้งอยู่ที่เมืองอ็องกูแลม ประเทศฝรั่งเศส สถาปัตยกรรมที่เห็นอยู่ในปัจจุบันเป็นแบบโรมาเนสก์ อาสนวิหารอ็องกูแลมซึ่งเป็นอาสนวิหารตัวอย่างโดดเด่นด้านสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ได้รับการสถาปนาเป็นอาสนวิหารในปี ค.ศ. 1017 อาสนวิหารล็องกร์
ต่อมาในปี ค.ศ. 1190 มีการซื้อที่ดินฝั่งตะวันตกเพิ่มขึ้น โดยคาดว่าจะมีการก่อสร้างครั้งสุดท้ายเพื่อให้เสร็จสิ้นทั้งหมด ในที่สุดอาสนวิหารได้รับการเสกขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1196 ซึ่งในขณะนั้นบริเวณเพดานโค้งของบริเวณกลางโบสถ์ยังต้องสร้างต่ออีกมาก อาสนวิหารเดอรัม
คริสตจักรอาสนวิหารของพระคริสต์ พระนางมารีย์พรหมจารี และเซนต์คัธเบิร์ตแห่งเดอรัม () เรียกโดยย่อว่าอาสนวิหารเดอรัม เป็นอาสนวิหารแองกลิคัน ตั้งอยู่ที่เมืองเดอรัมใน สหราชอาณาจักร ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1093 มีชื่อเต็มว่า "The Cathedral Church of Christ, Blessed Mary the Virgin and St Cuthbert of Durham"  โบสถ์อนุสรณ์ไกเซอร์วิลเฮล์ม
โบสถ์อนุสรณ์ไกเซอร์วิลเฮล์ม (, ) ตั้งอยู่ในกรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี ตัวโบสถ์เดิมนั้นสร้างในคริสต์ทศวรรษ 1890 อย่างไรก็ตาม ตัวโบสถ์ถูกทำลายอย่างรุนแรงในการโจมตีทิ้งระเบิดใน ค.ศ. 1943 ตัวโบสถ์ปัจจุบันจึงเหลือเพียงห้องโถงและหอระฆัง และมีการต่อเติมหอสวดมนต์ระหว่าง ค.ศ. 1959 ถึง 1963 ส่วนยอดของโบสถ์เก่ายังเก็บไว้และชั้นใต้ดินเปลี่ยนเป็นหออนุสรณ์ อาสนวิหารการ์กาซอน
อาสนวิหารนี้สร้างในปี ค.ศ. 1247 โดยพระบัญชาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส เพื่อเป็นโบสถ์ที่จะทดแทนสักการสถานโบราณซึ่งถูกทำลายในระหว่างสงครามปิดล้อมเมืองในปีค.ศ. 1240 โดยกองทัพของแรมงที่ 2 แห่งทร็องกาแวล ซึ่งโบสถ์แห่งใหม่นี้มีขนาดไม่แตกต่างจากของเดิมมาก จนในที่สุดจึงมีความจำเป็นต้องขยายแบบให้ใหญ่ขึ้นอีกในปีค.ศ. 1283 อาสนวิหารอ็องเฌ
ในปี ค.ศ. 1806 มุขทางเข้าซึ่งเคยตั้งอยู่ด้านหน้าของอาสนวิหารซึ่งยื่นออกไปบริเวณจัตุรัสภายหน้านั้น ได้มีถูกทำลายลงเนื่องจากมีสภาพชำรุดทรุดโทรม และล้าสมัย ซึ่งมุขทางเข้านี้สร้างในแบบกอทิกอ็องฌ์แว็ง ครอบซุ้มประตูกลางด้านหน้า มีสูงสองชั้น ประกอบด้วยเพดานโค้งจำนวน 4 โค้ง ซึ่งยังพบอยู่เป็นร่อยรอยหลักฐานของมุขทางเข้าได้อยู่ในปัจจุบัน  อาสนวิหารอารัส
อาสนวิหารเดิมสร้างระหว่างปี ค.ศ. 1030 และ ค.ศ. 1393 ในสถาปัตยกรรมกอทิกอย่างงดงามที่สุดแห่งหนึ่งของฝรั่งเศสตอนเหนือ จนกระทั่งถูกทำลายลงในสมัยปฏิวัติฝรั่งเศส และส่วนของอารามนักบุญวัสต์ () ซึ่งเป็นกลุ่มอาคารที่ติดกันได้ถูกเปลี่ยนเป็นโรงพยาบาลและคลังแสง ซึ่งในปัจจุบันเป็นกลุ่มอาคารพิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์แห่งอารัส (ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1825) และหอสมุดแห่งอารัส อนึ่ง อาสนวิหารหลังเก่ายังใช้เป็นที่ฝังศพของหลุยส์แห่งบูร์บง เคานต์แห่งแวร์ม็องดัว พระโอรสนอกสมรสของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส กับดัชเชสหลุยส์ เดอ ลา วาเลียร์ (พระสนม)  อาสนวิหารแม่พระบังเกิด บางนกแขวก
อาสนวิหารแม่พระบังเกิด () ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 ตำบลบางนกแขวก จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นอาสนวิหารประจำเขตมิสซังราชบุรี ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่การบังเกิดของพระแม่มารีย์ ถือเป็นสถานที่สักการะอันศักดิ์สิทธิ์ของคริสต์ชนนิกายโรมันคาทอลิกที่อาศัยอยู่โดยรอบ สร้างขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1890 (พ.ศ. 2433) โดยบาทหลวงเปาโล ซัลมอน มิชชันนารีชาวฝรั่งเศส ใช้เวลาก่อสร้างถึง 6 ปี เป็นสถาปัตยกรรมกอทิกที่สร้างด้วยอิฐเผา ผนังฉาบด้วยปูนตำกับน้ำเชื้อมจากอ้อยใสสีดำ ภายในประดับด้วยกระจกสีที่สวยงามจากประเทศฝรั่งเศสที่เป็นเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระนางมารีย์พรหมจารีตามคัมภีร์ไบเบิล และภาพของบรรดานักบุญทั้งชายและหญิง มีรูปปั้น ธรรมาสน์ อ่างล้างบาป ขาเทียนลักษณะต่าง ๆ และรูปแกะสลักประดับบานประตู บรรยายเกร็ดประวัติในพระคัมภีร์คริสต์ศาสนาบางตอน อาสนวิหารกาออร์
หน้าบันของอาสนวิหาร ซึ่งบูรณะอีกครั้งในปี ค.ศ. 1316–1324 โดยกีโยม เดอ ลาบรู พระญาติสนิทของสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 22 ได้กล่าวถึงอาสนวิหารแห่งนี้ว่ามีลักษณะเป็นปราการอันแข็งแรงหนาแน่น ประกอบด้วยซุ้มทางเข้าซึ่งมีหอนาฬิกาอยู่ด้านบนซึ่งถูกขนาบปิดด้วยหอคอยทั้งสองข้าง มีหน้าต่างหกบานบริเวณด้านหน้าซึ่งมีลักษณะแคบกว่าปกติ องค์ประกอบที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นโบสถ์ทางคริสต์ศาสนานั้น มีเพียงประตูทางเข้าอันสวยงามตกแต่งเป็นสามชั้น พร้อมด้วยระเบียงแนบขนาดเล็กอยู่ด้านบนประตูทางเข้า และเหนือขึ้นไปเป็นหน้าต่างกุหลาบ หลังคาเป็นแบบโดมอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ พร้อมทั้งหน้าบันทางเข้าที่มีลักษณะเป็นป้อมปราการ และประตูทางเข้าแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ สร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1140–1150 ถือเป็นอีกหนึ่งปราการของวิหารทางทิศเหนือ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ใน ค.ศ. 1637 วิลเลียม ลอดจ์ อธิการบดีและอาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรีร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขึ้น กฎระเบียบเหล่านี้ยังคงอยู่จนถึงช่วงกลางศตวรรษที่ 19 ลอดยังเป็นผู้รับผิดชอบต่อการให้สิทธิ์พิเศษแก่สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย และเขามีส่วนสำคัญต่อห้องสมุดบอดเลียนซึ่งเป็นห้องสมุดหลักของมหาวิทยาลัย จากการเริ่มต้นของคริสตจักรแห่งอังกฤษในฐานะคริสตจักรที่ถูกสถาปนาขึ้นจนถึง ค.ศ. 1866 สมาชิกของคริสตจักรถูกกำหนดให้ได้รับปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต (BA) จากมหาวิทยาลัย และ"ผู้คัดค้าน"ได้รับอนุญาตให้รับแต่เพียงปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (MA) ใน ค.ศ. 1871[31] อาสนวิหารลิงคอล์น
เมื่อปี ค.ศ. 1398 จอห์น กอนท์ (John of Gaunt) และแค็ทเธอริน สวินฟอร์ด (Katherine Swynford) สร้างคูหาสวดมนต์(chantry) เพื่อเอาไว้สวดมนต์แก่วิญญาณของเขา เมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 15 ก็มีการสร้างคูหาสวดมนต์เพิ่มขึ้น คูหาสวดมนต์ติดกับบริเวณสงฆ์ Angel Choir เป็นแบบกอธิคสูง (Perpendicular gothic) ซึ่งเน้นเส้นดิ่งหรือความเพรียว ลักษณะนี้จะเห็นได้จากลวดลายหน้าต่างและการตกแต่งผนัง อาสนวิหารนักบุญเปาโล
เมื่อราวปี ค.ศ. 1630 อินิโก โจนส์ (Inigo Jones) สถาปนิกแบบคลาสสิกก็สร้างด้านหน้าใหม่ แต่มาถูกทำลายเสียหายไปมากระหว่างสงครามกลางเมืองอังกฤษ พร้อมกับเอกสารต่าง ๆ ของโบสถ์ด้วย “อาสนวิหารนักบุญเปาโลเดิม” มาถูกทำลายหมดระหว่างมหาอัคคีภัยแห่งลอนดอน ถึงแม้ว่าจะเป็นไปได้ที่จะซ่อมแซมจากสิ่งที่หลงเหลือจากไฟไหม้ แต่ก็มีการตัดสินใจให้สร้างโบสถ์ใหม่ทั้งหมดเป็นสถาปัตยกรรมร่วมสมัยของสมัยนั้น ที่ในปัจจุบันเรียกว่าสถาปัตยกรรมแบบบาโรก อันที่จริงแล้วความคิดที่จะสร้างอาสนวิหารใหม่ก็เริ่มมาตั้งแต่ก่อนที่ไฟจะไหม้แล้ว อาสนวิหารเลอปุย-อ็อง-เวอแล
อาสนวิหารเลอปุย-อ็อง-เวอแล () เรียกชื่อเต็มว่า อาสนวิหารแม่พระรับสารแห่งเลอปุย-อ็อง-เวอแล () เป็นอาสนวิหารในนิกายโรมันคาทอลิก เป็นที่ตั้งของมุขนายกประจำมุขมณฑลเลอปุย-อ็อง-เวอแล ตั้งอยู่ที่เมืองเลอปุย-อ็อง-เวอแล จังหวัดโอต-ลัวร์ แคว้นโอแวร์ญ-โรนาลป์ ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่แม่พระรับสาร และยังได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นบาซิลิกาเมื่อปีค.ศ. 1856 โดยสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 9 อาสนวิหารอ็องกูแลม
ด้านหน้าของอาสนวิหารตกแต่งด้วยประติมากรรมถึงกว่า 70 รูปที่จัดเป็นสองหัวข้อ "พระเยซูเสด็จขึ้นสู่สวรรค์" และ "การพิพากษาครั้งสุดท้าย" ที่ผสานกันอย่างกลมกลืน พระเยซูปรากฏพระองค์ในกรอบมันดอร์ลา (mandorla) ขณะที่ทูตสวรรค์สององค์ชี้ให้สาวกเห็นมโนทัศน์ ใบหน้าของผู้ศรัทธาภายใต้ซุ้มโค้งต่างก็มองไปทางพระมหาไถ่ ขณะที่ผู้สร้างบาปถูกผลักเข้าไปตามซอกซุ้มโค้งให้ถูกลงโทษเป็นเหยื่อของซาตาน นอกจากสองหัวข้อนี้แล้วประติมากรก็ยังสร้างภาพที่สะท้อนให้เห็นถึงชีวิตประจำวันที่รวมทั้งการล่าสัตว์ สถาปัตยกรรมมหาวิหารสมัยกลางในอังกฤษ
โรมันเป็นผู้นำคริสต์ศาสนาเข้ามาในอังกฤษ และมาเผยแพร่ไปทั่วอังกฤษจนกระทั่งถึงคริสต์ศตวรรษที่ 5 ความนิยมก็ลดถอยลงพร้อมกับการจากไปของโรมัน และการรุกรานของแซ็กซอน ในปี ค.ศ. 597 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 1 ก็ทรงส่งนักบุญออกัสตินมาเผยแพร่ศาสนาที่แคนเทอร์เบอรี ออกัสตินมาก่อตั้งโบสถ์ของแคนันประจำมุขมณฑล ต่อมากลายเป็นอารามคณะเบเนดิกติน ระหว่างปลายสมัยแซกซันจนถึงปี ค.ศ. 1540 มหาวิหารแคนเทอร์เบอรีปัจจุบันก็เป็นโบสถ์ประจำตำแหน่งอาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรีผู้นำคริสตจักรแห่งอังกฤษทั้งหมด อาสนวิหารอ็องกูแลม
อาสนวิหารที่สามสร้างขึ้นภาพใต้การอำนวยการของบิชอปกรีมออาร์ อธิการอารามแซ็ง-ปีแยร์แห่งบร็องโตม และได้รับเสกในปี ค.ศ. 1017 เมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 12 ประชาชนเห็นพ้องกันว่าโบสถ์มีขนาดเล็กไปกว่าฐานะของเมือง การออกแบบอาสนวิหารใหม่ทำโดยบิชอปเฌราร์ที่ 2 ผู้เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งของฝรั่งเศสในยุคนั้นผู้เป็น ศาสตราจารย์ สมณทูตสี่พระองค์ และเป็นศิลปินผู้มีฝีมือด้วย งานสร้างอาสนวิหารเริ่มขึ้นราวปี ค.ศ. 1110 และสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1128 อาสนวิหารเวสต์มินสเตอร์
ในช่วงปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นช่วงที่คริสตจักรโรมันคาทอลิกในอังกฤษและเวลส์เพิ่งจะถูกฟื้นฟูขึ้นมาได้ไม่นาน มีการแต่งตั้งอาร์ชบิชอปแห่งเวสต์มินสเตอร์องค์แรก คือ พระคาร์ดินัลนิโคลัส ไวส์แมน (อาร์ชบิชอปแห่งเวสต์มินสเตอร์องค์แรก ในช่วงปี ค.ศ. 1850 - ค.ศ. 1865) เป็นผู้ที่รวบรวมเงินมาก่อสร้างอาสนวิหารแห่งนี้ และต่อมาจึงได้รับที่ดินสำหรับก่อสร้างในปี ค.ศ. 1884 แต่ท่านก็มิได้มีชีวิตอยู่จนถึงเวลาที่อาสนวิหารเสร็จสมบูรณ์ โดยผู้ที่มาสานต่อการก่อสร้างอาสนวิหารแห่งนี้ก็คือพระคาร์ดินัลเฮนรี เอ็ดเวิร์ด แมนนิง ซึ่งก่อนหน้านี้ได้ถูกขังในเรือนจำทอตฮิลล์ ฟิลด์ บริดเวลล์ หลังจากความล่าช้าทั้งสองครั้ง (คือในปี ค.ศ. 1867 และ ค.ศ. 1892) การก่อสร้างจึงเริ่มอีกครั้งในปี ค.ศ. 1895 อาสนวิหารเลอปุย-อ็อง-เวอแล
หน้าบันทางเข้าของอาสนวิหารนั้นตังอยู่ด้านบนของบันไดทางขึ้นขนาดใหญ่ หน้าบันประกอบไปด้วยโครงสร้างแบ่งเป็นห้าชั้นซึ่งตกแต่งด้วยหินวางเรียงกันอย่างสลับสีราวกับงานโมเสก ซึ่งสันนิษฐานกันว่าเป็นศิลปะแบบผสมคริสเตียนและอาหรับแบบอัลอันดะลุส ซึ่งนิยมบูชาแม่พระฉวีดำในสมัยยุคกลาง นอกจากนี้ยังรับมาจากสงครามครูเสดบางส่วน การตกแต่งจะประกอบด้วยบานหน้าต่างช่องโค้งแบบครึ่งวงกลมเป็นหลัก ซึ่งเป็นแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์อายุราวคริสต์ศตวรรษที่ 12 อาสนวิหารกูต็องส์
บริเวณร้องเพลงสวดนั้นยังเป็นข้อถกเถียงกันถึงช่วงเวลาการก่อสร้าง นักประวัติศาสตร์อ็องเดร มูว์ซา และเอลี ล็องแบร์ สันนิษฐานว่าประมาณปี ค.ศ. 1220 โดยได้พิจารณาว่าการก่อสร้างมีแบบแผนเดียวกันกับอาสนวิหารบูร์โกส ซึ่งเริ่มในปี ค.ศ. 1221 รอเบิร์ต แบรนเนอร์ สันนิษฐานว่าช่วงปี ค.ศ. 1230 และ ค.ศ. 1240 ส่วนฌ็อง บอนี และเออแฌน เลอแฟฟวร์-ปงตาลี เป็นช่วงปี ค.ศ. 1220-1255 และโจเอล เฮิร์ชมันน์ ได้สันนิษฐานว่าบริเวณจรมุขชั้นนอกและกำแพงของจรมุขชั้นในสร้างในช่วงปี ค.ศ. 1220-1235 และช่วงต่อมาเป็นการสร้างส่วนชั้นบนและเพดานโค้งของจรมุขชั้นใน ในช่วงปี ค.ศ. 1240
ในปี ค.ศ. 1223 มุขนายกอูก เดอ มอร์วีล สบทบทุนสร้างชาเปลอีก 2 หลัง ได้แก่ ชาเปลนักบุญจอร์จ และชาเปลนักบุญทอมัส แบ็กกิต บริเวณร้องเพลงสวดน่าจะเสร็จสิ้นราวปี ค.ศ. 1238 ซึ่งตรงกับพิธีปลงศพของมุขนายกอูก เดอ มอร์วีล มุขทางเข้าทิศใต้และตะวันตกเฉียงเหนือสันนิษฐานว่าเริ่มก่อสร้างราวปี ค.ศ. 1228 เนื่องจากใช้ช่างแกะสลักหินจากสำนักเดียวกับการก่อสร้างระเบียงคดของมง-แซ็ง-มีแชลที่แล้วเสร็จในปีเดียวกันคือ ค.ศ. 1228 การยุบอาราม
อารามที่ทรงยุบหลายแห่งก่อตั้งมาตั้งแต่สมัยแองโกล-แซกซัน แต่ส่วนใหญ่ในบรรดาอารามที่ถูกยุบจำนวน 825 แห่งเป็นอารามที่ก่อตั้งในระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 11 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 12 ในช่วงที่การก่อตั้งเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลาย ซึ่งทำให้อารามในคริสต์ศตวรรษที่ 16 มีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งนักบวชท้องถิ่นราวหนึ่งในสามของอังกฤษและมีรายได้ราวครึ่งหนึ่งของรายได้ทั้งหมดทางศาสนา การยุบอารามจึงเป็นการยึดอสังหาริมทรัพย์โดยกฎหมายครั้งใหญ่ที่สุดตั้งแต่การพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มันในคริสต์ศตวรรษที่ 11 ของพระเจ้าวิลเลียมที่ 1 อาสนวิหารรอแดซ
รอแดซหันมานับถือศาสนาคริสต์ราวคริสต์ศตวรรษที่ 4 ถึงที่ 5 และได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นอาสนวิหารเป็นครั้งแรกราว ค.ศ. 516 ตัวอาสนวิหารสร้างขึ้นใหม่ราวปี ค.ศ. 1000 จากนั้นก็มาสร้างใหม่อีกครั้งในปี ค.ศ. 1276 ซึ่งทำให้ไม่เหลือร่องรอยใด ๆ จากสถาปัตยกรรมก่อนหน้านั้น อาสนวิหารบอร์โด
อาสนวิหารเป็นอาคารแบบสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอ็องฌ์แว็งราวคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 มีจุดเด่นที่หอระฆังคู่ความสูง 85 เมตร ภายในยังเป็นสถานที่บรรจุเรลิกของนักบุญเลอง เดอ การ็องต็อง อดีตมุขนายกแห่งบายอนในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9 และยังมีระเบียงคดซึ่งสร้างราว ค.ศ. 1240 อาสนวิหารแห่งนี้ใช้เป็นที่จัดพิธีเสกสมรสของเอลินอร์แห่งอากีแตนกับเจ้าชายหลุยส์ (พระเจ้าหลุยส์ที่ 7) ในปี ค.ศ. 1137 อาสนวิหารอ็องกูแลม
อ็องกูแลม หมวดหมู่:สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ หมวดหมู่:สถาปัตยกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ 4 หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในคริสต์ทศวรรษ 1110 หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในจังหวัดชาร็องต์ หมวดหมู่:อนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์แห่งฝรั่งเศส อาสนวิหารอ็องกูแลม
ผังอาสนวิหาร ด้านหน้าอาสนวิหาร หอนาฬิกาและมุขโค้งด้านสกัด ทางเดินกลาง หน้าบัน อาสนวิหารลูว์ซง
ต่อมาในปี ค.ศ. 1665 หอระฆังได้ถล่มลงบนบริเวณกลางโบสถ์ช่วงที่ 1 ทำให้ต้องมีการบูรณะก่อสร้างขึ้นใหม่ซึ่งหน้าตาเป็นแบบที่เห็นจนถึงปัจจุบันภายใต้การควบคุมของมุขนายกอ็องรี เดอ บารียง ซึ่งบริเวณยอดแหลมแบบนีโอกอทิกนั้นสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 19 
ในปี ค.ศ. 1722 เป็นช่วงเวลาก่อสร้างชาเปลข้างฝั่งทิศเหนือ และต่อมาในครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 18 เป็นการสร้างแท่นบูชาจนถึงเบญจาคริสต์ บริเวณเก้าอี้ร้องเพลงสวดงานไม้แกะสลักผีมือเซบัสเตียง แลเน (Sébastien Leysner) อาสนวิหารลิงคอล์น
ระหว่างปี ค.ศ. 1307 ถึงปี ค.ศ. 1311 หอกลางที่สูง 271 ฟุตก็สร้างเสร็จ หอทางด้านตะวันตกก็มีการบูรณะและต่อเติมจนสูงถึง 525 ฟุตซึ่งทำให้เป็นสิ่งก่อสร้างที่สูงที่สุดในโลกในสมัยนั้นสูงกว่าปิรามิดกีซาที่เป็นครองตำแหน่งสิ่งก่อสร้างที่สูงที่สุดในโลกเป็นเวลา 4000 ปี แต่ก็มาถูกพายุพัดทลายลงมาเมื่อปี ค.ศ. 1549  มหาวิหารแซ็ง-เรมี
ในปี ค.ศ. 1005 อธิการอาเวียร์ดก็สร้างอารามใหม่และสร้างติดต่อกันตลอดยี่สิบปีจนกระทั่งเพดานทลายลงมา ซึ่งอาจจะเป็นการสร้างค้ำยันที่ไม่พอเพียงที่จะรับน้ำหนักได้ ต่อมาอธิการเตโอโดริกก่อสร้างบาซิลิกาที่เห็นกันอยู่ทุกวันนี้ ที่ได้รับการสถาปนาโดยสมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 9 ในปี ค.ศ. 1049 พร้อมกับประทานสิทธิพิเศษหลายอย่างให้แก่โบสถ์ในโอกาสนั้นด้วย ห้องสมุดและสถานศึกษาของอารามมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับกันจนกระทั่งสมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 3ถึงกับทรงเขียนจดหมายมาชมอธิการปีแยร์ที่ยังมีให้เห็นกันอยู่จนทุกวันนี้ อาสนวิหารนักบุญเปาโล
สมัยโรมันตอนปลายลอนดอนมีฐานะเป็นมุขมณฑล แต่อาสนวิหารแซกซันที่สร้างเป็นโบสถ์ไม้ ซึ่งอาจจะสร้างโดยเมลลิทัส (Mellitus) หรือนักบุญออกัสตินแห่งแคนเทอร์เบอรี ที่เนินลัทเกท (Ludgate Hill) ของมุขมณฑลที่ก่อตั้งใหม่เมื่อ ค.ศ. 604 ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของเมืองลอนดอนโรมัน และตะวันออกของลันเดนวิค (Lundenwic) การสร้างอาสนวิหารภายในกำแพงเมืองโรมันเป็นประเพณีที่นักสอนศาสนาทำกันมาตั้งแต่ยุโรปภาคพื้นทวีป  อาสนวิหารโอเติง
อาสนวิหารแห่งใหม่นี้เป็นโครงการของมุขนายกเอเตียน เดอ โบเฌ เพื่อเป็นที่บรรจุเรลิกของนักบุญลาซารัส การก่อสร้างได้เริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1120 โดยมีการวางแผนที่จะแล้วเสร็จให้เร็วที่สุดในปี ค.ศ. 1130 และในที่สุดก็เสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 1146 การเคลื่อนย้ายเรลิกของนักบุญลาซารัสก็ได้ทำพิธีในปีนั้น ยกเว้นบริเวณมุขทางเข้าซึ่งกว่าจะแล้วเสร็จก็กินเวลาอีกหลายปีต่อมา และหลุมศพของนักบุญลาซารัสซึ่งเป็นสักการสถานตั้งอยู่ตรงบริเวณร้องเพลงสวดสร้างประมาณปี ค.ศ. 1160-1170 ภายหลังถูกทำลายในระหว่างการบูรณะซ่อมแซมเมื่อค.ศ. 1766
การก่อสร้างได้อาศัยแบบทางสถาปัตยกรรมและการตกแต่งภายในมาจากมหาวิหารปาแร-เลอ-มอนียาล ซึ่งมีองค์ประกอบเด่น ๆ ที่เหมือนกันคือ ภายในเป็นเพดานโค้งทรงประทุน ซึ่งสร้างภายหลังจากการเสกเป็นขึ้นเป็นอาสนวิหารในปี ค.ศ. 1132 และต่อมาได้มีการต่อเติมส่วนของครีบยันลอยในสมัยนี้ ยอดแหลมสร้างในปี ค.ศ. 1469 โดยคาร์ดินัลรอแล็ง บริเวณเหนือจุดตัดกลางโบสถ์เคยเป็นที่ตั้งของหอนาฬิกาแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ซึ่งสูงถึง 80 เมตร ซึ่งต่อมาถูกฟ้าผ่าและพังทลายลง อาสนวิหารเลอปุย-อ็อง-เวอแล
บาซิลิกาแห่งนี้ผ่านการสร้างและบูรณะต่อเติมหลายครั้งด้วยกัน ครั้งสำคัญ ๆ คือในคริสต์ศตวรรษที่ 11 ในบริเวณส่วนของมุขโค้ง จุดตัดกลางโบสถ์ และสองช่วงเสาสุดท้าย อย่างไรก็ตามในคริสต์ศตวรรษที่ 19 บาซิลิกาแห่งนี้เหลือเพียงซากปรักหักพัง จึงได้มีโครงการรื้อและบูรณะใหม่ขึ้นในแบบเดิมในช่วงปี ค.ศ. 1844–1870 ต่างกันเพียงแค่บริเวณมุขโค้งด้านสกัด และหอหลังคาโดมบริเวณจุดตัดกลางโบสถ์ ซึ่งได้สร้างในแบบที่แตกต่างจากของเดิม อาสนวิหารมงเปอลีเย
มีการก่อสร้างหอทั้งสี่มุมของบริเวณกลางโบสถ์ เนื่องจากมีจุดประสงค์หลักเพื่อป้องกันการรุกรานจากผู้ต่อต้านศาสนาในช่วงปี ค.ศ. 1567 ตัววิหารจึงมีลักษณะเป็นป้อมปราการ และมีชื่อเรียกอย่างลำลองว่า "ป้อมนักบุญเปโตร" ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ผนังด้านนอกของวิหารมีการสร้างช่องเชิงเทินไว้ตอนบน พร้อมทั้งทางเดินด้านหลังสำหรับทหารรักษาการณ์ ประตูทางเข้าหลักประกอบด้วยบานประตูขนาดใหญ่ และเสาทรงกระบอกสองเสาตั้งตระหง่านอยู่ทั้งสองข้าง ทำเป็นซุ้มเชื่อมกับตัวอาสนวิหารด้วยเพดานโค้ง อิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม
อิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม (ภาษาอังกฤษ: "Isabella of Angoulême", ภาษาฝรั่งเศส: "Isabelle d'Angoulême;" ค.ศ. 1186/1188 – 4 มิถุนายน ค.ศ. 1246) เป็นพระราชินีคู่สมรสแห่งอังกฤษในฐานะพระมเหสีคนที่สองของพระเจ้าจอห์น ตั้งแต่ ค.ศ. 1200 จนพระเจ้าจอห์นสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1216 พระองค์ยังเป็นเคานเตสแห่งอ็องกูแลมด้วยสิทธิ์ของตน ตั้งแต่ ค.ศ. 1202 จนถึง ค.ศ. 1246 อาสนวิหารเดอรัม
เมื่อเริ่มแรกทางโบสถ์ก็สร้างสิ่งก่อสร้างชั่วคราวจากไม้เพื่อจะได้เป็นที่ตั้งนักบุญคัธเบิร์ต ต่อมาก็ย้ายไปตั้งในสิ่งก่อสร้างใหม่ที่ถาวรกว่าที่อาจจะทำด้วยไม้ สิ่งก่อสร้างนี้เรียกว่า White Church แต่วัดนี้ก็อยู่ได้เพียงสามปีก็มีวัดใหม่สร้างด้วยหินขึ้นมาแทน เมื่อปี ค.ศ. 998 โดยยังใช้ชื่อเดิม พอมาถึงปี ค.ศ. 1018 หอด้านตะวันตกก็ยังสร้างไม่เสร็จ อาสนวิหารเดอรัมกลายมาเป็นสถานที่ดึงดูดนักแสวงบุญของลัทธินิยมนักบุญคัธเบิร์ต พระเจ้าคานุท (King Canute) เองก็ทรงนิยมนักบุญคัธเบิร์ต โดยพระราชทานสิทธิพิเศษและที่ดินให้แก่ชุมชนเดอรัม ชุมชนเดอรัมก็ขยายตัวเป็นชุมชนที่ใหญ่ขึ้นตามลำดับ วัดพระแก้วมรกต
วัดพระแก้วมรกต สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2435 จนถึงปี พ.ศ. 2445 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ เค้าโครงและแผนผังของวัดแห่งนี้วาดโดยออกญาเทพนิมิต (รส) แต่มีสถาปนิกฝรั่งเศสชื่อ Alavigne เป็นผู้ดูแลความถูกต้อง ด้านการก่อสร้างและประดับตกแต่งจัดทำโดยช่างเขมรและสถาปนิกฝรั่งเศสชื่อ Andrilleux จนแล้วเสร็จและสมโภชในปี พ.ศ. 2446 รวมเป็นเงินทั้งหมดห้าแสนเรียล พระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ทรงพระบัญญัติให้เรียกวัดแห่งนี้ว่า ""วัดอุโบสถรตนาราม"" ดังปราฏในหนังสือ "เอกสารมหาบุรุษเขมร" ความว่า อาสนวิหาร
เมื่อปลายยุคกลางอาสนวิหารในประเทศเยอรมนีและอังกฤษมักจะเป็นแบบอาราม ในประเทศเดนมาร์กเริ่มแรกก็อาสนวิหารทั้งหมดก็เป็นแบบอารามสังกัดคณะเบเนดิกติน ยกเว้นอาสนวิหาร Børglum ซึ่งขึ้นอยู่กับคณะ Praemonstratensian ซึ่งเป็นคณะย่อยของคณะออกัสติเนียน หลังจากการปฏิรูปศาสนาอาสนวิหารเหล่านี้ก็เปลี่ยนเป็นอาสนวิหารแบบเซคิวลาร์ เช่นเดียวกับเดนมาร์ก ที่ประเทศสวีเดนอาสนวิหารอุบสลาแต่เดิมขึ้นอยู่กับคณะเบเนดิกติน มาเปลี่ยนเป็นเซคิวลาร์ ประมาณปีค.ศ. 1250 จากนั้นประเทศสวีเดนก็มีคำสั่งให้อาสนวิหารทุกแห่งในประเทศนั้นเลิกขึ้นกับอารามและเปลี่ยนมาเป็นเซคิวลาร์ และให้ตั้งสภาเคลอจี (Chapter) ที่มีแคนันอย่างน้อยสิบห้าคนต่อ โบสถ์กางเขนเดรสเดิน
ในศตวรรษที่ 16 ได้มีการทำครอบหน้าฝั่งทางเข้าใหม่ด้วยสถาปัตยกรรมเรอแนซ็องส์ โบสถ์แห่งนี้เกือบถูกทำลายลงโดยกองทัพปรัสเซียในช่วงสงครามเจ็ดปี หลังสงครามได้มีการบูรณะโบสถ์นี้ขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมฟื้นฟูคลาสสิกจนแล้วเสร็จในปีค.ศ. 1800 โบสถ์แห่งนี้เคยถูกเพลิงไหม้สองครั้งในปีค.ศ. 1897 และอีกครั้งในช่วงการทิ้งระเบิดที่เดรสเดินในสงครามโลกครั้งที่สอง อาสนวิหารอ็องเฌ
บริเวณโค้งสร้างส่วนฐานกำแพงบริเวณกลางโบสถ์เป็นแบบโรมาเนสก์ ซึ่งสูงถึงบริเวณครึ่งหนึ่งของความสูงอาคาร ต่อมาในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 12 ก็เริ่มมีการสร้างเสาและเพดานโค้งสันแบบกอทิก ซึ่งถือเป็นจุดกำเนิดของกอทิกอ็องฌ์แว็ง บริเวณกลางโบสถ์ประกอบด้วยโถงกลางเพียงฝั่งเดียว สร้างแบบโรมาเนสก์ ซึ่งนำไปสู่แขนกางเขน และบริเวณร้องเพลงสวดแบบกอทิก ซึ่งได้สร้างทับบนขอบบริเวณกำแพงเมืองเก่า อาสนวิหารตูร์
อาสนวิหารสร้างระหว่างปี ค.ศ. 1170 ถึง ค.ศ. 1547 ในขณะนั้นตั้งอยู่ระหว่างปลายสะพานทิศใต้จากที่ข้ามแคว้นลัวร์มุ่งหน้าจากปารีสไปยังทิศตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส อาสนวิหารหลังนี้สร้างบนฐานเดิมของวิหารเก่าแบบโรมาเนสก์ โดยเริ่มจากบริเวณแขนกางเขนฝั่งทิศใต้และหอทั้งสองเมื่อ ค.ศ. 1170 บริเวณร้องเพลงสวดสร้างเมื่อ ค.ศ. 1236 ถึง ค.ศ. 1279 โดยเอเตียน เดอ มงตาญ ส่วนที่ใช้เวลาการก่อสร้างยาวนานที่สุดคือบริเวณกลางโบสถ์ ซึ่งสถาปนิกซีมง ดูว์ มอง ได้สร้างส่วนแขนกางเขนและตามด้วยบริเวณกลางโบสถ์ซึ่งประกอบด้วยหกช่วงเพดาน บริเวณทางเดินข้างและ]]ชาเปล]]สร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 14 โดยบริเวณกลางโบสถ์สองช่วงแรกนั้นใกล้เคียงกับของวิหารหลังเดิมซึ่งสร้างในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 12 ในที่สุดบริเวณกลางโบสถ์ก็เสร็จสิ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 15 โดยทีมสถาปนิกฌ็อง เดอ ดามาร์แต็ง, ฌ็อง ปาแป็ง และฌ็อง ดูว์ร็อง ด้วยเงินทุนจากพระเจ้าชาร์ลที่ 7 แห่งฝรั่งเศส และดยุคฌ็องที่ 5 แห่งเบรอตาญ  อาสนวิหารบลัว
ส่วนที่เด่นที่สุดของอาสนวิหารคือหอระฆังซึ่งประดับอยู่บริเวณประตูทางเข้าทิศเหนือซึ่งตั้งสูงตระหง่านอยู่กลางเมืองบลัว ส่วนฐานของหอสามารถย้อนกลับไปได้ถึงสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 12 งานก่อสร้างหลักเริ่มในปี ค.ศ. 1544 ประกอบด้วยเสาแบบคอรินเทียนและไอออนิกซึ่งถือเป็นงานแบบสถาปัตยกรรมสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา บริเวณชั้นสุดท้ายของหอระฆังเป็นหลังคาโดมพร้อมหอส่องสว่าง ซึ่งสร้างเสร็จราวปี ค.ศ. 1603 ซึ่งโดมนี้มีลักษณะเหมือนกันกับที่ยอดหอระฆังของอาสนวิหารนักบุญกาเซียงแห่งตูร์ ซึ่งรวมแล้วถือว่าเป็นอาสนวิหารที่สง่างามและกลมกลืนกันได้ดีระหว่างทั้งสองสถาปัตยกรรม สถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษ
สถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษ () เป็นลักษณะสถาปัตยกรรมที่รุ่งเรืองขึ้นในอังกฤษระหว่างราวปี ค.ศ. 1180 ถึงราวปี ค.ศ. 1520 ลักษณะของสถาปัตยกรรมกอทิกของอังกฤษก็เช่นเดียวกับสถาปัตยกรรมกอทิกของส่วนอื่น ๆ ในยุโรป ที่บ่งลักษณะได้จากการใช้ซุ้มโค้งแหลม, เพดานโค้งแหลม, ค้ำยัน, หน้าต่างกว้างและสูง และหอหรือหลังคาที่เป็นยอดแหลม (spire) สถาปัตยกรรมกอทิกเข้ามาในอังกฤษจากฝรั่งเศส เมื่อองค์ประกอบต่าง ๆ ที่มีลักษณะที่เรียกว่า “กอทิก” ได้รับการสร้างรวมกันในวัดเดียวที่บาซิลิกาแซงต์เดอนีส์นอกกรุงปารีสเป็นครั้งแรกโดยแอบบ็อตซูแกร์ ที่ได้รับการสถาปนาในปี ค.ศ. 1144 คริสต์ศาสนสถานแรกในอังกฤษที่ใช้สถาปัตยกรรมกอทิกอย่างเป็นทางการคือมหาวิหารแคนเตอร์บรีและแอบบีเวสต์มินสเตอร์ ลักษณะหลายอย่างของสถาปัตยกรรมกอทิกวิวัฒนาการมาจากสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ (หรือที่รู้จักกันในอังกฤษว่าสถาปัตยกรรมนอร์มัน) การวิวัฒนาการเห็นได้ชัดที่มหาวิหารเดอแรมที่เป็นมหาวิหารแบบนอร์มันแต่เริ่มแสดงลักษณะที่ออกไปทางกอทิกโดยมีเพดานสันที่สูงและแหลมขึ้น อาสนวิหารเนอแวร์
อาสนวิหารนี้สร้างระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 16 ประกอบด้วยมุขสองมุขทั้งด้านหน้าและหลังของตัววัด มุขหนึ่งและแขนกางเขนทางด้านตะวันตกยังคงเป็นสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ ขณะที่อีกมุขหนึ่งทางตะวันออกและทางเดินกลางเป็นสถาปัตยกรรมกอทิกของคริสต์ศตวรรษที่ 14 แต่ทางตะวันออกไม่มีแขนกางเขน ซุ้มทางด้านใต้สร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 15 หอขนาดมหึมาที่ตกแต่งอย่างแพรวพราวสร้างเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 อาสนวิหารว็องส์
อาสนวิหารแห่งนี้สร้างบนวัดเก่าในสมัยโบราณเพื่อใช้บูชาเทพมาร์ส ซึ่งต่อมากลายเป็นโบสถ์ในสมัยราชวงศ์เมรอแว็งเฌียง ประกอบด้วยลักษณะทางสถาปัตยกรรมแบบผสมผสานระหว่างโรมาเนสก์, กอทิก และบาโรก ภายในอาสนวิหารแบ่งเป็นบริเวณกลางโบสถ์ทั้งหมด 5 ช่วง บริเวณช่องทางเดินข้างเป็นที่ตั้งของหลุมฝังศพของนักบุญล็องแบร์พร้อมคำสดุดี เป็นงานในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 5 และยังพบโลงหินซึ่งปรากฏคำจารึกว่าเป็นหลุมศพของนักบุญเวร็อง (อดีตมุขนายกในสมัยกลางคริสต์ศตวรรษที่ 5) นอกจากนี้ยังพบฉากประดับแท่นบูชาในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 16 ซึ่งตั้งอยู่บริเวณทางเดินข้างอีกด้วย อาสนวิหารรูอ็อง
ระหว่างปี ค.ศ. 1876 ถึง ปี ค.ศ. 1880 อาสนวิหารรูอ็องเป็นสิ่งก่อสร้างที่สูงที่สุดในโลก เมื่อปี ค.ศ. 1944 ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 อาสนวิหารถูกระเบิดซึ่งเกือบทำลายหอกลาง สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
ตัวอย่างอาสนวิหารอื่นๆ ในประเทศฝรั่งเศส:
อาสนวิหารลิงคอล์น (ภาษาอังกฤษ: Lincoln Cathedral) เริ่มสร้างเมื่อปี ค.ศ. 1074 และมาเสร็จราวปี ค.ศ. 1540 เป็นอาสนวิหารแบบอังกฤษทั้งรูปแบบและความหลากหลายของสถาปัตยกรรม อเลค คลิฟตัน-เทย์เลอร์บรรยายว่า “เมื่อพิจารณาทุกสิ่งทุกอย่างแล้ว (อาสนวิหารลิงคอล์น) ก็เป็นอาสนวิหารที่เลิศมากที่สุดในอังกฤษ” อาสนวิหารวุร์สเตอร์
อาสนวิหารวุร์สเตอร์เดิมก่อตั้งเป็นสำนักสงฆ์เมื่อ ค.ศ. 680 โดยบาทหลวงโบเซล (Bishop Bosel) ทึ่ฝังศพใต้ดิน (crypt) ภายใต้อาสนวิหารสร้างมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 10 ในสมัยบาทหลวงนักบุญออสวอลด์ (St Oswald) มหาวืหารที่เห็นในปัจจุบันเป็นสิ่งก่อสร้างระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง คริสต์ศตวรรษที่ 13 แทนอาสนวิหารเดิม อาสนวิหารแกลร์มง-แฟร็อง
ในปี ค.ศ. 1248 หลังจากที่มีโอกาสเดินทางไปชมแซ็งต์-ชาแปลในกรุงปารีสมา บิชอปอูกเดอลาตูร์ก็กลับมาลงมือสร้างอาสนวิหารใหม่เป็นแบบสถาปัตยกรรมกอทิกตอนเหนือ ซึ่งเป็นการสร้างเสริมบารมีและอำนาจที่มีต่อตัวเมืองให้กลับมาอยู่ในมือของบิชอปแทนที่จะอยู่ในมือของเคานต์แห่งโอแวร์ญเช่นเมื่อไม่กี่สิบปีก่อนหน้านั้น  อาสนวิหารนักบุญเปาโล
คริสโตเฟอร์ เรน เป็นสถาปนิกที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ออกแบบอาสนวิหารนักบุญเปาโลใหม่ พร้อมกับวัดอื่น ๆ ในกรุงลอนดอนอีกราว 50 โบสถ์ในขณะเดียวกันเมื่อปี ค.ศ. 1668 แบบแรกที่เร็นออกเป็นการสร้างอาสนวิหารใหม่บนฐานเดิม แต่แผนนี้ไม่ได้รับการอนุมัติในปี ค.ศ. 1669 ผังที่สองเป็นทรงกากะบาด (Greek cross) ออกแบบราว ค.ศ. 1670-1672 ก็ไม่ได้รับอนุมัติอีกเพราะทรงสมัยใหม่เกินไป เช่นเดียวกับผังที่เอามาแก้ไขที่สร้างเป็นรูปย่อส่วน 1:24 “Great Model” ที่ตั้งแสดงอยู่ในห้องใต้ดินของอาสนวิหารในปัจจุบัน อาสนวิหารโอเติง
สร้างขึ้นในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 12 เพื่อเป็นอาสนวิหารหลังใหม่ทดแทน "อาสนวิหารนักบุญนาซาริอุสแห่งโอเติง" อาสนวิหารหลังเก่าซึ่งสร้างมาตั้งแต่สมัยคริสต์ศตวรรษที่ 5 สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
โครงสร้างของอาสนวิหารวิวัฒนาการมาจากสิ่งก่อสร้างโรมันโบราณซึ่งประกอบด้วย
การสร้างโบสถ์ใหญ่ ๆ ทางคริสต์ศาสนาเริ่มสร้างกันที่กรุงโรมเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 4 เมื่อจักรพรรดิคอนแสตนตินที่ 1 ประกาศให้ศาสนาคริสต์เป็นศาสนาที่ถูกต้องตามกฎหมายของจักรวรรดิโรมัน โบสถ์ใหญ่ ๆ ที่สร้างสมัยนั้นก็ได้แก่ “อาสนวิหารซันตามาเรียมัจโจเร” “อาสนวิหารนักบุญเปโตร ” และ “อาสนวิหารนักบุญยอห์น ลาเตรัน” ทั้งสามอาสนวิหารล้วนแต่มีรากฐานมาจากคริสต์ศตวรรษที่ 4 แต่ที่สำคัญที่สุดคืออาสนวิหารนักบุญยอห์น ลาเตรัน ซึ่งถือว่าเป็นอาสนวิหารแห่งกรุงโรม โครงสร้างจากศตวรรษที่ 4 ของโบสถ์นี้เหลืออยู่เพียงฐาน อาสนวิหารตูลูซ
ปีที่ก่อสร้างนั้นยังไม่พบหลักฐานที่ชัดเจน จากหลักฐานพบการกล่าวถึงโบสถ์แห่งหนึ่งในที่ตั้งเดียวกันในปี ค.ศ. 844 และต่อมาในปี ค.ศ. 1073 มุขนายกแห่งตูลูซได้ประสงค์ให้เริ่มก่อสร้างเพื่อปรับปรุงโครงสร้างให้สวยงามขึ้น และตามมาด้วยการก่อสร้างเพิ่มเติมในคริสต์ศตวรรษที่ 13 อาสนวิหารแห่งนี้มีลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่ค่อนข้างหลากหลาย อันเนื่องมาจากการบูรณะซ่อมแซมตามแต่ละยุคสมัย อาสนวิหารเว็ลส์
ถึงแม้ว่าสถาปัตยกรรมส่วนใหญ่จะเป็นสถาปัตยกรรมกอทิกแต่ฐานเดิมของโบสถ์สร้างมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 10 โบสถ์แรกที่สร้างที่จุดนี้สร้างโดยพระเจ้าไอเนแห่งเวสเซ็กซ์ (Ine of Wessex) เมื่อปี ค.ศ. 705 โดยมีนักบุญอัลเด็ม (St. Aldhelm) บิชอปแห่งอาสนวิหารแชร์บอร์น เป็นผู้หนุนหลัง โบสถ์ที่สร้างตอนนั้นอุทืศให้นักบุญอันดรูว์ สิ่งที่เหลือจากโบสถ์เดิมก็เหลือแต่ฐานที่ปัจจุบันอยู่ในระเบียงฉันนบถ  อาสนวิหารแร็งส์
เมื่อปี ค.ศ. 1875 รัฐสภาแห่งประเทศฝรั่งเศสอนุมัติเงินจำนวน 80,000 ปอนด์เพื่อปฏิสังขรณ์ด้านหน้าอาสนวิหาร ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดของอาสนวิหาร และนับว่าเป็นงานฝีมือชิ้นเอกจากยุคกลาง เมื่ออาสนวิหารโดนระเบิดระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่งก็ได้ทำลายบริเวณสำคัญ ๆ ของอาสนวิหารไปมาก การบูรณปฏิสังขรณ์เริ่มอีกครั้งเมื่อปี ค.ศ. 1919 และมาเสร็จเมื่อในปี ค.ศ. 1938 โดยงบประมาณสนับสนุนจากมูลนิธิร็อคกี้เฟลเลอร์ แต่การบูรณะก็ยังทำต่อเนื่องกันมาโดยมิได้หยุดยั้งจนทุกวันนี้ อาสนวิหารซอลส์บรี
อาสนวิหารซอลส์บรี () มีชื่อเป็นทางการว่า อาสนวิหารเซนต์แมรี () เป็นอาสนวิหารนิกายอังกลิคันตั้งอยู่ที่เมืองซอลส์บรี มณฑลวิลท์เชอร์ในสหราชอาณาจักร เริ่มสร้างเมื่อ ค.ศ. 1221 แล้วเสร็จเมื่อ ค.ศ. 1280 รวมระยะเวลาในการสร้าง 59 ปี ในปี ค.ศ. 2008 อาสนวิหารซอลส์บรีฉลองครบรอบ 750 ปีตั้งแต่ได้รับสถาปนาเป็นอาสนวิหารตั้งแต่ปี ค.ศ. 1258 อาสนวิหารอ็องกูแลม
บริเวณร้องเพลงสวดครึ่งวงกลมขนามด้วยมุขขนาดเล็กสองมุขที่คลุมด้วยโดมครึ่งโดม อาสนวิหารแร็งส์
ด้านหน้าทางแขนกางเขนด้านเหนือและใต้ตกแต่งด้วยรูปปั้น ทางด้านเหนือเป็นบาทหลวงของแร็งส์ การตัดสินครั้งสุดท้าย และรูป "พระเยซูผู้งดงาม" ทางด้านใต้เป็นหน้าต่างกุหลาบสมัยใหม่เรื่องศาสดาและสาวก 12 องค์ เมื่อปี ค.ศ. 1481 ไฟไหม้หลังคาวัดและทำลายหอคอยสี่หอที่สูงกว่าหลังคาจนราบลงมาแค่ระดับหลังคา เหนือบริเวณสงฆ์ขึ้นไปเป็นหอระฆังไม้หุ้มด้วยตะกั่วสูง 18 เมตรสร้างเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 15 และซ่อมเมื่อปี ค.ศ. 1920 อาสนวิหารลารอแชล
บริเวณมุขโค้งของวิหาร มีหอระฆังเก่ายุคกลางแบบสถาปัตยกรรมกอทิก ที่เคยอยู่ติดกับโบสถ์นักบุญบาร์เตเลมีซึ่งสร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1152 และต่อมาถูกทำลายลงในระหว่างสงครามศาสนาของฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1568 เหลือทิ้งไว้เพียงหอระฆัง ที่ในสมัยนั้นถือว่าเป็นสิ่งก่อสร้างที่สูงที่สุด ต่อมายังได้ใช้หอระฆังนี้เป็นป้อมปืนใหญ่เพื่อต่อสู้กับกองทัพหลวงของพระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศสที่มาบุกล้อมเมืองเมื่อปี ค.ศ. 1627 มหาวิหารบัมแบร์ก
มหาวิหารบัมแบร์กก่อตั้งโดยจักรพรรดิเฮนรีที่สองในปี ค.ศ. 1004 และได้รับการสถาปนาในปี ค.ศ. 1012 ระหว่างช่วงระยะเวลาสองร้อยปีต่อมาก็ถูกเพลิงไหม้สองครั้ง ลักษณะสิ่งก่อสร้างที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบันเป็นสถาปัตยกรรมแบบโรมานเนสก์ตอนปลายที่ประกอบด้วยตัวสิ่งก่อสร้างประกบด้วยหอสี่หอสองด้านของตัวตึก ภายมีบริเวณสำหรับขับเพลงสวด (choir) ทั้งสองด้านซึ่งเป็นลักษณะของการก่อสร้างมหาวิหารบางมหาวิหารในเยอรมนีเช่นเดียวกับที่พบในมหาวิหารอุล์มเป็นต้น บริเวณคริสต์ศาสนพิธี (chancel) ทางด้านตะวันออกอุทิศให้นักบุญจอร์จผู้เป็นสัญลักษณ์ของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ บริเวณคริสต์ศาสนพิธีทางด้านตะวันตกอุทิศให้นักบุญเปโตรผู้เป็นสัญลักษณ์ของพระสันตะปาปา อาสนวิหารแซ็ง-ฟลูร์
เริ่มแรกได้มีการก่อตั้งสักการสถานเพื่อเป็นที่บรรจุเรลิกของนักบุญฟลูร์ มุขนายกองค์สำคัญของโอแวร์ญในอดีตซึ่งใช้ชีวิตอยู่ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 4 และยังเป็นที่มาของชื่อเรียกเมืองและอาสนวิหารแห่งนี้ และต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 11 พระอธิการแห่งกลูนี ได้ก่อตั้งคณะนักบวชนักบุญฟลูร์จึงได้สร้างบาซิลิกาไว้ที่บริเวณนี้ โดยได้เสกขึ้นเป็นบาซิลิกาโดยสมเด็จพระสันตะปาปาเออร์บันที่ 2 ในปี ค.ศ. 1095 และต่อมาในปี ค.ศ. 1317 ก็ได้เพิ่มฐานะเป็นอาสนวิหารด้วย ต่อมาในปี ค.ศ. 1398 มีการพังทลายของของวิหารบริเวณส่วนทิศเหนือ มุขนายกในขณะนั้นจึงได้มีการสร้างเป็นอาสนวิหารแห่งใหม่ในแบบกอทิกวิจิตร อันประกอบไปด้วยบริเวณกลางโบสถ์สามช่วงและหอคอยทั้งสี่แห่ง ซึ่งหลังจากการเสร็จสิ้นทั้งหมดก็ได้ทำพิธีเสกขึ้นเป็นอาสนวิหารอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1466  อาสนวิหารเดอรัม
โดยเจ้าชายมุขนายกวิลเลียมแห่งเซนต์คาริเลฟ รานูลฟ แฟลมบาร์ด และ บาทหลวงฮิว เดอ พุยเซ็ท ต่างก็ถูกฝังไว้ที่อาสนวิหารนี้ที่ในห้องประชุมนักบวชซึ่งอยู่ตรงกันข้ามกับระเบียงฉันนบถที่สร้างมาตั้งแต่ ค.ศ. 1140 อาสนวิหารอ็องกูแลม
ลักษณะรูปทรงของอาสนวิหารก็ได้เปลี่ยนแปลงไปจากการซ่อมแซมและขยายตัวในช่วงหลายร้อยปีที่ตามมา เช่นหอระฆังที่ถูกทำลายไประหว่างสงครามศาสนาในคริสต์ศตวรรษที่ 16 นอกจากนั้นก็ยังมีการเปลี่ยนแปลงระหว่างการบูรณปฏิสังขรณ์โดยปอล อาบาดีระหว่างปี ค.ศ. 1866–1885 ที่รวมทั้งการสร้างหอใหม่สองหอที่คลุมด้วยหลังคาทรงกรวย จะมีก็แต่มุขด้านตะวันตกหรือด้านหน้าเท่านั้นที่ส่วนใหญ่ยังคงเป็นสถาปัตยกรรมยุคกลาง อาสนวิหารมูแล็ง
สถาปัตยกรรมที่เห็นอยู่ในปัจจุบันโดยทั่วไปเป็นแบบกอทิกวิจิตรและฟื้นฟูกอทิกที่ใช้เวลาสร้างถึงสี่ศตวรรษ ตัวอาคารเป็นแบบสถาปัตยกรรมกอทิกวิจิตรของปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 ทางเดินกลางเป็นสถาปัตยกรรมฟื้นฟูกอทิกที่ออกแบบโดย ลาส์ซุสและมิลเลต์ที่มาเพิ่มเติมในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 อาสนวิหารซอลส์บรี
เมื่อความสัมพันธ์ระหว่างพระและฝ่ายทหารที่โอลด์เซรุม (Old Sarum) ที่เป็นที่ตั้งเดิมของอาสนวิหารซอลส์บรีเสื่อมโทรมลง ทางวัดจึงตัดสินใจย้ายวัดไปตั้งที่ใหม่ที่เมืองซอลส์บรีในปัจจุบัน การย้ายเกิดขึ้นในสมัยของบาทหลวงริชาร์ด พัวร์ (Richard Poore) ผู้ซึ่งเป็นผู้มีฐานะร่ำรวยและได้อุทิศที่ดินในการก่อสร้างอาสนวิหารใหม่ แม้ว่าการก่อสร้างอาสนวิหารใหม่ใช้เงินจากการอุทิศแต่ผู้อุทิศหลักก็คือพระแคนนอนและวิคาร์จากทางตะวันตกเฉียงใต้ผู้ถูกขอให้อุทิศเป็นจำนวนเจาะจงทุกปีจนกว่าอาสนวิหารจะสร้างเสร็จ ที่ตั้งปัจจุบันเลือกจากตำนานที่กล่าวว่าบาทหลวงแห่งโอลด์เซรุมยิงธนูไปทางทิศที่จะสร้างอาสนวิหาร ไปโดนกวางที่เดินไปจนล้มลงตาย ที่ที่กวางตายก็คือที่สร้างอาสนวิหารปัจจุบัน วัดอ่างแก้ว
วัดอ่างแก้วเป็นวัดโบราณ บางตำรากล่าวว่ามีครั้งกรุงศรีอยุธยา แล้วมาทำการบูรณะขึ้นอีกทีในสมัยรัชกาลที่ 3 บางตำราว่าสร้างขึ้นสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2419 ตั้งแต่ได้ขุดคลองภาษีเจริญได้ 8 ปี โดยท่านเจ้าคุณพระภาวนาโกศลเถระ (รอด) ซึ่งแต่เดิมท่าได้จำพรรษาอยู่ที่วัดโคนอน ซึ่งอยู่ไม่ห่างไกลจากวัดอ่างแก้วนี้นัก ได้บอกบุญแก่ชาวบ้านให้ซื้อที่ดินและสัมภาระในการสร้างวัดนี้ขึ้น เพื่อเป็นอนุสรณ์ความดีของท่าน เมื่อครั้งหลังการสร้างวัดต่อมาได้มีผู้มีจิตศรัทธาในสมัยนั้นบริจาคเรือนไทยไม้สักให้อีกหลายหลัง (ในปัจจุบันนี้ยังมีอยู่หลายหลัง) เมื่อไดจัดการเรียบร้อยแล้วจึงให้พระภิกษุที่เป็นสัทธิวิหาริกของท่านจำนวน 5 รูป มาอยู่จำพรรษา และแต่งตั้งให้พระอธิการเบี้ยว อิน.ทสุวณ.โณ เป็นเจ้าอาวาส การสร้างอุโบสถได้กระทำการสร้างต่อมา และเสร็จเรียบร้อยเมื่อปีฉลู พ.ศ. 2420 และได้รับ พระราชทานวิสุงคามสีมาในปีเดียวกัน วัดอ่างแก้วนี้จึงมี เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 19.25 เมตร ยาว 30.72 เมตร พร้อมทั้งทำการผูกพัทธสีมาในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2421
โกศลจึงถือเอาลักษณะที่ดินแห่งนั้น มาตั้งเป็นนามวัดว่า “วัดอ่างแก้ว” และไม่มีการเปลี่ยนแปลงมาจนตราบเท่าทุกวันนี้ อาสนวิหารออลอรง
จากการสำรวจโดยนักประวัติศาสตร์พบว่าแต่เดินอาสนวิหารแห่งนี้สร้างในทรงกางเขนแบบกรีก และยังพบฐานของบริเวณมุขโค้งด้านสกัดแบบครึ่งวงกลมซึ่งได้กลายมาเป็นฐานของสักการสถานซึ่งสร้างต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เพดานโค้งมีลักษณะเป็นช่องโค้งแบบครึ่งวงกลมและครีบยัน  อาสนวิหารนักบุญเปาโล
อาสนวิหารนักบุญเปาโล () เป็นอาสนวิหารของคริสตจักรแห่งอังกฤษ และเป็นโบสถ์ประจำตำแหน่งบิชอปแห่งลอนดอน สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแก่นักบุญเปาโลอัครทูต ตั้งอยู่ในนครลอนดอน ประเทศอังกฤษ อาสนวิหารที่เห็นในปัจจุบันสร้างเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 17 และเชื่อกันว่าเป็นอาสนวิหารที่ 5 ตั้งแต่สร้างอาสนวิหารกันมา ณ ที่ตั้งนี้แต่อาจจะสูงกว่านั้นถ้านับการบูรณะเข้าไปด้วย อาสนวิหารล็อง
ในช่วงการก่อสร้างอาสนวิหารแห่งนี้ ล็องมีประชากรประมาณ 15,000 คน ซึ่งในสมัยนั้นถือเป็นหนึ่งในเมืองที่ใหญ่ที่สุดในอาณาจักร บริเวณแขนกางเขนก่อสร้างระหว่างปีค.ศ. 1170 ถึง 1185 อันเนื่องมาจากขนาดอันใหญ่โต: ยาว 54 เมตร กว้าง 22 เมตร ขนาบด้วยทางเดินข้างขนาดใหญ่ ราวกับว่ามีโบสถ์แห่งที่สองตั้งอยู่ในที่เดียวกัน อาสนวิหารลูว์ซง
อาสนวิหารแห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งของโบสถ์ของอารามเก่าตั้งแต่สมัยคริสต์ศตวรรษที่ 5 ซึ่งได้ถูกทำลายโดยการรุกรานของชาวนอร์มันในปี ค.ศ. 853 และอีกครั้งในปี ค.ศ. 877 และตามมาด้วยไฟไหม้ครั้งใหญ่ในปี ค.ศ. 1068 โดยกีโยมที่ 8 เคานต์แห่งปัวตู ทำให้โบสถ์ได้ถูกทำลายลงสิ้น ส่งผลให้สมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 2 มีพระบัญชาคว่ำบาตรระหว่างคริสตจักรกับเคานต์แห่งปัวตู จึงทำให้บุตรชายคนโตของเคานต์แห่งปัวตู กีโยมที่ 9 ต้องสร้างวิหารใหม่ขึ้นทดแทนด้วยเงินของตัวเอง ในที่สุดจึงเริ่มการก่อสร้างในปี ค.ศ. 1091 โดยอธิการอารามฌอฟรัว ซึ่งกินเวลานานถึง 30 ปี และวิหารแบบโรมาเนสก์แห่งใหม่นี้ได้รับการเสกเมื่อปี ค.ศ. 1121 โดยอธิการอารามแฌร์แบร์ อาสนวิหารอ็องเฌ
ช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 มุขนายกอูว์แบร์ เดอ ว็องโดม ได้อนุมัติให้สร้างอาสนวิหารแห่งใหม่ตามแบบสถาปัตยกรรมในสมัยนั้นคือโรมาเนสก์ ซึ่งมีบริเวณกลางโบสถ์เพียงโถงเดียว อาสนวิหารแห่งนี้สร้างเสร็จและเสกในปี ค.ศ. 1025 เพียงไม่กี่ปีต่อมาก็ถูกอัคคีภัยทำลายลงในปี ค.ศ. 1032  ออร์ซันมีเกเล
เดิมสร้างขึ้นเพื่อเป็นตลาดค้าธัญญพืช ในปี ค.ศ. 1337 โดยฟรานเชสโค ตาเลนติ, เนริ ดิ ฟิโอราวานเต และ เบนชิ ดิ ชิโอเน ระหว่างปี ค.ศ. 1380 ถึงปี ค.ศ. 1404 ก็เปลี่ยนไปเป็นโบสถ์ที่เป็นชาเปลของสมาคมพ่อค้าหัตกรรมและการค้า ชั้นล่างของสิ่งก่อสร้างเป็นซุ้มโค้งจากคริสต์ศตวรรษที่ 13 ที่มีลักษณะเป็นระเบียง (loggia) ที่เดิมใช้สำหรับการค้าขาย ชั้นสองเป็นสำนักงาน และชั้นสามเป็นที่เก็บตุนข้าวในโอกาสที่เกิดความอดอยากหรือถูกล้อม ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 14 สมาคมพ่อค้าก็ได้รับคำสั่งจากเมืองให้สร้างประติมากรรมของนักบุญองค์อุปถัมภ์เพื่อประดับด้านหน้าของโบสถ์ ประติมากรรมที่เห็นในปัจจุบันเป็นงานก็อปปีจากของเดิม อาสนวิหารออลอรง
อาสนวิหารแห่งนี้ได้ขึ้นทะเบียนเป็นอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์เมื่อปี ค.ศ. 1939 และยังเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางซานเตียโกเดกอมโปสเตลาในประเทศฝรั่งเศสซึ่งเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโกตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 พระวิหารในกรุงเยรูซาเลม
พระวิหารแรกหรือพระวิหารโซโลมอนสร้างราวหนึ่งพันปีก่อนคริสต์ศักราชและได้รับการบ่งทางดาราศาสตร์ว่าสร้างเมื่อ 957 ปีก่อนคริสต์ศักราช[7] แทนที่แท่นบูชาเดิม พระวิหารนี้มาถูกทำลายโดยพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 เมื่อ 586 ปีก่อนคริสต์ศักราช ฉะนั้นพระวิหารแรกจึงตั้งอยู่ราว 375 ก่อนที่จะถูกทำลาย ธรรมเนียมทัลมุด (Talmud) กล่าวว่า 410 ปี ตัวสิ่งก่อสร้างมีบทบาทสำคัญในธรรมเนียม อาสนวิหารล็องกร์
และในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1852 ส่วนบนของอาสนวิหารได้ผ่านการบูรณะใหม่โดยสถาปนิกอาลฟงส์ ดูว์ร็อง ซึ่งเป็นผู้ที่ออกแบบและก่อสร้างห้องเก็บเครื่องพิธี ในช่วงปี ค.ศ. 1857–1862 อาสนวิหารบาเยอ
ที่ตั้งของอาสนวิหารเดิมเป็นเทวสถานโรมันโบราณ อาสนวิหารบาเยอที่ได้รับการเสกเป็นอาสนวิหารในปี ค.ศ. 1077 เฉพาะพระพักตร์ของวิลเลียม ดยุกแห่งนอร์ม็องดีและพระมหากษัตริย์อังกฤษ อาสนวิหารบาเยอเป็นสถานที่ที่ดยุกวิลเลียมแห่งนอร์ม็องดีบังคับให้ฮาโรลด์ กอดวินสันให้สัตยาบันที่นำไปสู่การพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มัน อาสนวิหารนักบุญออลบัน
อาสนวิหารนักบุญออลบัน () เป็นอาสนวิหารนิกายอังกลิคันตั้งอยู่ที่เมืองนักบุญออลบัน ทางตะวันตกเฉียงเหนือของลอนดอนในสหราชอาณาจักร อาสนวิหารตั้งตามชื่อของนักบุญออลบันผู้เป็นนักบุญผู้พลีชีพองค์แรกของอังกฤษ สถาปัตยกรรมที่เห็นอยู่ในปัจจุบันเป็นแบบกอทิก อาสนวิหารนักบุญออลบันมีทางเดินกลางยาว 348 ฟุตซึ่งเป็นทางเดินกลางที่ยาวที่สุดในอาสนวิหารในอังกฤษสถาปัตยกรรมส่วนใหญ่เป็นแบบโรมาเนสก์ อาสนวิหารนักบุญออลบันได้เลื่อนขึ้นเป็นอาสนวิหารเมื่อปี ค.ศ. 1877 และเป็นอาสนวิหารที่ยาวที่สุดเป็นที่สองของอังกฤษ อาสนวิหารเป็นที่รู้จักกันในท้องถิ่นว่า “แอบบี” แม้ว่าอาสนวิหารปัจจุบันจะเป็นแต่เพียงส่วนของแอบบีลัทธิเบ็นนาดิคตินเดิม อาสนวิหารแรน
ต่อมาได้เกิดอัคคีภัยครั้งใหญ่ในปึ ค.ศ. 1720 อาสนวิหารแรนได้รอดจากเพลิงไหม้มาอย่างปาฏิหาริย์ โดยเพลิงได้ลุกลามมาในบริเวณใกล้เคียงห่างไปเพียงไม่กี่สิบเมตรจากตัววิหาร ซึ่งต่อมาส่วนแขนกางเขนและบริเวณร้องเพลงสวดที่ชำรุดมาแต่เดิมได้ถล่มลงกลางพิธีมิสซาในปี ค.ศ. 1754 และในที่สุดจึงได้มีการสร้างวิหารด้านในใหม่ทั้งหมด ยกเว้นเพียงส่วนหน้าบันและหอระฆังที่เพิ่งสร้างเสร็จไว้เท่านั้น โดยเริ่มรื้อถอนและก่อสร้างในปี ค.ศ. 1762 หลังจากได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 ในแบบสถาปัตยกรรมแบบนีโอคลาสสิก โดยได้ทำการรื้อถอนอาคารเดิมเสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 1768 และต่อมาได้ประสบปัญหาเงินทุนอย่างหนัก จนในที่สุดการก่อสร้างได้เริ่มขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1787 และหยุดชะงักลงในระหว่างช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส จนในที่สุดกลับมาสร้างต่อเมื่อปี ค.ศ. 1816 จนเสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 1844  สถาปัตยกรรมมหาวิหารสมัยกลางในอังกฤษ
เมื่อมาถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 สถาปัตยกรรมสมัยกลางก็กลับมาเป็นที่นิยมกันอีกครั้งหนึ่ง ความซาบซึ้งในคุณค่าของสถาปัตยกรรมของยุคกลางของอังกฤษเริ่มขึ้นราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ที่เป็นผลทำให้มีการเริ่มบูรณปฏิสังขรณ์มหาวิหารหลายแห่งโดยสถาปนิกเจมส์ ไวแอ็ทท์ ความกระตือรือร้นของการบูรณปฏิสังขรณ์ค่อยเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนมาถึงคริสต์ทศวรรษ 1840 เมื่อกลุ่มนักวิชาการสองกลุ่มที่เรียกตนเองว่าสมาคมออกซฟอร์ด (Oxford Society) และสมาคมเคมบริดจ์แคมเดน (Cambridge Camden Society) ทั้งสองสมาคมประกาศว่าสถาปัตยกรรมแบบเดียวที่เหมาะสมในการก่อสร้างคริสต์ศาสนสถานคือกอทิก จอห์น รัสคิน นักวิจารณ์ศิลปะเป็นอีกผู้หนึ่งที่สนับสนุนและเผยแพร่ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวกับสมัยกลางอย่างเต็มตัว สถาปนิกออกัสตัส พิวจินผู้ออกแบบส่วนใหญ่ให้กับคริสตจักรโรมันคาทอลิกสร้างงานที่ไม่แต่เป็นโครงสร้างของคริสต์ศาสนสถานของสมัยกลางแต่ยังใช้การตกแต่งอันวิจิตรและเต็มไปด้วยสีสรรค์ภายในสิ่งก่อสร้างด้วย แต่ก็หายไปแทบทั้งสิ้นและเหลืออยู่เพียงไม่กี่แห่งเช่นกระเบื้องไม่กี่แผ่นที่มหาวิหารวินเชสเตอร์ และมหาวิหารแคนเทอร์เบอรี หรือเพดานไม้ที่ทาสีอย่างละเอียดที่มหาวิหารปีเตอร์บะระ  อาสนวิหารแรน
สถานที่ตั้งของอาสนวิหารเคยเป็นที่ตั้งของอาสนวิหารเก่าแก่มาตั้งแต่สมัยช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 6 โดยเป็นที่ตั้งของมุขมณฑล ซึ่งต่อมาได้ถูกแทนด้วยอาคารทรงกอทิกในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 12 ซึ่งต่อมาภายหลังในปี ค.ศ. 1490 หอระฆังและหน้าบันวิหารฝั่งทิศตะวันตกได้ถล่มลง ส่วนหน้าบันและหอระฆังที่ทำจากหินแกรนิตอย่างเห็นอยู่ในปัจจุบันนั้นเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมคลาสสิกที่ถูกสร้างใหม่โดยกินเวลาสร้างประมาณเกือบ ๆ สองร้อยปี โดยการก่อสร้างแบ่งเป็นช่วงใหญ่ ๆ ทั้งหมด 4 ช่วง โดยชั้นล่างสุดสร้างระหว่างปี ค.ศ. 1541 ถึง ค.ศ. 1543 ต่อมา ค.ศ. 1640 ถึง ค.ศ. 1654 (โดยตูว์กาล การิส) ช่วงต่อมาระหว่างปี ค.ศ. 1645 ถึง ค.ศ. 1678 (โดยปีแยร์ กอร์บีโน) และท้ายสุดผู้ที่สร้างหอระฆังทั้งสองจนสำเร็จ คือระหว่างปี ค.ศ. 1679 ถึง ค.ศ. 1704 โดยฟร็องซัว โอเก ด้วยความสูงที่ 48 เมตร และมีตราลัญจกรประจำพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ตั้งอยู่ระหว่างหอระฆังทั้งสอง  อาสนวิหารออร์เลอ็อง
อาสนวิหารเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายเพราะความเกี่ยวพันกับนักบุญโยนออฟอาร์คผู้เป็นวีรสตรีของฝรั่งเศส โยนออฟอาร์คเข้าร่วมพิธีมิสซาที่อาสนวิหารเมื่อค่ำวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1429 เมื่อมากู้เมืองจากการล้อมโดยฝ่ายอังกฤษ อาสนวิหารมีหน้าต่างประดับกระจกสีที่แสดงภาพวีรกรรมของโจน อาสนวิหารแร็งส์
อาสนวิหารสร้างเสร็จเมื่อปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13 ยกเว้นด้านหน้าซึ่งมาเสร็จเอาอีกศตวรรษหนึ่งต่อมา แต่ยังเป็นสถาปัตยกรรมของคริสต์ศตวรรษที่ 13 ทางเดินกลางขยายให้ยาวขึ้นเพื่อให้มีเนื้อที่เพียงพอกับผู้ที่เข้าร่วมพิธีสวมมงกุฎ หอสูง 81 เมตรย่อจากแบบเดิมที่ออกแบบให้สูง 120 เมตร หอด้านใต้มีระฆังสองใบ ใบหนึ่งคาร์ดินาลแห่งลอแรนตั้งชื่อให้ว่า "ชาร์ล็อต" เมื่อปีค.ศ. 1570 ซึ่งหนักกว่า 10,000 กิโลกรัมหรือ 11 ตัน ชเตฟันสโดม
ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1137 หลังจากการตกลงในสนธิสัญญามอเทิร์น โบสถ์ที่สร้างขึ้นบางส่วนแบบโรมาเนสก์ก็ได้รับการสถาปนาในปี ค.ศ. 1147 อุทิศแก่นักบุญสเทเฟนโดยมีผู้ร่วมงานที่รวมทั้งพระเจ้าคอนรัดที่ 3 แห่งเยอรมนี บิชอปออทโทแห่งไฟรซิงและขุนนางเยอรมันอื่นที่กำลังเตรียมตัวที่จะเดินทางไปทำสงครามครูเสดครั้งที่ 2[1] แม้ว่าโครงสร้างช่วงแรกจะสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1160 [2] แต่งานก่อสร้างหลักก็ยังคงดำเนินต่อมาจนถึงปี ค.ศ. 1511 และการซ่อมแซม และ บูรณปฏิสังขรณ์ก็ยังคงทำกันมาจนถึงปัจจุบันนี้ ระหว่างปี ค.ศ. 1230 ถึงปี ค.ศ. 1245 สิ่งก่อสร้างโรมานเนสก์ได้รับการขยายออกไปทางตะวันตกซึ่งคือกำแพงด้านตะวันตกและหอโรมันในปัจจุบัน แต่ในปี ค.ศ. 1258 ก็เกิดเพลิงไหม้ขึ้นที่ทำลายสิ่งก่อสร้างเดิมไปแทบทั้งสิ้น หลังจากนั้นก็ได้มีการก่อสร้างโครงสร้างใหม่แบบโรมานเนสก์เช่นกันขึ้นแทนที่โดยใช้หอโรมัน และสร้างบนฐานที่เป็นโบสถ์เดิม โบสถ์ใหม่ได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 1263 วันครบรอบการสถาปนาครั้งที่สองนี้ทำการฉลองกันทุกปีโดยการสั่นระฆังพุมเมรินเป็นเวลาสามนาทีตอนค่ำ อาสนวิหารกูต็องส์
ในสมัยช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 รอแบร์ มุขนายกองค์ถัดมา ได้ตัดสินใจสร้างอาสนวิหารขึ้นมาใหม่ ซึ่งได้แล้วเสร็จในสมัยมุขนายกอีกองค์ถัดไป ได้แก่ ฌอฟรัว เดอ มงแบร ซึ่งอาสนวิหารแห่งนี้ได้ประกอบพิธีเสกขึ้นเป็นอาสนวิหารเมื่อปี ค.ศ. 1056 โดยมีดยุกกีโยมแห่งนอร์มัน (พระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งอังกฤษ สมัยก่อนพิธีราชาภิเษก) ร่วมในพิธี อาสนวิหารในขณะนั้นประกอบด้วยหอคู่แบบแปดเหลี่ยมขนาบบริเวณกลางโบสถ์ บริเวณเหนือจุดตัดกลางโบสถ์เป็นหอรับแสง และมีมุขโค้งด้านสกัด บริเวณร้องเพลงสวดในขณะนั้นยังไม่พบส่วนของจรมุข แต่ถูกขนาบด้วยทางเดินข้างสองชั้น  อาสนวิหารลิงคอล์น
ราวประมาณปีค.ศ. 1237 หรือ 1239 หอกลางของวัดก็ทลายลงมา เมื่อค. ศ. 1255 ชาวเมืองลิงคอล์นยื่นคำร้องต่อพระเจ้าเฮนรีที่ 3ขอให้รื้อกำแพงเมืองบางส่วนลงเพื่อที่จะได้ขยายอาสนวิหารและสร้างหอและยอดใหม่ ทางด้านหลังวัดก็สร้างคูหาสวดมนต์ใหญ่แทนคูหาสวดมนต์เดิมที่สร้างโดยนักบุญฮิวเพื่อรับนักแสวงบุญที่มาสักการะนักบุญฮิวที่เพิ่มมากขึ้น สถาปัตยกรรมฟื้นฟูโรมาเนสก์
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 การเลือกลักษณะสถาปัตยกรรมในการก่อสร้างคริสต์ศาสนสถานอังกลิคันก็ขึ้นอยู่กับผู้เกี่ยวข้องกับสังฆมณฑล ถ้าเป็นคริสต์ศาสนสถานของไฮห์อังกลิคันก็มักจะมีอิทธิพลจากขบวนการอ๊อกซฟอร์ดที่จะนิยมสร้างแบบสถาปัตยกรรมฟื้นฟูกอธิค แต่ถ้าเป็นคริสต์ศาสนสถานของโลว์อังกลิคันและบรอดเชิร์ชก็มักจะเป็นแบบฟื้นฟูโรมาเนสก์ กอทิกอ็องฌ์แว็ง
ซึ่งสถาปัตยกรรมรูปแบบนี้จะพบในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 12 ซึ่งเป็นการผสมผสานองค์ประกอบแบบกอทิก (โดยเฉพาะบริเวณเพดานโค้งสันแบบกอทิก) กับองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมแบบโรมาเนสก์ของภาคตะวันตกของฝรั่งเศส (วิหารที่มีโดมเป็นองค์ประกอบเหมือนกับที่มหาวิหารอ็องกูแลม และมหาวิหารเปรีเกอ) ซึ่งยังรวมถึงลักษณะของบริเวณกลางโบสถ์ซึ่งประกอบด้วยทางเดินกลางเพียงแห่งเดียว (ไม่มีทางเดินข้าง) หรือมิฉะนั้นจะมีถึง 3 ทาง นอกจากนั้นยังพบว่าบริเวณสันเพดาน ที่มีลักษณะเกือบโค้งเป็นครึ่งวงกลมซึ่งทำให้ไม่มีความจำเป็นต้องใช้ครีบยันลอยเป็นตัวรับน้ำหนัก อาสนวิหารตูล
ระหว่างปี ค.ศ. 963–967 มุขนายกเฌราร์แห่งตูล ดำเนินการสร้างอาสนวิหารแบบโรมาเนสก์บนบริเวณที่ตั้งของกลุ่มอาสนวิหารทั้งสามเดิม ซึ่งครานี้จะสร้างเหลือเพียงแค่อาคารเดียว ซึ่งต่อมาระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 11 และ 12 ก็ได้มีการบูรณะปรับปรุงตามอย่างวิหารแบบโรมันแถบลุ่มแม่น้ำไรน์ (ตัวอย่างสำคัญได้แก่ บริเวณร้องเพลงสวด 2 แห่งตรงข้ามกันซึ่งขนาบข้างด้วยหอทั้งสอง) อาสนวิหารซาร์ลา
อาสนวิหารซาร์ลา () เรียกชื่อเต็มว่า อาสนวิหารนักบุญซาแซร์โดสแห่งซาร์ลา () ปัจจุบันมีฐานะเป็นโบสถ์ประจำเขตแพริช นิกายโรมันคาทอลิก ซึ่งในอดีตเคยมีฐานะเป็นอาสนวิหารประจำมุขมณฑลซาร์ลา ซึ่งต่อมาได้ถูกยุบรวมเป็นส่วนหนึ่งของมุขมณฑลอ็องกูแลม ตั้งแต่ปีค.ศ. 1801 เป็นต้นมา (ตามความตกลง ค.ศ. 1801) ซึ่งไม่นานต่อมาได้ยุบรวมเข้ากับมุขมณฑลเปรีเกอ ตั้งอยู่ที่เมืองซาร์ลา-ลา-กาเนดา จังหวัดดอร์ดอญ ในแคว้นนูแวลากีแตน ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่นักบุญซาแซร์โดสแห่งลีมอฌ อาสนวิหารโอเติง
นอกจากนี้ ยังพบงานศิลปะอีกบางส่วน อาทิ ภาพเขียนขนาดใหญ่ของฌ็อง-โอกุสต์-ดอมีนิก แอ็งกร์ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับมรณสักขีและนักบุญแซ็งฟอเรียงแห่งโอเติง ตั้งอยู่ด้านหน้าห้องเก็บเครื่องพิธีภายในอาสนวิหาร อีกชิ้นหนึ่งได้แก่ภาพเขียนชื่อว่า "การฟื้นคืนชีพของนักบุญลาซารัส" ของฟร็องซัว-โฌแซ็ฟ แอ็ง จิตรกรชาวฝรั่งเศส วาดในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังมีภาพพระแม่ระทมทุกข์ ผลงานของแกวร์ชีโน ชาวอิตาลี และภาพพระเยซูสิ้นพระชนม์ ผลงานของดานีเยล ไซเทอร์