โรงเรียนไชยาวิทยา ก่อตั้งขึ้นเมื่อใด ?
โรงเรียนไชยาวิทยา
โรงเรียนไชยาวิทยา เดิมชื่อ “โรงเรียนไชยา ” สังกัดกองการมัธยมศึกษา (โครงการทดลองอาชีพ) ของกรมสามัญศึกษา ตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2497 ที่วัดเวียง มีนายนุกูล บุญรักษา เป็นผู้รักษาการครูใหญ่ โดยเริ่มสร้างอาคารเรียนที่ถาวรขึ้นในวัดหลงซึ่งเป็นที่สาธารณะ ต่อมามีผู้มีจิตศรัทธาบริจาค ที่ดินเพิ่มเติม ได้เนื้อที่ประมาณ 22 ไร่ 31 ตารางวา เมื่อสร้างอาคารเสร็จ ได้ย้ายจากวัดเวียงมาเรียนในบริเวณวัดหลง เรียกกันว่า “โรงเรียน ส.ฎ. 7 ” เปิดทำการสอนมาจนถึงปีการศึกษา 2519
อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี
บริเวณบ้านดอน ในสมัยโบราณเป็นอู่ต่อเรือขนาดใหญ่ของเมืองไชยา ตรงบริเวณปากน้ำแม่น้ำตาปี ต่อมามีความเจริญมากขึ้นตามลำดับ จนเมืองสมัยรัชกาลที่ 6 พระองค์โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายเมืองไชยาเดิมมาตั้งที่เมืองบ้านดอน และต่อมาในปี พ.ศ. 2459 มีรับสั่งให้เปลี่ยนชื่อเมืองไชยาที่บ้านดอนเป็นเมืองสุราษฎร์ธานี มาตราบจนปัจจุบันนี้  โรงเรียนชลราษฎรอำรุง
วันที่ 3 มิถุนายน 2484 เป็นวันแรกที่ย้ายโรงเรียนจากสถานที่เดิมมาตั้งใหม่ที่บริเวณถนนสุขุมวิท บนเนื้อที่ประมาณ 13 ไร่ ของวัดอรัญญิกาวาส เพื่อขยายโรงเรียนให้กว้างขึ้น หลังจากนั้นโรงเรียนได้พัฒนาการสอนโดยเปิดสอนระดับเตรียมอุดมศึกษาและเปลี่ยนชื่อโรงเรียนใหม่เป็น โรงเรียนชลราษฎรอำรุง ในปัจจุบัน ชาวส้ม-ฟ้า จึงถือว่า วันที่ 3 มิถุนายน ของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียน โรงเรียนสุราษฎร์พิทยา
โรงเรียนสุราษฎร์พิทยา ก่อตั้งเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2482 เดิมชื่อโรงเรียนสตรีสุราษฎร์ธานี มีนางสาวบุญคง สาระเกษตริน เป็นครูใหญ่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2510 กรมสามัญศึกษาได้อนุญาตให้โรงเรียนสุราษฎร์ธานีย้ายไปอยู่อาคารสร้างใหม่ ณ บริเวณสนามบินเก่า ถนนดอนนก ตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี และได้ยกสถานที่เดิมของโรงเรียนสุราษฎร์ธานีซึ่งอยู่ติดกัน ให้แก่โรงเรียนสตรีสุราษฎร์ธานี สถานีรถไฟไชยา
สถานีรถไฟไชยา ตั้งอยู่บริเวณตลาดไชยา หมู่ 1 ตำบลตลาดไชยา อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นสถานีรถไฟชั้น 1 ของทางรถไฟสายใต้ สถิติจำนวนผู้โดยสารปี พ.ศ. 2549 มีผู้โดยสารใช้บริการ 63,000 เที่ยว โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย
สำหรับชื่อโรงเรียนนั้นเดิมกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษาจะให้เรียกว่า "โรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ ๒" แต่นางสวาท  รัตนวราห ผู้ดำเนินการติดต่อประสานงาน จนกระทั่งก่อตั้งโรงเรียนเป็นผลสำเร็จ มีความประสงค์จะให้ ครู - อาจารย์ และผู้บริหารชุดแรก มีความภาคภูมิใจในการสร้างโรงเรียนใหม่แห่งนี้ จึงเสนอขอให้ตั้งชื่อว่า "โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย" ตามพระนามของพระเจ้ากาวิละ การที่ผู้เสนอชื่อโรงเรียนเลือกเอาพระนามของพระเจ้ากาวิละ ผู้ครองนครเชียงใหม่ และเป็นต้นตระกูล ณ เชียงใหม่ มาเป็นชื่อโรงเรียนเพราะมีความเห็นว่าโรงเรียนนี้เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดเชียงใหม่ จึงควรได้รับชื่อจากบุคคลสำคัญที่สุดของจังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้เพื่อจะได้รับทุนบำรุงจากชาวเชียงใหม่อย่างเต็มภาคภูมิใจ ประกอบกับผู้ที่ยกที่ดินให้คือทหารบกจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งตั้งอยู่ในค่ายกาวิละ และได้รับฉันทานุมัติจากเจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ หัวหน้าเจ้านายฝ่ายเหนือด้วย โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุพรรณบุรี
         ต่อมาภายหลังได้รับพระมหากรุณาธิคุณอันสูงยิ่งจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ พระราชทานนามโรงเรียนใหม่ว่า  “โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุพรรณบุรี” เป็นโรงเรียนที่กระทรวงศึกษาธิการประกาศจัดตั้งขึ้น เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 พร้อมกันกับโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย ในจังหวัดอื่น ๆ อีก 8 โรงเรียน คือ  มวยไชยา
สาเหตุที่ต้องทำการรื้อถอนเวทีแห่งนี้ ก็เพื่อที่จะเตรียมสถานที่เพื่อรับเสด็จ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ในคราวยกพระสุวรรณฉัตรพระบรมธาตุไชยา เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2525 โดยทำการรื้อถอนเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2524 ผู้ควบคุมการรื้อถอนได้แก่ นายนุกูล บุญรักษา ครูใหญ่โรงเรียนวัดพระบรมธาตุ ซึ่งอดีตเคยเป็นนักมวยฝีมือดีที่เคยผ่านการชกที่เวทีแห่งนี้มาก่อน ท่านบอกว่าเสียดายของเก่าแต่จำเป็นที่ต้องรื้อถอน มวยไชยา
บ้านช่างไทย ก่อตั้งและดำเนินการสอนโดยครูเล็ก กฤดากร สดประเสริฐ มีการส่งนักมวยเข้าแข่งขันในหลายรายการ โดยมีนักมวยที่ลงแข่งขันมีดังนี้ เต้ ไชยา - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ในรอบคัดเลือกเอาชนะ โยโย และ รอบ 8 คนเอาชนะ The Dragon อ๊อฟ - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ในรอบคัดเลือกเอาชนะ ขนมต้ม Eddie - ลงแข่งขันในรายการมวยไทยหลายรายการ อาทิ MBK FIGHT NIGHT / เวทีคลองสาน / เวทีอยุธยา โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย
พ.ศ. 2456 ได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ ณ บริเวณศาลารัฐบาลมณฑลนครราชสีมา ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงเรียนศิริวิทยากร (โรงเรียนรวมมิตรวิทยาในปัจจุบัน) และได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนตัวอย่าง กระทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2456 พ.ศ. 2457 โรงเรียนขยายการศึกษาจากระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษาเป็นระดับฝึกหัดครู (ป.) เพิ่มขึ้น นับว่าเป็นการฝึกหัดครูแห่งแรกในส่วนภูมิภาค พ.ศ. 2458 มีพระราชบัญญัติการใช้นามสกุลครูและนักเรียนโรงเรียนตัวอย่างและครูทุกคนจึงมีนามสกุลตั้งแต่นั้นมา ครูใหญ่ชื่อ นายศุข อาสนนันทน์ พ.ศ. 2461 ในสมัย<i data-parsoid='{"dsr":[6584,6601,2,2]}'>ขุนอักษรเสรฐ เป็นครูใหญ่ โรงเรียนได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนประจำมณฑลนครราชสีมา</b>เปิดสอนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 พ.ศ. 2470 โรงเรียนได้จัดให้มีแตรวงลูกเสือขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นต้นกำเนิดดุริยางค์ลูกเสือ และวงโยธวาทิตของโรงเรียนในปัจจุบัน พ.ศ. 2471 โอนนักเรียนหญิงทั้งหมดจากโรงเรียนประจำมณฑลนครราชสีมาไปอยู่รวมกับโรงเรียนประจำจังหวัด ซึ่งเดิมตั้งอยู่ที่วัดสุทธจินดา (ปัจจุบันคือโรงเรียนสุรนารีวิทยา) จึง<b data-parsoid='{"dsr":[7047,7076,3,3]}'>เปิดสอนเฉพาะนักเรียนชาย พ.ศ. 2476 เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงธรรมการ ได้มาตรวจโรงเรียนมีนักเรียนกว่า 1,000 คน เห็นควรให้เปิดสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 และ 8 ขึ้น พ.ศ. 2477 ได้ขยายโรงเรียนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 และเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย โดยมี หลวงทรงวิทยาศาสตร์ เป็นครูใหญ่ พ.ศ. 2478 ได้ขยายนักเรียนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 8 และได้เปิดสอนแผนกพาณิชยการเพิ่มขึ้น พ.ศ. 2481 ได้ยุบชั้นประถมศึกษาทั้งหมด จึงกลายเป็นโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาที่มีแต่นักเรียนชายล้วน เปิดถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ยุบแผนกพาณิชยการ และยุบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 และ 8 ไปเปิดสอนที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท เพียงแห่งเดียว พ.ศ. 2483 ได้ย้ายโรงเรียนจากสถานที่เดิมไปอยูที่บ้านแสนสุข ติดกับค่ายสุรนารี เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2483 นาย สำเนียง ตีระวนิช ป.ม.,อ.บ. เป็นอาจารย์ใหญ่ เกิดคำขวัญ 'มานะ-วินัย พ.ศ. 2484 ก่อตั้งสมาคมนักเรียนเก่าราชสีมาวิทยาลัย (ส.น.ร.) พ.ศ. 2489 เริ่มจัดการศึกษาชั้นเตรียมอุดมศึกษาแผนกวิทยาศาสตร์ และปี พ.ศ. 2490 เปิดสอนชั้นเตรียมอุดมศึกษาแผนกอักษรศาสตร์ นับเป็นโรงเรียนต่างจังหวัดแห่งแรกที่เปิดสอนทั้งสองแผนก นายดำรง มัธยนันท์ เป็นอาจารย์ใหญ่ พ.ศ. 2490 โรงเรียนได้รับคัดเลือกจากกรมวิสามัญศึกษาเป็นโรงเรียนประเคราะห์ (Project School) ของโครงการพัฒนาการศึกษา เรียกย่อ ๆ ว่า ค.พ.ศ. (General Education Development Project G.E.D.) พ.ศ. 2506 กรมวิสามัญศึกษาได้สั่งให้เปิดสอนเป็นโรงเรียนมัธยมแบบประสม (Comprehensive School) โดยเริ่มรับนักเรียนชั้น ม.ศ. 1 จำนวน 8 ห้อง พ.ศ. 2510 โรงเรียนได้ย้ายจากสถานที่เดิม ณ บ้านแสนสุข มาอยู่ ณ ที่ตั้งในปัจจุบัน เลขที่ 1753 ถนนมิตรภาพ ตำบลในเมือง (เดิมคือ ตำบลบ้านใหม่) อำเภอ เมือง จังหวัดนครราชสีมา มีเนื้อที่ 176 ไร่ 3 งาน 14 ตารางวา นายคณิต พุทธิรัตน์ เป็นอาจารย์ใหญ่ พ.ศ. 2511 โรงเรียนได้รับการคัดเลือกให้เข้าโครงการมัธยมแบบประสม แบบที่ 1 (คมส.1 ) (Comprehensive School) โดยจัดหลักสูตรให้กว้างขวางเพื่อให้นักเรียนที่มีความสามารถและความสนใจแตกต่างกันได้เลือกเรียนตามสาขาวิชาต่างๆ ที่สนใจและถนัดในหลักสูตร มีทั้งวิชาสามัญที่นักเรียนจำเป็นต้องเรียน และมีวิชาที่นักเรียนเลือกเรียนได้ตามความถนัดและความสนใจของแต่ละคนทั้งด้านวิชาสามัญและวิชาชีพ พ.ศ. 2517 นายคณิต พุทธิรัตน์ อาจารย์ใหญ่ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนชั้นพิเศษ เปิดสอนนักศึกษาผู้ใหญ่ ระดับ 5 เรียกว่า โรงเรียนผู้ใหญ่ราชสีมาวิทยาลัย ระหว่าง พ.ศ. 2471 ถึง พ.ศ. 2525 โรงเรียนเปิดรับเฉพาะนักเรียนชาย จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า<b data-parsoid='{"dsr":[9723,9752,3,3]}'>โรงเรียนประจำจังหวัดชาย พ.ศ. 2526 เปิดรับนักเรียนหญิงในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นต้นมา จึงเป็นโรงเรียนสหศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นยังคงเปิดรับเฉพาะนักเรียนชาย นายมาโนช ปานโต เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน พ.ศ. 2531 วงโยธวาทิตโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ได้รับรางวัลชนะเลิศแห่งประเทศไทยรับถ้วยพระราชทานของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งนับเป็นปีสุดท้ายของการประกวดที่กำหนดให้มีถ้วยรางวัลพระราชทานประเภทเดียว ได้รับรางวัลโรงเรียนดีเด่น รางวัลพระราชทานโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ของเขตการศึกษา 11 นายสุชาติ สุประกอบ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน โรงเรียนวิสุทธรังษี
เดิมโรงเรียนมีชื่อตามสถานที่ตั้งว่า โรงเรียนไชยชุมพลชนะสงคราม ต่อมาทางราชการได้ขนานนามโรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นที่วัดไชยชุมพลชนะสงครามว่า โรงเรียนตัวอย่างประจำจังหวัด และ โรงเรียนประจำจังหวัดกาญจนบุรี วิสุทธิรังษี ตามลำดับ โดยนำชื่อพระสมณศักดิ์ วิสุทธิรังษี มาตั้งเป็นชื่อโรงเรียนเพื่อเป็นเกียรติประวัติแด่ท่านเจ้าคุณพระวิสุทธิรังษี(เปลี่ยน) โดยหลวงปู่เปลี่ยนได้รับพระราชทานตั้งพระสมณศักดิ์ที่ พระวิสุทธิรังษี ชินศาสนโสภี สังฆปาโมกข์ ดำรงพระสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ เมื่อ พ.ศ. 2460 โดยได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่เนื่องเหตุใดไม่ปรากฏสระอิของคำว่า ธิ ได้หายไป ชื่อโรงเรียนจึงเหลือเพียงคำว่าวิสุทธรังษีเท่านั้น ปัจจุบันโรงเรียนมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า โรงเรียนวิสุทธรังษี จังหวัดกาญจนบุรี โดยชื่อปัจจุบันนี้ใช้อย่างเป็นทางการในวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2498 ส่วนคำว่าวิสุทธรังษีจากหลักฐานในราชกิจจานุเบกษา ประกาศสภากรรมการกลางจัดการลูกเสือแห่งสยาม เปลี่ยนนามกองลูกเสือ มณฑลราชบุรีที่ ๒ และที่ ๔ เล่มที่ ๔๑ หน้าที่ ๒๑๖๑ ประกาศเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2467 โดยประกาศราชกิจจานุเบกษาฉบับนี้ได้ระบุถึงการเปลี่ยนชื่อโรงเรียนจากโรงเรียนไชยชุมพลชะนะสงคราม มาเป็น โรงเรียนวิสุทธรังษี ดังนั้นจึงปรากฏคำว่าวิสุทธรังษีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวแล้ว  มวยไชยา
ค่ายบำรุงหิรัญ คณะบำรุงหิรัญตั้งค่ายอยู่ที่บ้านท่าโพธิ์ หมู่ที่ 1 ตำบลทุ่ง อำเภอไชยา ผู้ตั้งคณะมวยนี้คือนายจ้วน หิรัญกาญจน์ นักมวยเสื้อสามารถเวทีวัดพระบรมธาตุ โดยฝึกมวยมาจากนายน้าว ซึ่งเคยเข้าชกโชว์ฝีมือในเมืองกรุงมาแล้วสมัยหนึ่ง และเคยรับพระราชทานหน้าเสือมาแล้ว สาเหตุที่ต้องตั้งค่ายมวย ก็เพื่อฝึกเด็กรุ่นหนุ่มบ้านท่าโพธิ์ และอีกสาเหตุหนึ่งก็เพราะเวทีมวยวัดพระบรมธาตุได้ห้ามไม่ให้นักมวยที่ไม่มีชื่อคณะขึ้นชก นักมวยเอกของค่ายนี้มี ทักษิณ บำรุงหิรัญ (เพชรสุวรรณ) มีชีวิต เช่ บำรุงหิรัญ (อินทจักร) เสียชีวิตเล้ว ยี้ บำรุงหิรัญ (อินทจักร) ปัจจุบันมีภูมิลำเนาอยู่ที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เที่ยง บำรุงหิรัญ (อินทจักร) ปัจจุบันมีภูมิลำเนาอยู่ที่จังหวัดตรัง ปลอด บำรุงหิรัญ (มณีรัตน์) เจ้าของฉายาไอ้มนุษย์รถถัง ปัจจุบันอยู่บ้านเลขที่ 24 หมู่ที่ 3 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา วัชระ บำรุงหิรัญ (สินธวาชีวะ) ปัจจุบันอยู่บ้านปากท่อ ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา ประยงค์ บำรุงหิรัญ (ศรีสุวรรณ) ไอ้จอมทรหดของค่าย ปัจจุบันอยู่ที่บ้านทุ่ง ตำบลทุ่ง อำเภอไชยา คณะ ณ.ศรีวิชัย ผู้ก่อตั้งค่ายนี้ คือนายบุญส่ง เทพพิมล โดยเริ่มหัดมวยจากคุณตา อดีตนายกองมวยบ้านเวียง คือคุณตาเริก ส่วนคุณปู่ก็เป็นนักชกฝีมือเยี่ยม คือ ปู่นุช เหตุที่ตั้งค่ายมวยก็เหมือนกับค่ายบำรุงหิรัญ แต่ที่ตั้งชื่อเช่นนั้นเพราะบ้านเวียงเป็นที่ตั้งเมืองเก่าสมัยศรีวิชัย และลานฝึกซ้อมก็อยู่ในบริเวณกำแพงเมืองสำหรับนักมวยเอกของค่ายมี วีระ ณ ศรีวิชัย (ให้ บุญเหมือน) นักชกหมัดหนักของค่าย และยังเป็นคู่ต่อสู้ที่ประชาชนยังพูดถึงความสนุกสนานและดุเดือดทุกครั้งที่ชกกับ สุวรรณ (ริม) ศ.ยอดใจเพชรนักชกจอมทรหดของบ้านพุมเรียงโดยเฉพาะนักชกคนนี้เคยปะทะกับบุญธรรม วิถีชัย มาแล้ว ปัจจุบันตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านเวียง อำเภอไชยา ชิงชัย ณ ศรีวิชัย (เขียน คงทอง) ผู้เคยประหมัดกับ ศักดิ์ชัย นาคพยัคฆ์ ปัจจุบันรับราชการเป็นตำรวจอยู่ที่จังหวัดภูเก็ต คล่อง ณ ศรีวิชัย (คล่อง เชื้อกลับ) ดาราศอกกลับเคยชกกับชาญ เลือดเมืองใต้ ปัจจุบันตั้งบ้านเรือนอยู่หน้าวัดธารน้ำไหล อ.ไชยา ยก, เทวิน (ไว้), ชาย (ให้) ณ ศรีวิชัย สามพี่น้องตระกูลเผือกสวัสดิ์ นาค, ปรีดา ณ ศรีวิชัย (ศักดิ์เพชร) สองพี่น้องลูกชายคนหนึ่งของยอดมวยเมืองไชยา คือ นายสอน ศักดิ์เพชรโดยนายนาค มี ฉายา “ไอ้เป๋” เพราะขาพิการแต่ด้วยเลือดของมวยไชยาโดยแท้ จึงขึ้นเวที่ชกทั้งขาเป๋ และได้รับชัยชนะเป็นส่วนใหญ่ ส่วนน้องชายคือนายปรีดา เป็นนักชกจอมมุทะลุ ปัจจุบันนายนาคเสียชีวิตแล้ว นายปรีดา ดำเนินธุรกิจส่วนตัว ดำเนินธุรกิจส่วนตัวอยู่ที่บ้านสะพานจันทร์ หมู่ที่ 3 ตำบลเวียง อำเภอไชยา นายนุกูล ณ ศรีวิชัย (บุญรักษา) ไอ้เสือหมัดซ้ายผู้เคยต่อสู้กับสมใจ ลูกสุรินทร์ คณะชัยสิทธิ์ ผู้ตั้งค่ายมวยแห่งนี้คือ นายกิมชุ้น ชัยสิทธิ์ ผู้ซึ่งได้รับการฝึกหัดวิชามวยมาจากอาจารย์แสง และนายนุ้ย อักษรชื่น ปัจจุบันเสียชีวิตแล้วที่จังหวัดชุมพร ค่ายนี้มีสาขาแยกออกไป ทั้งตำบลทุ่งและตำบลป่าเว นักมวยเอกของค่ายนี้ที่พอจะรู้ได้ก็มี มา ใสสะอาด กำนันตำบลป่าเวในปัจจุบัน แพ ชัยอินทร์ กำนันตำบลตลาดไชยา พร้อม ไวทยินทร์ ปัจจุบันตั้งบ้านเรือนอยู่บ้านปากด่าน ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา คณะ ศ.สิงห์ชัย เป็นคณะมวยที่เกิดขึ้นภายหลัง แต่ก็มีนักชกที่มีชื่อเสียง เช่น นับ ศ.สิงห์ชัย (ทองสาลี) จอมศอกหน้าหยก ปัจจุบันตั้งบ้านเรือนอยู่บ้านดอนโด ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา เบี้ยว ศ.สิงห์ชัย ไอ้กำแพงเมืองจีนของไชยา ผู้เป็นตัวยืนคนหนึ่งที่คอยรับมือนักชกจากต่างถิ่น โดยเฉพาะที่เดินทางมาจากกรุงเทพฯ ปัจจุบันเสียชีวิตแล้ว พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา ตั้งอยู่บริเวณวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร ทางทิศตะวันออก ถนนรักษ์นรกิจ ตำบลเวียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยพระครูโสภณเจตสิการาม(เอี่ยม) เป็นผู้เริ่มก่อตั้ง เมื่อ พ.ศ. 2478 ต่อมาปี พ.ศ. 2493 พระครูอินทปัญญาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ) เป็นผู้เริ่มก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ถาวรแห่งแรกให้แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2495 ต่อมากรมศิลปากรได้งบประมาณสร้างอาคารหลังที่ 2 ในปี พ.ศ. 2499 ซึ่งก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2500 หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2524 ได้ปรับปรุงขยายต่อเติมอาคารหลังแรก จัดทำครุภัณฑ์ปรับปรุงการจัดแสดงใหม่ให้ได้มาตรฐานสากล และทำพิธีเปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา เป็นทางการครั้งแรกเมื่อ วันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2525 โรงเรียนสตูลวิทยา
นอกจากจะเป็นโรงเรียนกีฬาที่มีชื่อเสียงแล้ว โรงเรียนสตูลวิทยา ยังได้สนับสนุน พัฒนาการเรียนการสอน ด้านวิชาการไม่แพ้ด้านกีฬา โรงเรียนยังสนับสนุนการศึกษาด้านภาษา ทั้งภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษามลายู และ ยังมีภาษาเกาหลีเปิดเป็นสายการเรียนในระดับชั้นมัธยมปลาย จวบจนปัจจุบัน โรงเรียนแห่งนี้ ก็ยังคงส่งเสริมการเรียน และ กีฬาต่อไปโรงเรียนสตูลวิทยา ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2453 โดยพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดีสมุหเทศาภิบาล มณฑลภูเก็ต ณ บริเวณห้องสมุดประชาชนจังหวัดสตูลในปัจจุบัน ใช้ชื่อว่า “โรงเรียนไทยมลายู” เป็นโรงเรียนประชาบาล มีนายเจ๊ะหมาด เป็นครูใหญ่ มีนักเรียน 23 คน จัดสอนทั้งภาษามลายูและภาษาไทย  มวยไชยา
ตั้งแต่ที่มีการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องแล้วนั้นเมืองไชยาได้เกิดมีกองมวยที่สำคัญเกิดขึ้น 4 กอง คือกองมวยบ้านเวียง กองมวยปากท่อ กองมวยบ้านทุ่ง กองมวยพุมเรียง แต่ละกองจะมีนายกอง 1 คน ถ้าเป็นปัจจุบันก็ได้แก่หัวหน้าคณะมวย และนายกองมีหน้าที่รับผิดชอบนักมวยในกอง เพราะนักมวยในกองจะได้รับสิทธิ์พิเศษต่างๆตามความสำคัญ ดังนี้ โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลจะมีการจัดกการแข่งขันกีฬาภายในหรือกีฬาสีในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมของทุกปี ปีละ 5 วัน โดยแบ่งเป็น 5 คณะสี เรียงตามสีประจำวัน (ยกเว้นสีเหลืองและสีแดงที่เป็นสีประจำโรงเรียน) มีชื่อเรียกตามชื่ออัญมณีต่างๆ เพื่อทำกิจกรรมดังนี้
กองลูกเสือโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2458 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งกองลูกเสือโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลเดิมใช้ชื่อว่า "กองลูกเสือมณฑลนครราชสีมาที่ 3 ประจำเมืองไชยภูมิ" และในปีเดียวกันนั้นได้แต่งตั้งนายมนู นาคามดี ขึ้นเป็นผู้กำกับการกองลูกเสือจังหวัดชัยภูมิคนแรก จึงนับได้ว่ากองลูกเสือโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลเป็กองลูกเสือกองแรกและเป็นกองลูกเสือบุกเบิกของจังหวัดชัยภูมิโดยตั้งหลังจากทรงนำกิจการลูกเสือเข้ามาในสยามได้เพียง 4 ปีเท่านั้น
ปัจจับันกิจการลูกเสือในโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลนั้นสำคัญมากโดยเฉพาะในจังหวัดชัยภูมิ ซึ่งกองลูกเสือของโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลนั้นเป็นแบบอย่างที่สำคัญของการพิทักษ์ดูแลและรักษาความคิดและธำรงค์ไว้ซึ่งกิจการลูกเสือไทย และที่สำคัญโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล ได้รับมอบหมายให้เป็นสถานที่เก็บรักษาธงลูกเสือจังหวัดชัยภูมิ จากคณะกรรมการลูกเสือจังหวัดชัยภูมิ โรงเรียนไชยาวิทยา
(จากหนังสือแนวสังเขปของโบราณคดีรอบอ่าวบ้านดอน โดยพระครูอินทปัญญาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ)) โรงเรียนไชยาวิทยา
ในปี พ.ศ. 2547 โรงเรียนไชยาวิทยา ได้รับการประเมินภายนอก และผ่านเกณฑ์การประเมินภายนอกของ สม.ศ. ในรอบแรก ปัจจุบันโรงเรียนไชยาวิทยา ได้เปิดสอนในระดับช่วงชั้นที่ 3 และช่วงชั้นที่ 4 จัดแผนชั้นเรียน 8 – 8 - 8 / 5 - 5 - 4 รวม 39 ห้องเรียน อำเภอไชยา
อำเภอไชยาเดิมมีฐานะเป็นเมืองเรียกว่า เมืองไชยา ซึ่งเป็นเมืองหนึ่งในจำนวน 3 เมืองในอาณาจักรศรีวิชัยที่เจริญรุ่งเรืองมาก เป็นศูนย์กลางการปกครองและศูนย์กลางการค้าขายกับต่างประเทศ รวมทั้งเป็นศูนย์กลางการเผยแพร่ศาสนา แต่ต่อมาปี พ.ศ. 1568 ได้ถูกอาณาจักรจากภาคใต้ของอินเดียเข้ายึดอำนาจไว้ได้ ทว่าก็เป็นไปชั่วคราวเท่านั้นก็สามารถรวมคนตั้งตัวได้อีก และได้ทำการรบพุ่งชิงความเป็นใหญ่เพื่อชิงเกาะสุมาตราและแหลมมลายูกับอาณาจักรมัชปาหิต (ชวา) จนอ่อนกำลังทั้งคู่ จึงถูกอาณาจักรสุโขทัยตีได้ และเข้าครอบครองไว้ทั้งหมดในปี พ.ศ. 1800 ดังนั้นเมืองไชยาซึ่งเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรศรีวิชัยก็ตกเป็นขอบขัณฑสีมาของอาณาจักรสุโขทัยแต่บัดนั้น
ประวัติศาสตร์เมืองไชยาระยะต่อจากนั้นก็เงียบหายไปจนกระทั่งปี พ.ศ. 2328 (สมัยกรุงรัตนโกสินทร์) พม่ายกกองทัพซึ่งคนไทยรู้จักกันดีในชื่อ สงครามเก้าทัพ บุกเข้าตีเมืองชุมพร แล้วตีเรื่อยจนถึงเมืองไชยา พร้อมกับเผาเมืองเสียจนถาวรวัตถุเป็นซากปรักหักพังเหลือไว้เป็นอนุสรณ์ โรงเรียนพยุหะวิทยา (วัดเขาแก้ว)
  โรงเรียนพยุหะวิทยา ( วัดเขาแก้ว ) ตั้งอยู่เลขที่ 1 หมู่ 4 ถนนพหลโยธิน ตำบลพยุหะ อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ เดิมนายประเสริฐ เกษมรัติ เป็นเจ้าของได้ขออนุญาตตั้งขึ้นที่วัดอินทรารามเปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ต่อมาได้มอบถวายกิจการของโรงเรียนแก่วัดเขาแก้ว ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งเป็นโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2490 โดยใช้ชื่อโรงเรียนพยุหะวิทยาตามเดิม ใช้อาคารรัตนคีรีวิทยากร เป็นอาคารเรียนหลังแรก มีพระครูนิสิตคุนากร(หลวงพ่อกัน) เป็นเจ้าของ   พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปัญโญ) เป็นผู้จัดการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ให้ภิกษุ สามเณรได้ศึกษาควบคู่ไปกับการเรียนพระปริยัติธรรม และพัฒนากิจกรรมอันเป็นสาระในวัดเขาแก้วและท้องถิ่นควบคู่กันไปอย่างไม่ขาดสาย โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน
โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดขอนแก่นแห่งแรก ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2440 โดยนายกิจจการี (จีน ปิยรัตน์) ข้าหลวงกำกับราชการเมืองขอนแก่น ร่วมกับพระนครศรีบริรักษ์ เจ้าเมืองขอนแก่น และอุปฮาด (ท้าวหนูหล้า สุนทรพิทักษ์) จัดตั้งโรงเรียนชั้นมูลศึกษาขึ้น ตามแนวนโยบายด้านการศึกษาของกรมธรรมการ โดยเป็นโรงเรียนตัวอย่างประจำเมืองขอนแก่น ให้ชื่อว่า "โรงเรียนขอนแก่น (ชาย)" นายทับ ฉิมมา เป็นครูใหญ่คนแรก โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี
ที่ตั้งของโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี รหัสไปรษณีย์ 84110 
โทรศัพท์ 0-7743-5200 โทรสาร 0-7743-2059  โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม
พ.ศ. 2451 พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (ศุข ดิษยบุตร) แต่ครั้งมีบรรดาศักดิ์เป็น พระภักดีณรงค์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย รับนโยบายรัฐบาลมาเรียกประชุมข้าราชการ เอกชน พร้อมด้วยคณะสงฆ์ในจังหวัด เห็นชอบพร้อมกันให้จัดตั้งสถานศึกษาประจำจังหวัด ณ ที่ดินประมาณหนึ่งไร่บริเวณเชิงดอยวัดงำเมือง ขนานนามว่า "โรงเรียนประจำจำหวัดเชียงรายสามัคคีวิทยาคม" ด้วยเหตุที่ถือกำเนิดจากความพร้อมอกพร้อมใจและเห็นดีเห็นงามร่วมกัน โรงเรียนมารีวิทยา
ในปี พ.ศ. 2553 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 50 ปีแห่งการก่อตั้งโรงเรียน คณะผู้บริหาร คณะครู นักเรียน และศิษย์เก่าจึงได้ร่วมจัดงานฉลอง 50 ปี การก่อตั้งโรงเรียนมารีวิทยา ในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2553 โดยในช่วงเช้า มีพิธีมอบประกาศนียบัตรแก่นักเรียนที่สร้างชื่อเสียงให้กับโรงเรียน และนักเรียนที่สำเร็จการศึกษาในระดับชั้นอนุบาล 3 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และช่วงเย็นมีงานฉลองสังสรรค์ภายใต้ชื่องานว่า "50 ปี เพื่อการศึกษา ก้าวไปข้างหน้าเพื่อสังคม" โดยนายศิริพงษ์ ห่านตระกูล ผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรีเป็นประธานเปิดงาน ในงานมีการฉายภาพยนตร์ฉลอง 50 ปีมารีวิทยา การแสดงจากนักเรียน และพิธีกตัญญุตาต่อบูรพาจารย์ของศิษย์เก่า และในปีนี้ คณะรักกางเขน แห่งจันทบุรี ได้มีการปรับย้ายผู้บริหารคณะใหม่ โดยให้ ซิสเตอร์ ดร.ลำยงค์ อุ้นวุ้น ผู้อำนวยการโรงเรียนมารีวิทยา จ.ปราจีนบุรี ไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสตรีมารดาพิทักษ์ จ.จันทบุรี และให้ ซิสเตอร์ อัจฉรา สุขพิบูลย์ รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารทั่วไป และฝ่ายวิชาการมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนสตรีมารดาพิทักษ์ เข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนมารีวิทยา ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 เป็นต้นไป โรงเรียนศรีวิชัยวิทยา
โรงเรียนศรีวิชัยวิทยาก่อตั้งโดย พลอากาศโทมนตรี หาญวิชัย ม.ว.ม., ป.ช. เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2499 บนที่ดินของวัดใหม่ปิ่นเกลียว ซึ่งอนุญาตให้ใช้เพื่อการศึกษา จำนวน 11 ไร่ 2 งาน โดยแรกเริ่มใช้ชื่อว่าโรงเรียนมัธยมสามัญวัดใหม่มุสิการามโรงเรียนมัธยมสามัญวัดใหม่มุสิการาม มีนายอุทัย ประภาพันธ์ เป็นครูใหญ่คนแรก จนกระทั่ง พ.ศ. 2511ได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนเมืองนครปฐม สอนตั้งแต่ชั้น ป.5 – ป.7 หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2516 เจ้าอาวาสวัดวังตะกู เจ้าคณะอำเภอเมืองนครปฐม ได้อนุญาตให้ใช้ที่ดินของวัดเพื่อการศึกษา จำนวน 15 ไร่ ทำให้รวมเป็นที่ดินของโรงเรียนจำนวน 26 ไร่ 2 งาน โรงเรียนไชยาวิทยา
พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรองค์ที่พบที่พระบรมธาตุไชยา ได้ชื่อว่าเป็นประติมากรรมที่งดงามที่สุดในศิลปะสมัยศรีวิชัย มีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่ ๑๔ แม้จะชำรุดและเหลือเพียงครึ่งองค์ แต่ก็ยังคงมีร่องรอยความงดงามปรากฏอยู่ในท่าเอียงสะโพก หรือตริภังค์ นุ่งห่มลำตัวท่อนบนด้วยหนังกวาง มีรูปช้างและกวางอยู่ที่พระอังสาซ้าย มีลักษณะแบบเดียวกับยุวราช ตกแต่งด้วยเครื่องประดับอย่างงดงามคล้ายกับศิลปะในราชวงศ์ไศเลนทร์ของชวาภาคกลางในประเทศอินโดนีเซีย พระพักตร์แสดงให้เห็นถึงความรู้สึกที่อ่อนโยน สมดังพระนาม “พระผู้เป็นเจ้าผู้คอยดูแลคุ้มครองมวลสรรพชีวิตด้วยพระเมตตาจากเบื้องบน” โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี
พ.ศ. 2539 กรมสามัญศึกษา ได้แต่งตั้งให้นายบัญญัติ สุขขัง ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนสุราษฎร์พิทยา ทำหน้าที่รักษาการในตำแหน่งครูใหญ่ของโรงเรียน 
และเริ่มเปิดรับนักเรียนในปีการศึกษา 2539 เป็นปีแรก มีนักเรียนทั้งสิ้นจำนวน 92 คน โดยขอใช้สถานที่ตั้งโรงเรียนชั่วคราว ณ โรงเรียนไชยาวิทยา อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี โรงเรียนไชยาวิทยา
นอกจากนี้ยังมีโบราณสถานอยู่ตั้งทางด้านหน้าของโรงเรียน คือ โบราณสถานวัดหลง ที่สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นพร้อมกับวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร โรงเรียนราชวิทยาลัย
จากการบันทึกบัญชีคุมเอกสารดังกล่าวทำให้สถาบันศึกษาแห่งหนึ่งเกิดความเข้าใจผิดในการตีความเอกสารหลักฐาน เมื่อพบเอกสารของโรงเรียนราชวิทยาลัยที่ใช้ชื่อว่า โรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ไปปะปน(เรียกว่าเอกสารโดด) อยู่ในกล่องของโรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยาซึ่งได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อ ปี 2458 โดยใช้สถานที่เดิมของโรงเรียนราชวิทยาลัยเป็นที่ตั้ง และเมื่อผู้ค้นคว้ารุ่นหลังมาพบเอกสารของ โรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยาในช่วงปี 2439 รวมอยู่กับเอกสารของโรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยา จึงหลงประเด็นและเกิดความเข้าใจผิดได้เหมารวมไปว่า โรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยานั้นเป็นโรงเรียนเดียวกับโรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ซึ่งโดยข้อเท็จจริงทั้งสองโรงเรียนนั้นหาได้มีประวัติเกี่ยวข้องกันเลยแม้แต่น้อย และผลจากการตีความผิดพลาดดังกล่าวนอกจากจะทำให้ประวัติการก่อโรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยาผิดเพี้ยนไปจากข้อเท็จจริงแล้ว ยังส่งผลให้ประวัติของสถาบันการศึกษาอีก 2 แห่ง คือ โรงเรียนฝึดหัดครูฝั่งตะวันตกและโรงเรียนฝึกหัดอาจารย์บ้านสมเด็จเจ้าพระยา แม้ต่อมาสถาบันการศึกษาเหล่านั้นได้ย้ายออกไปแล้ว ประวัติก็ยังพลอยถูกบิดเบือนไปด้วย และทำให้มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาที่มีอ้างว่าพัฒนาการมาจากสถาบันทั้ง 3 แห่งนั้นได้อ้างอิงประวัติต้นกำเนิดผิดไปถึง 19 ปี กลุ่มโรงเรียนบดินทรเดชา
โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เริ่มมีโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาขาขึ้นสืบเนื่องจากความประสงค์ของนักเรียนในโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เพิ่มขึ้น คุณหญิงลักขณา แสงสนิท ผู้อำนวยการโรงเรียนในขณะนั้น จึงดำริสถาปนาโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๒ ขึ้นในปี พ.ศ. 2533 ต่อมาในปี พ.ศ. 2535 กระทรวงศึกษาธิการได้พิจารณาจัดตั้งโรงเรียนเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถทรงเจริญพระชนมายุครบ 60 พรรษา จึงเปลี่ยนชื่อโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๓ ซึ่งประกาศจัดตั้งแล้วนั้นเป็นโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ บดินทรเดชา และได้มีการสถาปนาโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๔ ในปี พ.ศ. 2538 ต่อมาสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้พิจารณาความนิยมของผู้ปกครองที่นิยมส่งบุตรหลานเข้าศึกษาในโรงเรียนที่มีชื่อเสียงและมีแนวคิดที่จะขยายการศึกษาสู่พื้นที่ชานเมืองจึงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนบางกรวยเป็นโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) นนทบุรี ในปี พ.ศ. 2542 และโรงเรียนสมุทรพิทยาคมเป็นโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) สมุทรปราการ ในปี พ.ศ. 2551 โรงเรียนบ้านบางเทา
จึงได้สร้างศาลาการเปรียญขึ้นหลังหนึ่งมีโต๊ะเก้าอี้ จำนวน 30 ชุด แล้วติดต่ออำมาตย์ตรี ค้อ ฤกษ์ถลาง
ธรรมการอำเภอ ให้ย้ายไปเรียนที่ศาลาการเปรียญวัดเชิงทะเล ท่านรับเป็นผู้อุปการะ ทำให้วัดบางเทาไม่มีโรงเรียนมา 2 ปี
และมีมติให้เปิดโรงเรียนที่วัดบางเทาขึ้นอีก จึง ติดต่อกับพระธรรมธรฉุ้ย เจ้าอาวาสวัดบางเทา ขอเรียนในศาลาการเปรียญ โดยท่านเป็นผู้อุปการะและได้ทำการเปิดสอนขึ้นอีก เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2479 ในวันเปิดเรียนมีผู้ปกครองนำเด็กมาเรียน
22 คน ทางอำเภอได้ส่งนายลับ พรหมแดน ครูวัดเชิงทะเลมาเป็นครูใหญ่ ต่อมาสมัยนายเหงื่อม เครือแก้ว เป็นครูใหญ่ กิจการของโรงเรียนก้าวหน้านักเรียนมีปริมาณมากขึ้น จึงได้ติต่ขอความช่วยเหลือจากนางแร่ม พรหมโมบลบุญประสพ ซึ่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดภูเก็ต ได้ติดต่อขอเงินงบประมาณจากกรมสามัญศึกษา
เพิ่มอีก 3 งาน ได้ปลูกสร้างอาคารหลังแรก เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2501 แล้วเสร็จวันที่ 12 มกราคม 2502 และวันที่ 24 มิถุนายน 2502 ได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนจาก โรงเรียนวัดอนามัยเกษม เป็นโรงเรียนบ้านบางเทามีจำนวนนักเรียนมากขึ้น
จึงได้รับอนุมัติให้เปิดสอนชั้น ป. 7 ตั้งแต่ปีการศึกษา 2511
เครือแก้ว ซึ่งลาออกจากราชการ วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม แรกเริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2479 โดยได้มีการก่อตั้งโรงเรียนเล็กๆ แห่งหนึ่งชื่อ “โรงเรียนประถมอาชีพการช่างปั้น อำเภอเมือง มหาสารคาม” โดยความคิดเห็นของหลวงอังคณานุรักษ์ ข้าหลวงประจำจังหวัด รับนักเรียนที่จบประถมศึกษาปีที่ 4 เข้าเรียนหลักสูตร 2 ปี มีนาย เที่ยง ภวภูตานนท์ เป็นครูใหญ่ ต่อมาได้เปิดแผนกช่างจักสานและแผนกช่างเย็บผ้าขึ้นมาอีก 2 แผนก เรียกว่า ประโยคอาชีพศึกษาเบื้องต้น กำหนดหลักสูตรเท่าเดิม พ.ศ. 2480 ได้ยกฐานะเป็นโรงเรียนรัฐบาล สังกัดกรมวิชาการ ต้นปี พ.ศ. 2482 แผนกช่างจักสานและแผนกช่างปั้นได้ย้ายออกไปรวมกับแผนกช่างไม้ (ซึ่งเป็นวิทยาลัยเทคนิคมหาสารคามในปัจจุบัน) เหลือเพียงแผนกช่างเย็บ เสื้อผ้าแผนกเดียว และเปิดแผนกช่างทอผ้าขึ้นมาอีกแผนกหนึ่ง ใช้ชื่อว่า “โรงเรียนเย็บเสื้อผ้ามหาสารคาม” มีนายอุ่น ภวภูตานนท์ เป็นครูใหญ่ โรงเรียนไชยวานวิทยา
    โรงเรียนไชยวานวิทยา จึงได้ถือเอาวันที่  7  กรกฎาคม ของทุกปี เป็นวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียน สืบมา โดยโรงเรียนร่วมกับศิษย์เก่าและชุมชนบ้านค่ายเสรี ได้จัดกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ การร่วมทำบุญตักบาตร   ร่วมถวายภัตตาหารเช้าแด่พระสงฆ์ เป็นต้น เป็นประจำทุกปี  ต่อมาโรงเรียนได้เปลี่ยนมาสังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อ ปี พ.ศ. 2521   และผ่านการรับรองเป็น โรงเรียนต้นแบบ  ๑ อำเภอ ๑ โรงเรียนในฝัน ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ ) กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อ ปี พ.ศ. 2549 โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ๒
โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ๒ ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อแก้ปัญหาการรับนักเรียนของสหวิทยาเขตวิภาวดี (สังกัดกรมสามัญศึกษาเดิม) โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนที่เกินจำนวนจากโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2546 และรับนักเรียนปีการศึกษา 2546 เป็นปีแรก จำนวน 306 คน แต่เนื่องจากการก่อสร้างอาคารเรียนยังไม่เรียบร้อย จึงได้ฝากนักเรียนโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ๒ ให้เรียนที่โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัยไปก่อน จนกว่าอาคารเรียนถาวรและอาคารประกอบอื่นๆ จะแล้วเสร็จ ต่อมากรมสามัญศึกษาได้จัดสรรงบประมาณให้ เพื่อดำเนินการก่อสร้างอาคารเรียนแบบกึ่งถาวรจำนวน 2 หลัง ภายในพื่นที่ของโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ซึ่งการดำเนินการทั้งหมดตั้งแต่เริ่มต้นการรับสมัครนักเรียนจนถึงความเตรียม พร้อมทางด้านอาคารสถานที่ ได้รับความร่วมมือและสนับสนุนอย่างดียิ่งจาก นางลัดดา พร้อมมูล ผู้อำนวยการโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย และนางพรพิมล พรชนะรักษ์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการเป็นผู้ประสาน ตลอดจนคณะครูอาจารย์ทุกท่าน ท่าทอง
พ.ศ. 2446 เมืองกาญจนดิฐ ที่บ้านดอนได้เปลี่ยนชื่อเป็นเมืองไชยาจึงเอากาญจนดิฐมาแทนชื่ออำเภอกระแดะและในปี 2449 ย้ายศาลาว่าการมณฑลชุมพรมาตั้งที่เมืองไชยา (ที่บ้านดอน) โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
วัดชัยประสิทธิ์ หรือ วัดสะแก ซึ่งในปี พ.ศ. 2435 ยังเป็นวัดร้างอยู่ พระประสิทธิ์ได้มาบูรณะซ่อมแซมขึ้นใหม่ จึงขนานนามวัดใหม่ตามชื่อของท่านว่า "วัดประสิทธิ์" และในปี พ.ศ. 2439 ได้ทำการสอนปริญัติธรรมซึ่งมีกำหนดไม่แน่นอนและเป็นการสอนทางธรรมเสียมากกว่า ต่อมา ประมาณปี พ.ศ. 2442 พระยาหฤทัยราชเดช เจ้าเมืองชัยภูมิสมัยนั้นได้ตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นที่วัดชัยประสิทธิ์ โดยอาศัยศาลาการเปรียญเป็นห้องเรียน ได้แบ่งชั้นเรียนออกเป็นประโยค 1-2 ประโยค 1 มีชั้น ป.1 กับ ป.2 ประโยค 2 มี ป.3 กับ ป.4 เมื่อเรียนสำเร็จประโยค 2 (หากจะเทียบกับปัจจุบันก็คือ มัธยมศึกษาปีที่ 3) ปฐมอาจารย์แห่งโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลคือ อาจารย์เกิด มีตำแหน่งเป็นครูใหญ่ กับครูน้อยอีก 1 คนคือ อาจารย์คำ ต่อมาอาจารย์เกิดซึ่งเป็นครูใหญ่ได้ลาออกไปเป็นเสมียนมหาดไทยจังหวัดนครราชสีมา อาจารย์เปล่ง (ซึ่งเป็นพระภิกษุ) เป็นครูน้อยแทนอาจารย์คำ ขณะนั้นอาจารย์เปล่งครูใหญ่ได้เลื่อนตำแหน่งทางพระเป็นพระวินัยธรรม ประมาณปี พ.ศ. 2446 มีครูเพิ่มขึ้นอีก 3 คนคืออาจารย์หรั่ง อาจารย์จ้อย และนายดาบอิน เมือได้เป็นครู 1 ปีอาจารย์หรั่ง ขอลาออกไปเรียนต่อที่กรุงเทพมหานคร อาจารย์ทับเป็นครูน้อยแทนอาจารย์หรั่ง โรงเรียนชัยเกษมวิทยา
การก่อตั้งโรงเรียนชัยเกษมวิทยา
โรงเรียนชัยเกษมวิทยา เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลาง สังกัดกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เขตการศึกษา 5 เริ่มจัดตั้งปี 2534 โดยกำนันมนต์ชัย ผอูนรัตน์ ร่วมกับชาวบ้าน ตำบลชัยเกษม อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จัดเตรียมพื้นที่เพื่อตั้งโรงเรียน สภาพพื้นที่ครั้งแรกเป็นไหล่เขาสลับที่ลุ่มจำนวน 38 ไร่ มีคณะอาจารย์จากโรงเรียนทับสะแกวิทยาเป็นผู้บุกเบิกและมีนายอนุ ธีรานุวรรตน์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ฝ่ายวิชาการโรงเรียนทับสะแกวิทยา ได้รับคำสั่งแต่งตั้งจากกรมสามัญศึกษาให้ปฏิบัติหน้าที่ครูใหญ่โรงเรียนชัยเกษมวิทยา
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2535 กระทรวงศึกษาธิการได้อนุมัติจัดตั้งให้เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา นามว่า “ ชัยเกษมวิทยา” ซึ่งตรงกับโอกาสครบรอบ 100 ปี กระทรวงศึกษาธิการ ไชยา ยิ้มวิไล
ด้านครอบครัวสมรส กับ นางทิพย์สุดา ยิ้มวิไล มีบุตรชื่อ เอกลักษณ์ ยิ้มวิไล ผู้อำนวยการฝ่ายการตลาดและพัฒนาธุรกิจ บริษัท แบงคอก เมโทร เน็ทเวิร์คส์ จำกัด 
ศ.ไชยา ยิ้มวิไล สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี และปริญญาโท ด้านบริหารรัฐกิจ จากมหาวิทยาลัยโอไฮโอสเตต และระดับปริญญาเอก ด้านการบริหารรัฐกิจ จากมหาวิทยาลัยโกลด์เดนท์เกต (Gold Dent Gate) สวาสดิ์ ไชยคุณา
สวาสดิ์ ไชยคุณา เริ่มรับราชการเป็นอาจารย์ผู้สอนด้านวิศวกรรมไฟฟ้าสื่อสาร ที่ วิทยาลัยเทคนิคธนบุรี และ วิทยาลัยเทคนิคภาคพายัพ จนได้รับตำแหน่งผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคภาคพายัพ จังหวัดเชียงใหม่ ในระหว่างปี พ.ศ. 2506 - พ.ศ. 2515 และเป็นอธิการบดีวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา ระหว่างปี พ.ศ. 2518 - พ.ศ. 2527 นับเป็นอธิการบดีคนแรกของวิทยาลัย อำเภอคีรีรัฐนิคม
ร.ศ.107 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แบ่งเขตการปกครองทั่วราชอาณาจักรออกเป็นมณฑล โปรดให้รวมเมืองไชยา เมืองกาญจนดิษฐ์ และเมืองคีรีรัฐนิคมเข้าเป็นเมืองเดียวกันเรียกว่า "เมืองไชยา" ตั้งศาลากลางที่บ้านดอน รวมเมืองไชยา เมืองชุมพร และเมืองหลังสวนขึ้นเป็นมณฑลหนึ่งเรียกว่า "มณฑลชุมพร" ตั้งศาลามณฑลอยู่ที่เมืองชุมพร ต่อมาได้ย้ายศาลามณฑลมาตั้งที่บ้านดอน บริเวณเดียวกับศาลากลางเมืองไชยา ยกฐานะเมืองท่าทองเป็นอำเภอ เอาชื่อเมืองกาญจนดิษฐ์ให้เป็นชื่ออำเภอเรียกว่า "อำเภอกาญจนดิษฐ์" ลดฐานะเมืองไชยาเดิมเป็นอำเภอเรียกว่า "อำเภอไชยา" และลดฐานะเมืองคีรีรัฐนิคมเป็น อำเภอคีรีรัฐนิคม  โรงเรียนมารีวิทยา
โรงเรียนมารีวิทยา ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2503 โดยบาทหลวงสุเทพ นามวงศ์ อธิการโบสถ์อัครเทวดามีคาแอลในขณะนั้น โดยอัญเชิญพระนามของพระนางมารีย์พรหมจารี องค์พระแม่ผู้ศักดิ์สิทธิ์ของพระเยซูคริสตเจ้ามาเป็นชื่อของโรงเรียน เพื่อให้ชุมชนเมืองปราจีนบุรี มีสถานที่สำหรับให้บุตรหลานของคริสตชนและชนชาวพุทธอื่นได้ศึกษาเล่าเรียนทั้งภาควิชาการ และมีสถานที่สำหรับอบรมบ่มนิสัย ปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม เมื่อแรกเริมมีบาทหลวงสุเทพ นางวงศ์ และซิสเตอร์เกษร กิจทำ รับหน้าที่เป็นผู้จัดการและครูใหญ่  มวยไชยา
เมื่อการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องต้องมีอันล้มเลิก เนื่องมาจากศาลากลางถูกย้ายไปอยู่ที่บ้านดอน พระยาไชยาก็ไปเป็นเจ้าเมืองที่บ้านดอนดังที่กล่าวมาแล้วในตอนต้นรวมทั้งได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาไว้ที่อำเภอไชยาในปัจจุบันก็เกิดสนามมวยแห่งใหม่ขึ้นที่บริเวณสนามวัดพระบรมธาตุ เพราะในสมัยนั้นวัดพระบรมธาตุมีงานประจำปีในเดือน 6 ของทุกปี การจัดให้มีการชกมวยก็ขึ้นที่สนามแห่งนี้ด้วย โดยครั้งแรกชกบนลานดินเหมือนที่ศาลาเก้าห้อง ที่ตั้งสนามอยู่ระหว่างพระเวียนกับถนนที่ตัดผ่านหน้าวัด ซึ่งถนนที่ผ่านทุกวันนี้แต่สมัยนั้นยังไม่มีกำแพงแก้วเหมือนปัจจุบัน การชกและกติกาก็เหมือนที่ศาลาเก้าห้องทุกประการ จะต่างกันที่สนามวัดพระบรมธาตุมีการเก็บเงิน โดยใช้ปีกเหยี่ยว (ใบตาลโตนดผ่าซีกแล้วแล้วโน้มมาผูกติดกับก้านใบ) กั้นเป็นบริเวณสนามและเนื่องจากกีฬามวยเป็นที่สนใจของประชาชนโดยทั่วไป พระครุโสภณเจตสิการา (เอี่ยม) เห็นว่ามีหนทางที่จะเก็บเงินเป็นรายได้บำรุงวัด จึงดำริคิดสร้างเวทีมวยถาวรขึ้นที่สนามมวยแห่งนี้ โดยให้นายภักดิ์ ลำดับวงค์ เป็นผู้ออกแบบก่อสร้าง นายจอน แสงสิทธิ์ เป็นนายช่าง นายร่วง เชิงสมอ เป็นลูกมือช่าง และสร้างเสร็จในปี 2474 โดยท่านพระครูโสภณเจตสิการามเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ทั้งสิ้น ประมาณ 500 บาท อำเภอไชยา
เดิมอำเภอท่าฉางและอำเภอท่าชนะเคยรวมอยู่เป็นอำเภอเดียวกันกับอำเภอไชยา ต่อมาอำเภอท่าฉางแยกออกเป็นกิ่งอำเภอท่าฉาง และได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอท่าฉางเมื่อ พ.ศ. 2482 สำหรับอำเภอท่าชนะแยกออกเป็นกิ่งอำเภอท่าชนะเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2491 และต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอท่าชนะ เมื่อ วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2499 โรงเรียนชัยเกษมวิทยา
โรงเรียนชัยเกษมวิทยา (อังกฤษ: Chaikasem Wittaya School) (อักษรย่อ: ช.ษ., C.S.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาสหขนาดกลาง สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งโดย กำนันมนต์ชัย ผอูนรัตน์ ร่วมกับชาวบ้าน ตำบลชัยเกษม เกษม อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จัดเตรียมพื้นที่เพื่อตั้งโรงเรียน สภาพพื้นที่ครั้งแรกเป็นไหล่เขาสลับที่ลุ่มจำนวน 38 ไร่ มีคณะอาจารย์จากโรงเรียนทับสะแกวิทยาเป็นผู้บุกเบิกและมีนายอนุ ธีรานุวรรตน์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ฝ่ายวิชาการโรงเรียนทับสะแกวิทยา ได้รับคำสั่งแต่งตั้งจากกรมสามัญศึกษาให้ปฏิบัติหน้าที่ครูใหญ่โรงเรียนชัยเกษมวิทยา
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2535 กระทรวงศึกษาธิการได้อนุมัติจัดตั้งให้เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา นามว่า “ ชัยเกษมวิทยา” ซึ่งตรงกับโอกาสครบรอบ 100 ปี กระทรวงศึกษาธิการ
ปัจจุบันเปิดทำการสอนนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีนักเรียนชายจำนวน 251 คน นักเรียนหญิง 353 รวมทั้งสิ้น 604 คน มีครู-อาจารย์ 27 คน นักการ-ภารโรง 2 คน พนักงานขับรถ 1 คน
จากสภาพทั่วไปทางภูมิศาสตร์ ของตำบลชัยเกษม อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประชากรของตำบลชัยเกษม มีแหล่งที่อยู่และที่ทำมาหากินกระจัดกระจาย ทั้งจากการพิจารณาข้อมูลสารสนเทศขององค์การบริหารส่วนตำบล และสำนักงานสถิติจังหวัด ประจวบคีรีขันธ์ พบว่าสารสนเทศประชากรในตำบลชัยเกษม อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ส่วนใหญ่มีอาชีพทำไร่-ทำนา และรับจ้างทั่วไป ทั้งมีพื้นฐาน ความรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และมัธยมศึกษาตอนต้น เป็นส่วนมาก โรงเรียนแม่ทาวิทยาคม
โรงเรียนแม่ทาวิทยาคม เป็นโรงเรียนมัธยมแห่งแรกของ อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2517 โรงเรียนแม่ทาวิทยาคมจึงถือเอาวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2517 ของทุกปี เป็นวันสถาปนาโรงเรียน  โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2478 ภราดาเกลเมนต์ (บุญมี เกิดสว่าง) ได้ยื่นคำขอต่อกระทรวงศึกษาธิการรับรองวิทยฐานะ แต่เนื่องจากภาวะสงครามจึงถูกเพิกเฉย ต่อมาภราดาเซราฟิน ได้ยื่นคำร้องนี้อีกครั้ง เมื่อ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2489 คำร้องได้รับการพิจารณา พร้อมด้วยมีการตรวจโรงเรียน ทำให้โรงเรียนได้รับการรับรองวิทยฐานะเทียบเท่าโรงเรียนรัฐบาล ตั้งแต่ปีการศึกษา 2589 ในวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2490 และสามปีต่อมาได้เริ่มเปิดแผนกมัธยม ด้วยนักเรียนที่มีจำนวนมากขึ้นเอยๆจนโรงเรียนเดิมไม่สามารถรับนักเรียนได้ไหว จึงไปตั้งแผนกประถมที่ถนนช้างคลาน (ปัจจุบันคือโรงเรียนวชิรวิทย์ ฝ่ายประถม) ในปี พ.ศ. 2513 เทศบาลตำบลตลาดไชยา
ในสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี พ.ศ. 2312 กองทัพเมืองกรุงยกลงไปปราบก๊กเจ้าพระยานคร โปรดให้หลวงนายศักดิ์ ( เจ้าพระยาจักรีแขก) เป็นแม่ทัพ ยกทัพบกผ่านเมืองปะทิว เมืองชุมพร ชาวเมืองอพยพหนีเข้าป่าสิ้น แต่ยังมีนายมั่น คุมสมัครพรรคพวกเข้ามาอ่อนน้อมหาแม่ทัพ จึงได้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาแต่งตั้งให้นายมั่นเป็นพระชุมพร ให้กะเกณฑ์พลอาสาสมัครร่วมกับกองทัพหลวง ครั้นมาถึงเมืองไชยา ปลัดเมืองไชยารวบรวมไพร่พลเข้ามาสวามิภักดิ์แก่แม่ทัพเพื่อเข้าร่วมกองทัพด้วย เมื่อทรงทราบก็โปรดเกล้าฯ ตั้งให้หลวงปลัดเป็นพระยาวิชิตภักดี เจ้าเมืองไชยา ราชทินนามบรรดาศักดิ์ประจำตำแหน่ง เจ้าเมืองไชยา จึงมีชื่อเรียกว่า พระยาวิชิตภักดี ตั้งแต่นั้นมา  อำเภอไชยา
อำเภอไชยาเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร 614 กิโลเมตร ห่างจากบ้านดอนไปทางทิศเหนือ 38 กิโลเมตร ห่างจากฝั่งทะเลประมาณ 7 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้  เทศบาลตำบลตลาดไชยา
เข้าใจว่าหลังจากเมืองไชยาถูกพม่าทำลายเผาเมืองเสียหายยากที่จะปฏิสังขรณ์ จึงได้ย้ายที่ตั้งเมืองจากบ้านเวียง ไปตั้งใหม่ที่ ชายทะเลนอกค่าย ตำบลพุมเรียง เนื่องจากบริเวณปากคลองพุมเรียง มีบ้านผู้คนหนาแน่น เป็นท่าเรือทั้งเรือประมงและเรือค้าขาย จึงเป็น ชุมชนที่เจริญมานาน เพราะสะดวกต่อการติดต่อค้าขายและการคมนาคมกับหัวเมืองอื่นๆ อยู่ใกล้ทะเลมาก ห่างเพียงประมาณ 1 กิโลเมตร เท่านั้น และมีวัดเก่าอยู่ 2 – 3 วัด ที่สร้างมา ตั้งแต่สมัยอยุธยา คือ วัดรอ ( สมุหนิมิต) วัดโพธาราม เป็นต้น  ไชยา มิตรชัย
ครอบครัวไชยา มิตรชัย ทั้งพ่อแม่ปู่ย่าและตายาย ต่างก็เกี่ยวข้องกับวงการลิเกทั้งสิ้น โดยทั้งพ่อและแม่เป็นถึงพระเอกนางเอกลิเก แต่ครอบครัวมีฐานะยากจน เมื่ออายุได้ 4 – 5 ขวบก็ตามพ่อแม่ไปโรงลิเกบ้างแล้ว แต่เพราะความยากจน พ่อแม่จึงได้นำลูกชายไปฝากไว้กับหลวงพ่อฉบับ ขันติโก เจ้าอาวาสวัดสระแก้ว อ.ป่าโมก จ.อ่างทอง โดยในช่วงนั้น วัดแห่งนี้ดูแลเด็กกำพร้าและเด็กยากจนมากถึงราว 2 พันคน ขณะที่ตัวพ่อเองก็สมัครเป็นครูฝึกลิเกให้กับเด็กที่อยู่ที่นี่ ซึ่งตอนนั้นก็มีคณะลิเกเด็กอยู่หลายคณะ โดยทุกคณะต่างก็ใช้ชื่อเดียวกันหมดว่า “ ลิเกเด็กกำพร้า วัดสระแก้ว “ เมื่อโด่งดังขึ้นมาในภายหลัง หลายคนก็เลยคิดว่า ไชยา มิตรชัย เป็นกำพร้า ขณะที่ในความเป็นจริงโครงการรับเลี้ยงเด็กด้อยโอกาสของทางวัด มีชื่อเต็มว่า “ เด็กกำพร้าและเด็กยากจนวัดสระแก้ว “ แต่เมื่อจะขึ้นป้ายคณะลิเก มีการตัดทอนชื่อให้สั้นลงเพื่อการสะดวกในการเขียนป้าย โรงเรียนวชิรวิทย์
โรงเรียนวชิรวิทย์ เชียงใหม่ ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2540 จากแนวคิดของผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุกานดา ตปนียางกูร และนายวัชระ ตันตรานนท์ นักธุรกิจชาวจังหวัดเชียงใหม่ โดยได้รับความร่วมมือ สนับสนุนจากบุคลากรในแวดวงวิชาการ โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุกานดา ตปนียางกูร และคณะฯ เป็นที่ปรึกษาในการขออนุญาตเปิดการสอนเป็นโรงเรียนเอกชน สอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ประเภทสามัญศึกษา แบบสหศึกษา ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6  โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุพรรณบุรี
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุพรรณบุรี เป็นหนึ่งใน 9 โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสการจัด งานฉลองสิริราชสมบัติ ครบ 50 ปี ในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2539 จัดตั้งโดยกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ โดยถือเอาวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 เป็นวันสถาปนาโรงเรียน โรงเรียนบำรุงวิทยา
 ต่อมาในปี พ.ศ. 2449 ได้ย้ายมาเปิดที่อาคารของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ บริเวณห้างขายยาเฮงชุนตึ้ง  และร้านนาฬิกาจักรทอง นับเป็นโรงเรียนเอกชนแห่งแรกของจังหวัดนครปฐมเปิดรับนักเรียน ชาย-หญิง  ใช้ชื่อว่า "โรงเรียนบำรุงวิทยา"เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2449 (ค.ศ. 1906) จึงถือว่าวันที่ 2 กรกฎาคม เป็นวันก่อตั้งโรงเรียน โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์ (อังกฤษ : kanchanapisek wittayalai kalasin school) เป็นหนึ่งในกลุ่มโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย 9 โรงเรียน สร้างขึ้นมาเนื่องในวโรกาศที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 พรรษาในปี พ.ศ. 2539 โรงเรียนไชยาวิทยา
ในปีการศึกษา 2518 กรมสามัญศึกษามีนโยบายจัดตั้งโรงเรียนมัธยมประจำอำเภอ โดยตั้งขึ้นใน โรงเรียนไชยา ( ส.ฎ. 7 ) มีนายชำนาญ ศรแผลง เป็นอาจารย์ใหญ่ โรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา
โรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา (; อักษรย่อ: อสช, ACS) ก่อตั้งโดย ภราดาเทโอฟาน (ชิน บุณยานันทน์) วันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1944 (พ.ศ. 2487) และเป็นอันดับที่ 5 ใน 14 สถาบันของคณะภราดาเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย ปัจจุบันเปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาล 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เปิดสอนในระบบสหศึกษา รับทั้งนักเรียนประจำและไป-กลับ เทศบาลตำบลตลาดไชยา
สถานศึกษาในเขตตำบลตลาดไชยา ประกอบด้วยโรงเรียนมัธยมศึกษา 2 แห่ง โรงเรียนระดับประถมศึกษา 2 แห่ง และโรงเรียนระดับชั้นอนุบาล 1 แห่ง ประกอบด้วย
เนื่องจากตำบลตลาดไชยา เป็นเมืองโบราณที่มีความเจริญมานาน จึงมีศาสนสถานเป็นจำนวนมาก ในเขตตำบลตลาดไชยานั้น มีศาสนสถานหลายแห่งด้วยกัน ประกอบด้วยวัด 8 แห่ง มัสยิด 1 แห่ง สุสานจีน 1 แห่ง และกุโบร์ (สุสานมุสลิม) 1 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนไชยปราการ
โรงเรียนไชยปราการ ตั้งอยู่ที่ 99 หมู่ที่ 2 ถนนสายเชียงใหม่ – ฝาง ตำบลหนองบัว อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2503 ณ บริเวณป่าช้าเก่า ซึ่งประชาชน ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน นายอำเภอฝาง ผู้ช่วยศึกษาธิการอำเภอฝาง และคณะสงฆ์ในตำบลปงตำ (เดิม) ได้ร่วมมือกันตัดโค่นต้นไม้ปรับสนามจนเรียบใช้การได้ พร้อมกันนั้น นายโท ลีฬหาชีวะ ได้มอบที่ดินของตนสมทบอีก 3 ไร่ 2 งาน รวมเป็นเนื้อที่ 13 ไร่ 1 งาน 28 ตารางวา ขณะก่อตั้งเริ่มแรกได้ไปอาศัยเรียนที่ศาลาวักสุกาวาส (วัดแม่ขิ) เปิดสอนระดับ ม.1 – ม.3 (เทียบ ป.58 – ป.7) เดิมชื่อว่า “โรงเรียนมัธยมแม่ขิ” โรงเรียนรัชชประภาวิทยาคม
โรงเรียนรัชชประภาวิทยาคม ( Ratchaprapha Wittatykom School) (อักษรย่อ ร.ว.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประเภทสหศึกษา ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลบ้านเชี่ยวหลาน โรงเรียนรัชชประภาวิทยาคม ก่อตั้งเมื่อ วันที่ 30 พฤษภาคม 2527 
ปัจจุบันตั้งอยู่ที่ เลขที่ 383 หมู่ที่ 5 ถนน ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีเนื้อที่ 53 ไร่ ประกอบด้วยอาคารเรียน - หลัง - ห้องเรียน ในปี 2553 มีนักเรียน - คน เป็นผู้ชาย - คน และ เป็นผู้หญิง - คน และมีคณะครูและบุคลากรรวม - คน แบ่งเป็น ชาย- คน และ หญิง - คน
โรงเรียนรัชชประภาวิทยาคม ก่อตั้งเมื่อ วันที่ 30 พฤษภาคม 2527 อยู่บริเวณเทศบาลบ้านเชี่ยวหลาน เลขที่ 383 หมู่ที่ 5 ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี บนพื้นที่ 53 ไร่ โดยเริ่มเปิดรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษามัธยมศึกษาตอนต้น ปัจจุบันโรงเรียนโรงเรียนรัชชประภาวิทยาคม เปิดการเรียนการสอนมายาวนานกว่า 26 ปีตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2527 ถึงปัจจุบัน โรงเรียนรัชชประภาวิทยาคมมีผู้บริหารทั้งหมด 7 ท่าน สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทางราชการได้ตั้งโรงเรียนมัธยมขึ้น ณ จวนสมเด็จเจ้าพระยาขึ้นใหม่ เรียกว่า "โรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยา" เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2458 โดยมีตราประจำโรงเรียน คือ รูปเสมาสุริยมณฑล เพื่อเป็นเกียรติแด่สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ และสัญลักษณ์ดังกล่าวยังเป็นรากฐานสำคัญของสถาบันมาจนถึงปัจจุบัน หลังจากนั้น ได้มีการจัดตั้ง "โรงเรียนฝึกหัดครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา" ขึ้นอีกแผนก ภายหลังจึงยกระดับเป็น วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น สถาบันราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา และปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งมาเป็น มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ส่วนโรงเรียนมัธยมศึกษาบ้านสมเด็จเจ้าพระยาได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนสาธิตวิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา หรือ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ในปัจจุบัน[38] โรงเรียนไชยาวิทยา
รายนามตำแหน่งนายนิวัติ โสกรรณิตย์ผู้อำนวยการนางอรุณี คำสุวรรณรองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการนายนฤชาติ สุวรรณพรรองผู้อำนวยการฝ่ายธุรการ ไชยา (ภาพยนตร์)
ไชยา เป็นภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2550 เป็นเรื่องเกี่ยวกับศิลปะการต่อสู้มวยไชยา ซึ่งเป็นมวยคาดเชือกแบบเก่าแก่โบราณของ อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี โรงเรียนสุโขทัยวิทยาคม
 โรงเรียนสุโขทัยวิทยาคม เริ่มก่อตั้ง พ.ศ. 2441 บริเวณเหนือวัดราชธานี รับนักเรียนสหศึกษา ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 วันที่ 29 พฤษภาคม 2448 ย้ายไปเปิดใหม่บริเวณหลังตลาดธานี หรือบริเวณสนามเด็กเล่น เชิงสะพานพระร่วง วันที่ 26 สิงหาคม 2472 ย้ายไปเปิดใหม่บริเวณใต้วัดไทยชุมพล โดยย้ายเฉพาะนักเรียนชายไป ส่วนที่เดิมให้เป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดสุโขทัย คือ โรงเรียนอุดมดรุณีในปัจจุบัน ส่วนโรงเรียนสุโขทัยวิทยาคม เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดชาย รับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 พ.ศ. 2503 เปิดสอนชั้นเตรียมอุดมศึกษา แผนกวิทยาศาสตร์ และต่อมาได้ขยายเปิดสอนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย แผนกศิลปศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. 2506  โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รัชดา
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รัชดา ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2504 ในชื่อโรงเรียนประชาราษฎร์อุปถัมภ์ และได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รัชดา ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 ดังนั้นโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รัชดา จึงถือเอาวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 เป็นวันสถาปนาโรงเรียนและในวันดังกล่าวของทุก ๆ ปี จะมีการจัดงานและกิจกรรมต่าง ๆ เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียน อาทิเช่น การทำบุญเนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียน , การบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำโรงเรียน ,การบวงสรวงพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ,การแจกเหรียญที่ระลึกเนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียน เป็นต้น ไชยา มิตรชัย
นายสมศักดิ์ ใช้เวลารวบรวมและฝึกลิเกให้เด็กที่วัดแห่งนี้อยู่ 3 เดือน ก็นำไปแสดงให้หลวงพ่อพิจารณาว่าสมควรออกงานในฐานะลิเกของทางวัดได้หรือไม่ ซึ่งก็ปรากฏว่าผ่านได้ไม่ยาก และหนึ่งในสมาชิกคณะลิเกเด็กนี้ก็มีไชยา มิตรชัย ซึ่งตอนนั้นเรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และอายุแค่ 10 ขวบรวมอยู่ด้วย พร้อมกันนั้นก็ได้ตั้งชื่อลูกชายสำหรับใช้ในการแสดงว่า ไชยา มิตรชัย ซึ่งเป็นการเอาชื่อของ มิตร ชัยบัญชา กับ ไชยา สุริยัน สองพระเอกภาพยนตร์ชื่อดังของฟ้าเมืองไทยมาผสมกัน  ณปภพ ประมวญ
นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้ให้แง่คิดว่าการฝึกมวยไทยสำหรับเด็ก ควรเป็นเพื่อการฝึกป้องกันตัวมากกว่าการพนัน โดยให้มีการจัดการอย่างเป็นระบบและมีกติกาที่เหมาะสมใน พ.ศ. 2545 ณปภพและสมาชิกในชมรมได้ร่วมกันเผยแพร่มวยไชยาอย่างจริงจัง จนทำให้มีผู้คนรู้จักและศึกษามวยไชยามากขึ้น บรรดาศิษย์มวยไชยาจึงได้ประชุมร่วมกันเพื่อก่อตั้งมูลนิธิมวยไทยไชยา พร้อมดำเนินการจดทะเบียน ณ วันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2546 ซึ่งมีณปภพดำรงตำแหน่งประธานของมูลนิธิ โดยได้ทำการเผยแพร่ และอนุรักษ์มวยไชยา รวมถึงอาวุธไทยพิชัยยุทธ์ ในรูปแบบขององค์กรต่อไป เทศบาลตำบลตลาดไชยา
เมื่อวันที่ 26 กันยายน ร.ศ. 115 ( พ.ศ. 2439) สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย ได้ทำหนังสือกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จฯพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ทรงทราบว่าตามที่ได้มีกระแสพระราชดำริให้จัดหัวเมืองปักษ์ใต้ตอนเหนือเมืองนครศรีธรรมราชขึ้น คือเมืองชุมพร เมืองไชยา เมืองหลังสวน เมืองกาญจนดิษฐ์ และเมืองกำเนิดนพคุณ ( บางสะพาน) ทั้ง 5 หัวเมืองรวมเข้าเป็นมณฑลเทศาภิบาล เรียกว่า มณฑลชุมพร ดังนั้นเมืองในมณฑลชุมพรจึงคงมีเพียง 5 หัวเมือง ซึ่งพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นชอบตามที่สมเด็จฯ กรมพระยาดำรง ราชานุภาพดำเนินการไป นอกจากนี้ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายเมืองคีรีรัฐนิคม ซึ่งเคยเป็นเมืองขึ้นกับเมืองไชยา เพราะเหตุที่เมืองคีรีรัฐนิคมอยู่ฝ่ายน้ำริมข้างฝั่งทะเลตะวันออก ตั้งอยู่ริมลำน้ำ เมืองไชยา ไปมาถึงกันง่าย พร้อมทั้งโปรดเกล้าฯ ให้ยกเกาะสมุย ซึ่งเคยขึ้นกับเมืองนครศรีธรรมราช และเกาะพะงันซึ่งเคยขึ้นกับเมืองไชยา รวมเป็นอำเภอเดียวกัน ให้ไปขึ้นแก่เมืองกาญจนดิษฐ์ ซึ่งอยู่ใกล้กว่าเมืองอื่นสามารถเดินทางไปมาติดต่อกันได้สะดวกขึ้น ต่อมาเมื่อวันที่ 26 กันยายน ร.ศ. 118 ( พ.ศ. 2442) สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ทำหนังสือกราบบังคมทูล พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขอพระบรมราชานุญาต รวมเมืองกาญจนดิษฐ์กับเมืองไชยาเข้าเป็นเมืองเดียวกันเรียกว่า “ เมืองไชยา ” เนื่องจาก 2 เมืองนี้เป็นเมืองใกล้ชิดติดต่อกันและไม่ใหญ่เท่าใดนัก ขอให้หลวงวิเศษภักดีข้าหลวงว่าราชการเมืองไชยา รักษาราชการต่อไปทั้ง 2 เมือง โดยให้ไปตั้งศาลากลางที่บ้านดอนหรือเมืองกาญจนดิษฐ์ ( ตัวเมืองสุราษฎร์ธานีปัจจุบัน) ส่วนเมืองไชยาเดิมซึ่งย้ายไปตั้งที่ตำบลพุมเรียงนั้นให้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอพุมเรียงตามนามตำบล สาเหตุที่ให้คงชื่อเมืองไชยาไว้เนื่องจากทรงเห็นว่าเป็นเมืองประวัติศาสตร์สำคัญเก่าแก่มีชื่อเสียงเมืองหนึ่ง 
ในปีถัดมา สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยได้ทำหนังสือลงวันที่ 3 เมษายน ร.ศ. 119 ( พ.ศ. 2443) กราบบังคมทูลให้ทรงทราบว่าได้รับไปบอกพระยารัตนภักดี ข้าหลวงว่าราชการเมืองไชยาเสนอว่าในการที่จะรวมเมืองกาญจนดิษฐ์เป็นเมืองไชยานั้น ควรยกศาลเมืองไชยาไปรวมตั้งอยู่ที่บ้านดอน และยกอำเภอไชยาขึ้นเป็นศาลแขวง มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีของราษฎรตามพระธรรมนูญศาลหัวเมืองก็พอจะระงับกิจทุกข์สุขของราษฎรเรียบร้อยได้ และยกคลังเมืองไชยาไปรวมอยู่กับคลังอำเภอ บ้านดอน การรับเงินที่เมืองไชยาปีหนึ่งเกินกว่า 50,000 บาท การรักษาพระราชทรัพย์แต่แห่งเดียวเป็นที่มั่นคงขึ้นทั้งเป็นการง่ายในการเบิกจ่ายทำบัญชีทั้งปวง และขอให้ยกที่ว่าการเมืองใชยาไปรวมอยู่ที่บ้านดอนพลางก่อนจนกว่าจะได้จัดการก่อสร้างขึ้นที่ตำบลท่าข้าม ( อำเภอพุนพินในปัจจุบัน) ที่เมืองไชยานั้นให้ปลัดอยู่ประจำรักษาราชการ ส่วนผู้ว่า-ราชการเมืองนั้นจะได้ออกตรวจราชการต่างๆ ทั่วไปทั้งบ้านดอนและ ไชยา พระยารัตนเศรษฐีจึงได้มีหนังสือตอบไปยังหลวงวิเศษภักดีว่าให้รีบจัดการไปตามความเห็นของหลวงวิเศษภักดีไปพลางๆ ก่อน แต่การศาลเมืองไชยานั้นให้ปรึกษากับพระศรีสัตยารักษ์ ข้าหลวงพิเศษให้เป็นที่ตกลงกัน  โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)
พ.ศ. 2532 โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้รับคัดเลือกให้เป็น "โรงเรียนพระราชทานระดับมัธยมศึกษาขนาดใหญ่" ต่อมา พ.ศ. 2537 เป็นปี "กาญจนาภิเษก" ด้วยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุยเดชทรงครองศิริราชสมบัติครบรอบ 50 ปี และเป็นปีที่โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้ก่อตั้งมาครบรอบ 25 ปี ทายาทสกุลสิงหเสนี คณาจารย์ นักเรียน ผู้ปกครอง และศิษย์เก่า จึงได้ร่วมใจสร้างพิพิธภัณฑ์เจ้าพระยา บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) และในวันที่ 24 มิถุนายน 2539 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรง ประกอบพีธีเปิดพิพิธภัณฑ์ โรงเรียนไชยาวิทยา
โรงเรียนไชยาวิทยา เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาดังนี้ ม่านฟ้า ศิษย์ทรายทอง
ม่านฟ้า ศิษย์ทรายทอง หรือนายไชยันตร์ ไชยา เกิดเมื่อ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2525 สถิติการชก 1 ครั้ง แพ้ 1 โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์
ดำรงราษฏร์สงเคราะห์ (อักษย พระยาราชเดชดำรง” (ผล ศรุตานนท์) เมื่อ พ.ศ. 247เชียงราย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมัธยมศึกษาปีที่ 3 ต่อมาเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประเภทสหศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ตั้งอยู่ที่ 554 หมู่ 2 ถนเนินการให้แยกมาตั้ง ณ ที่ตั้งในปัจจุบัน ซึ่งเป็นคุ้มเจ้าหลวงเชียงราย พรรสมเด็จพระดับที่ 2 ของจังรีย6 ตะถมศึกษา ถึง ชั้นว ปัจรงราษฎร์อุตรกิจ ตำบลเวียง อำเภอเมือาเภทสถานศึกษาของรัฐที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน และเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดเชียงราย[1] [2] มีสถานะเป็นนิงเรียนดำรงษฎร์สงเคราะห์ก่อตั้งขึ้นโดระยาราชเดชดำรง” (ผล ศรุตานนท์) ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายคนที่ 11 (พ.ศ. 2460 - 2479) และราษฎรได้ดำงกับปีที่แปดในรัชกาลพระบาติบุคคลมหาชนปกเกล้าเจ้าอยู่หั กระทรวงศึกษาธิการโรสงเคราหวัดเชียงราย เป็นหน่วยงานราชการส่วนภูมิภาคของประเทศไทยณาเขต (เ ประรนทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีอายุแปดทศวรรษใน พ.ศ. 2556 ปัจจุบันมีอายุครบ 85 ปี โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ จัดกษามัธยมศึกษา เขต 36 สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนดำาษฎร์สงเคราะห์ แต่เดิมเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดหญิงมีชื่อว่า “บำรุงกุมารี” โดยเปิดสอนในสถานที่เดียวกับโรงเงเชียงราย จังหวัดเชียงราย
โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ก่อตั้งขึ้นโดย“พระยาราชเดชดำรง” (ผล ศรุตานนท์) ารศึกษาระดับมัธยมศึกษา รูปแบบสหศึกษา โดยเป็นสถานศึกษาของรัฐที่ตั้งขึ้นเป็นอันดับที่ 27 ของประเทศไทย อันดับที่ 10 ของภาคเหนือ และอันตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ[3] สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกเมื่อ พ.ศ. 2476 ตรงกับปีที่แปดในรัชกาลพระบาทม พ.ศ. 2476 “พรย่อ: ด.ส., D.S.) เป็นโรจุบันมีอายุ 85 ปีรัตนาจ้าหลวงน้อยเมืองไชย) ที่ถนนอุตรกิจ เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดเชียงราย “ดำรงราษฎร์สงเคราะห์”
โรงเรียนดำรงรรียนสามัคคีวิทยาคม ในชั้นเตรียมประยาโรงเ อำเภอไชยา
มวยไชยาเริ่มมีระเบียบแบบแผนชัดเจนที่ตำบลพุมเรียง โดยนายมาชาวกรุงเทพฯ มาบวชที่วัดทุ่งจับช้างและสอนวิชามวยให้แก่ผู้ที่สนใจ ต่อมาพระยาวจีสัตยารักษ์ (ขำ ศรียาภัย) เจ้าเมืองไชยาในเวลานั้นพาลูกศิษย์ขึ้นไปชกมวยหน้าพระที่นั่ง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ณ มณฑลพิธีท้องสามหลวง กล่าวว่าทำให้ พระยาประวัติสุทธิกรณ์ (เจริญ ตุลยานนท์) เห็นลีลาเชิงหมัดมวยถึงกับอ้าปากค้างเลยที่เดียว จนทำให้นายปล่อง จำนงทองได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหมื่นมวยมีชื่อ นอกจากนี้พระยาวจีฯ จัดให้มีการแข่งขันมวยในงานสมโภชพระบรมธาตุไชยาทุกปี บุตรธิดาของพระยาวจีฯ เช่น ชื่น ศรียาภัย เป็นผู้ส่งนักมวยจากไชยาขึ้นมาชกในกรุงเทพฯจนเป็นที่รู้จัก โรงเรียนบ้านบางเทา
โรงเรียนบ้านบางเทา ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2464 ซึ่งเรียนอยู่ในวัดบางเทา(วัดอนามัยเกษม) มีฐานะเป็น
โรงเรียนประชาบาล นายอำเภอสมัยนั้น เป็นผู้ก่อตั้งแต่ละสมัยมีครูสอนเพียงคนเดียวตามลำดับคือ 
1. นายหราบ 
2.นายดัด 
3.นายหนู 
4. พระภิกษุเกลื่อน 
5. นายรักษ์ อภิชาติ 
6. นายแดง สุนทรทิพย์ 
7. นายต้อง เศรษฐสิทธิ์ 
นักเรียนส่วนมากเป็นเด็กโต อายุประมาณ 13 - 14 ปีเรียนเฉพาะเด็กผู้ชาย โรงเรียนตาพระยา
โรงเรียนตาพระยาตั้งตามสถานที่ตั้งทัพของเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เพื่อเป็นศิริมงคล โรงเรียนตาพระยา สร้างขึ้นในปี 2513 โดยใช้อาคารเรียนชุมชนวัดตาพระยา (อนุบาลตาพระยา) เป็นสถานที่ และนายยง จรรยาดี เป็นรักษาการครูใหญ่ และในปี 2536 โรงเรียนได้เปิดการเรียนการสอนในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) โรงเรียนสุราษฎร์พิทยา
โรงเรียนสุราษฎร์พิทยา เป็นโรงเรียนสหศึกษาระดับมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 11 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ. 2445 เป็นโรงเรียนราษฎร์ชื่อ โรงเรียนกุมารีวิทยาลัย พ.ศ. 2485 ได้มีโรงเรียนราษฎร์เปิดขึ้นอีกหนึ่งโรงชื่อ โรงเรียนบำรุงดรุณี ต่อมารัฐได้รวมโรงเรียนทั้งสองเข้าด้วยกันและตั้งชื่อใหม่ว่า โรงเรียนมณฑลสุราษฎร์ธานี ต่อมาได้แยกนักเรียนหญิงไปเรียนที่อาคารใหม่จึงตั้งชื่อใหม่ว่า โรงเรียนสตรีสุราษฎร์ธานี และในพ.ศ. 2521 โรงเรียนสตรีสุราษฎร์ธานี ได้เปิดรับนักเรียนชายเข้าศึกษาในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 จึงได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งหนึ่งเป็น โรงเรียนสุราษฎร์พิทยา จนถึงทุกวันนี้ โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล () เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดชัยภูมิ เปิดสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลายแบบโรงเรียนสหศึกษา และเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ คำว่า ชัยภูมิภักดีชุมพล มาจากคำสองคำคือ "ชัยภูมิ" คือชื่อจังหวัดอันเป็นที่ตั้งของโรงเรียน และ "ภักดีชุมพล" มาจากบรรดาศักดิ์ของเจ้าเมืองคนแรกของจังหวัดชัยภูมิ หรือ พระยาภักดีชุมพล โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลก่อตั้งขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งพระองค์ทรงมีพระราชการะแส "อนุโมทนา" กับการก่อตั้งโรงเรียนซึ่งปัจจุบันในวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2445 โรงเรียนจึงถือให้วันที่ 25 ธันวาคมของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปณาโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล ปัจจุบันพระราชกระแสต้นฉบับได้เก็บรักษาไว้ที่ พิพิธภัณฑ์โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลและท้องถิ่น ศูนย์เรียนรู้ไทยภัณฑ์ พร้อมด้วยเอกสารการรับบริจาคเงินเรี่ยรายในปี พ.ศ. 2444  โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย
พ.ศ. 2448 - 2484
ในแผ่นดิน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศพระบรมราชโองการจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นตามมณฑลต่าง ๆ โดยทั่วกัน ยึดแบบอย่างของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยโรงเรียนหลวงแห่งแรกของประเทศไทย (จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2425) ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลในพระองค์ที่มีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง โรงเรียนหลวงขึ้นนี้ เพราะพระองค์มีพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ ดังปรากฏในพระราชหัตถเลขา ความตอนหนึ่งว่า  โรงเรียนวิสุทธรังษี
1 มิถุนายน พ.ศ. 2447 ได้ประกาศตั้งโรงเรียนขึ้น ณ วัดไชยชุมพลชนะสงคราม (วัดใต้) เปิดสอน 2 ขั้น คือขั้นเบื้องแรก เป็นชั้นมูลศึกษา กับขั้นเบื้องต้น เป็นชั้นประถมศึกษา โดยใช้ศาลาการเปรียญของวัดไชยชุมพลชนะสงคราม (วัดใต้) เป็นสถานที่สอน โดยนักเรียนปีแรกมีนักเรียนทั้งหมด 54 คน มีครูผู้สอน 1 คน คือ พระภิกษุเจียม สิทธิสร เป็นครูใหญ่และครูผู้สอน ต่อมาในวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2449 พระภิกษุเจียม สิทธิสร ได้ลาออก พระวิสุทธิรังษี (เปลี่ยน อินฺทสโร) เจ้าอาวาสวัดไชยชุมพลชนะสงคราม (วัดใต้) จึงได้แต่งตั้งให้พระก้าน นาคะพันธ์ (ต่อมาได้เลื่อนเป็นเจ้าคุณ พระครูวัตตสารโสภณ) เป็นครูใหญ่และครูผู้สอนแทนพระภิกษุเจียม สิทธิสร  โรงเรียนมัธยมพัชรกิติยาภา 3 สุราษฎร์ธานี
ในปี พ.ศ. 2532 กระทรวงศึกษาธิการ จัดตั้งเป็นโรงเรียนใหม่ชื่อ "โรงเรียนขุนทะเลบวรวิทย์ " ประกาศเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2532  สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯสยามมกุฎราชกุมารทรงสนพระทัย ทางด้านการศึกษาโดยได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เพื่อสมทบทุนสร้างโรงเรียนที่ห่างไกล 6 แห่ง ในส่วนภูมิภาคของประเทศ กระทรวงศึกษาธิการจึงได้ถวายโรงเรียนขุนทะเลบวรวิทย์ เป็นโรงเรียนแห่งหนึ่งในโครงการพระราชดำริ  โดยได้รับพระราชทานชื่อ"โรงเรียนมัธยมวัชเรศร" เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2532  มีนางสลวย ลาภชูรัต  เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน ในสมัยนั้น โรงเรียนบำรุงวิทยา
โรงเรียนบำรุงวิทยา มูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย จัดการศึกษาเพื่อเป็นพยานความรักของพระเยซูคริสต์ โดย  ศาสนาจารย์อัลเฟรดดีฮัดสันและ ศาสนาจารย์เพอร์ซี  แอล เอ คล้าร์ค มิชชันนารีคณะคริสตจักรของพระคริสต์แห่งประเทศสหราชอาณาจักร   ณ บริเวณตำบลนครชุมน์ อำเภอบ้านโป่ง  จังหวัดราชบุรี  เมื่อ พ.ศ. 2446 (ค.ศ. 1903) ซึ่งชาวบ้านในขณะนั้นเรียกว่า "โรงเรียนฝรั่งดงตาล" มวยไชยา
มวยไชยา เป็นศิลปะมวยไทยประจำถิ่นอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีชื่อเสียงมากสมัยรัชกาลที่ 5 - 6 จนมีนักมวยจากไชยาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหมื่นมวยมีชื่อ โรงเรียนไชยาวิทยา
รายนามผู้อำนวยการวาระการดำรงตำแหน่งนายชำนาญ ศรแผลงพ.ศ. 2518 - พ.ศ. 2528นายเดโช นาคทองคงพ.ศ. 2528 - พ.ศ. 2531นายผจญ จวนใจพ.ศ. 2531 - พ.ศ. 2531นายสุวัฒน์ ใจสมุทรพ.ศ. 2531 - พ.ศ. 2535นายวิจารณ์ คุ้มไทยพ.ศ. 2535 - พ.ศ. 2541นายยงยุทธ เชื้อบ่อคาพ.ศ. 2541 - พ.ศ. 2549นายอภินันท์ หมันหลินพ.ศ. 2549 - พ.ศ. 2553นายไพโรจน์ ทองนาพ.ศ. 2553 - พ.ศ. 2555นายสุเทพ เทโหปการพ.ศ. 2555 - พ.ศ. 2557นายสมยศ กระจ่างแจ้งพ.ศ. 2557 - พ.ศ. 2558นายนิวัติ โสกรรณิตย์พ.ศ. 2558 - ปัจจุบัน โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม
โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม (ย่อ: ส.ว.ค.) ชื่อเดิม โรงเรียนประจำจังหวัดเชียงรายสามัคคีวิทยาคม เป็นหน่วยงานราชการส่วนภูมิภาคของประเทศไทย ประเภทสถานศึกษาของรัฐที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน และเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดเชียงราย มีสถานะเป็นนิติบุคคลมหาชนตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 36 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 
โรงเรียนสามัคคีวิทยาคมก่อตั้งขึ้นโดยพระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (ศุข ดิษยบุตร) ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เมื่อ พ.ศ. 2451 ตรงกับปีที่ 41 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีอายุครบหนึ่งศตวรรษใน พ.ศ. 2551 จัดเป็นสถานศึกษาของรัฐซึ่งตั้งขึ้นเป็นอันดับที่ 15 ของประเทศไทย อันดับที่ 4 ของภาคเหนือ และอันดับที่ 1 ของจังหวัดเชียงราย ปัจจุบัน จัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษา รูปแบบสหศึกษา และเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ เฉิด สุดารา
มาสเตอร์เฉิด สุดารา เข้าศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญตั้งแต่ชั้นมูลจนจบ ม.8 มีหมายเลขประจำตัว 6035 หลังจากจบไป ก็ได้เข้ามาสอนอยู่ในโรงเรียนอัสสัมชัญ ด้วยความที่เป็นครูโรงเรียนอัสสัมชัญในระยะเวลาอันยาวนาน บวกกับเป็นครูที่ได้ทำกิจกรรมร่วมกับนักเรียนอยู่บ่อย ๆ โดยเฉพาะด้านกีฬา ม.เฉิด เป็นโค้ชทีมบาสเกตบอลและทีมฟุตบอลของโรงเรียน จึงทำให้นักเรียนเก่าเป็นจำนวนมากรู้จักท่านดี จนเมื่อปี พ.ศ. 2508 ม.เฉิด ก็ได้ออกจากโรงเรียนอัสสัมชัญ และได้ก่อตั้งโรงเรียนสยามวิทยา ขึ้น โดยดำรงตำแหน่งผู้จัดการโรงเรียน ถึงอย่างไรก็ตามปัจจุบันโรงเรียนแห่งนี้ก็ได้ยุติการสอนลงแล้ว โรงเรียนสันติวิทยาสรรพ์
โรงเรียนสันติวิทยาสรรพ์ ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2522 ณ บริเวณที่ดินสาธารณประโยชน์บ้านพวยเด้ง ปัจจุบันมีเนื้อที่ทั้งหมด 216 ไร่ 40 ตารางวา โดยการจัดตั้งโรงเรียนเริ่มตั้งแต่ปี 2519 แต่พึ่งได้รับการจัดตั้งในปี 2522 โดยในปี พ.ศ. 2519 ชาวบ้านตำบลโนนปอแดง ตำบลท่าช้างคล้อง และตำบลโนนป่าซาง มีแนวคิดในการขอจัดโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำตำบลให้ลูกหลานได้เรียนใกล้บ้าน แต่ยังไม่มีข้อยุติเกี่ยวกับที่จัดตั้ง ต่อมาในปี พ.ศ. 2521 สภาตำบลท่าช้างคล้องได้มีมติมอบที่ดินสาธารณประโยชน์บ้านพวยเด้ง ซึ่งเดิมเป็นที่เลี้ยงสัตว์ในโรงเรียน ประมาณ 150 ไร่ และชาวบ้านช่วยกันบริจาคทรัพย์ แรงงานปรับสถานที่และก่อสร้างอาคารชั่วคราว 1 หลัง เป็นอาคารไม้ชั้นเดียว หลังคามุงหลังกะสี ขนาด 2 ห้องเรียนหลังจากนั้นสภาตำบลท่าช้างคล้อง และตำบลโนนป่าซาง ได้ดำเนินการก่อตั้งเป็นโรงเรียนประจำตำบลท่าช้างคล้อง หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2522 กรมสามัญศึกษาได้อนุมัติให้โรงเรียนสันติวิทยาสรรพ์ ทำการเปิดสอนระดับชั้นมัธยาศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2522 ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง ตั้งโรงเรียนรัฐบาลประกาศ ณ วันที่ 9 มีนาคม 2522 และในปีนี้ นายประสิทธิ์ พจนธารี รักษาการในตำแหน่งครูใหญ่ ได้ขอรับบริจาคที่ดินเพิ่ม รวมเนื้อที่ทั้งหมด 216 ไร่ 40 ตารางวา โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
ในวันที่ ๒๗ ธันวาคม ร.ศ. ๑๒๑ พระยาวุฒิการบดี ได้แจ้งเรื่องผ่านทางกรมราชเลขานุการด้วยหนังสือ ที่ 67 / 2029 ความว่า โรงเรียนสุราษฎร์ธานี
โรงเรียนสุราษฎร์ธานี มักจะเรียกกันด้วยชื่อสั้น ๆ ว่า "โรงเรียนจังหวัด" ใช้อักษรย่อ "ส.ธ." ก่อตั้งชั้นในปีพ.ศ. 2450 ณ.บริเวณวัดธรรมบูชา ต.ตลาด อ.เมืองสุราษฎร์ธานี จ.สุราษฎร์ธานี ในปัจจุบัน โดยในระยะแรกใช้อักษรย่อว่าส.ฎ.1 โดยตราบถึงปัจจุบันได้แบ่งเป็นสามยุค คือยุคดอนเลียบ ยุคดอนครูรุ่ง และยุคดอนนกในปัจจุบัน โดยหลังจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่6) ได้โปรดเกล้าให้เปลี่ยนชื่อ เมืองไชยา เป็น สุราษฎร์ธานี และ เปลี่ยนชือมณฑลชุมพร เป็น มณฑลสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2485 ได้ใช้ชื่อโรงเรียนว่า โรงเรียนตัวอย่างมณฑลสุราษฎร์ธานี และใน พ.ศ. 2469 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีเป็นโรงเรียนรัฐบาลสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 11 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และตอนปลาย แบบสหศึกษา ตั้งอยู่เลขที่ 88 ถนนดอนนก ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี บนเนื้อที่ประมาณ 35 ไร่ จำนวนห้องเรียน 72 ห้อง โรงเรียนสุราษฎร์ธานี มีที่มาสืบต่อจากโรงเรียนประถมศรีสวัสดิ์มงคล ซึ่งตั้งอยู่ในวัดธรรมบูชา (วัดเลียบ) มีพระสอน โสภโณ เป็นครูใหญ่ จากหลักฐานปรากฏว่า เดือนสิงหาคม 2450 พระมหาวรรณ (สกุลมันตราภรณ์) กับเจ้าอธิการกลับ (สกุลปาลิต) ได้สร้างอาคารถาวรขึ้นหลังหนึ่ง ด้วยทุนทรัพย์ ของผู้มีจิตศรัทธากับการศึกษา (รื้อลงในปี พ.ศ. 2499 เพราะทรุดโทรมมาก) เดือนมิถุนายน 2451 กระทรวงธรรมการ ได้ส่งขุนประกาศวุฒิสาร มาเป็นข้าหลวงธรรมการประจำมณฑลชุมพรคนแรก เพื่อดำเนินการ จัดการศึกษา ให้เข้าระเบียบแผนใหม่ ขุนประกาศวุฒิสารจึงจัดให้อาคารที่ พระมหาวรรณกับเจ้าอธิการกลับสร้างไว้ เป็นโรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร โดยได้แยกนักเรียนชั้นสูงมาเรียน บนอาคารเรียนที่สร้างใหม่ มีนายเฟื่อง ตุวินันท์ ผู้ช่วยข้าหลวงธรรมการ มณฑลชุมพร ทำการแทนครูใหญ่ 18 พฤษภาคม 2452 กระทรวงธรรมการ ได้ส่ง นายเปลื้อง อายณโยธิน มาเป็นครูใหญ่โรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร มีหน้าที่ดูแลโรงเรียนประถมศรีสวัสดิ์มงคลและ โรงเรียนศรีสุพรรณดิษฐ์ ซึ่งตั้งอยู่ที่วัดพระโยค มีขุนศรเกษตรศึกษากร (รุ่ง ศรเก๎ษตริน Sarakshetrin) เป็นครูใหญ่ 10 กรกฎาคม 2457 ได้ย้ายนักเรียนโรงเรียนศรีสุพรรณดิษฐ์และโรงเรียนประถมศรีสวัสดิ์มงคล มารวมกับโรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร 19 กรกฎาคม 2458 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนนามมณฑลสุราษฎร์ และเปลี่ยนนามเมืองไชยาเป็น สุราษฎร์ธานี ดังนั้นชื่อโรงเรียน จึงได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนตัวอย่างมณฑลสุราษฎร์ และต่อมาเปลี่ยนเป็น โรงเรียน ประจำมณฑลสุราษฎร์ พ.ศ. 2459 ได้รวมโรงเรียนบำรุงดรุณี และโรงเรียนกุมารีวิทยาเข้ามาร่วมด้วย โรงเรียนประจำมณฑลสุราษฎร์จึงกลายเป็นโรงเรียนสหศึกษา 1 เมษายน 2469 ทางราชการประกาศยุบมณฑลสุราษฎร์ เป็นจังหวัดสุราษฎร์ธานี ชื่อโรงเรียนจึงเปลี่ยนเป็น โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2485 โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีได้จัดการเรียนใหม่ โดยแยกนักเรียนหญิงไปเรียน ที่โรงเรียนสตรีประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี และนักเรียนชายไปเรียนที่โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2499 โรงเรียนได้ขยายถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในรูปแบบสหศึกษา ใช้ชื่อว่า "ขั้นเตรียมอุดมศึกษาแผนกวิทยาศาสตร์" พ.ศ. 2507 ย้ายโรงเรียน มาตั้งที่ ถนนดอนนก สถานที่ตั้งในปัจจุบัน โรงเรียนสอาดเผดิมวิทยา
โรงเรียนสอาดเผดิมวิทยา ได้รับการก่อตั้งโดย "พระยาพิพิธอำพลวิมลภักดี (เผดิม อังศุสิงห์)" อดีตเจ้าเมืองชุมพรร่วมกับพ่อค้า ข้าราชการ และประชาชนในจังหวัดชุมพร เพื่อเป็นสถานศึกษาของเยาวชนจังหวัดชุมพร และเป็นอนุสรณ์แด่ "ท่านผู้หญิงพิพิธอำพลวิมลภักดี (สอาด อังศุสิงห์)" โดยได้รับพระราชทานนามโรงเรียนว่า "โรงเรียนสอาดเผดิมวิทยา" และมีที่ตั้งอยู่ที่ถนนปรมินทรมรรคา ตำบลท่าตะเภา อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร (ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของโรงเรียนอนุบาลชุมพร) โรงเรียนได้เริ่มทำการสอนเมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2467 โดยรับนักเรียนแบบสหศึกษาในระดับชั้นเตรียมประถมศึกษา และรับนักเรียนสตรีในระดับชั้นมัธยมศึกษา โรงเรียนไชยาวิทยา
ตามความเชื่อของศาสนาพุทธลัทธิมหายาน นิยมสร้างรูปพระโพธิสัตว์เป็นที่เคารพบูชา เพราะเชื่อกันว่าพระโพธิสัตว์มีหน้าที่ช่วยเหลือ เป็นผู้ให้แสงสว่าง และผู้สอนพระธรรม แต่ก็ยังมีลักษณะทางโลกประกอบด้วย การสร้างสมัยแรก ๆ เกิดขึ้นในประเทศอินเดีย นิยมสร้างให้มีลักษณะเป็นแบบกษัตริย์ ต่อมาได้สร้างให้มีลักษณะเป็นนักบวชมากขึ้น มีแต่ชฎามงกุฎเท่านั้นที่เหมือนกัน จากนั้นได้มีวิวัฒนาการในเรื่องเครื่องประดับตกแต่งมากขึ้น มี ๒ กรบ้าง ๔ กรบ้าง วิธีสังเกตว่าเป็นพระโพธิสัตว์จากพระพุทธรูปองค์เล็กเหนือศิวาภรณ์และถือดอกบัว ส่วนพระโพธิสัตว์ศรีอริยเมตไตรยจะมีสถูปหรือเจดีย์องค์เล็ ก ๆ เหนือศิวาภรณ์และถือดอกบัว โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม
พ.ศ. 2551 มีอายุครบหนึ่งร้อยปีแห่งการจัดตั้ง มีงานฉลองใช้ชื่อว่า “ร้อยใจ ร้อยไมตรี 100 ปี สามัคคีวิทยาคม พ.ศ. 2551” และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานนามอาคารร้อยปีว่า “อาคารเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550” โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเปิดอาคารในวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ปีนั้น โรงเรียนเทพมงคลรังษี
โรงเรียนเทพมงคลรังษี ประกาศจัดตั้งเป็นโรงเรียนเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2517 โดยถือจากการริเริ่มของ พระเดชพระคุณ พระเทพมงคลรังษี (ดี พุทธโชติ) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทวสังฆารามและอดีตเจ้าคณะจังหวัดกาญจนบุรี ที่ได้เห็นความยากลำบากของผู้ปกครองเมื่อเด็กจบชั้นประถมศึกษาแล้ว เพราะโรงเรียนประจำจังหวัดอยู่ไกลจากชุมชนมาก และโรงเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาที่มีอยู่ก็รับเด็กเข้าเรียนได้ไม่หมด ท่านจึงมีความคิด ที่จะให้มีโรงเรียนมัธยมศึกษาในวัดเทวสังฆารามขึ้น จึงได้ดำเนินการจัดหาที่ดินที่ติดกับวัด เพื่อเป็นที่ตั้งโรงเรียน และเนื่องจากโรงเรียนการช่างกาญจนบุรีที่ตั้งอยู่ในวัด มีโครงการจะย้ายออกไปตั้งในสถานที่ใหม่ ดังนั้น จึงได้ที่ดินรวมทั้งอาคารต่างๆ เพื่อเป็นที่ตั้งของโรงเรียนมัธยมศึกษา ตามเจตนา ไชยา (ภาพยนตร์)
เรื่องราวเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2520 เปี๊ยก (อัครา อมาตยกุล) สะหม้อ (สนธยา ชิตมณี) และเผ่า (ธวัชชัย เพ็ญภักดี) เป็นเพื่อนรักกันมาตั้งแต่เด็ก ทั้งสามเป็นนักมวยไทยไชยา ซึ่งวันหนึ่งค่ายมวยที่สังกัดอยู่เกิดเลิกกิจการลง ทั้งสามจึงเดินทางเข้ากรุงเทพฯ เพื่อตามหาความฝัน ที่จะได้เป็นนักมวยไทยที่มีชื่อเสียงซึ่งเปี๊ยก ไม่ประสบความสำเร็จในการชกมวย จึงตัดสินใจไปแข่งมวยเถื่อนหลังจากนั้นเปี๊ยกและสะหม้อได้เข้าไปเป็นลูกน้องของผู้มีอิทธิพล ส่วนเผ่าได้ไปเข้าค่ายมวยและขึ้นชกที่เวทีราชดำเนินก่อนโด่งดังในเวลาต่อมา เปี๊ยกและสะหม้อได้ร่วมมือกันฆ่าครูของเผ่าที่ป่าช้าก่อนที่เปี๊ยกจะโดนตำรวจจับในเวลาต่อมาและระหว่างที่จะย้ายเปี๊ยกไปคุมขังที่อื่นสะหม้อได้เข้ามาช่วยเปี๊ยกหนีและหลังจากที่เปี๊ยกขับรถหนีไปสะหม้อได้โดนฝรั่งกลุ่มที่เป็นนายหน้านักมวยฆ่าแต่สะหม้อเอาระเบิดติดกับตัวแล้วรถก็ระเบิด ในวันนี้เผ่าต้องลงชิงแชมป์กับนักมวยฝรั่งซึ่งเปี๊ยกได้มาที่สนามและฆ่าผู้มีอิทธิพลลงหลังจากนั้นจึงโดนตำรวจยิงก่อนตายเผ่าซึ่งได้แชมป์มาได้เข้ามาหาเปี๊ยกโดยศรีไพร ซึ่งเป็นภรรยาของเป๊ยกก็มาด้วยในนิตยสาร ฟิล์มแมกซ์ มีนักวิจารณ์ร่วมให้ดาว "ไชยา" ทั้งหมด 11 คน รวม 31 ดาว เฉลี่ยเท่ากับ 2.82 ดาว (จากคะแนนเต็ม 4 ดาว) โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
วัดชัยประสิทธิ์ หรือ วัดสะแก ซึ่งในปี พ.ศ. 2435 ยังเป็นวัดร้างอยู่ พระประสิทธิ์ได้มาบูรณะซ่อมแซมขึ้นใหม่ จึงขนานนามวัดใหม่ตามชื่อของท่านว่า "วัดประสิทธิ์" ในสมัยของพระหฤทัยราชเดชโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลได้ก่อตั้งขึ้นในนามโรงเรียนวัดประสิทธิ์เมื่อปี พ.ศ. 2442 โดยใช้ศาลาการเปรียญวัดประสิทธิ์เป็นอาคารโดยเปิดสอนกุลบุตร กุลธิดา ในระดับการศึกษาตามที่ทางราชการกำหนด ซึ่งนับได้ว่า "โรงเรียนวัดประสิทธิ์" (วัดชัยประสิทธิ์ในเวลาต่อมา) เป็นชื่อโรงเรียนชื่อแรก และเป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกในจังหวัดชัยภูมิ ณปภพ ประมวญ
ในปี พ.ศ. 2556 ณปภพได้ก่อตั้งสมาคมมวยไทยไชยา และดำรงตำแหน่งประธานสมาคมมวยไทยไชยา โรงเรียนศรีนครมูลนิธิ
ประวัติโรงเรียนศรีนครมูลนิธิในปี พ.ศ. 2467 ท่านซีกิมหยง คหบดีต้นตระกูล "ฉัยยากุล" ได้อุทิศที่ดิน 1,000 ตารางเมตร บริเวณสี่แยกถนนธรรมนูญวิถี ตัดกับถนนเสน่หานุสรณ์ ให้กับคณะกรรมการตัวแทนชาวจีน ในเมืองหาดใหญ่เพื่อจัดตั้งโรงเรียนขึ้นชื่อโรงเรียน "จงฝายิฉิน" แต่ถูกปิดกิจการในปี พ.ศ. 2477 ต่อมาปี พ.ศ. 2478 ท่านขุนนิพัทธ์ จิระนคร ต้นตระกูล "จิระนคร" ได้ร่วมกับคณะกรรมการเปิดโรเรียนอีกครั้งหนึ่ง และในปี พ.ศ. 2481 ก็ถูกทางการสั่งปิดอีก ปีเดียวกันนั้นคณะศิษย์เก่าโรงเรียนจงฝายิฉิน ได้ร่วมกันดำเนินการให้โรงเรียนได้เปิดสอนอีก โดยเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น "จุงฝาเยี่ยเสี้ยว" เปิดสอนภาคค่ำต่อมาเปลี่ยนเป็นภาคกลางวันโรงเรียนเริ่มเป็นที่นิยมของชาวหาดใหญ่ทำให้สถานที่คับแคบท่านซีกิมหยงจึงได้อุทิศที่ดินให้อีก 1 แปลง เนื้อที่ 17 ไร่ 2 งาน 25 ตารางวา บริเวณถนนธรรมนูญวิถีซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงเรียนในปัจจุบัน
โรงเรียนจุงฝาเยี่ยเสี้ยวจึงย้ายมาสถานที่ใหม่ เปลี่ยนชื่อเป็น "ศรีนครมูลนิธิ" มีคุณกี่ จิระนคร คุณเอกศักดิ์ องค์สกุล และคุณเช็งจือ ลือประเสริฐ บริหารงานร่วมกับคณะกรรมการจากสมาคมจีน 5 สมาคม คือ แต้จิ้ว ฮากกา ฮกเกี้ยน ไหหลำ กวงสิว ได้ร่วมทุนสร้างอาคารขนาด 30 ห้องเรียนขึ้น 1 หลังแต่โรงเรียนก็ต้องปิดกิจการอีกครั้ง เนื่องจากปฏิบัติไม่สอดคล้องกับนโยบายของรัฐ จึงถูกถอนใบอนุญาตในปี พ.ศ. 2496 
ปี พ.ศ. 2512 คุณเผชิญ ลีลาภรณ์ ร่วมกับสมาคมศิษย์เก่าศรีนคร ได้ซื้อและโอนใบอนุญาตของโรงเรียนไชยยันต์วิทยามาจัดตั้งเป็นโรงเรียนศรีนคร เปิดสอนมาจนถึงปัจจุบัน และในปี พ.ศ. 2534 กรรมการบริหารโรงเรียนได้นำที่ดินไปจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่มูลนิธิโรงเรียนศรีนครหาดใหญ่และได้สร้างอาคารใหม่ ขึ้นแทนอาคารเก่าที่ชำรุดโรงเรียนศรีนครได้จดทะเบียนเป็นมูลนิธิชื่อว่า "มูลนิธิโรงเรียนศรีนครหาดใหญ่" บริหารงานโดยคณะกรรมการจาก 5 สมาคมจีนได้แก่ สมาคม ฮากกา สมาคมแต้จิ๋ว สมาคมฮกเกี้ยน สมาคมไหหลำ สมาคมกวางไส ร่วมกับคณะกรรมการสมาคมศิษย์เก่าศรีนคร คือนายนิคม ปรีชาวีรกุล ประธานมูลนิธิโรงเรียนศรีนครหาดใหญ่ นายสมชัย พินัยกุล นายกสมาคมศิษย์เก่าศรีนคร นายเคร่ง สุวรรณวงศ์ ผู้รับใบอนุญาต นายครรชิต ฐานิสโร ผู้จัดการ นายไภรพ หนูมี ผู้อำนวยการ
โรงเรียนศรีนครปัจจุบันเปิดทำการสอนตามหลักสูตรสามัญ 3 ระดับ คือ ระดับก่อนประถมศึกษา ระดับประถมศึกษา และระดับมัธยมศึกษาต้อนต้นนอกจากนี้มีการเปิดสอนภาษาจีนกลางควบกับการสอนภาษาไทย และภาษาอังกฤษทุกระดับชั้น มวยไชยา
นอกจากคณะที่กล่าวมาแล้วก็มีคณะมวยอื่นอีก เช่น ชัยประดิษฐ์ ศ.ยอดใจเพชร แต่ในปัจจุบันนี้นักมวยที่ขึ้นชกที่เป็นนักมวยไชยาแล้วจะใช้คณะอื่นเกือบทั้งหมด เพราะในช่วงนี้ใครที่เคยชกมวยชนะสักครั้งหรือสองครั้งก็สามารถตั้งคณะมวยได้ ซึ่งเป็นการยากที่จะค้นคว้า จึงมีเพียงแต่เฉพาะค่ายมวยที่มีมาแต่เดิม และมีชื่อเสียงมาก่อนมวยไชยายุคปัจจุบัน โรงเรียนรัตนาธิเบศร์
โรงเรียนรัตนาธิเบศร์ ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2443 นับเป็นโรงเรียนแห่งแรกของจังหวัดนนทบุรี ซึ่งเกิดจากการริเริ่มของพระอธิการท้วม (พระครูศีลาภิรม) เจ้าอาวาสวัดบางขวาง และท่านเจ้าพระยารัตนาธิเบศร์ (พุ่ม ศรีไชยันต์) ผู้เปรียบเสมือนผู้ให้กำเนิดโรงเรียน โดยท่านบริจาคเงินจำนวน 100 ชั่ง จัดสร้างอาคารเรียนหลังแรกขึ้น เป็นอาคารตึก 2 ชั้น 4 ห้องเรียน เปิดเป็นโรงเรียนสอนเด็กชาย/หญิง และขนานนามโรงเรียนว่า "โรงเรียนรัตนาธิเบศร์" จนกระทั่งปีพุทธศักราช 2476 เมื่อเปิดโรงเรียนสตรีนนทบุรี โรงเรียนจึงงดรับนักเรียนหญิงคงรับเฉพาะเด็กชาย ต่อมาโรงเรียนได้ขยายพื้นที่ และก่อสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติม ให้เพียงพอกับจำนวนชั้นเรียนและจำนวนนักเรียน ซึ่งเพิ่มขึ้นตามลำดับ จนถึงปีพุทธศักราช 2527 จึงรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ตอนต้น และตอนปลาย โรงเรียนอัสสัมชัญ
ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2481 โรงเรียนก็ได้เปิดแผนกพาณิชย์ขึ้นในโรงเรียน โดยมีภราดาโรกาเซียงเป็นผู้ควบคุมดูแล ต่อมาแผนกนี้ได้ถูกย้ายไปเปิดเป็นโรงเรียนอัสสัมชัญพาณิชยการปัจจุบัน ต่อมาโรงเรียนอัสสัมชัญได้รับการรับรองวิทยฐานะเทียบเท่าโรงเรียนรัฐบาล ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2486 วันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลเสด็จเยี่ยมโรงเรียนอย่างไม่เป็นทางการ โดยทรงเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมอาสนวิหารอัสสัมชัญ ก่อนที่จะเสด็จพระราชดำเนินกลับ โดยคุณพ่อโชแรง บาทหลวงอาสนวิหารอัสสัมชัญ ได้นำเสด็จพระราชดำเนินไปเยี่ยมชมโรงเรียนอัสสัมชัญด้วย และในปี พ.ศ. 2499 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรการแสดงคอนเสิร์ต ซึ่งจัดโดยสถานทูตฝรั่งเศส ณ หอประชุมสุวรรณสมโภช ในวโรกาสที่โรงเรียนเฉลิมฉลองครบรอบ 75 ปี วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2502 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชก็ได้เสด็จพระราชดำเนินเปิดงานวชิรสมโภชอีกด้วย
จากความคิดเพื่อต้องการเชื่อมความสามัคคีของครูอาจารย์และนักเรียน ระหว่างโรงเรียนชายล้วนเก่าแก่ทั้ง 4 แห่งของไทย ซึ่งประกอบด้วย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนเทพศิรินทร์ โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และโรงเรียนอัสสัมชัญ มาสเตอร์บรรณา ชโนดม อาจารย์ใหญ่โรงเรียนอัสสัมชัญในขณะนั้น จึงตัดสินใจร่วมมือจัดการแข่งขันฟุตบอลจตุรมิตรสามัคคีระหว่าง 4 สถาบันขึ้น ซึ่งได้เริ่มขึ้นครั้งแรกในวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2507 ณ สนามศุภชลาศัยกรีฑาสถานแห่งชาติ โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี เป็นหนึ่งในกลุ่มโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย 9 โรงเรียน สร้างขึ้นมาเนื่องในวโรกาศที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 พรรษาในปี พ.ศ. 2539
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี จัดตั้งขึ้นในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงครองราชสิริสมบัติครบ 50 ปี 
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันสูงยิ่ง ที่ทรงมีน้ำพระทัยในการศีกษา กระทรวงศึกษาธิการจึงจัดตั้งโรงเรียนมัธยมศึกษาขึ้นทั่วประเทศ 9 โรกาสเป็นการเฉลิมพระเกียรติ
และเป็นอนุสรณ์สถานทางการศึกษา ซึ่งต่อมาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯได้พระราชทานชื่อโรงเรียนว่า โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย สุราษฎร์ธานี 
ในปี พ.ศ. 2538 โดยใช้สถานที่ตั้ง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ผู้บริจาคที่ดิน คือพระภิรมย์ วิมโล,นายคล่อง เชื้อกลับ และนายผัน ช่วยอยู่ 
ได้บริจาคไว้ให้กับกรมสามัญศึกษา บนเนื้อที่ประมาณ 56 ไร่ 2 งาน 50 ตารางวา โดยมีนายวิจารย์ คุ้มไทย ผู้อำนวยการโรงเรียนไชยาวิทยาปฏิบัติหน้าที่ผู้บริหารโรงเรียนคนแรก โรงเรียนศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ
ต่อมาเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 กรมวิสามัญศึกษาได้ ส่งนักเรียนชายซึ่งไม่มีที่เรียนและคุรุสภารับไว้ ตั้งแต่ชั้น ม.1-ม.6 เข้าไปเรียนเพิ่มเติมจนสถานที่คับแคบ กระทรวงศึกษาธิการจึงได้จัดหาซื้อที่ดินของเอกชนมรดกของพระยาเพชรปรานี จำนวน 3 แปลง รวมเนื้อที่ 22 ไร่ 1 งาน 44 ตารางวา ตั้งอยู่ที่ ถนนระนอง 2 กับ ถนนระนอง 3 คือ ริม ถนนพระรามที่ 6 ตำบลสามเสนใน อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร เพื่อแยกโรงเรียนและเริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2497 โดยจุดประสงค์ที่สร้างนั้นเพื่อจะได้แยกโรงเรียนสตรีออกไป แต่กระทรวงศึกษาธิการเห็นว่า พื้นที่แห่งนี้นั้นเหมาะสำหรับนักเรียนชายมากกว่า จึงได้ย้ายนักเรียนชายจากโรงเรียนศรีอยุธยามาเข้าเรียนเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2498 ให้ชื่อโรงเรียนอย่างเป็นทางการว่า โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย ทำให้โรงเรียนศรีอยุธยา กลายเป็นโรงเรียนสตรีทั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
เมื่อปี พ.ศ. 2539 ผู้อำนวยการ เพ็ญศรี ไพรินทร์ (20 ตุลาคม พ.ศ. 2536 - 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) ได้รับนโยบาย ของกรมสามัญศึกษาใน การรับนักเรียนชายเข้าเรียน โรงเรียนศรีอยุธยา จึงเป็นโรงเรียนสหศึกษานับตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ภายหลังจากที่โรงเรียนได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนสหศึกษาแล้วนั้น ผู้อำนวยการ ประวิทย์ พฤทธิกุล (19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 - 25 ธันวาคม พ.ศ. 2541) ได้ริเริ่มดำเนินการจัดสร้าง พระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยกำหนดในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2539 เป็นวันปฐมฤกษ์ ในการสมทบทุนจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ดังกล่าว ทั้งนี้ได้รับพระกรุณาจากสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี เสด็จเป็นองค์ประธาน ในการบำเพ็ญพระกุศล ถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระราชทานเข็มที่ระลึก อนึ่ง วันที่ 1 กรกฎาคม เป็นวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียนอีกด้วย สวาสดิ์ ไชยคุณา
ศาสตราจารย์สวาสดิ์ ไชยคุณา อธิการบดีวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษาคนแรก (พ.ศ. 2518) เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา และพัฒนากิจการของวิทยาลัยฯ อย่างต่อเนื่อง จนเป็นที่ยอมรับ นับถือของคณาจารย์ ศิษย์เก่า และนักศึกษา วิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลทุกแห่ง