คลื่นสึนามิเกิดครั้งแรกในไทยปีอะไร ?
แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 เป็นแผ่นดินไหวใต้ทะเล เกิดขึ้นเมื่อเวลา 07.58 น. ตามเวลาในประเทศไทย (00:58 UTC) เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) ศูนย์กลางอยู่ลึกลงไปในมหาสมุทรอินเดีย ใกล้ด้านตะวันตกของตอนเหนือเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย แรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว ทำให้เกิดความเสียหายบนเกาะสุมาตรา และยังรับรู้ได้ในภาคใต้ของประเทศไทย
คลื่นสึนามิ
มีหลักฐานว่าเมกะสึนามิที่มีความสูงมากกว่า 100 เมตรนั้นเกิดขึ้นได้ เหตุการณ์นี้จะเกิดขึ้นจากเนื้อที่ขนาดใหญ่บางส่วนของเกาะพังทลายลงสู่ทะเล หรืออุกกาบาตตกลงสู่ทะเล เมกะสึนามิจะสามารถทำอันตรายอย่างใหญ่หลวงต่อพื้นที่ชายฝั่งที่อยู่ห่างไกลออกไปได้ อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2554
อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2554 หรือที่นิยมเรียกกันว่า มหาอุทกภัย เป็นอุทกภัยรุนแรงที่ส่งผลกระทบต่อบริเวณลุ่ม แม่น้ำเจ้าพระยา และลุ่ม แม่น้ำโขง เริ่มตั้งแต่ปลาย เดือนกรกฎาคม และสิ้นสุดเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2555 มีราษฎรได้รับผลกระทบกว่า 12.8 ล้านคน ธนาคารโลกประเมินมูลค่าความเสียหายสูงถึง 1.44 ล้านล้านบาท [2] แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ (ขนาดเมกะทรัสต์) ครั้งอื่น เกิดขึ้นใน ค.ศ. 1868 ในประเทศเปรู (แผ่นเปลือกโลกนาสกาและแผ่นอเมริกาใต้) ค.ศ. 1827 ในโคลอมเบีย (แผ่นนาสกาและแผ่นอเมริกาใต้) ค.ศ. 1812 ในเวเนซูเอลา (แผ่นแคริบเบียนและแผ่นอเมริกาใต้) และแผ่นดินไหวคาสคาเดีย ค.ศ. 1700 ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอเมริกา (แผ่นฮวนเดอฟูกาและแผ่นอเมริกาเหนือ) ทั้งหมดที่กล่าวมานี้คาดว่ามีความรุนแรงมากกว่าแมกนิจูด 9 แต่ไม่มีตัวเลขชัดเจนถึงขนาดที่แท้จริงในขณะนั้น แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
คลื่นสึนามิยังมีรายงานว่าทำให้มีผู้เสียชีวิตอีกหลายศพนอกประเทศญี่ปุ่น ชายคนหนึ่งเสียชีวิตในจายาปุระ ปาปัว อินโดนีเซีย หลังถูกคลื่นกวาดลงทะเลไป ชายซึ่งกล่าวกันว่าพยายามถ่ายภาพคลื่นสึนามิที่กำลังถาโถมเข้ามาที่ปากแม่น้ำแคลมัธ (Klamath) ทางใต้ของนครครีเซนท์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ถูกกวาดลงทะเลไป ร่างไร้ชีวิตของเขาถูกพบเมื่อวันที่ 2 เมษายน ตามหาดโอเชียนในฟอร์ทสตีเฟนส์ รัฐออริกอน ห่างไปทางเหนือ 530 กิโลเมตร คลื่นสึนามิ
แม้การป้องกันไม่ให้คลื่นสึนามิเกิดขึ้นจะยังทำไม่ได้ ในบางประเทศได้มีการสร้างเครื่องป้องกันและลดความเสียหายในกรณีที่คลื่นสึนามิจะเข้ากระทบฝั่ง ยกตัวอย่างเช่น ประเทศญี่ปุ่นได้มีการสร้างกำแพงป้องกันสึนามิที่มีความสูงกว่า 4.5 เมตร ด้านหน้าของชายฝั่งบริเวณที่มีประชากรหนาแน่น บางที่ได้มีการสร้างกำแพงกันน้ำท่วมและทางระบายน้ำเพื่อปรับเปลี่ยนทิศทางของคลื่น และลดแรงกระแทกของคลื่น ถึงแม้ว่า ในกรณีของคลื่นสึนามิที่เข้ากระทบเกาะฮอกไกโดที่มักมีความสูงมากกว่าเครื่องกีดขวางที่ได้สร้างขึ้น กำแพงเหล่านี้อาจช่วยลดความเร็วหรือความสูงของคลื่นแต่ไม่สามารถที่จะป้องกันการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินได้ คลื่นสึนามิ
ในปี 1650 ก่อน ค.ศ. คลื่นสึนามิจากภูเขาไฟระเบิดในเกาะซานโตรินี่ (Santorini) ในช่วงระหว่างปี 1650 ก่อน ค.ศ. ถึง 1600 ก่อน ค.ศ. (เวลาที่แน่นอนยังถกเถียงกันอยู่) ภูเขาไฟในเกาะซานโตรินี่ของกรีซระเบิดขึ้น ทำให้เกิดคลื่นใต้น้ำ "สึนามิ" ที่มีความสูงตั้งแต่ 100 เมตรถึง 150 เมตร ซึ่งถาโถมเข้าถล่มชายฝั่งทางด้านเหนือของเกาะครีต (Crete) ซึ่งอยู่ห่างออกไป 70 กิโลเมตร (45 ไมล์) พร้อมกวาดทำลายต้นไม้ทุกต้นที่ขึ้นอยู่ในแนวป่ามิโนอัน ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าเขียวชอุ่มรอบชายฝั่งทางเหนือของครีตจนหายวับไปหมดในชั่วพริบตา คาดกันว่าคลื่นใต้น้ำ "ซานโตรินี่" คือแหล่งข้อมูลที่ทำให้เพลโต (Plato) เกิดแรงบันดาลใจในการเขียนวรรณกรรมเป็นนวนิยายดังเรื่องแอตแลนติส (Atlantis) และนักวิทยาศาสตร์หลายคนเชื่อว่า คลื่นสึนามิ "ซานโตรินี่" ที่เกิดขึ้นครั้งนี้คือแหล่งที่มาสำคัญที่นำไปสู่การบันทึกถึงเรื่องราวเกี่ยวกับเหตุการณ์น้ำท่วมโลก (Great Flood) ที่ปรากฏอยู่ในคัมภีร์ทั้งของชาวยิว คริสเตียน และชาวอิสลาม อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2538
อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2538 เป็นเหตุการณ์อุทกภัยหรือน้ำท่วมครั้งใหญ่ครั้งหนึ่งที่เกิดในประเทศไทย โดยเหตุการณ์อุทกภัยครั้งนี้เริ่มขึ้นในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2538 เมื่อเกิดพายุหลายลูกพัดกระหน่ำเข้าสู่ประเทศไทย โดยเฉพาะพายุโอลิส เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังจากที่นายบรรหาร ศิลปอาชา เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และจัดตั้งรัฐบาลได้ไม่ถึงเดือน ก็เกิดฝนตกหนักและน้ำท่วมในส่วนภูมิภาคของประเทศ ตั้งแต่ ภาคใต้, ภาคเหนือ, ภาคตะวันออก, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันตก จากนั้นน้ำเหนือได้ไหลลงสู่ภาคกลาง รวมถึงพื้นที่กรุงเทพมหานคร ฟูกูชิมะ 50
แต่เดิมมีคนงานอย่างน้อย 800 คนเมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 ซึ่งเป็นวันที่เกิดเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิ เมื่อวันที่ 15 มีนาคม คนงานที่ถูกมองว่าไม่สำคัญถูกอพยพออกจากพื้นที่โดยบริษัทผลิตไฟฟ้าโตเกียว รวม 750 คน เนื่องจากความเสี่ยงที่มีมากขึ้น และเหลือคนงานอยู่ประมาณ 50 คน ในวันนี้เอง สื่อได้เริ่มเรียกคนงานที่เหลือนี้ว่า "ฟูกูชิมะ 50" คลื่นสึนามิ
แผ่นดินไหว สึนามิ และไฟไหม้ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ได้สังหารชาวเมืองลิสบอนไปมากกว่า 2 ใน 3 ของจำนวนชาวเมืองทั้งหมดประมาณ 275,000 คน บันทึกประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการสำรวจทางทะเลของ วาสโก ดา กามา และ คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ที่เก็บไว้ก็สูญหายไป ตึกรามอาคารต่าง ๆ จำนวนนับไม่ถ้วนถูกทำลาย (รวมถึงตัวอย่างส่วนใหญ่ของสถาปัตยกรรมแบบ Manueline ของโปรตุเกส) การพังพินาศของลิสบอนยังส่งผลให้ความทะเยอทะยานด้านการล่าอาณานิคมของจักรวรรดิโปรตุเกสสะดุดลงด้วย ชาวยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่ 18 พยายามที่จะเข้าใจภัยพิบัติที่เกิดขึ้นภายใต้กรอบของศาสนา และระบบความเชื่อในหลักแห่งเหตุผล นักปรัชญาในยุคส่องสว่าง (the Enlightenment) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง วอลแตร์ ได้บันทึกเรื่องถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น แนวความคิดหลักปรัชญาของการทำให้บริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ดังเช่นที่อธิบายโดยนักปรัชญา อิมมานูเอล คานท์ (Immanuel Kant) ในหนังสือ The Observation on the Feeling of the Beautiful and Sublime นั้นก็ได้แรงบันดาลใจบางส่วนมาจากความพยายามที่จะเข้าใจถึงความร้ายกาจของเหตุการณ์แผ่นดินไหว และคลื่นใต้น้ำสึนามิ ที่ลิสบอนครั้งนี้ คุณพุ่ม เจนเซน
คุณพุ่ม เจนเซนถึงแก่อนิจกรรมจากกรณีพิบัติภัยเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 สิริอายุได้ 21 ปีจากเหตุการณ์คลื่นสึนามิเนื่องจากเกิดแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 เครือข่ายจิตอาสา
เนื่องจากเหตุการณ์ประสบภัยคลื่นสึนามิที่ได้ก่อให้เกิดการร่วมมือ กันระหว่างองค์กรภาครัฐภาคเอกชนภาคประชาสังคมต่างๆ ซึ่งทำได้ เป็นจุดเริ่มต้นของกระแสการเป็นอาสาสมัครซึ่งเป็นการช่วยเหลือซึ่งกัน และเป็นประโยชน์ร่วมกันทั้งต่อผู้กระทำ และผู้อื่นโดยเน้นที่คุณค่า ของ ความสามัคคีการมีส่วนร่วม และการสร้างสรรค์ประโยชน์สุขในสังคม ทาง องค์กรต่างๆได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในด้านงานอาสาสมัคร และมีความ เห็นร่วมกันที่จะมีการจัดการอาสาสมัครให้มีระบบที่ชัดเจนมากขึ้นเพื่อรอง รับกับรูปแบบงานอาสาที่หลากหลายนับตั้งแต่แบบพึ่งพาตนเองในชุมชน จนไปถึงการช่วยเหลือผู้คนที่อ่อนแอทั่วโลก จึงได้มีการร่วมมือกันเป็น เครือข่ายจิตอาสาเพื่อให้กระแสอาสาสมัครในสังคมไทยนั้น เป็นไปอย่าง มั่นคงและยั่งยืน แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวเกิดจากการยุบตัวของเปลือกโลกใต้มหาสมุทรอินเดีย กระตุ้นให้เกิดคลื่นสึนามิสูงราว 30 เมตร[1] เข้าท่วมทำลายบ้านเรือนตามแนวชายฝั่งโดยรอบมหาสมุทรอินเดีย ประมาณการว่ามีผู้เสียชีวิตจากแผ่นดินไหวครั้งนี้ใน 14 ประเทศมากกว่า 230,000 - 280,000คนหรือมากกว่า 280,000 คน นับเป็นหนึ่งในภัยพิบัติทางธรรมชาติครั้งร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ ประเทศที่ได้รับความเสียหายมากที่สุดได้แก่ ประเทศอินโดนีเซีย รองลงมาคือประเทศศรีลังกา ประเทศอินเดีย และประเทศไทย ตามลำดับ น้ำขึ้นจากพายุ
ในอดีตประเทศไทยก็เคยเกิดปรากฏการณ์น้ำขึ้นจากพายุ เมื่อวันที่ 25-26 ตุลาคม พ.ศ. 2505 ขึ้นในภาคใต้ของประเทศไทย แหลมตะลุมพุก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช จากพายุโซนร้อนแฮเรียต มีเส้นผ่านศูนย์กลางขนาด 300 กิโลเมตร ความเร็วลม 180 - 200 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ความเร็วในการเคลื่อนที่ 92.622 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เกิดคลื่นยักษ์สูงประมาณยอดต้นสน (20 เมตร) สร้างความเสียหายให้ 9 จังหวัดในภาคใต้เป็นอย่างมาก สถานที่ราชการ อาคารบ้านเรือน โรงเรียน วัด ถูกพายุพัดพังระเนระนาด การไฟฟ้าและสถานีวิทยุตำรวจเสียหายหนัก ไม่สามารถติดต่อกันได้ เรือที่ออกทะเลเสียหายมากมาย ต้นยาง ต้นมะพร้าว และต้นไม้อื่น ๆ ล้มพินาศมหาศาล สวนยางนับแสน ๆ ต้นโค่นล้มขวางเป็นสิบ ๆ กิโลเมตร มีผู้เสียชีวิต 911 คน, สูญหาย 142 คน, บาดเจ็บสาหัส 252 คน,ไม่มีที่อยู่อาศัย 10,314 คน, บ้านเสียหาย 42,409 หลังคาเรือน,โรงเรียน 435 หลัง ผลที่ตามมาจากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
หลังเกิดแผ่นดินไหว คลื่นสึนามิและการล้มเหลวของระบบหล่อเย็นที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง และปัญหาซึ่งเกิดขึ้นกับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แห่งอื่นในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 มีการประกาศภาวะฉุกเฉินนิวเคลียร์ ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มีการประกาศภาวะฉุกเฉินนิวเคลียร์ในญี่ปุ่น และราษฎร 140,000 คนที่อาศัยอยู่โดยรอบรัศมี 20 กิโลเมตรจากโรงไฟฟ้าถูกอพยพ เหตุระเบิดและเพลิงไหม้ส่งผลให้กัมมันตภาพรังสีระดับที่เป็นอันตราย ทำให้ตลาดหลักทรัพย์ปิดตัวลดลงอย่างรุนแรงและการแห่ซื้อของ (panic buying) ในซูเปอร์มาร์เก็ต สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศสและประเทศอื่นอีกบางประเทศแนะนำให้ประชาชนของตนพิจารณาออกจากกรุงโตเกียว จากความกลัวว่าจะมีการปนเปื้อนนิวเคลียร์ที่ขยายลุกลามออกไป อุบัติเหตุดังกล่าวทำให้ความสนใจมึ่งไปยังปัญหามาตรฐานการออกแบบโครงสร้างแผ่นดินไหวนิวเคลียร์ญี่ปุ่น และส่งผลให้รัฐบาลประเทศอื่นประเมินโครงการนิวเคลียร์ของตนเช่นกัน จนถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2554 น้ำยังคงถูกเทเข้าไปในเครื่องปฏิกรณ์ที่ได้รับความเสียหายเพื่อหล่อเย็นแท่งเชื้อเพลิงที่กำลังหลอมละลายนั้น จอห์น ไพรซ์ อดีตสมาชิกฝ่ายนโยบายด้านความปลอดภัยที่บรรษัทนิวเคลียร์แห่งชาติของสหราชอาณาจักร กล่าวว่า "อาจใช้เวลา 100 ปี ก่อนที่แท่งเชื้อเพลิงที่กำลังหลอมละลายนั้นจะสามารถถูกนำออกจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟูกูชิมะของญี่ปุ่นได้อย่างปลอดภัย" แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวดังกล่าวเกิดขึ้นในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกที่ระดับความลึกค่อนข้างน้อยเพียง 32 กิโลเมตร โดยศูนย์กลางแผ่นดินใหญ่อยู่ห่างจากคาบสมุทรโอชิกะ ภาคโทโฮกุ ประมาณ 72 กิโลเมตร เป็นเวลาอย่างน้อยหกนาที นครใหญ่ที่ใกล้จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวที่สุดคือเซ็นไดบนเกาะฮนชู เกาะหลักของญี่ปุ่น ซึ่งอยู่ห่างจากศูนย์กลางแผ่นดินไหว 130 กิโลเมตร กรุงโตเกียวอยู่ห่างจากศูนย์กลางแผ่นดินไหว 373 กิโลเมตร แผ่นดินไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังแผ่นดินไหวนำอย่างรุนแรง และมีรายงานแผ่นดินไหวตามอีกหลายร้อยครั้งตามมา ฟอร์ช็อก (แผ่นดินไหวนำ) ใหญ่ครั้งแรกเป็นเหตุแผ่นดินไหวนำความรุนแรง 7.2 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 9 มีนาคม ห่างจากจุดที่เกิดแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 11 มีนาคมไปอย่างน้อย 40 กิโลเมตร ตามด้วยฟอร์ช็อกอีกสามครั้งที่เกิดขึ้นในวันเดียวกัน ซึ่งล้วนแต่ความรุนแรงมากกว่า 6 แมกนิจูด หลังเกิดแผ่นดินไหว อาฟเตอร์ช็อกความรุนแรง 7.0 แมกนิจูด ได้รับรายงานเมื่อเวลา 15.06 น. (ตามเวลาท้องถิ่น) ตามด้วย 7.4 เมื่อเวลา 15.15 น. และ 7.2 เมื่อเวลา 15.26 น. อาฟเตอร์ช็อกมากกว่าแปดร้อยครั้งมีความรุนแรงมากกว่า 4.5 แมกนิจูดตั้งแต่เกิดแผ่นดินไหวหลัก อาฟเตอร์ช็อกเป็นไปตามกฎโอโมริ ซึ่งกล่าวว่า อัตราอาฟเตอร์ช็อกลดลงแปรผันตรงกับเวลาตั้งแต่แผ่นดินไหวหลัก ดังนั้น อาฟเตอร์ช็อกจึงเกิดขึ้นน้อยลงเมื่อเวลาผ่านไป แต่อาจเกิดขึ้นเรื่อย ๆ อีกหลายปี คลื่นสึนามิ
สึนามิที่เกิดขึ้นในช่วง 6,100 ปีก่อนคริสต์ศักราช เป็นคลื่นสึนามิใต้น้ำที่เกิดขึ้นในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ อันเป็นผลจากการเลื่อนตัวของชั้นหินที่เรียกว่า "Storegga Slide" ซึ่งทำให้เกิดการเคลื่อนตัวของแผ่นดินใต้น้ำครั้งใหญ่ติดต่อกันเป็นระลอกๆ ยาวนานเป็นเวลาหลายหมื่นปี แผ่นดินไหวในประเทศพม่า พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวในประเทศพม่า พ.ศ. 2554 (Burmese: ၂၀၁၁ မြန်မာငလျင်) เป็นแผ่นดินไหวความรุนแรง 6.8 แมกนิจูด ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 มีนาคม ซึ่งมีศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ทางตะวันออกของรัฐฉาน โดยมีจุดเกิดแผ่นดินไหวลึกลงไป 10 กิโลเมตร[1] มีแผ่นดินไหวตามเกิดขึ้นแล้ว 2 ครั้ง ครั้งหนึ่งความรุนแรง 4.8 แมกนิจูด อีกครั้งหนึ่งมีความรุนแรง 5.4 แมกนิจูด[2] และแผ่นดินไหวตามที่เกิดขึ้นอีก มีความรุนแรง 5 แมกนิจูด ศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ห่างจากจังหวัดเชียงรายไปทางทิศเหนือ 70 กิโลเมตร และทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเชียงตุง[3]ในวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 มีแผ่นดินไหวตามเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่งความรุนแรง 4.6 แมกนิจูด โดยในหลายจังหวัดทางภาคเหนือในประเทศไทยได้เกิดแผ่นดินไหวด้วย[4] ภาพยนตร์ภัยพิบัติ
ภาพยนตร์ในแนวเดียวกันนี้ของไทย เช่น "แผ่นดินวิปโยค" (1978), "อุกาฟ้าเหลือง" (1980), "ตะลุมพุก" (2005), "2022 สึนามิ วันโลกสังหาร" (2009) และของชาติอื่นในเอเชีย เช่น "Sinking of Japan" (2006) ของญี่ปุ่น หรือ "Haeundae" (2009) ของเกาหลี เป็นต้น อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2554
อุทกภัยครั้งนี้เริ่มขึ้นในระหว่างฤดูมรสุม เมื่อ พายุหมุนนกเตน ขึ้นฝั่งทางตอนเหนือของ เวียดนาม ส่งผลให้เกิดฝนตกหนักทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของ ประเทศไทย และทำให้เกิดอุทกภัยในหลายจังหวัดเริ่มตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคม [6] ภายในสัปดาห์แรกของอุทกภัยก็มีรายงานผู้เสียชีวิตถึง 13 คน [7] อุทกภัยดำเนินต่อไปใน 16 จังหวัดขณะที่ฝนยังคงตกลงมาอย่างหนัก และภายในเวลาไม่นานอุทกภัยก็ลุกลามไปทางใต้เมื่อ แม่น้ำเจ้าพระยา ได้รับน้ำปริมาณมากจากแม่น้ำสาขา และส่งผลกระทบต่อหลายจังหวัดในภาคกลาง จนถึงวันที่ 4 ตุลาคม 2554 จังหวัดยังได้รับผลกระทบ และเสี่ยงต่ออุทกภัยเพิ่มเติม เนื่องด้วยเขื่อนส่วนใหญ่มีระดับน้ำใกล้หรือเกินความจุ [8] ซากูราจิมะ
การปะทุเมื่อ พ.ศ. 2457 เป็นการปะทุของภูเขาไฟที่รุนแรงที่สุดของญี่ปุ่นในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ลาวาหลากได้ถมช่องแคบระหว่างเกาะและแผ่นดินไหว ทำให้เกาะกลายเป็นคาบสมุทร ก่อนหน้าปีดังกล่าวนั้นภูเขาไฟได้สงบมานานกว่าศตวรรษ การปะทุครั้งนั้นเริ่มขึ้นในวันที่ 11 มกราคม หลายวันก่อนหน้านั้นได้เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาดใหญ่หลายครั้ง บ่งบอกว่าภูเขาไฟกำลังจะปะทุ ทำให้ผู้อยู่อาศัยแทบทั้งหมดออกจากเกาะไป ในระยะแรกการปะทุนั้นเป็นการระเบิดรุนแรง ก่อให้เกิด Eruption column และตะกอนภูเขาไฟหลาก แต่หลังเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในวันที่ 13 มกราคมในปีเดียวกัน ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 35 คน การปะทุกลายเป็นลาวาหลากไหลพรั่งพรูออกมา ซึ่งไหลต่อเนื่องเป็นเวลาหลายเดือนหลังจากนั้น และเป็นปรากฏการณ์ที่พบได้ยากในญี่ปุ่น เนื่องจากหินหนืดที่พบในญี่ปุ่นมีปริมาณซิลิกาสูง บ่งชี้ว่าการปะทุในญี่ปุ่นแทบทุกครั้งเป็นแบบระเบิด แผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2555
หลังจากแผ่นดินไหว ศูนย์บริการข้อมูลข่าวสารมหาสมุทรแห่งชาติอินเดีย (Indian National Centre for Ocean Information Services) มีคำเตือนสีแดงให้ระวังคลื่นสึนามิระดับสูงในหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ด้วย และในเวลา 20:18 ทาง PTWC ก็ออกเอกสารยกเลิกการเตือนสึนามิ โดยพบคลื่นที่เกิดเป็นคลื่นขนาดเล็กเท่านั้น เนื่องจากแนวการเคลื่อนของรอยเลื่อนเป็นแบบทรานส์ฟอร์มจึงไม่ได่สร้างคลื่นสึนามิขนาดใหญ่เหมือนรอยเลื่อนแบบมุดตัว มีผู้เสียชึวิต 5 รายจากเหตุการณ์ครั้งนี้ สาเหตุจากหัวใจวายและช็อค แผ่นดินไหวในชูเอะสึ พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวในชูเอะสึ พ.ศ. 2547 () เกิดขึ้นเมื่อเวลา 17:56 (ตามเวลาท้องถิ่น) เมื่อวันเสาร์ที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2547 สำนักอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น ได้ตั้งชื่อว่า "Heisei 16 Niigata Prefecture Chuetsu Earthquake" (平成16年新潟県中越地震) หรือ The Mid Niigata Prefecture Earthquake of 2004 จังหวัดนีงะตะตั้งอยู่ในภูมิภาคโฮะกุริกุบนเกาะฮนชู ซึ่งเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น แผ่นดินไหวครั้งนี้สามารถรับรู้แรงสะเทือนได้จากพื้นที่เกือบครึ่งหนึ่งของเกาะฮนชู ได้แก่บางส่วนของภูมิภาคโทโฮะกุ โฮะกุริกุ ชูบุ และคันโต แผ่นดินไหวในเกาะซูลาเวซี พ.ศ. 2561
หลังเกิดแผ่นดินไหวหลัก ทางการอินโดนีเซียได้ออกประกาศเตือนภัยสึนามีบริเวณช่องแคบมากัซซาร์ แต่ยกเลิกหลังจากนั้น 1 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม มีรายงานสึนามิท้องถิ่นเข้าซัดชายฝั่งเมืองปาลูและกวาดทำลายอาคารบ้านเรือนที่เรียงรายตามชายฝั่งจนเสียหาย แผ่นดินไหวและสึนามิยังส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 2,010 ราย ทำให้แผ่นดินไหวครั้งนี้กลายเป็นแผ่นดินไหวที่ร้ายแรงที่สุดของอินโดนีเซียนับตั้งแต่แผ่นดินไหวในยกยาการ์ตา พ.ศ. 2549 สำนักงานอุตุนิยมวิทยา ภูมิอากาศวิทยา และธรณีฟิสิกส์อินโดนีเซีย (เบเอ็มกาเก) ยืนยันว่าได้เกิดสึนามิขึ้นจริง โดยมีความสูงระหว่าง 4–6 เมตร และเข้าซัดชุมชนต่าง ๆ ในเมืองปาลู อำเภอดงกาลา และเมืองมามูจู แผ่นดินไหวในหมู่เกาะซามัว พ.ศ. 2552
แผ่นดินไหวในครั้งนี้ทำให้เกิดคลื่นสึนามิ 5 ลูก โดยคลื่นลูกใหญ่ที่สุดมีความสูงถึง 9.2 เมตร (13.7 ฟุต) จากระดับน้ำทะเล ศูนย์เตือนภัยสึนามิมหาสมุทรแปซิฟิกตรวจจับว่าน้ำทะเลยกตัวสูงขึ้น 3 นิ้ว (76 มม.) ใกล้กับจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว แผ่นดินไหวเกิดขึ้นใกล้กับเขตเคอร์มาเดก-ตองงา ซึ่งมีแผ่นเปลือกโลกแปซิฟิกที่มุดตัวลงใต้แผ่นอินโด-ออสเตรเลียนในวงแหวนแห่งไฟ ซึ่งเป็นสถานที่หนึ่งบนโลกที่มีแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดอยู่เป็นประจำ คลื่นสึนามิ
คลื่นจะมีพฤติกรรมเป็น "คลื่นน้ำตื้น" เมื่ออัตราส่วนระหว่างความลึกของน้ำและขนาดของคลื่นนั้นมีค่าต่ำ ดังนั้น เนื่องจากมีขนาดของคลื่นที่สูงมาก คลื่นสึนามิจึงมีคุณสมบัติเป็นคลื่นน้ำตื้นแม้อยู่ในทะเลลึกก็ตาม คลื่นน้ำตื้นนั้นมีความเร็วเท่ากับรากที่สองของผลคูณระหว่างความเร่งจากสนามแรงโน้มถ่วง (9.8เมตร/วินาที2) และความลึกของน้ำ ตัวอย่างเช่น ในมหาสมุทรแปซิฟิกที่มีความลึกประมาณ 4,000 เมตร คลื่นจะเคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 200 เมตรต่อวินาที หรือ 720 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ส่วนที่ชายฝั่งที่มีความลึก 40 เมตร คลื่นจะมีความเร็วช้าลงเหลือ 20 เมตรต่อวินาที หรือ 72 กิโลเมตรต่อชั่วโมง คลื่นสึนามิ
คลื่นสึนามิแตกต่างจากคลื่นน้ำธรรมดามาก ตัวคลื่นนั้นสามารถเดินทางได้เป็นระยะทางไกล โดยไม่สูญเสียพลังงาน และสามารถเข้าทำลายชายฝั่งที่อยู่ห่างไกลจากจุดกำเนิดหลายพันกิโลเมตรได้ โดยทั่วไปแล้วคลื่นสึนามิซึ่งเป็นคลื่นในน้ำ จะเดินทางได้ช้ากว่าการสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวที่เป็นคลื่นที่เดินทางในพื้นดิน ดังนั้น คลื่นอาจเข้ากระทบฝั่งภายหลังจากที่ผู้คนบริเวณนั้นรู้สึกว่าเกิดแผ่นดินไหวเป็นเวลาหลายชั่วโมง สมิทธ ธรรมสโรช
สมิทธ ธรรมสโรช เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางเมื่อปี พ.ศ. 2548 หลังจากเหตุการณ์สึนามิในปลายปี พ.ศ. 2547 จากการที่เป็นผู้ที่เคยเตือนภัยมาก่อนหน้านี้แล้วว่า จังหวัดภาคใต้ฝั่งทะเลอันดามันของไทยมีสิทธิ์ที่จะได้รับผลกระทบจากคลื่นสึนามิ แต่ทว่าในขณะนั้นยังไม่มีใครเชื่อ พายุไต้ฝุ่นลินดา
พายุไต้ฝุ่นลินดา () เริ่มก่อตัวจากหย่อมความกดอากาศต่ำขึ้นเป็นดีเปรสชั่นเขตร้อน เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2540 ในทะเลจีนใต้ตอนล่าง แล้วทวีกำลังแรงขึ้นเป็นพายุโซนร้อนในวันที่ 1 พฤศจิกายน“พายุไต้ฝุ่น “ลินดา” (LINDA 9728) ”Thai Marine Meteorology
และเคลื่อนผ่านบริเวณใต้สุดของประเทศเวียดนามในวันต่อมา พร้อมกับสร้างความเสียหายอย่างหนัก มีผู้เสียชีวิตกว่า 3,000 ราย วันที่ 3 พฤศจิกายน พายุโซนร้อนลินดา เคลื่อนตัวเข้าสู่อ่าวไทย และได้ทวีความรุนแรงเป็นพายุไต้ฝุ่น ความเร็วลม 120 กม./ชม. เมื่อเวลา 10.00 น. ขณะอยู่ห่างจากเกาะสมุยประมาณ 230 กิโลเมตร ซึ่งสร้างความตื่นกลัวให้กับชาวไทย เพราะทิศทางและลักษณะของพายุลินดา เหมือนกับพายุไต้ฝุ่นเกย์ที่เคยพัดถล่มจังหวัดชุมพรใน พ.ศ. 2532 แต่ปรากฏว่าก่อนจะเคลื่อนขึ้นฝั่งที่ อ.ทับสะแก จ.ประจวบคีรีขันธ์ เมื่อเวลา 02.00 น. พายุได้อ่อนกำลังลงเป็นพายุโซนร้อน ความเร็วลม 80 กม./ชม. และเคลื่อนผ่านไทยเข้าสู่ประเทศพม่า ก่อนจะลงทะเลอันดามันแล้วสลายตัวไปในวันที่ 10 พฤศจิกายน ในอ่าวเบงกอล โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง
เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 จากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิถล่มเซ็นได รัฐบาลญี่ปุ่นได้ประกาศ "ภาวะฉุกเฉินพลังงานนิวเคลียร์" และอพยพผู้อยู่อาศัยในรัศมี 20 กิโลเมตรออกจากพื้นที่ เจ้าหน้าที่คณะกรรมการความปลอดภัยนิวเคลียร์ของญี่ปุ่นออกมาระบุว่าทางการกังวลว่าอาจมีความเป็นไปได้ที่แท่งเชื้อเพลิงในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์อาจหลอมละลาย แผ่นดินไหวในจี๋จี๋ พ.ศ. 2542
แผ่นดินไหวใหญ่จี๋จี๋ () เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2542 เวลา 01:47 น. ตามเวลาในประเทศไต้หวัน () ซึ่งวันที่ดังกล่าวเป็นที่มาของอีกชื่อหนึ่งคือ แผ่นดินไหวใหญ่ 921 () จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวอยู่ในตำบลจี๋จี๋ เทศมณฑลหนานโถว ตอนกลางของประเทศไต้หวัน ห่างจากทะเลสาบสุริยันจันทราไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ 9.2 กิโลเมตร หน่วยงานธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกา (USGS) วัดขนาดของแผ่นดินไหวได้ 7.6–7.7 ตามมาตราขนาดโมเมนต์ ศูนย์กลางอยู่ลึกลงไปใต้ดิน 8 กิโลเมตร  คลื่นสึนามิ
พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) - สึนามิชิลี (Chilean tsunami) แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ชิลี (The Great Chilean Earthquake)แมกนิจูด 9.5 ซึ่งเป็นระดับที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้ เกิดขึ้นบริเวณนอกชายฝั่งตอนกลางทางใต้ของประเทศชิลี ก่อให้เกิดคลื่นสึนามิที่สร้างความวิบัติหายนะอย่างรุนแรงที่สุดในคริสต์ศตวรรษที่ 20 คลื่นสึนามิเคลื่อนตัวเข้าสู่ชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกทั้งหมด ขนาดคลื่นมีความสูงถึง 25 เมตร เมื่อคลื่นสึนามิเคลื่อนตัวเข้าถล่มโอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น หลังจากเกิดแผ่นดินไหวนานเกือบ 22 ชั่วโมงนั้น ขนาดความสูงของคลื่นที่มีการบันทึกไว้ระบุว่าสูงถึง 10 ฟุตเหนือระดับกระแสน้ำ ประมาณการณ์ว่าจำนวนผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิที่เกิดขึ้นตามมามีจำนวนระหว่าง 490 - 2,290 ราย รายชื่อแผ่นดินไหวนำและแผ่นดินไหวตามแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
นี่คือ รายชื่อแผ่นดินไหวนำและแผ่นดินไหวตามแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 และจนถึงปัจจุบัน ญี่ปุ่นประสบแผ่นดินไหวตามมากกว่า 900 ครั้ง นับแต่วันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 โดยมีแผ่นดินไหวตามราว 60 ครั้งที่มีความรุนแรงมากกว่า 6.0 แมกนิจูด และสามครั้งมากกว่า 7.0 แมกนิจูด "แผ่นดินไหวนำและแผ่นดินไหวตามที่ปรากฏด้านล่างนี้มีความรุนแรงมากกว่า 7.0 แมกนิจูด หรือมีความรุนแรงมากกว่า 6 ล่าง ตามมาตราชินโด" เวลา ความรุนแรง พิกัดภูมิศาสตร์ และความลึก เป็นข้อมูลจากสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐ  ธรณีพิบัติภัย
คลื่นสึนามิ (Tsunami) เป็นคลื่นใต้น้ำที่เกิดจากการเกิดแผ่นดินไหวใต้มหาสมุทรมากกว่าแมกนิจูด 7.0 รวมทั้งจุดโฟกัสต้องอยู่ลึกลงไปในเปลือกโลกน้อยกว่า 50 กิโลเมตร และเปลือกโลกเคลื่อนที่ในแนวตั้ง หรือเกือบตั้ง ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นบริเวณที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหว เช่น พื้นที่รอบ ๆ มหาสมุทรแปซิฟิก หรือ “วงแหวนไฟ” แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวเกิดขึ้นเมื่อเวลา 14.46 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น ห่างจากแนวชายฝั่งญี่ปุ่นที่ใกล้ที่สุดไปราว 67 กิโลเมตร และตอนแรกมีการประเมินว่าคลื่นสึนามิจะใช้เวลาเดินทางมายังพื้นที่แรกที่ได้รับผลกระทบระหว่าง 10 ถึง 30 นาที ตามด้วยพื้นที่เหนือขึ้นไปและใต้ลงมาตามภูมิศาสตร์ของแนวชายฝั่ง หลังเกิดแผ่นดินไหวขึ้นหนึ่งชั่วโมงเล็กน้อย เมื่อเวลา 15.55 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น คลื่นสึนามิได้รับรายงานว่าพัดเข้าท่วมท่าอากาศยานเซ็นได ซึ่งตั้งอยู่ใกล้ชายฝั่งจังหวัดมิยางิ โดยคลื่นได้พัดพาเอารถยนต์และเครื่องบิน ตลอดจนท่วมอาคารเป็นจำนวนมากขณะที่คลื่นถาโถมเข้าไปในแผ่นดิน นอกจากนี้ ยังมีรายงานคลื่นสึนามิความสูง 4 เมตรเข้าถล่มจังหวัดอิวะเตะ เขตวากาบายาชิในเซ็นไดยังได้รับผลกระทบค่อนข้างหนักเป็นพิเศษ แหล่งอพยพคลื่นสึนามิที่กำหนดไว้อย่างน้อย 101 แห่งได้รับความเสียหายจากคลื่น คลื่นสึนามิ
11 ตุลาคม พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) - เปอร์โตริโก 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929) - นิวฟาวนด์แลนด์ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) - สาธารณรัฐโดมินิกัน 18 สิงหาคม พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) - สาธารณรัฐโดมินิกัน 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2383 (ค.ศ. 1840) - เกรท สเวลล์ในแม่น้ำเดลาแวร์ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2415 (ค.ศ. 1872) - รัฐเมน 9 มกราคม พ.ศ. 2469 (ค.ศ. 1926) - รัฐเมน 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2553
สถานการณ์อุทกภัยในปี พ.ศ. 2553 ถือเป็นอุทกภัยครั้งร้ายแรงครั้งเแรกนับตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2543 ซึ่งอุทกภัยในครั้งนั้นได้มีผู้เสียชีวิต 20 คนในอำเภอหาดใหญ่และอำเภอใกล้เคียงอีก 16 อำเภอ ในหลายพื้นที่พบว่ามีน้ำท่วมสูงถึง 3 เมตร ตามการรายงานของนายกเทศมนตรีหาดใหญ่ ไพร พัฒโน ระบุว่าพื้นที่ในเขตเมืองได้รับผลกระทบถึง 80% และมีผู้ได้รับผลกระทบถึง 30,000 ครัวเรือน โดยประชาชนราว 10,000 คน ไม่สามารถออกจากที่พักอาศัยได้ นอกจากนี้ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารได้รายงานว่ามีเสาไฟฟ้าได้รับความเสียหาย 80 จาก 200 เสา ผลที่ตามมาจากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
สื่อหลายสำนักรายงานว่าชาวญี่ปุ่นรับมือกับภัยธรรมชาติดังกล่าวอย่างเป็นระเบียบและอดทน โดยไม่มีการปล้นสะดมหรือเกิดเหตุรุนแรงขึ้นแต่อย่างใด นอกจากนี้ชาวญี่ปุ่นยังเข้าแถวรอซื้อสินค้าแม้ว่าสินค้านั้นจะหมดไปแล้วก็ตาม ลักษณะเช่นนี้อาจเป็นลักษณะเฉพาะของชาวญี่ปุ่นซึ่งเรียกว่า กามัง ซึ่งมีความหมายอย่างกว้าง ๆ ว่า "ความอดทนและความอุตสาหะ" พายุหมุนนาร์กิส
พายุนาร์กิสอันเป็นพายุลูกแรกตามฤดูพายุกระหน่ำมหาสมุทรอินเดียตอนเหนือ พ.ศ. 2551 ได้พัดผ่านดินแดนแถบมหาสมุทรดังกล่าวเมื่อปลายเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคม 2551 ซึ่งก่อภาวะมหันตภัยทุกบริเวณโดยเฉพาะในพม่าปรากฏรายงานผู้เสียชีวิตกว่าสองหมื่นคนและผู้สูญหายกว่าสี่หมื่นคน อย่างไรก็ดี รัฐบาลพม่าไม่ได้ใส่ใจแก้ไขสถานการณ์เท่าที่ควร ทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์และความพยายามจากหลายฝ่ายที่จะเปลี่ยนใจรัฐบาลพม่า แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟีจี ห่างจากแนวปะการังมิเนอร์วา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 180km (110mi) เมื่อวันที่ 2 มกราคม ที่ความลึก 551.6km (342.7mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ II (อ่อน)[2] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.7 แมกนิจูด ในรัฐตริปุระ ประเทศอินเดีย ห่างจากเมืองอัมบาซา ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 20.0km (12.4mi) เมื่อวันที่ 3 มกราคม ที่ความลึก 32.0km (19.9mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[3] มีผู้เสียชีวิต 3 ราย (1 คนในอินเดีย และ 2 คนในบังคลาเทศ) มีผู้ได้รับบาดเจ็บอีก 8 คน (5 คนในอินเดีย และ 3 คนในบังคลาเทศ)[4][5] และบ้านเรือน 50 หลังได้รับความเสียหายจากดินถล่ม[6] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.9 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟีจี ห่างจากนาดี ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 226km (140mi) เมื่อวันที่ 3 มกราคม ที่ความลึก 12.0km (7.5mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา)[7] และมีการประกาศเตือนภัยสึนามิความสูง 0.1 เมตร ที่เมืองซูวา[8] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟีจี ห่างจากนาดี ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 195km (121mi) เมื่อวันที่ 3 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา) [9] แผ่นดินไหวครั้งนี้ถือเป็นแผ่นดินไหวตามจากแผ่นดินไหวขนาด 6.9 ที่เกิดขึ้นก่อนหน้าในวันเดียวกัน เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.0 แมกนิจูด ในประเทศอิหร่าน ห่างจากเมืองจาห์ราม ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 54km (34mi) เมื่อวันที่ 6 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[10] มีผู้เสียชีวิต 2 คน ในหมู่บ้านเซย์ฟาบัด ในเทศมณฑลคอนจ์ และมีผู้ได้รับบาดเจ็บในหมู่บ้านชาร์ตาลา 3 คน[11] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด ในประเทศแคนาดา ห่างจากเมืองเรโซลุต ดินแดนนูนาวุต ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 79km (49mi) เมื่อวันที่ 8 มกราคม ที่ความลึก 31.0km (19.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[12] แผ่นดินไหวครั้งนี้มีแผ่นดินไหวตามขนาด 5.2 แมกนิจูด หลังจากนั้น 18 ชั่วโมง[13] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.3 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟิลิปปินส์ ห่างจากหมู่บ้านตาเบียลัง ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ตอนใต้ 189km (117mi) เมื่อวันที่ 10 มกราคม ที่ความลึก 627.2km (389.7mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ III (อ่อน)[14] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด ในหมู่เกาะโซโลมอน ห่างจากกิรากิรา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 104km (65mi) เมื่อวันที่ 10 มกราคม ที่ความลึก 26.0km (16.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[15] แผ่นดินไหวครั้งนี้มีแผ่นดินไหวนำขนาด 6.5 แมกนิจูด เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.5 แมกนิจูด ในมาดากัสการ์ ห่างจากเบตาโฟ ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ตอนใต้ 41km (25mi) เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ความลึก 7.3km (4.5mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[16] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด ในอินโดนีเซีย ห่างจากเมืองกาบันจาเฮ จังหวัดสุมาตราเหนือ ไปทางเหนือ 22km (14mi) เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ความลึก 6.0km (3.7mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[17] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.7 แมกนิจูด ในอิตาลี ห่างจากเมืองอามาตรีเซ ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 6km (3.7mi) เมื่อวันที่ 18 มกราคม ที่ความลึก 7.0km (4.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[18] มีผู้เสียชีวิต 5 ราย (2 ราย ในกัมโปตอสโต และ 3 ราย ในเตราโม)[19] แผ่นดินไหวครั้งนี้ให้เกิดหิมะถล่มทลายที่โรงแรมในฟารินโดลา จึงทำให้มีผู้เสียชีวิต 29 รายและบาดเจ็บ 11 ราย[20][21] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด ในอิตาลี ห่างจากเมืองมอนเตเรอาเล ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 8km (5.0mi) เมื่อวันที่ 18 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[22] โดยครั้งนี้เป็นแผ่นดินไหวตามของแผ่นดินไหว 5.7 ครั้งก่อน เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.5 แมกนิจูด ในหมู่เกาะโซโลมอน ห่างจากกิรากิรา ไปทางตะวันตก 65km (40mi) เมื่อวันที่ 19 มกราคม ที่ความลึก 36.0km (22.4mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[23] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.9 แมกนิจูด ในปาปัวนิวกินี ห่างจากเมืองแพนกูนา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 35km (22mi) เมื่อวันที่ 22 มกราคม ที่ความลึก 135.0km (83.9mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[24] มีผู้เสียชีวิต 3 ราย และผู้ได้รับบาดเจ็บ 1 ราย[25] มีรายงานไฟฟ้าดับในเมืองบูกา[26] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.5 แมกนิจูด ในเอกวาดอร์ ห่างจากเมืองเอสเมรัลดัส ไปทางใต้ 25km (16mi) เมื่อวันที่ 31 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[27] มีรายงานบ้านเรือนหลายหลังได้รับความเสียหาย[28] แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
ส่วนกังหันลมพาณิชย์ของญี่ปุ่น ซึ่งรวมมีกำลังผลิตกระแสไฟฟ้ามากกว่า 2,300 เมกะวัตต์ ไม่ได้รับผลกระทบใด ๆ จากแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิเลย รวมทั้งทุ่งกังหันลมนอกชายฝั่งคามิซุ ซึ่งถูกสึนามิโดยตรง คลื่นสึนามิ
คลื่นสึนามิเกิดขึ้นจากการกระทบกระเทือนที่ทำให้น้ำปริมาณมากเกิดการเคลื่อนตัว เช่น แผ่นดินไหว แผ่นดินถล่ม หรืออุกกาบาตพุ่งชน แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
ในฟิลิปปินส์ คลื่นสูงถึง 0.5 เมตรพัดเข้าถล่มชายฝั่งตะวันออกของประเทศ บ้านบางหลังตามชายฝั่งจายาปุระ (Jayapura) ประเทศอินโดนีเซีย ถูกทำลาย ทางการในวีวัก (Wewak) เซปิกตะวันออก (East Sepik) ปาปัวนิวกินี อพยพผู้ป่วย 100 คนจากโรงพยาบาลของนครแห่งนั้น ก่อนที่จะถูกคลื่นพัดกระทบ ก่อให้เกิดความเสียหายประเมินไว้ 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ รัฐฮาวายประมาณความเสียหายที่เกิดขึ้นกับโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะอย่างเดียวอยู่ที่ 3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีความเสียหายต่อทรัพย์สินของเอกชนอีกหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ รวมทั้ง โรงแรมรีสอร์ต โดยประเมินความเสียหายไว้หลายสิบล้านดอลล่าร์ มีรายงานว่าคลื่นสูง 1.5 เมตรจมเวิ้งน้ำปะการังและเกาะสปิต (Spit Island) ของมิดเวย์อะทอลล์ ทำให้นกทะเลที่ทำรังอยู่ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งชาติมิดเวย์อะทอลล์ตายกว่า 110,000 ตัว สำหรับประเทศแปซิฟิกใต้อื่นอีกบางประเทศ รวมทั้งตองงาและนิวซีแลนด์ และดินแดนอเมริกันซามัวและกวมของสหรัฐ เผชิญกับคลื่นขนาดใหญ่กว่าปกติ แต่ไม่มีรายงานความเสียหายมากนัก อย่างไรก็ตาม ถนนบางสายในกวมถูกปิดและประชาชนถูกอพยพจากพื้นที่ลุ่มต่ำ  น้ำป่า
ส่วนในเขตเมืองที่เป็นทางน้ำหลากและพื้นที่น้ำท่วม เช่น หาดใหญ่ เชียงใหม่ และเกือบทุกเมืองที่ถูกน้ำท่วมเป็นประจำนั้นเกณฑ์ที่นักผังเมืองนำมาพิจารณาในการกำหนดเขตการใช้ที่ดินมักเน้นปัจจัยด้านเศรษฐกิจ-สังคม และทางรัฐศาสตร์หรือการเมือง ไม่ใช้หลักการพื้นที่พิบัติจากภัยธรรมชาติมาเป็นเกณฑ์ (planning criteria)ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นแม้ในการวางผังการใช้ที่ดินในพื้นที่ที่ถูกคลื่นสึนามิทำลายครั้งใหญ่ที่สุดเมื่อปลายปี พ.ศ. 2547 แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
หนึ่งนาทีก่อนผลกระทบจากแผ่นดินไหวจะรู้สึกได้ในกรุงโตเกียว ระบบแจ้งเตือนภัยแผ่นดินไหวล่วงหน้า ซึ่งมีเครื่องตรวจวัดแผ่นดินไหวมากกว่าหนึ่งพันตัวในญี่ปุ่น ได้ส่งคำเตือนออกอากาศทางโทรทัศน์เกี่ยวกับเหตุแผ่นดินไหวแก่ชาวญี่ปุ่นหลายล้านคน คลื่นเอสแผ่นดินไหว ซึ่งเคลื่อนที่ด้วยอัตราเร็ว 4 กิโลเมตรต่อวินาที จึงใช้เวลา 90 วินาทีในการเดินทาง 373 กิโลเมตรไปยังกรุงโตเกียว สำนักอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น เชื่อว่าระบบการแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าสามารถช่วยหลายชีวิต คำเตือนต่อสาธารณชนถูกส่งไปราว 8 วินาทีหลังคลื่นพีแรกถูกตรวจจับ หรือ 31 วินาทีหลังเกิดแผ่นดินไหว อย่างไรก็ตาม ความรุนแรงที่ประเมินไว้น้อยกว่าความเป็นจริงในบางพื้นที่ในคันโตและโทโฮะกุ แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
ทีมวิจัยร่วมจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติโยโกฮามะและมหาวิทยาลัยโตเกียว ยังรายงานว่าสึนามิที่อ่าวเรียวริ โอฟูนาโตะ มีความสูงประมาณ 30 เมตร พวกเขาพบอุปกรณ์ประมงกระจัดกระจายอยู่บนผาสูงเหนืออ่าว ที่ทาโร อิวาเตะ นักวิจัยมหาวิทยาลัยโตเกียวรายงานว่า ความสูงของคลื่นสึนามิที่ประเมินไว้อยู่ที่ 37.9 เมตร ถึงไหลเขาที่อยู่ห่างจากแนวชายฝั่งประมาณ 200 เมตร เช่นเดียวกัน ที่ไหล่เขาของภูเขาใกล้เคียง 400 เมตร จากท่าเรือประมงอาเนโยชิ (姉吉漁港) บนคาบสมุทรโอโมเอะ (重茂半島) ในมิยาโกะ จังหวัดอิวะเตะ มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ทางทะเลและเทคโนโลยีโตเกียว พบว่า คลื่นสึนามิที่ประเมินไว้สูงถึง 38.9 เมตร ความสูงระดับนี้คาดว่าน่าจะเป็นประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น จนถึงวันที่รายงาน ซึ่งเกิน 38.2 เมตร จากแผ่นดินไหวเมจิ-ซังริกุ พ.ศ. 2439 แผ่นดินไหว
ถ้าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นใต้ทะเล แรงสั่นสะเทือนอาจจะทำให้เกิดเป็นคลื่นขนาดใหญ่ที่เรียกว่า "สึนามิ" (Japanese: 津波, Tsunami) มีความเร็วคลื่น 600-800 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในทะเลเปิด ส่วนใหญ่คลื่นจะมีความสูงไม่เกิน 1 เมตร และสังเกตได้ยาก แต่จะมีขนาดใหญ่ขึ้นเมื่อเคลื่อนถึงใกล้ชายฝั่ง โดยอาจมีความสูงถึง 60 เมตร สามารถก่อให้เกิดน้ำท่วม สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงกับสิ่งก่อสร้างที่ติดอยู่ชายฝั่งทะเล คลื่นสึนามิ
ประเทศในแถบมหาสมุทรอินเดียเหล่านี้ ยังไม่มีระบบเตือนภัยคลื่นสึนามิที่สมบูรณ์พอดังเช่นประเทศในภูมิภาคมหาสมุทรแปซิฟิก ส่วนหนึ่งเนื่องจากไม่มีภัยพิบัติที่เกิดจากคลื่นยักษ์ในภูมิภาคมานานแล้ว นับตั้งแต่เกิดคลื่นสึนามิจากการระเบิดของภูเขาไฟกรากะตัวในปี พ.ศ. 2426 (ค.ศ. 1883) ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 36,000 คน ภัยพิบัติสึนามิในมหาสมุทรอินเดียล่าสุดนี้ส่งผลให้ยูเนสโกและองค์การระหว่างประเทศหลายแห่งออกมาเคลื่อนไหว เรียกร้องให้มีการจัดตั้งระบบเตือนภัยสึนามิโลกขึ้น ภัยพิบัตินิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง
รายงานระหว่างกาลของ'คณะกรรมการสอบสวนเกี่ยวกับอุบัติเหตุที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะของบริษัทพลังงานไฟฟ้ากรุงโตเกียว' ระบุว่าการตอบสนองของญี่ปุ่นมีข้อบกพร่องจาก "การสื่อสารที่ไม่ดีและความล่าช้าในการเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการรั่วไหลของรังสีที่เป็นอันตรายที่โรงไฟฟ้า" รายงานตำหนิรัฐบาลกลางของประเทศญี่ปุ่นและ TEPCO "แสดงภาพของเจ้าหน้าที่ที่ไร้ความสามารถในการตัดสินใจในการอุดการรั่วไหลของรังสีเมื่อสถานการณ์ที่โรงไฟฟ้าริมชายฝั่งที่แย่ลงมากยิ่งขึ้นในช่วงหลายวันและหลายสัปดาห์หลังจากภัยพิบัติ"​ รายงานกล่าวว่า การวางแผนไม่ดีทำให้การตอบสนองต้อภัยพิบัติแย​​่ลง สังเกตได้ว่าเจ้าหน้าที่ "ประเมินความเสี่ยงเกี่ยวกับสึนามิต่ำไปอย่างมาก" ที่เกิดตามหลังแผ่นดินไหวที่ขนาด 9.0 คลื่นสึนามิสูง 12.1 เมตร (40 ฟุต) ที่โจมตีโรงไฟฟ้ามีความสูงเป็นสองเท่าของคลื่นสูงสุดที่เจ้าหน้าที่คาดการณ์ไว้ สมมติฐานที่ผิดพลาดที่คิดว่าระบบระบายความร้อนของโรงไฟฟ้าจะทำงานหลังจากคลื่นสึนามิทำให้ภัยพิบัติแย่ลง "คนงานโรงไฟฟ้าไม่มีคำแนะนำที่ชัดเจนเกี่ยวกับวิธีการตอบสนองต่อภัยพิบัติดังกล่าว ทำให้การสื่อสารผิดพลาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อภัยพิบัติทำลายเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง" ภูมิอากาศไทย
พายุที่เคลื่อนเข้าสู่ประเทศไทยตอนบนส่วนใหญ่เป็นพายุดีเปรสชัน เพราะพื้นดินและเทือกเขาของประเทศพม่า เวียดนาม ลาว และกัมพูชาที่ล้อมรอบประเทศไทยตอนบน เป็นปัจจัยที่ช่วยลดความรุนแรงของพายุก่อนที่จะเคลื่อนมาถึงประเทศไทย ดังนั้นความเสียหายที่เกิดจากลมแรง จึงน้อยกว่าภาคใต้ซึ่งมีภูมิประเทศเป็นพื้นที่เปิดสู่ทะเล พายุที่เคลื่อนเข้าสู่อ่าวไทยและขึ้นฝั่งภาคใต้ขณะมีกำลังแรงขนาดพายุโซนร้อน หรือไต้ฝุ่นจะมีผลกระทบเป็นอย่างมากจากคลื่นพายุซัดฝั่ง ลมที่พัดแรงจัด และฝนที่ตกหนักถึงหนักมากจนเกิดอุทกภัย รวมทั้งคลื่นลมแรงในอ่าวไทย ดังเช่นที่เคยเกิดขึ้น 3 ครั้งในอดีต ได้แก่พายุโซนร้อนแฮเรียต ที่เคลื่อนเข้าสู่แหลมตะลุมพุก จังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 25 - 26 ตุลาคม พ.ศ. 2505 พายุไต้ฝุ่นเกย์ ที่เคลื่อนเข้าสู่จังหวัดชุมพร เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 และพายุไต้ฝุ่นลินดา ที่เคลื่อนเข้าสู่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ขณะมีกำลังแรงเป็นพายุโซนร้อนเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540[2] แผ่นดินไหวในเกาะฮาวาย พ.ศ. 2561
เกิดคลื่นสึนามิสูงประมาณ 40 เซนติเมตรในคาโปโฮ (Kapoho) 20 ซ.ม. ใน ไฮลู (Hilo) และ 15 ซ.ม. ใน โฮนูอโป แต่ไม่มีรูปแบบของคลื่นยักษ์ที่ได้รับรายงานตามชายฝั่ง คลื่นสึนามิ
สึนามิที่เกิดขึ้นในอดีตที่ผ่านมาของโลกยังมีอีกมากมาย ที่สำคัญๆ ประกอบด้วย แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
ตามชายฝั่งแปซิฟิกของเม็กซิโกและอเมริกาใต้ มีรายงานคลื่นสึนามิพัดถล่ม แต่ในหลายพื้นที่ได้ก่อให้เกิดความเสียหายเพียงเล็กน้อยไปจนถึงไม่เกิดผลกระทบเลย มีรายงานว่าคลื่นสูง 1.5 เมตรพัดเข้าถล่มเปรู และบ้านเรือนมากกว่า 300 หลังคาเรือนได้รับความเสียหาย คลื่นสึนามิในชิลีเองก็มีขนาดใหญ่พอที่จะก่อให้เกิดความเสียหายแก่บ้านเรือนมากกว่า 200 หลังคาเรือน โดยมีคลื่นสูงถึง 3 เมตร ในหมู่เกาะกาลาปาโกส มี 260 ครอบครัวได้รับความช่วยเหลือหลังคลื่นสูง 3 เมตรพัดเข้าถล่ม คลื่นดังกล่าวมาถึงยี่สิบชั่วโมงหลังแผ่นดินไหว แต่ก็หลังประกาศแจ้งเตือนภัยสึนามิถูกยกเลิกไปแล้ว สิ่งปลูกสร้างบนหมู่เกาะได้รับความเสียหายอย่างหนัก และมีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บหนึ่งคน แต่ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต สึนามิที่ช่องแคบซุนดา พ.ศ. 2561
เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2561 คลื่นสึนามิซึ่งเกิดจากการะประทุและถล่มของภูเขาไฟอานักกรากาเตาในช่องแคบซุนดาพุ่งเข้าชนชายฝั่งจังหวัดบันเติน (เกาะชวา) และจังหวัดลัมปุง (เกาะสุมาตรา) ประเทศอินโดนีเซีย ส่งผลให้ผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 429 รายและบาดเจ็บอีก 1,459 ราย "เดอะการ์เดียน"กล่าวว่า คลื่นสึนามิน่าจะเกิดจากแผ่นดินถล่มใต้น้ำที่ตามมาจากการระเบิดของภูเขาไฟอานักกรากาเตา แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
ความรุนแรงของแผ่นดินไหวอยู่ระหว่างแมกนิจูด 9.1 ถึง 9.3 ตามมาตราโมเมนต์ ทำให้แผ่นดินไหวครั้งนี้นับเป็นแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงเป็นอันดับที่สามตามที่เคยวัดได้จากเครื่องวัดแผ่นดินไหว (Seismometer) นอกจากนี้ยังถือว่าเป็นแผ่นดินไหวที่มีคาบเวลายาวนานที่สุด โดยการสังเกตคาบเวลาอยู่ที่ประมาณ 8.3 ถึง 10 นาที ส่งผลให้แผ่นดินทั่วทั้งผืนโลกเคลื่อนตัวไปถึง 1 เซนติเมตร [2] และยังเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวในจุดอื่น ๆ ของโลกอีกด้วย [3] คลื่นสึนามิ
คลื่นยักษ์ รายชื่อของประวัติศาสตร์คลื่นสึนามิ แผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในเซ็นได พ.ศ. 2554 2022 สึนามิ วันโลกสังหาร
เป็นภาพยนตร์จากการกำกับและเขียนบทโดย ทรนง ศรีเชื้อ ผู้กำกับที่ได้ชื่อว่าผู้กำกับจอมซาดิสต์ ที่มีชื่อเสียงมาจากภาพยนตร์แนวอีโรติค เป็นภาพยนตร์ในแนววิทยาศาสตร์และพิบัติภัยด้วยทุนสร้าง 160 ล้านบาท เป็นเรื่องแรกของไทย ใช้เวลาถ่ายทำนาน 3 ปี โดยเป็นการถ่ายทำในสตูดิโอเป็นหลัก โดยมีการสร้างสตูดิโอสำหรับถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องนี้โดยเฉพาะขึ้นที่บริเวณเขื่อนแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งทาง ทรนง ศรีเชื้อ ผู้สร้างและผู้กำกับหวังจะให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวต่อไปในอนาคต อีกทั้งเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกด้วยที่กำหนดบทให้นายกรัฐมนตรีเป็นตัวละครเอกและมีบทบาทสำคัญในเรื่อง นอกจากนี้แล้วตัวละครสำคัญอย่าง ดร.สยาม ที่รับบทโดย สุเชาว์ พงษ์วิไล ยังได้แบบอย่างมาจากบุคคลที่มีตัวตนจริง คือ สมิทธ ธรรมสโรช อดีตอธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา ผู้ที่เคยทำนายล่วงหน้าถึงเหตุการณ์สึนามิเมื่อปลายปี พ.ศ. 2547 แต่ไม่มีใครเชื่อ แผ่นดินไหวเก็นโระกุ พ.ศ. 2246
แผ่นดินไหวครั้งนี้ทำให้เกิดสึนามิพัดเข้าสู่ชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะฮอนชู สร้างความเสียหายให้กับบริเวณคาบสมุทรโบโซ, อ่าวซะงะมิ และหมู่เกาะอิสุ ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 100,000 คน เป็นสึนามิที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดครั้งหนึ่ง คลื่นสึนามิ
เมื่อแผ่นดินใต้ทะเลเกิดการเปลี่ยนรูปร่างอย่างกะทันหัน จะทำให้น้ำทะเลเกิดเคลื่อนตัวเพื่อปรับระดับให้เข้าสู่จุดสมดุลและจะก่อให้เกิดคลื่นสึนามิ การเปลี่ยนรูปร่างของพื้นทะเลมักเกิดขึ้นเมื่อเกิดแผ่นดินไหวเนื่องจากการขยับตัวของเปลือกโลก ซึ่งจะเกิดบริเวณที่ขอบของเปลือกโลกหลายแผ่นเชื่อมต่อกันที่เรียกว่า รอยเลื่อน (fault) เช่น บริเวณขอบของมหาสมุทรแปซิฟิก นอกจากแผ่นดินไหวแล้ว ดินถล่มใต้น้ำที่มักเกิดร่วมกับแผ่นดินไหวสามารถทำให้เกิดคลื่นสึนามิได้เช่นกัน แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดขึ้นโดยแผ่นแปซิฟิกมุดตัวลงใต้แผ่นเปลือกโลกใต้ฮนชูเหนือ ซึ่งแผ่นเปลือกโลกแผ่นใดที่เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าวขึ้นนี้ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ในหมู่นักวิทยาศาสตร์ แผ่นแปซิฟิก ซึ่งเคลื่อนที่ด้วยอัตรา 8 ถึง 9 เซนติเมตรต่อปี ลาดลงไปใต้แผ่นเปลือกโลกซึ่งรองรับฮนชู และปลดปล่อยพลังงานออกมามหาศาล การเคลื่อนไหวนี้ดึงแผ่นเปลือกโลกที่อยู่ข้างบนลงจนกระทั่งเกิดความเครียดมากพอที่จะเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวขึ้น การแตกทำให้ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นหลายเมตร แผ่นดินไหวความรุนแรงระดับนี้โดยปกติแล้วจะมีความยาวรอยเลื่อนอย่างน้อย 480 กิโลเมตร และมักเกิดขึ้นโดยมีพื้นผิวรอยแยกค่อนข้างตรงและยาว เพราะรอยต่อแผ่นเปลือกโลกและเขตมุดตัวในพื้นที่ของรอยเลื่อนไม่ตรง ความรุนแรงของแผ่นดินไหวครั้งนี้ที่เกิน 8.5 แมกนิจูดจึงผิดปกติ และสร้างความประหลาดใจแก่นักแผ่นดินไหววิทยาบางคน พื้นที่ศูนย์กลางแผ่นดินไหวขยายจากนอกชายฝั่งจังหวัดอิวะเตะไปจนถึงนอกชายฝั่งจังหวัดอิบาระกิ สำนักอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น ว่า แผ่นดินไหวอาจทำให้เขตรอยเลื่อนแตกออกจากอิวะเตะถึงอิบะระกิ โดยมีความยาว 500 กิโลเมตร และกว้าง 200 กิโลเมตร การวิเคราะห์แสดงว่า แผ่นดินไหวนี้ประกอบด้วยชุดเหตุการณ์สามอย่างประกอบกัน แผ่นดินไหวอาจมีกลไกลคล้ายคลึงกับแผ่นดินไหวใหญ่ใน พ.ศ. 1412 โดยมีขนาดคลื่นพื้นผิวที่ 8.6 ซึ่งได้ก่อให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดใหญ่เช่นกัน แผ่นดินไหวใหญ่ที่ก่อให้เกิดคลื่นสึนามิอื่น ถล่มพื้นที่ชายฝั่งซานริกุใน พ.ศ. 2439 และ 2486 คลื่นสึนามิ
สึนามิในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คลื่นสึนามิ
คลื่นสึนามิไม่เหมือนกับคลื่นทะเล(tidal wave)ตามปกติ เพราะมีความยาวคลื่นยาวกว่ามาก แทนที่จะเป็นคลื่นหัวแตก (breaking wave) ตามปกติ คลื่นสึนามิเริ่มแรกอาจดูเหมือนกับว่าคลื่นน้ำเพิ่มระดับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และด้วยเหตุนี้ คลื่นสึนามิจึงมักเรียกว่าเป็นคลื่นยักษ์ โดยทั่วไป คลื่นสึนามิประกอบด้วยกลุ่มคลื่นซึ่งมีคาบเป็นนาทีหรืออาจมากถึงชั่วโมง มากันเรียกว่าเป็น "คลื่นขบวน" (wave train)[2] ความสูงของคลื่นหลายสิบเมตรนั้นอาจเกิดขึ้นได้จากเหตุการณ์ขนาดใหญ่ แม้ผลกระทบของคลื่นสึนามินั้นจะจำกัดอยู่แค่พื้นที่ชายฝั่ง แต่อำนาจทำลายล้างของมันสามารถมีได้ใหญ่หลวงและสามารถมีผลกระทบต่อทั้งแอ่งมหาสมุทร คลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 เป็นหนึ่งในภัยธรรมชาติครั้งที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ โดยมีผู้เสียชีวิตกว่า 230,000 คน ใน 14 ประเทศที่ติดกับมหาสมุทรอินเดีย ภัยพิบัตินิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง
คลื่นสีนามิที่ใญ่ที่สุดมาถึงราว 50 นาที่หลังจากแผ่นดินไหวครั้งแรก ความสูงขนาด 13 ม. ของมันผ่านกำแพงกันคลื่นที่สูงเพียง 10 ม.เท่านั้น ชั่วขณะที่เข้ากระทบถูกจับภาพไว้ได้ด้วยกล้อง น้ำเข้าท่วมห้องเก็บเครื่องกำเนิดไฟฟ้าฉุกเฉินที่อยู่ต่ำอย่างรวดเร็ว เครื่องกำเนิดไฟฟ้าดีเซลไม่นานก็หยุดทำงาน ตัดพลังงานไฟฟ้าที่จ่ายให้กับปั้มน้ำที่สำคัญที่ใช้หมุนเวียนน้ำหล่อเย็นต่อเนื่องให้กับเครื่องปฏิกรณ์แบบ Generation II เป็นเวลาหลาย ๆ วันเพื่อป้องกันไม่ให้แท่งเชื้อเพลิง () หลอมละลายหลังการ SCRAM เนื่องจากแผ่นรองเชื้อเพลิงเซรามิกจะยังคงผลิตความร้อนจากการสลายกัมมันตรังสี () ต่อไปแม้ว่าหลังจากขบวนการฟิชชั่นได้สิ้นสุดลงแล้ว แท่งเชื้อเพลิงจะร้อนมากพอที่จะหลอมละลายตัวมันเองในระหว่างช่วงเวลาการสลายตัวของเชื้อเพลิงถ้าไม่มี cold sink ที่พอเพียง หลังจากปั้มฉุกเฉินที่สอง (ทำงานโดยไฟฟ้าจากแบตเตอรีแบ็กอัพ) ไฟหมดหนึ่งวันหลังจากคลื่นสึนามิ(12 มีนาคม) ปั้มน้ำทั้งหมดก็หยุดและเครื่องปฏิกรณ์ทั้งหลายเริ่มที่จะโอเวอร์ฮีทเนื่องจาก decay heat ที่ผลิตในช่วงวันแรก ๆ หลังการ SCRAM (ปริมาณที่ลดน้อยลงของ decay heat นี้จะถูกปลดปล่อยออกมาอย่างต่อเนื่องหลายปี แต่มีเวลาไม่มากพอสำหรับการระบายความร้อนด้วยน้ำเพื่อป้องกันไม่ให้แกนเชื้อเพลิงหลอมละลาย)  จังหวัดมิยางิ
เมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 8.9 และคลื่นสึนามิขนาดใหญ่เข้าถล่มจังหวัดมิยางิ สร้างความเสียหายใหญ่หลวงแก่พื้นที่ คลื่นสึนามิดังกล่าวประมาณว่ามีความสูงอย่างน้อย 10 เมตร คลื่นสึนามิ
มีความเป็นไปได้ว่าเป็นคลื่นสึนามิในบริเวณ [6] อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา
อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา มักปรากฏชื่อในสื่อในการเตือนภัยพิบัติ เช่น การเตือนภัยภัยพิบัติแผ่นดินไหวจากพายุสุริยะ และจะทำให้เกิดสึนามิเข้าประเทศไทยในช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2555 - เดือนมกราคม พ.ศ. 2556 วิธีการป้องกันแก้ไขปัญหาภัยพิบัติอาจทำได้ด้วยการจูนจิต ทำสมาธิ ซึ่งขัดกับข้อมูลของนาซาทั้งเวลาที่เกิดซึ่งจะอยู่ระหว่างปี พ.ศ. 2556 - พ.ศ. 2557 และข้อบ่งชี้ขนาดผลกระทบของพายุสุริยะที่จะเกิดต่อโลกได้ นอกจากนี้ ดร.อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา ยังมีความสนใจในพลังของรูปทรงพีระมิดเป็นอย่างมาก โดยในการบรรยายที่บ้านสวนพีระมิดในกิจกรรมเข้าค่ายหนีกรรมผิวพรรณ รุ่นที่ 1 ในวันที่ 23 - 25 มกราคม 2553 ได้บรรยายคุณสมบัติของรูปทรงพีระมิดต่อการป้องกันการเน่าสลายของศพ รักษาอาหาร รวมไปถึงสมบัติของพลังที่จะทำให้คลายเครียดได้ เกาะนียัซ
ในวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ได้เกิดแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย โดยมีจุดศูนย์กลางทางตอนเหนือของเกาะเพียงไม่กี่กิโลเมตรทำให้เกิดแผ่นดินไหวและสึนามิสูง 10 เมตรเข้าถล่มชายฝั่งจนส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 122 คน และอีกหลายร้อยคนต้องไร้ที่พักอาศัย แผ่นดินไหวในจังหวัดฟูกูชิมะ เมษายน พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดขึ้นเป็นผลมาจากการเลื่อนปกติไปทางตะวันตกของอิวากิ และทำให้เกิดดินถล่มในเขตภูเขาที่อยู่ติดกัน มีรายงานการเกิดอัคคีภัยบางแห่ง และบ้านเรือนราว 220,000 ครัวเรือนไม่มีกระแสไฟฟ้าใช้ ถึงแม้ว่าจะมีประกาศเตือนภัยสึนามิในท้องถิ่น แต่ไม่มีรายงานคลื่นขนาดใหญ่ผิดปกติเลย ยังไม่มีรายงานเบื้องต้นเกี่ยวกับความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่อาคาร แต่ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้วหกศพ และอีกหลายคนได้รับบาดเจ็บ สังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์
                 ปี  พศ.2547    เกิดเหตุการณ์ภัยพิบัติคลื่นยักษ์สึนามิที่เกิดขึ้นกับประเทศไทย  ในวันที่ 26 ธันวาคม 2547  เกิดความสูญเสียอย่างเอนกนันท์ต่อประเทศชาติ นักวิชาการทุกกลุ่ม ได้ตื่นตัวเกิดการเรียนรู้ถึงการพัฒนาการบริหารจัดการเมื่อเกิดภัยพิบัติ ในงานครั้งนั้นกระทรวงสาธารณสุขได้จัดทีมงานหลายทีมงานลงไปช่วยปฎิบัติงานในพื้นที่ประสบภัย  นักสังคมสงเคราะห์โรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป เป็นบุคลากรอีกกลุ่มหนึ่งที่ได้เข้าไปร่วมทำงานเพื่อร่วมทำงานเพื่อจัดบริการทางสังคมให้ประชาชนผู้ประสบภัยสีนามึ  หลังจากการทำงาน กลุ่มนักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ ได้ถอดบทเรียนการทำงานและสร้างคู่มือการทำงานและแนวทางการทำงานในเหตุการณ์วิกฤติขึ้น  ในปี 2549    โดยได้รับสนับสนุนจาก กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ  กรมสุขภาพ  และองค์การอนามัยโลก  ทั้งนี้เพื่อให้ทุกคนได้ศึกษา เรียนรู้ และทำความเข้าใจ เพื่อช่วยให้การจัดบริการสังคมในเหตุการณ์ฉุกเฉินอย่างมีประสิทธิภาพ และเตรียมพร้อมรองรับเหตุการณ์ภัยพิบัติที่มีโอกาสขึ้นในทุกพื้นที่ในประเทศไทย   ความเสี่ยงมหันตภัยทั่วโลก
ภัยอีกอย่างหนึ่งก็คือ คลื่นเมกะสึนามิ
เช่น คลื่นที่อาจจะสามารถทำลาย ฝั่งด้านตะวันออกของประเทศสหรัฐอเมริกาทั้งสิ้น
เป็นคลื่นที่เกิดจากเกาะภูเขาไฟถล่มลงมาในทะเล 
แม้ว่า เหตุการณ์เหล่านี้ จะไม่สามารถทำลายเผ่าพันธุ์มนุษย์โดยทั้งหมด
แต่ก็สามารถเป็นภัยต่ออารยธรรมในพื้นที่
มีคลื่นสึนามิที่มีคนตายมาก แม้หลังจากที่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮะกุ พ.ศ. 2554 และในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 แต่ก็ยังไม่ใหญ่พอที่จะเรียกว่า คลื่นเมกะสึนามิ
เมกะสึนามิ สามารถมีแหล่งกำเนิดจากวัตถุอวกาศได้ด้วย เช่นมีดาวเคราะห์น้อยวิ่งลงมาในทะเล แผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2555
แผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2555 เป็นแผ่นดินไหวขนาด 8.6 ตามมาตราโมเมนต์ เกิดขึ้นในท้องที่อาเจะห์ ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อวันพุธที่ 11 เมษายน 2555 เวลา 15:38 (ตามเวลาไทย) ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองบันดาอาเจะห์ไปราว 500 กิโลเมตร ยังให้ประชาชนในประเทศอินโดนีเซียและประเทศอินเดียพากันออกจากอาคารบ้านเรือนด้วยความหวาดกลัว และ ประเทศ 28 ประเทศประกาศเตือนภัยสึนามิ ทั้งนี้ ในปี 2547 เคยเกิดแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิห่างจากทางตะวันออกเฉียงใต้ของท้องที่เดียวกันไปประมาณ 250 กิโลเมตร ซึ่งเป็นเหตุให้มีผู้คนบาดเจ็บล้มตายเป็นอันมาก คลื่นสึนามิ
ขณะที่จุดต่ำสุดของคลื่นเคลื่อนเข้าสู่ฝั่ง ระดับน้ำทะเลจะลดลงและทำให้ขอบทะเลร่นถอยออกจากชายฝั่ง ถ้าชายฝั่งนั้นมีความลาดชันน้อย ระยะการร่นถอยนี้อาจมากถึง 800 เมตร ผู้ที่ไม่ทราบถึงอันตรายที่จะเกิดขึ้นอาจยังคงรออยู่ที่ชายฝั่งด้วยความสนใจ นอกจากนี้บริเวณที่ต่ำ อาจเกิดน้ำท่วมได้ก่อนที่ยอดคลื่นจะเข้าปะทะฝั่ง น้ำที่ท่วมนี้อาจลดลงได้ก่อนที่ยอดคลื่นถัดไปจะเคลื่อนที่ตามเข้ามา ดังนั้นการทราบข้อมูลเกี่ยวกับคลื่นสึนามิจึงเป็นสิ่งที่สำคัญที่จะทำให้ตระหนักถึงอันตราย ตัวอย่างเช่น ในกรณีที่ระดับน้ำในครั้งแรกลดลงไปนั้น อาจมีคลื่นลูกใหญ่ตามมาอีกได้ คลื่นสึนามิ
ครั้งที่ 1 20 มกราคม พ.ศ. 2150 (ค.ศ. 1607): ประชาชนจำนวนหลายพันคนที่อาศัยอยู่ตามชายฝั่งช่องแคบอังกฤษ (Bristol Channel) จมน้ำเสียชีวิต ขณะที่บ้านเรือนที่อยู่อาศัยและหมู่บ้านหลายแห่งถูกน้ำพัดกวาดหายลงไปในทะเลจากกระแสน้ำที่เอ่อท่วมอย่าวรวดเร็วซึ่งอาจเป็นคลื่นสึนามิ สาเหตุที่ทำให้เกิดน้ำท่วมในครั้งนั้นยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แต่ก็มีความเป็นไปได้ว่าอาจจะเกิดจากสาเหตุ 2 ประการที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันโดยมิได้คาดหมายมาก่อน คือ สภาพดินฟ้าอากาศที่วิปริตอย่างรุนแรงและช่วงกระแสน้ำทะเลที่หนุนขึ้นสูงสุด ครั้งที่ 2 มหันตภัยสึนามิครั้งเลวร้ายที่สุดอีกครั้งหนึ่ง ถาโถมเข้าถล่มหมู่บ้านหลายหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ตามชายฝั่งเกาะซานริกู (Sanriku) ประเทศญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2439 (ค.ศ. 1896) คลื่นที่มีความสูงกว่าตึก 7 ชั้น (ประมาณ 20 เมตร) พร้อมกับกวาดกลืนชีวิตผู้คนจำนวน 26,000 คนลงสู่ท้องทะเล ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929): เกิดแผ่นดินเลื่อนตัวใต้ทะเลที่หมู่เกาะ Aleutian คลื่นสึนามิที่เกิดขึ้นถาโถมเข้าสู่เกาะฮาวายกลืนชีวิตผู้คนไป 159 ราย (ขณะที่อีก 5 ราย เสียชีวิตในอะลาสก้า) ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2501 (ค.ศ. 1958): สึนามิที่เกิดขึ้นในอ่าว Lituya Bay รัฐอะลาสก้า เป็นสึนามิขนาดมหึมาขนาดเมก้าสึนามิ เกิดจากน้ำแข็งถล่ม เป็นสึนามิเฉพาะท้องถิ่น เนื่องจากพื้นที่ได้รับผลกระทบจำกัดวงอยู่เฉพาะในอ่าว แต่ได้รับการบันทึกไว้ว่าเป็นคลื่นสึนามิที่สูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ โดยมีความสูงมากกว่า 500 เมตร ( 1,500 ฟุต) เหนือระดับน้ำทะเล คลื่นที่เกิดไม่สามารถเคลื่อนตัวออกไปไกลจากแนวฟยอร์ด (fjord) ที่ล้อมรอบอยู่ได้ แต่ก็ทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 รายจากเรือที่เข้าไปทำการประมงอยู่ในบริเวณนั้น และพลานุภาพของมันก็ทำให้พื้นดินบริเวณนั้นถูกกลืนหาย ซูเปอร์มูน
การคาดคะเนว่ามีความเชื่อมโยงระหว่างการเกิดปรากฏการณ์ซูเปอร์มูนกับภัยพิบัติทางธรรมชาติอย่างเช่นแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามินั้นมีความหนักแน่นน้อยมาก มีการโต้แย้งว่าภัยพิบัติทางธรรมชาติหลายครั้งได้เกิดขึ้นในปีที่เกิดปรากฏการณ์ซูเปอร์มูนขึ้น ซึ่งได้รับอิทธิพลจากแรงโน้มถ่วงที่เพิ่มมากขึ้นของดวงจันทร์ ถึงแม้ว่าเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงระยะห่างจากโลกของดวงจันทร์ การให้เหตุผลนี้จะไม่ได้รับการสนับสนุนหากภัยพิบัติที่กล่าวถึงนั้นตรงกับวันที่เกิดซูเปอร์มูน แผ่นดินไหวในประเทศพม่า พ.ศ. 2554
สำหรับประเทศไทย ในเวลา 20.55 น. ได้เกิดแผ่นดินไหวขึ้นทั่วทุกพื้นที่ของจังหวัดเชียงราย โดยภายในตัวเมืองรู้สึกถึงการสั่นสะเทือนได้ครั้งแรกในเวลา 20.55 น. และครั้งที่ 2 ในเวลา 21.30 น. โดยแรงสั่นสะเทือนเกิดขึ้นครั้งละประมาณ 5 วินาที โดยในครั้งแรกที่ประชาชนเริ่มรับรู้ถึงแรงสั่นสะเทือน ได้เริ่มหนีออกมาอยู่นอกตัวอาคารบ้านเรือนกันจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ภายในตึกสูง เช่น อพาร์ทเม้นท์ และหอพัก สำหรับในครั้งแรก ซึ่งการสั่นสะเทือนยาวนานถึงประมาณ 7 วินาที ส่งผลให้ไฟฟ้าในหลายจุดดับลง และเป็นปกติได้ในเวลาไม่นานนัก สำหรับการติดต่อสื่อสาร นอกจากระบบ AIS ที่ยังพอสามารถใช้การได้ในบางช่วง ส่วนที่เหลือทุกระบบไม่สามารถใช้การได้เป็นส่วนใหญ่ อ่าวซางามิ
จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวในเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่คันโต เมื่อ พ.ศ. 2466 อยู่ลึกใต้เกาะอิซูโอชิมะ ในอ่าวซางามิ ส่งผลให้โตเกียว เมืองท่าโยโกฮามะ รวมทั้งจังหวัดโดยรอบทั้งชิบะ คานางาวะ และชิซูโอกะถูกทำลายจนราบ และความเสียหายยังแผ่ขยายไปทั่วภูมิภาคคันโต เนื่องจากพื้นดินใต้ทะเลทางตอนเหนือของอ่าวค่อนข้างตื้น และผลกระทบจากสึนามิและไต้ฝุ่นได้ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างหนักบนพื้นที่ชายฝั่งโชนัน รวมทั้งวัดโคโตกุ () ที่เป็นที่ตั้งของพระพุทธรูปไดบุตสึ () ในช่วงที่เกิดสึนามิครั้งใหญ่เมื่อ พ.ศ. 2041 คลื่นสึนามิ
P = ρ g h {\displaystyle \,\!P=\rho gh} แผ่นดินไหวในจังหวัดมิยางิ พ.ศ. 2554
เกิดแผ่นดินไหวแมกนิจูด 7.1 ใต้ทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกในวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) ในเวลา 23.32 น. ตามเวลาในประเทศไทย ซึ่งศูนย์กลางการเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวห่างจังชายฝั่งเมืองเซ็นได จังหวัดมิยางิ ภูมิภาคโทโฮกุ ประเทศญี่ปุ่น ออกไปประมาณ 66 กิโลเมตร (41 ไมล์) ที่ระดับความลึก 49 กิโลเมตร (30.4 ไมล์) โดยแรงสั่นสะเทือนเป็นผลเนื่องมาจากแรงผลักดันของรอยเลื่อนย้อนมุมต่ำ (thrust fault) ซึ่งใกล้กับจุดที่มุดตัวระหว่างแผ่นเปลือกโลกระหว่างแผ่นแปซิฟิกกับแผ่นอเมริกาเหนือ โดยเริ่มแรกสามารถวัดแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวได้มากถึง 7.4 แมกนิจูด โดยผลจากแรงสั่นสะเทือนส่งผลให้มีการรับรู้ถึงแรงสั่นสะเทือนในหลายพื้นที่ทางตะวันออกของเกาะฮนชู โดยเหตุการณ์ในครั้งนี้เป็นอาฟเตอร์ช็อกจากผลพวงในเหตุการณ์แผ่นดินไหวในวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 ที่ผ่านมา และตั้งแต่วันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 ที่ผ่านมาได้เกิดอาฟเตอร์ช็อกที่มีแรงสั่นสะเทือนมากกว่า 6.0 แมกนิจูด ถึง 63 ครั้ง และมากกว่า 7 แมกนิจูด มีจำนวน 2 ครั้ง รวมอาฟเตอร์ช็อกทั้งหมดถึง 1,021 ครั้ง โดยแรงสั่นสะเทือนบางครั้งรับรู้ได้ที่กรุงโตเกียว เมืองหลวงของประเทศ ทำให้โรงไฟฟ้านิวเคลียร์โอนางาวะหยุดทำงานอัตโนมัติ แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวใหญ่ครั้งนี้เกิดขึ้นในเขตมุดตัวของเปลือกโลก ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวขนาดเมกะทรัสต์อยู่เสมอ มีค่าโมเมนต์แผ่นดินไหวสูงในระดับศตวรรษ โดยหากรวมค่าโมเมนต์แผ่นดินไหวทั้งหมดที่เกิดขึ้นในรอบ 100 ปี ตั้งแต่ ค.ศ. 1906 จนถึง 2005 แผ่นดินไหวที่อินโดนีเซียครั้งนี้จะมีขนาดโมเมนต์แผ่นดินไหวถึง 1 ใน 8 ของแผ่นดินไหวทั้งหมดดังกล่าว นอกจากนี้ หากรวมกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่อะแลสกา ค.ศ. 1964 และที่ชิลี ค.ศ. 1960 จะมีขนาดโมเมนต์สูงถึงครึ่งหนึ่งของแผ่นดินไหวทั้งหมดดังกล่าว หากเทียบกับแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในซานฟรานซิสโกปี ค.ศ. 1906 กับแผ่นดินไหวครั้งนี้ ถือว่าครั้งนั้นมีขนาดเล็กมาก (หากแต่ครั้งนั้นเกิดความเสียหายไม่แพ้กัน) การเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้า
หลังจากเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮะกุ พ.ศ. 2554 ระบบเตือนภัยล่วงหน้า พร้อมกับระบบเตือนภัยสึนามิของญี่ปุ่นที่มีประสิทธิภาพได้รับการวิเคราะห์โดย ดร. ชัยเลสฮ์ นายาก (Shailesh Nayak) นักวิทยาศาสตร์ชาวอินเดีย ผู้ที่ช่วยพัฒนาระบบการเตือนภัยของอินเดีย แม้ว่าผลที่ตามมาจากสึนามินั้นจะคร่าชีวิตผู้คนกว่า 10,000 คน แผ่นดินไหวในจังหวัดมิยางิ พ.ศ. 2554
สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น ประกาศแจ้งเตือนคลื่นสึนามิในหลายๆจังหวัดในภูมิภาคโทโฮกุ คือ จังหวัดมิยางิ จังหวัดอิวาเตะ จังหวัดฟูกูชิมะ จังหวัดอาโอโมริ และจังหวัดอิบารากิ รวมถึงกลุ่มประเทศแถบมหาสมุทรแปซิฟิกโดยเฉพาะเอเชียตะวันออก (Pacific Rim) โดยระบุไว้ว่าจะมีความสูงของคลื่น ประมาณ 0.5-1 เมตร จากนั้นอีก 90 นาทีต่อมาก็ได้ยกเลิกคำเตือนไปในที่สุด ในการเกิดอาฟเตอร์ช็อกครั้งนี้ทำให้เกิดเหตุการณ์ไฟดับเป็นวงกว้างถึง 3.6 ล้านครัวเรือน มีผู้เสียชีวิตที่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจำนวน 4 คน โดยมีผู้ได้รับบาดเจ็บจากเหตุการณ์นี้ 141 คนและส่งผลให้หุ้นในตลาดหลักทรัพย์โตเกียวลดลงเป็นจำนวนมาก คลื่นสึนามิ
ธูซิดดิดีส นักประวัติศาสตร์ชาวกรีก เสนอเมื่อ 426 ปีก่อนคริสตกาล ว่า คลื่นสึนามิเกี่ยวข้องกับแผ่นดินไหวใต้ทะเล[3][4] แต่ความเข้าใจในธรรมชาติของคลื่นสึนามิยังมีเพียงเล็กน้อยกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 20 และยังมีอีกมากที่ยังไม่ทราบในปัจจุบัน ขณะที่แผ่นดินไหวที่รุนแรงน้อยกว่ามากกลับก่อให้เกิดคลื่น พยายามพยากรณ์เส้นทางของคลื่นสึนามิข้ามมหาสมุทรอย่างแม่นยำ และยังพยากรณ์ว่าคลื่นสึนามิจะมีปฏิสัมพันธ์กับชายฝั่งแห่งหนึ่ง ๆ อย่างไร คลื่นสึนามิ
บางครั้งคลื่นสึนามิถูกเรียกว่า คลื่นยักษ์ แต่ในช่วงปีหลัง คำนี้ค่อย ๆ เสื่อมความนิยมลง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแวดวงวิทยาศาสตร์ เพราะคลื่นสึนามิไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับกระแสน้ำเลย คำว่า "คลื่นยักษ์" ที่ครั้งหนึ่งเคยนิยมใช้นี้ มาจากลักษณะปรากฏทั่วไปที่สุด ซึ่งคือ คลื่นทะเลหนุน (tidal bore) สูงผิดปกติ ทั้งคลื่นสึนามิและกระแสน้ำต่างก็ก่อให้เกิดคลื่นน้ำที่พัดพาเข้าสู่ฝั่ง แต่ในกรณีของคลื่นสึนามิ การเคลื่อนที่ของน้ำในแผ่นดินนั้นยิ่งใหญ่กว่าและกินเวลานานกว่ามาก จึงให้ความรู้สึกของกระแสน้ำสูงอย่างน่าเหลือเชื่อ คำว่า "คลื่นสึนามิ" เองก็ไม่ถูกต้องนักเมื่อเทียบกับ "คลื่นยักษ์" เพราะคลื่นสึนามิไม่จำกัดอยู่เฉพาะกับท่าเรือ บรรดานักธรณีวิทยาและนักสมุทรศาสตร์ต่างไม่เห็นด้วยกับคำว่าคลื่นยักษ์ แต่เห็นว่าชื่อคลื่นตามลักษณะของคลื่นนั้นธรรมดาควรแทนชื่อด้วยศัพท์ทางธรณีวิทยาและสมุทรศาสตร์ แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวดังกล่าวปลดปล่อยพลังงานพื้นผิวออกมากว่า 1.9±0.5×10 จูล ซึ่งประกอบด้วยพลังงานสั่นสะเทือนและสึนามิ ซึ่งเป็นเกือบสองเท่าของพลังงานที่ปลดปล่อยออกมาจากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 230,000 คน หากสามารถใช้ประโยชน์จากพลังงานดังกล่าวได้ พลังงานคลื่นพื้นผิวจากแผ่นดินไหวนี้จะเพียงพอต่อนครขนาดลอสแอนเจลิสได้ทั้งปี สำหรับพลังงานที่ปลดปล่อยออกมาทั้งหมด หรือที่รู้จักกันว่า โมเมนต์แผ่นดินไหว มีค่ามากกว่า 200,000 เท่าของพลังงานพื้นผิว และสามารถคำนวณได้อยู่ที่ 3.9×10 จูล น้อยกว่าแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2547 เล็กน้อย พลังงานดังกล่าวเท่ากับทีเอ็นที 9,320 กิกะตัน หรืออย่างน้อย 600 ล้านเท่าของพลังงานของระเบิดนิวเคลียร์ที่ถล่มฮิโรชิมะ อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2555
อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2555 เริ่มเกิดขึ้นในภาคเหนือและภาคใต้โดยเริ่มมีความชัดเจนในช่วงปลายเดือนพฤษภาคมโดยกรมอุตุนิยมวิทยาออกแถลงการณ์ในวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ.2555 ระบุว่าร่องมรสุมพาดผ่านภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ประกอบกับมรสุมตะวันตกเฉียงใต้กำลังแรงพัดปกคลุมทะเลอันดามัน ประเทศไทย และอ่าวไทยลักษณะเช่นนี้ทำให้ทั่วทุกภาคของประเทศมีฝนตกชุกหนาแน่นและมีฝนตกหนักบางแห่ง 2022 สึนามิ วันโลกสังหาร
ในปี ค.ศ. 2022 (พ.ศ. 2565) รัฐบาลไทยภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีหนุ่ม ไตรภพ (ภาณุเดช วัฒนสุชาติ) ได้ออกพระราชกำหนดฉุกเฉินจัดอันดับความรุนแรงของภัยพิบัติและวางแผนการเตือนภัย โดยจัดตั้ง "ศูนย์เตือนภัยภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก และมหาสมุทรอินเดีย" ภายใต้การดูแลของ ด๊อกเตอร์สยาม (สุเชาว์ พงษ์วิไล) ซึ่งมีหนุ่มสาวรุ่นใหม่ไฟแรงสามคน คือ ภูเก็ต (พิศาล ศรีมั่นคง) ซินดี้ (สิรินดา เจนเซ่น) และ พีพี (นิชาภา ประกรณ์กิจวัฒนา) ทำงานร่วมกันอย่างแข็งขันด้วยอุดมการณ์รักธรรมชาติอันมุ่งมั่นทั้งสามคนทำงานกันอย่างสนิทสนมเสมือนคนในครอบครัวเดียวกัน มินามิซังริกุ
ก่อนหน้านี้ แผ่นดินไหวใหญ่ชิลี พ.ศ. 2503 ได้ส่งผลให้เกิดคลื่นสึนามิข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกและถล่มเมืองชิซูงาวะในเวลานั้น โดยสูงถึง 2.8 เมตร ทำให้เกิดความเสียหายเป็นอันมากเมื่อเทียบกับมาตรฐานทั่วไป ผลคือ มีการสร้างกำแพงท่าเรือสูงเท่ากับตึกสองชั้นจนถึง พ.ศ. 2506 แต่กำแพงท่าเรือดังกล่าวไม่สามารถป้องกันคลื่นสึนามิที่เกิดใน พ.ศ. 2554 ได้ เพราะมีความสูงถึงตึกสี่ชั้น แผ่นดินไหวในจังหวัดฟูกูชิมะ เมษายน พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวในจังหวัดฟูกูชิมะ เมษายน พ.ศ. 2554 เป็นแผ่นดินไหวตามภายในแผ่นเปลือกโลกความรุนแรง 6.6 โมเมนต์แมกนิจูด ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเวลา 17.16 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น (08:16 UTC) ของวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2554 จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ในแผ่นดินห่างจากเมืองอิวากิไปทางตะวันตก 36 กิโลเมตร และอยู่ลึกลงไปใต้ดินเพียง 10 กิโลเมตร ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนซึ่งสร้างความเสียหายปานกลางเป็นวงกว้าง แผ่นดินไหวครั้งนี้นับเป็นหนึ่งในแผ่นดินไหวตามจำนวนมากที่เกิดขึ้นหลังแผ่นดินไหวในโทโฮกุเมื่อวันที่ 11 มีนาคม และเป็นครั้งรุนแรงที่สุดที่มีจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ในแผ่นดิน จังหวัดฟูกูชิมะ
จากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ในจังหวัดมิยางิทางตอนเหนือ จังหวัดฟูกูชิมะได้รับความเสียหายใหญ่หลวงและได้รับความสนใจเป็นพิเศษจากผลของการประกาศ "ภาวะฉุกเฉินพลังงานนิวเคลียร์" และการอพยพผู้อยู่อาศัยหลายพันคนซึ่งอาศัยอยู่ใกล้กับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง บางส่วนของโรงไฟฟ้าเกิดระเบิดขึ้นเมื่อเวลา 8.30 น. GMT เมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2554 และประชาชนอีก 45,000 คนได้รับผลกระทบจากคำสั่งอพยพเพิ่มเติม โรงไฟฟ้าดังกล่าวดำเนินการโดยบริษัทผลิตไฟฟ้าโตเกียว ตั้งอยู่ในเมืองโอกูมะ เขตฟูตาบะ คลื่นสึนามิ
วันเวลา - สถานที่เกิด 26 สิงหาคม พ.ศ. 2426 (ค.ศ. 1883) - ภูเขาไฟกรากะตัวระเบิด 16 สิงหาคม พ.ศ. 2519 (ค.ศ. 1976) - รอบอ่าวโมโร (เมืองโคตาบาโต) ประเทศฟิลิปปินส์ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) - หมู่เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย 25 ตุลาคม พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) - หมู่เกาะเมินตาวัย ประเทศอินโดนีเซีย 11 เมษายน พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012) - หมู่เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย ขนาด 8.9 และ 8.3 ประเทศไทยสามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนได้ เกิดคลื่นสึนามิขนาดเล็ก และไม่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย 28 กันยายน พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018) - เกาะซูลาเวซี ประเทศอินโดนีเซีย ทำให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดใหญ่และมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก แต่ไม่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย แผ่นดินไหวในไต้หวัน พ.ศ. 2559
แผ่นดินไหวตามขนาดแรงที่สุดวัดได้ 4.9 Mw เป็นแผ่นดินไหวตามครั้งแรกและเกิดขึ้นหลังแผ่นดินไหวหลักเพียง 3 นาที จนถึงวันที่ 8 กุมภาพันธ์สามารถตรวจวัดแผ่นดินไหวตามได้ทั้งสิ้น 68 ครั้ง[1] คลื่นสึนามิ
หมวดหมู่:ภาษาญี่ปุ่น หมวดหมู่:ภัยธรรมชาติ หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ธรรมชาติ หมวดหมู่:ธรณีวิทยา หมวดหมู่:สมุทรศาสตร์กายภาพ หมวดหมู่:รูปแบบของน้ำ หมวดหมู่:สึนามิ แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวถูกบันทึกครั้งแรกด้วยค่าความรุนแรงแมกนิจูด 8.8 ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 จึงได้ปรับเพิ่มเป็นแมกนิจูด 9.0[4] โดยศูนย์เตือนภัยสึนามิมหาสมุทรแปซิฟิกได้ยอมรับค่าใหม่นี้ ส่วนสำนักธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกา (United States Geological Survey) ยังคงยึดค่าเดิมที่ประมาณการไว้ที่แมกนิจูด 9.1 ด้านผลการศึกษาล่าสุดในปี พ.ศ. 2549 บ่งชี้ว่าความรุนแรงของแผ่นดินไหวมีค่าระหว่างแมกนิจูด 9.1–9.3 อย่างไรก็ตาม ดอกเตอร์ฮิโระโอะ คะนะโมริ (Hiroo Kanamori) แห่งสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนียแนะนำว่าแมกนิจูด 9.2 เหมาะสมที่จะใช้เป็นค่าตัวแทนสำหรับแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ครั้งนี้[5] วงแหวนไฟ
แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในแนววงแหวนไฟนี้ เช่น แผ่นดินไหวคาสคาเดีย แมกนิจูด 9.0 เกิดเมื่อ ค.ศ. 1700; แผ่นดินไหวโลมาพรีเอตาในแคลิฟอร์เนีย; แผ่นดินไหวภาคคันโตในประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี ค.ศ. 1923 ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 130,000 ราย; แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในฮันชินในปี 1995 และครั้งใหญ่ที่สุดที่เคยบันทึกไว้ คือแผ่นดินไหวเมื่อ ค.ศ. 2004 บริเวณมหาสมุทรอินเดีย แมกนิจูด 9.3 ทำให้เกิดคลื่นสึนามิพัดถล่มบริเวณโดยรอบ โดยเฉพาะอินโดนีเซียที่ถูกถล่มด้วยคลื่นขนาด 10 เมตร ทำให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 230,000 ราย แผ่นดินไหวที่เกาะซามาร์ พ.ศ. 2555
แผ่นดินไหวนอกชายฝั่งเกาะซามาร์ พ.ศ. 2555 เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2555 เวลา 20.47 น. ตามเวลาท้องถิ่น (12:47 UTC) ในประเทศฟิลิปปินส์ เกาะวิซายาสที่มีประชากรอาศัยอยู่ก็ได้รับผลจากแผ่นดินไหวด้วยความรุนแรง 7.6 โมเมนต์แมกนิจูด แผ่นดินไหวดังกล่าวมีความลึก 34.9 กิโลเมตร มีการประกาศเตือนภัยสึนามิในเขตแปซิฟิกและถูกยกเลิกไปในสองชั่วโมง กลุ่มเกาะฟิลิปปินส์ตั้งอยู่ในเขตวงแหวนไฟแปซิฟิก ที่ซึ่งเกิดแผ่นดินไหวและการปะทุของภูเขาไฟเป็นประจำ อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2553
อุทกภัยในประเทศไทย เมื่อ พ.ศ. 2553 เป็นเหตุการณ์การเกิดน้ำท่วมในประเทศไทยหนักที่สุดในรอบหลายสิบปี เนื่องจากมีฝนตกหนักในหลายพื้นที่ ในช่วงเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างหนักทั้งชีวิตและทรัพย์สินในหลายพื้นที่ สื่อหลายแห่งระบุว่า อุทกภัยครั้งนี้เริ่มขึ้นตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2553 จนกระทั่งสถานการณ์คลี่คลายทั้งหมดเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2553 มินามิซังริกุ
พื้นที่ส่วนใหญ่ของมินามิซันริกุถูกทำลายจากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 โดยที่อาคารส่วนใหญ่ถูกคลื่นกวาดไปถึง 16 เมตรหรือมากกว่า ประชากรเมืองกว่าครึ่ง หรือ 9,500 คน สูญหาย และเกือบจะแน่ใจได้ว่าเสียชีวิต หากจำนวนดังกล่าวได้รับการยืนยัน การสูญเสียชีวิตในเมืองแห่งนี้จะถือเป็นร้อยละยอดผู้เสียชีวิตสูงสุดของญี่ปุ่นทั้งประเทศจากคลื่นสึนามิ อย่างไรก็ตาม ประชากร 9,700 คนได้รับยืนยันว่ารอดชีวิต และอพยพไปแล้ว  คลื่นสึนามิ
นอกจากการกระทบกระเทือนที่เกิดใต้น้ำแล้ว การที่พื้นดินขนาดใหญ่ถล่มลงทะเล หรือการตกกระทบพื้นน้ำของวัตถุ ก็สามารถทำให้เกิดคลื่นได้ คลื่นสึนามิที่เกิดในรูปแบบนี้จะลดขนาดลงอย่างรวดเร็วและไม่มีผลกระทบต่อชายฝั่งที่อยู่ห่างไกลมากนัก อย่างไรก็ตาม ถ้าแผ่นดินมีขนาดใหญ่มากพอ อาจทำให้เกิด เมกะสึนามิ ซึ่งอาจมีความสูงร่วมร้อยเมตรได้ แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวเกิดขึ้นใต้มหาสมุทรอินเดีย ลึกลงไป 30km (19mi) จากระดับน้ำทะเล ห่างจาก เกาะซิเมอลูเอ ไปทางทิศเหนือประมาณ 160km (100mi) ซึ่งตัวเกาะตั้งอยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตกของเกาะสุมาตรา โดยรอยเลื่อนซุนดาเมกะทรัสต์ (Sunda megathrust) ได้เลื่อนตัวแตกออกยาวถึง 1,300km (810mi)[6] ทำให้เกิดแผ่นดินไหวและตามด้วยคลื่นสึนามิ ประชาชนในประเทศบังคลาเทศ อินเดีย มาเลเซีย พม่า ไทย สิงคโปร์ และมัลดีฟส์รับรู้ถึงแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว[7] จากนั้นรอยเลื่อนย่อย (Splay fault) จึงขยับตาม ทำให้พื้นทะเลเกิดรอยแตกยาวในเวลาไม่กี่วินาที และเกิดน้ำทะเลยกตัวสูงและเพิ่มความเร็วแก่คลื่นให้มากขึ้น จากนั้นคลื่นสึนามิได้เข้าทำลายเมืองล็อกนา (Lhoknga) ใกล้กับเมืองบันดาอาเจะฮ์ จนราบเป็นหน้ากลอง[8] แผ่นดินไหวในจังหวัดมิยางิ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวในจังหวัดมิยางิ พ.ศ. 2554 () ซึ่งวัดแรงสั่นสะเทือนได้แมกนิจูด 7.4 แต่สำนักงานธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกาวัดแรงสั่นสะเทือนได้แมกนิจูด 7.1 เมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2554 เมื่อเวลา 23.32 น. ตามเวลาในประเทศญี่ปุ่น หรือ 21.32 น. ตามเวลาในประเทศไทย ซึ่งจุดศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวอยู่ห่างจากชายฝั่งเมืองเซ็นได จังหวัดมิยางิ ภูมิภาคโทโฮกุ ประเทศญี่ปุ่น ไปทางทิศตะวันออกประมาณ 66 กิโลเมตร (41 ไมล์) โดยเกิดลึกลงไปในใต้ทะเลประมาณ 40 กิโลเมตร (41 ไมล์) ญี่ปุ่นเผชิญแผ่นดินไหวระลอกใหม่เสียชีวิต 2 คน โดยหลังจากการสั่นสะเทือนของแรงแผ่นดินไหว ได้มีประกาศเตือนคลื่นสึนามิในทันทีโดยระบุว่าจะเกิดขึ้นที่ชายฝั่งในทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะฮนชู แต่หลังจากนั้นได้มีการยกเลิกเตือนภัยคลื่นสึนามิใน 90 นาทีต่อมา โดยมีรายงานการสูญเสียชีวิตและบาดเจ็บที่ยืนยันได้เป็นจำนวนมากคือมีผู้เสียชีวิตแล้ว 4 คน บาดเจ็บอีก 141 คน คลื่นสึนามิ
ภูเขาไฟบนเกาะกรากะตัว ในประเทศอินโดนีเซีย เกิดการระเบิดอย่างรุนแรงเมื่อปี พ.ศ. 2426 (ค.ศ. 1883) หินเหลวละลายใต้ปล่องภูเขาไฟถูกพ่นออกมาจำนวนมาก เกิดโพรงขนาดใหญ่ขึ้นใต้ดิน ทำให้พื้นแผ่นดินที่อยู่เบื้องบนและพื้นทะเลยุบตัวลง ส่งผลให้เกิดระลอกคลื่นสึนามิขนาดใหญ่ขึ้น บางลูกมีความสูงกว่า 40 เมตรจากระดับน้ำทะเล ระลอกคลื่นสึนามิที่เกิดขึ้นจากการระเบิดของภูเขาไฟกรากะตัวในอินโดนีเซียครั้งนี้เคลื่อนตัวถาโถมเข้าสู่บริเวณชายฝั่งมหาสมุทรอินเดีย, มหาสมุทรแปซิฟิก, ชายฝั่งตะวันตกของอเมริกา, อเมริกาใต้, และบริเวณที่ห่างไกลออกไปอีกในช่องแคบอังกฤษ ส่วนพื้นที่ชายฝั่งใกล้เคียงในเกาะชวาและสุมาตรา กระแสน้ำทะเลไหลบ่าท่วมทะลักเข้าไปถึงพื้นแผ่นดินภายในซึ่งอยู่ห่างจากชายฝั่งทะเลเข้าไปเป็นระยะทางหลายไมล์ สร้างความสูญเสียอย่างใหญ่หลวงแก่สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ภัยพิบัติครั้งนี้ และทำให้ไม่มีการเข้าไปตั้งถิ่นฐานอาศัยอยู่ในพื้นที่ดังกล่าวอีกเลย ปัจจุบันพื้นที่บริเวณนี้ได้กลายเป็นเขตป่าทึบมีชื่อว่า เขตอนุรักษ์ธรรมชาติอูจังกูลอน (Ujung Kulon nature reserve)