มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อตั้งขึ้นเมื่อใด?
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (English: Mahasarakham University, อักษรย่อ: มมส - MSU) ตั้งอยู่ในจังหวัดมหาสารคาม ก่อกำเนิดจากวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 และได้รับการยกระดับเป็นมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เมื่อปี พ.ศ. 2537 [1] นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะที่กล่าวได้ว่ามีรากฐานการกำเนิดมาพร้อมกับการกำเนิดวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2511 เพราะวิทยาลัยวิชาการศึกษา ได้ก่อตั้งขึ้นมาโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตครูในสาขาวิชาต่าง ๆ ออกไปเป็นครูตามโรงเรียนโดยทั่วไปในแถบพื้นที่ภาคอีสาน วันที่ 29 มิถุนายน 2517 วิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ได้ยกฐานะขึ้นเป็น "มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม" และในวันที่ 9 ธันวาคม 2537 ได้แยกตัวเป็นเอกเทศจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เป็น "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ซึ่งคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามก็ได้ถูกยกฐานะเป็น "คณะ" อย่างสมบูรณ์เช่นเดียวกับคณะต่างๆ ในมหาวิทยาลัยอื่น ๆ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ในปี พ.ศ. 2537 ได้มีการปรับโครงสร้างของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒโดยมีการแยกวิทยาเขตมหาสารคามออกมาบริหารงานเองอย่างเป็นเอกเทศและยกระดับขึ้นเป็น มหาวิทยาลัยมหาสารคาม นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย ส่งผลให้เป็นที่มาของชื่อ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามมาจนถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
“…ต้องการใช้การศึกษาพัฒนาชุมชนในชนบท โดยต้องรีบผลิตครูที่มีคุณภาพและจำนวนมากพอเพียงออกไปเป็นผู้นำ โดยการศึกษาฝึกหัดครูจะต้องเป็นขั้นๆโดยลำดับจนถึงขั้นปริญญา ขณะเดียวกันก็ค่อยลดการผลิตครูระดับประกาศนียบัตรลงจนเลิกไปในที่สุด และผลิตครูขั้นปริญญาเพิ่มขึ้น และเมื่อถึงโอกาสอันสมควร, สถานศึกษาฝึกหัดครู สถานศึกษาอาชีวศึกษาและสถาบันขั้นปริญญาต่างๆ ซึ่งอยู่ในจังหวัดเดียวกันและจังหวัดใกล้เคียง ก็จะรวมกันเป็นมหาวิทยาลัยภูมิภาค…”—อาจารย์บุญถิ่น อัตถากร อดีตอธิบดีกรมการฝึกหัดครู (พ.ศ. 2500 –2513) โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ตราประจำโรงเรียน: ได้แก่ ตราสัญลักษณ์ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม คือ "ตราโรจนากร" มีองค์ประกอบเป็นรูปเสมา ภายในมีภาพหม้อน้ำและสัญลักษณ์ขององค์พระธาตุนาดูน ด้านล่างเป็นสุริยรังสีที่แผ่ขึ้นจากผ้าลายขิด ซึ่งอยู่เหนือคำขวัญเป็นภาษาบาลี มีความหมายว่า " ผู้มีปัญญา พึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน " มีวงกลมล้อมรอบสองชั้นภายในช่องว่าง ของวงกลมมีชื่อ "โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม" และมีดอกไม้หกกลีบสองดอกอยู่ตรงกันข้ามกัน โดย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (English: Thammasat University; อักษรย่อ: มธ. – TU) เป็นมหาวิทยาลัยแห่งที่สองของประเทศไทย ก่อตั้งในชื่อ "มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง" (English: The University of Moral and Political Sciences; อักษรย่อ: ม.ธ.ก. – UMPS) เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2477 โดยมีจุดประสงค์เพื่อเป็นตลาดวิชา เพื่อการศึกษาด้านกฎหมายและการเมือง สำหรับประชาชนทั่วไป ต่อมาใน พ.ศ. 2495 รัฐบาลเปลี่ยนเป็นชื่อปัจจุบัน นับเป็นมหาวิทยาลัยที่มีอายุเป็นอันดับ 2 ของประเทศไทย และมีประวัติศาสตร์ผูกพันกับพัฒนาการทางการเมือง และความเป็นไปของชาติ ตลอดจนเรื่องของรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตย[1] โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 และ 6 ตุลา 2519[2] มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีผู้ประสาสน์การและอธิการบดีมาแล้ว 23 คน อธิการบดีคนปัจจุบันคือ รองศาสตราจารย์ เกศินี วิฑูรชาติ และนายกสภามหาวิทยาลัย คือ ศาสตราจารย์พิเศษนรนิติ เศรษฐบุตร วันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 ราชกิจจานุเบกษาได้ลงประกาศ "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2558" ซึ่งได้มีผลให้มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีสภาพเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐในอีก 30 วันต่อมา[3] วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้รับประกาศให้จัดตั้งเป็นวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ ตามความในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติการบริหารส่วนงานภายในของสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. 2550 และประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา  เรื่องหลักเกณฑ์การจัดตั้งส่วนงานภายในของสถาบันอุดมศึกษา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้เริ่มก่อตั้งจาก"โครงการหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์" ในคณะเภสัชศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ ในช่วงปี พ.ศ. 2540 - 2543 เพื่อพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพในระบบบริการสาธารณสุข หลังจากนั้นก็ได้ปรับปรุงและพัฒนาระบบการศึกษา อาคารสถานที่ บุคคลากร การวิจัย และพัฒนาหลักสูตรเพิ่มขึ้นอีก 6 หลักสูตร (ปริญญาตรี 4, ปริญญาโท 1, และปริญญาเอก 1 หลักสูตร) ในช่วงปี พ.ศ. 2544 - 2556  โรงเรียนผดุงนารี
ในปัจจุบันการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนผดุงนารีมีแผนชั้นเรียนเป็น 18-18-18/15-15-15 รวม99 ห้องเรียน ในปี พ.ศ. 2449 พระพิทักษ์นรากร หรือพระเจริญราชเดช (อุ่น  ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม)  เจ้าเมืองมหาสารคามคนแรก  ได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นเป็นครั้งแรกในเมืองมหาสารคามที่วัดโพธิ์ศรีวรารามและวัดนาควิชัย แล้วอาราธนาพระภิกษุมาเป็นครูสอน มีนักเรียนเฉพาะชายล้วน ๆ ต่อมาได้ช่วยกันบำรุง ส่งเสริมโรงเรียนที่วัดโพธิ์ศรีให้เจริญขึ้นเรื่อยๆ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะแรกเริ่มที่อนุมัติให้มีการจัดตั้งคณะขึ้นภายใต้การดูแลของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม เป็นคณะที่จัดตั้งขึ้นโดยการยุบรวมกันระหว่าง 2 คณะ คือ คณะมนุษยศาสตร์กับคณะสังคมศาสตร์ภายหลังจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒมหาสารคาม เปลี่ยนสถานะภาพเป็นมหาวิทยาลัยมหาสารคามในปี 2537 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีการบริหารจัดการและแบ่งส่วนราชการแยกเป็นภาควิชาและสำนักงานเลขานุการ ในส่วนภาควิชาแบ่งเป็น 5 ภาควิชา คือ
สำหรับในส่วนสำนักงาน เลขานุการคณะ แบ่งกลุ่มงานภายในเป็น 4 กลุ่มงานคือ กลุ่มงานบริหารและธุรการ กลุ่มงานคลังและพัสดุ กลุ่มงานวิเคราะห์นโยบายและแผน และกลุ่มงานบริการวิชาการและบริการโสตทัศนศึกษา ปัจจุบันคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จัดการเรียนการสอน ระดับปริญญาตรี จำนวน 13 สาขาวิชา ระดับปริญญาโท จำนวน 3 สาขาวิชา และระดับปริญญาเอก จำนวน 3 สาขาวิชา มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล พัฒนามาจาก "วิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล" ซึ่งก่อตั้งโดยนายมุข วงษ์ชวลิตกุล เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2527 โดยแรกก่อตั้ง เปิดสอนเพียง2คณะ ได้แก่ คณะนิติศาสตร์และคณะบริหารธุรกิจ นอกจากนี้มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ยังเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในส่วนภูมิภาคที่ดำเนินการเปิดสอนคณะนิติศาสตร์ ซึ่งเปิดการสอนตั้งแต่ปี2527 ต่อมา ในปี พ.ศ. 2536 สภาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ได้พิจารณาขอเปลี่ยนประเภทสถาบันเพื่อยกฐานะขึ้นเป็นระดับมหาวิทยาลัย และได้รับอนุมัติจากทบวงมหาวิทยาลัยให้เป็น "มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล " ตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2537 มหาวิทยาลัยรามคำแหง
มหาวิทยาลัยรามคำแหง ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2514 บนบริเวณที่ดินประมาณ 300 ไร่เศษ บนถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร โดยพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พ.ศ. 2514 กำหนดให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงเป็นสถาบันการศึกษาและวิจัยแบบตลาดวิชา กล่าวคือ ให้เปิดรับสมัครบุคคลเข้าเป็นนักศึกษา โดยไม่จำกัดจำนวน และไม่มีการสอบคัดเลือกนับตั้งแต่ได้รับการสถาปนาขึ้นในปี 2514 ทั้งนี้เพื่อแก้ไขการขาดแคลนสถานที่เรียนในระดับอุดมศึกษา ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญในขณะนั้น ต่อมาได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พ.ศ. 2541 ขึ้นใช้บังคับแทนกฎหมายฉบับเดิม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปี พ.ศ. 2545 ได้จัดการศึกษาที่วิทยาเขตสารสนเทศนครพนม จังหวัดนครพนม โปรแกรมภาคพิเศษ (เสาร์–อาทิตย์) และเปิดรับนิสิตหลักสูตร"สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต" รุ่นแรก "รูปแบบโปรแกรมชุดวิชา" (Module System) ภายในวิทยาเขตหลัก มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม มีพื้นที่ 454 ไร่ มีอาคาร 57 หลัง และมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคามศูนย์หนองโน ตั้งอยู่ที่บ้านหนองโน หมู่ 1 , หมู่ 5 
และบ้านกุดแคน หมู่ 6 ตำบลหนองโน (โคกก่อ) อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ 1,050 ไร่ 3 งาน 32 ตารางวา เป็นที่ตั้งของคณะเทคโนโลยีการเกษตร และโครงการเกษตรทฤษฏีใหม่ตามแนวพระราชดำริ  วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหน่วยงานที่มีฐานะเทียบเท่าคณะ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 โดยการผนวกภาควิชารัฐศาสตร์ ศูนย์ข้อมูลการเมืองท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และโครงการจัดตั้งหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ซึ่งสังกัดอยู่ในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เข้าด้วยกัน  คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
ผู้สำเร็จการศึกษาเป็นนิติศาสตรบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ได้แยกย้ายกันไปประกอบอาชีพต่าง ๆ กัน เป็นผู้พิพากษา อัยการ ทนายความ อาจารย์สอนวิชากฎหมาย ที่ปรึกษากฎหมาย นิติกร ข้าราชการตามกระทรวง ทบวง กรม ต่าง ๆ ประกอบอาชีพธุรกิจเอกชน ฯลฯ ได้สร้างผลงานและชื่อเสียงให้เป็นที่ปรากฏแก่วงการต่าง ๆ และยังเป็นบัณฑิตที่สำเร็จนิติศาสตรบัณฑิตของมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งแรกที่สามารถสอบไล่ได้เป็นผู้ช่วยผู้พิพากษา จากมหาวิทยาลัยราชภัฏทั้ง 40 แห่งอีกด้วย โรงเรียนมหาวิชานุกูล
โรงเรียนมหาวิชานุกูล เริ่มก่อตั้งเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2499 เดิมเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาแบบสหศึกษา สังกัดกองการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา ชื่อโรงเรียนเมืองมหาสารคาม ตั้งอยู่ถนนนาควิชัย ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสาราคาม มีเนื้อที่ 22 ไร่ วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม แรกเริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2478 มีชื่อว่า "โรงเรียนประถมอาชีพ" เปิดสอนช่างระดับต้นรับจากผู้จบหลักสูตรประถมบริบูรณ์ (ป. 4) มี 3 แผนก ได้แก่แผนกช่างไม้ แผนกช่างปั้นและแผนกช่างจักสานหลักสูตร 2 ปี ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนช่างไม้ ช่างปั้น และ จักสานจังหวัดมหาสารคาม" ในปี พ.ศ. 2482 และเปลี่ยนชื่ออีกเป็น "โรงเรียนการช่างมหาสารคาม" เมื่อปี พ.ศ. 2487  วัดมหาชัย
กรมการเมืองท้าวเพียเมืองมหาสารคามเห็นดีเห็นชอบในการตั้งวัดมหาชัย ซึ่งเจ้าเมืองได้วางแผนเอาไว้แล้ว แม้สารตราตั้งเมืองปรากฏว่าตั้งขึ้นเมื่อปีฉลู สัปศก จ.ศ.1227 ตรงกับวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2408 โดยที่พระราชทานมาเจริญราชเดช(กวด) พร้อมด้วยกรมการเมืองและท้าวเพียดำเนินการก่อสร้างโดยความพร้อมเพรียง นโยบายสถานศึกษาเปิด
การก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิด เป็นความพยายามของรัฐบาลในการที่จะขยายโอกาสการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชนให้มากที่สุด แนวคิดนี้ได้เคยนำมาใช้แล้วในประเทศไทย โดยมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ซึ่งตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2476 ได้จัดการศึกษาระบบ "ตลาดวิชา" โดยไม่จำกัดรับนักศึกษา เป็นครั้งแรก แต่ต่อมาก็ได้เปลี่ยนมาเป็นระบบมหาวิทยาลัยปิด (จำกัดการรับนักศึกษา) เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ต่อมาปี พ.ศ. 2514 ได้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยแบบตลาดวิชาขึ้นอีกแห่งหนึ่ง คือ มหาวิทยาลัยรามคำแหง แต่มหาวิทยาลัยรามคำแหงยังคงจัดการศึกษาโดยอาศัยชั้นเรียนเป็นหลัก ทำให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงประสบปัญหาในด้านอาคารสถานที่เรียนเป็นอันมาก ทำให้ไม่สามารถขยายให้เพียงพอกับจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้นทุกปีได้ ทางรัฐบาลเล็งเห็นว่าหากรัฐบาลให้การสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงจัดการศึกษาให้เพียงพอกับความต้องการของผู้เรียนแล้วจะทำให้ภาครัฐต้องรับผิดชอบภาระด้านงบประมาณมากขึ้นอย่างไม่มีวันสิ้นสุด จึงได้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิด โดยรับนักศึกษาแบบไม่จำกัดรับขึ้นอีกแห่งหนึ่งคือ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ในปี พ.ศ. 2521 มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า พระราชทานพระราชลัญจกรประจำ พระองค์ รัชกาลที่ 9ให้เป็นตราสัญลักษณ์ ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม มีลักษณะเป็นรูปไข่ วงในคือ พระราชลัญจกรประจำพระองค์รัชกาลที่ 9 เป็นรูปพระที่นั่งอัฐทิศ ประกอบตัวจักร กลางวงจักรมีอักขระเป็น อุ หรือเลข 9 รอบวงจักรมีรัศมีเปล่งออกโดยรอบ เหนือจักรเป็นรูปเศวตฉัตรเจ็ดชั้น ฉัตรตั้งอยู่บนพระที่นั่งอัฐทิศ แปลความหมายว่า มีพระบรมเดชานุภาพในแผ่นดินวงนอก เป็นชื่อมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ภาษาไทย และภาษาอังกฤษ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เป็นส่วนงานประเภทคณะของมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม จัดตั้งขึ้นตามประกาศมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เรื่องเปลี่ยนชื่อ "วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง" เป็น "คณะนิติศาสตร์" ลงวันที่ 5 มิถุนายน 2557 โดยให้มีผลเป็นคณะนิติศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2557 เป็นต้นไป มีรากฐานมาจากภาควิชาเศรษฐศาสตร์และการเมือง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ต่อมา พ.ศ. 2543 แยกจากภาควิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มาเปิดสอนโดยเอกเทศเป็นโปรแกรมวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2552 แยกจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จัดตั้งเป็นวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง ร่วมกับหลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์และหลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ โดยมีฐานะเป็น หลักสูตรสาขาวิชานิติศาสตร์ วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง และในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 เปลี่ยนชื่อจากวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง เป็น คณะนิติศาสตร์ ปัจจุบัน เปิดสอนระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2540 ภายหลัง มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ จัดตั้งมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย มีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ ในกำกับของกระทรวงศึกษาธิการ โดยให้ชื่อใหม่ว่า มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน และได้ย้ายไปอยู่  ณ  บ้านโนนชัย  ถนนราษฎร์คนึง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น  เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2542 โดยมีวัตถุประสงค์ในการสถาปนา ดังนี้ คือ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหน่วยงานหนึ่งของ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยเป็นโรงเรียนสาธิตเพียงแห่งเดียวในประเทศไทยที่มิได้สังกัดคณะศึกษาศาสตร์ แบ่งออกเป็น 2 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม) และโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม) โดยจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงระดับมัธยมศึกษา ซึ่งมีเป้าหมายหลักในการให้สวัสดิการทางการศึกษาแก่บุตรของบุคลากร และเป็นโรงเรียนทดลองเพื่อศึกษาวิจัยการเรียนการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
1. วันรพี มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
ต่อมา เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง "สถาบันราชภัฏศรีสะเกษ" ขึ้น และได้รับพระกรุณาจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โปรดเกล้าฯ ยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ" ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 เมื่อวันที่9 มิถุนายน พ.ศ. 2547ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษเปิดดำเนินการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตรต่างๆ ครอบคลุมสาขาทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ศิลปศาสตร์ สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ทั้งระดับอนุปริญญา ระดับปริญญาตรีและระดับบัณฑิตศึกษา โดยมุ่งผลิตบัณฑิตที่มีศักยภาพในการแข่งขัน ตอบสนองยุทธศาสตร์การพัฒนาทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคม ประกอบด้วย 4 คณะ 1 วิทยาลัย และ 42 สาขาวิชาต่างๆ ดังนี้ เทศบาลเมืองมหาสารคาม
ท้องถิ่นเทศบาลเมืองมหาสารคาม ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น เทศบาลเมืองมหาสารคาม เมื่อวันศุกร์ที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 มีคณะเทศมนตรีชุดแรก เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2480 โดยนายบุญช่วย อัตถากร เป็นนายกเทศมนตรี สำนักงานเทศบาลเมืองมหาสารคาม ระยะเริ่มแรกได้อาศัยสถานที่สโมสรเสือป่า เป็นที่ทำการของ สำนักงานเทศบาลเมืองมหาสารคาม จนถึง พ.ศ. 2483 จึงย้ายไปอยู่สุขศาลา อำเภอเมืองมหาสารคาม เป็นเวลา 5 ปีเศษ แล้วย้ายสำนักงานมาอยู่ชั้นบนตึกแถว 2 ชั้น (ปัจจุบันคือบริเวณตลาดสด ) จนถึง พ.ศ. 2501 จึงย้ายมาอยู่อาคารหลังใหม่ และต่อมาในปี พ.ศ. 2519 ได้ย้ายสำนักงานไปสร้างในที่ดินซึ่งมีผู้อุทิศให้ จำนวน 10 ไร่ เป็นอาคารคอนกรีต 2 ชั้น ดังในปัจจุบันนี้
เทศบาลเมืองมหาสารคาม เป็นศูนย์กลางทุกด้านของมหาสารคาม มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา (English: Yala Rajabhat University) โดยใช้ชื่อย่อมหาวิทยาลัยภาษาไทย คือ "มรย." และอังกฤษคือ "YRU" ซึ่งมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา มีประวัติและพัฒนาการขององค์กรมายาวนานกว่า 80 ปี (นับถึง พ.ศ. 2557 ครบรอบ 80 ปี) โดยแบ่งเป็นยุคของการพัฒนาองค์กร ซึ่งเริ่มจากการต่อตั้งเป็นโรงเรียนฝึกหัดครู ตั้งปี พ.ศ. 2477 จนถึงในปัจจุบันได้ยกฐานะเป็นนิติบุคคลเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา" ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 (ยกฐานะเป็นนิติบุคคลพร้อมกับสถาบันราชภัฏอีก 41 แห่ง ในขณะนั้น) สามารถแบ่งยุคของการพัฒนาองค์กรโดยละเอียดตามลำดับรวมทั้งหมด 4 ยุค (ระยะ) ดังนี้ [1] [2] ดังนี้ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
สีประจำมหาวิทยาลัย คือ สีเหลือง - เทา มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด
มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด จัดตั้งครั้งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ประเทศมาเลเซียและสิงค์โปร์ในปี พ.ศ. 2493 และได้จัดตั้งวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 และเป็นมหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ดเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคามมีศูนย์กลางบริหารงานอยู่ที่เขตพื้นที่ขามเรียง ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง ตำบลตลาด อำเภอเมือง มหาสารคาม และเขตพื้นที่นาสีนวน ที่ตั้งของ คณะเทคโนโลยี คณะสัตวแพทยศาสตร์ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เปิดการสอนระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก 177 สาขาวิชา [2]:5 ใน 20 คณะหรือเทียบเท่า [2]:69 และขยายโอกาสทางการศึกษาโดยจัดโครงการศึกษาที่ จังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดอุดรธานี [2]:7 นอกจากนี้ยังมีการจัดการเรียนการสอนขั้นพื้นฐาน คือ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ฝ่ายประถมและฝ่ายมัธยม [2]:7 คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (อังกฤษ: Faculty of Technology, Mahasarakham University) เป็นส่วนราชการไทยระดับคณะวิชา สังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคาม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม () ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2541 ในรูปแบบโครงการหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ เปิดรับสมัครนิสิตเข้าศึกษาในหลักสูตร สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต (ส.บ.) ต่อเนื่อง 2 ปี ภายใต้การดำเนินงานของคณะเภสัชศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ ซึ่งได้เปลี่ยนเป็น สาขาสาธารณสุขศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2542 และสภามหาวิทยาลัยอนุมัติการจัดตั้งคณะสาธารณสุขศาสตร์ () และประกาศใช้ “ระเบียบมหาวิทยาลัยมหาสารคามว่าด้วย คณะสาธารณสุขศาสตร์” ปัจจุบันคณะดำเนินงานการศึกษาในระดับปริญญาตรี 4 หลักสูตร ปริญญาโท 1 หลักสูตร และระดับปริญญาเอก 1 หลักสูตร และมีศูนย์การศึกษานอกวิทยาเขตหลัก 3 แห่ง คือ ศูนย์การศึกษาจังหวัดนครราชสีมา อุบลราชธานี และอุดรธานี  มหาวิทยาลัยมหิดล
วันพระราชทานนามมหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยมหิดลมีประวัติศาสตร์ยาวนานถึง 127 ปี นับแต่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) พระราชทานกำเนิดโรงศิริราชพยาบาล เมื่อปี พ.ศ. 2431 พัฒนาเป็นราชแพทยาลัย โรงเรียนแพทย์แห่งแรกของประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2433 และได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2486 ประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยมหิดลเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระนามาภิไธย "มหิดล" ในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ให้เป็นนามใหม่ของมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2512 และได้พระราชทานพระบรมราโชวาทแก่คณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยที่เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทให้พัฒนามหาวิทยาลัย ขยายขอบข่ายวิชาการให้กว้างขวางเป็นมหาวิทยาลัยที่สมบูรณ์แบบเช่นในปัจจุบัน[86] ล้อม เพ็งแก้ว
นอกจากนี้แล้วยังเป็นผู้บุกเบิกก่อตั้งมหาวิทยาลัยมหาสารคามอีกด้วย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ภายหลังทางวิทยาลัยโดยความร่วมมือทั้งอาจารย์และนิสิต ได้พยายามดำเนินการมาตามลำดับ ทั้งนี้โดยตระหนักจากการพิจารณาองค์ ประกอบความพร้อมในด้านต่าง ๆ ของวิทยาลัยและประโยชน์อันจะเกิดขึ้นต่อ วิทยาลัยและในวงกว้างทางการศึกษาและประเทศชาติต่อไป ทางวิทยาลัย จึงได้มีการชี้แจงเหตุผลและความจำเป็นในการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยได้ดังนี้ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ต่อมาในปี พ.ศ. 2517 วิทยาลัย วิชาการการศึกษามหาสารคามได้ถูกโอนเข้าไปสังกัดในทบวงมหาวิทยาลัย จึงกลายเป็น "คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม" การปรับโอนในครั้งนี้ ทำให้มีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรจากเดิมที่มุ่งเน้นการผลิตครูเป็นหลัก มาเป็นการมุ่งผลิตนักวิทยาศาสตร์ ทำให้บุคลากรของคณะวิทยาศาสตร์ หันมาให้ความสำคัญในการทำวิจัยเพิ่มขึ้น งานวิจัยในระยะแรกเน้นไปทางด้านเกษตร โดยเฉพาะการวิจัยทางด้านโภชนาการซึ่งมี ผศ.วรากร วราอัศวปติ เป็นกำลังสำคัญ เนื่องจากช่วงเวลานั้นเด็กในภาคอีสานมีปัญหาทางด้านภาวะทุพโภชนาระดับรุนแรง ต่อมางานวิจัยเหล่านี้ ทำให้เกิดการจัดการศึกษาและตั้งคณะเทคโนโลยีขึ้นในภายหลัง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ตราโรจนากร คือ ตราประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ซึ่งมีความหมายว่า สัญลักษณ์แห่งความเจริญรุ่งเรือง ซึ่งมีองค์ประกอบเป็นรูปใบเสมา ภายในมีภาพขององค์พระธาตุนาดูน ด้านล่างเป็นสุริยรังสีที่แผ่ขึ้นจากผ้าลายขิตซึ่งอยู่เหนือคำขวัญภาษาบาลี โดยแต่ละส่วนของตราโรจนากรนี้ มีความหมายดังนี้ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
หลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม มีสัญลักษณ์ประจำหลักสูตรคือ ตราสิงหราช หลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ เดิมสังกัดคณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ ภาควิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ ใน พ.ศ. 2538 ภาควิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ได้แยกเป็นภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ และภาควิชานิติศาสตร์ ใน พ.ศ. 2552 ภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ ร่วมกับ ภาควิชารัฐศาสตร์ คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ และภาควิชานิติศาสตร์ คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ ร่วมกันยกฐานะเป็นวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
กระทั่งในปี พ.ศ. 2535 เมื่อรองศาสตราจารย์ ดร. จรูญ คูณมีเป็นรองอธิการบดี จึงได้มีสืบสานแนวคิดที่จะแยกตัวออกอีกครั้ง และเริ่มปรากฏผลชัดเจนมากขึ้น ทั้งนี้ประกอบกับในช่วงเวลานั้น นายสุเทพ อัตถากร ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย ซึ่งได้ให้สนใจและความช่วยเหลืออย่างเต็มที่ในการสนับสนุนแนวคิดที่จะให้มีมหาวิทยาลัยเกิดขึ้นในจังหวัดมหาสารคาม การดำเนินงานจึงได้เริ่มตั้งแต่การแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำโครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัยมหาสารคามและคณะกรรมการร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2535 จากนั้นจึงได้ดำเนินงานมาตามขั้นตอนจนสามารถยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยได้สำเร็จดังที่กล่าวข้างต้นในช่วงรองศาสตราจารย์ ดร. บุญชม ศรีสะอาด เป็นรองอธิการบดี ซึ่งได้สืบสานแนวคิดและการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องโดยได้รับความร่วมมือจากหลายฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งบุคคลภายในและภายนอกในสายงานต่าง ๆ ในระหว่างที่มีการดำเนินการเพื่อยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศนั้นได้มีการทบทวนเรื่องชื่อของมหาวิทยาลัยเพื่อหาความเหมาะสมและเห็นพ้องต้องกันทุกฝ่าย โดยการดำเนินการสำรวจประชามติให้เป็นเอกฉันท์ ซึ่งชื่อที่เสนอในครั้งนั้นมีความหลากหลายของที่มาและแนวคิด ได้แก่ มหาวิทยาลัยอีสาน มหาวิทยาลัยภัทรินธร มหาวิทยาลัยศรีเจริญราชเดช มหาวิทยาลัยศรีมหาชัย มหาวิทยาลัยศรีมหาสารคาม จนกระทั่งได้มาเห็นชอบพร้อมกันต่อชื่อ มหาวิทยาลัยมหาสารคามในเบื้องท้ายดังปรากฏในปัจจุบัน โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายประถม) Mahasarakham University Demonstration School (Elementary) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2547 โดยตั้งอยู่บริเวณมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
จังหวัดมหาสารคามตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ประมาณ 5,300 ตารางกิโลเมตร (3,307,300 ไร่) ระยะทางห่างจากกรุงเทพฯ 475 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้[1] คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2514 โดยเป็นหนึ่งในสี่คณะที่กำเนิดขึ้นพร้อมกับการจัดตั้งมหาวิทยาลัยรามคำแหง เมื่อแรกเริ่มมีทำหน้าที่สอนวิชาพื้นฐานด้านมนุษยศาสตร์และวิทยาศาสตร์ให้แก่คณะอื่น ๆ ต่อมาได้มีการพัฒนาเรื่อยๆมาจนเปิดหลักสูตร ทางด้านสายสังคมศาสตร์, วิทยาศาสตร์ และครอบคลุมไปยังด้านสาขามานุษยวิทยา, สังคมวิทยา รวมไปถึงภาษาต่างประเทศ ในปัจจุบันคณะมนุษยศาสตร์เปิดสอนหลักสูตรทั้งระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยได้แต่งตั้ง ศาสตราจารย์ ดร.สมจิตต์ สุพรรณทัสน์ รักษาการตำแหน่งคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 27 สิงหาคม 2546 และได้รับการแต่งตั้งเป็นคณบดีคนแรกของคณะตั้งแต่วันที่ 19 ธันวาคม 2546  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517 ได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2517 ในราชกิจจานุเบกษา [17] ซึงเป็นการรวมวิทยาลัยเขตทั้งหมด เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และโอนสถานะไปสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และเรียกชื่อมหาวิทยาลัยและชื่อวิทยาเขตตามสถานที่ตั้งของวิทยาเขตต่อท้าย ยกเว้นวิทยาเขตพระนครให้เปลี่ยนเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางเขน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อตั้งเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 โดยสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีมติให้จัดตั้งคณะเภสัชศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพขึ้น เป็นหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัย นับเป็นคณะเภสัชศาสตร์ ลำดับที่ 12 ของประเทศไทย และเป็นลำดับที่ 3 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีศาสตราจารย์อาร์เอ็มอี ริชาร์ด(Prof. RME Richards, OBE) ดำรงตำแหน่งรักษาการคณบดีเป็นคนแรก คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ () มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2539 ภายใต้ “โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ และสถาปัตยกรรมศาสตร์” และสภามหาวิทยาลัยอนุมัติการจัดตั้ง “คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์” เมื่อปี พ.ศ. 2543  จังหวัดมหาสารคาม
ภาวิช ทองโรจน์ อธิการบดีผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาวิทยาลัยนครพนม, มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ รักษาการอธิการบดีสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และนายกสภาเภสัชกรรม เสฐียรพงษ์ วรรณปก นักวิชาการทางด้านพุทธศาสนาและภาษาบาลี ราชบัณฑิตสาขาศาสนศาสตร์ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม) (English: Mahasarakham University Demonstration School (Secondary); อักษรย่อ: สธมมส.(ฝ่ายมัธยม)) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2540 ตั้งอยู่ที่ กลุ่มอาคารเรียนมัธยม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ขามเรียง ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดในระดับปริญญาตรี ปริญญาโทและปริญญาเอก มีหลักสูตรทั้งหมด 22 หลักสูตร และหลักสูตรนานาชาติ 2 หลักสูตร
หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
หลักสูตรที่เปิดสอนในปีการศึกษาแรก พ.ศ. 2511 มี 2 วิชาเอก คือ วิชาเอกภาษาอังกฤษและชีววิทยา โดยสามารถเปิดรับนิสิตได้จำนวน 134 คน ซึ่งนิสิตที่มาเรียนในระยะแรก ปีการศึกษา 2511 – 2515 ได้รับการดเลือกจากผู้สมัครที่มีผลการเรียนดีจากวิทยาลัยครูทั่วประเทศมาศึกษาต่อในหลักสูตรปริญญาตรี 2 ปี วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม
ในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ เปลี่ยนชื่อหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลศาสตร์ เทียบเท่าปริญญาตรี เป็นหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิตจนถึงปัจจุบัน เนื่องจากวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคามเข้าสมทบกับมหาลัยขอนแก่น เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๐ ตามราชกฤษฏีกาการรับวิทยาลัยพยาบาล ในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา แบับกฤษฏีกา เล่ม ๑๑๔ ตอนที่ ๗๖ ก. วันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๔๐ 
นอกจากนี้วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ยังได้ดำเนินการอบรมระยะสั้นหลักสูตรต่าง ๆ เพื่อพัฒนาบุคลากรสาธารณสุข ให้บริการวิชาการแก่หน่วยงานอื่น ๆ และประชาชน ตลอดจน ทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งทำการวิจัยด้านการศึกษาและการสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เมื่อปี พ.ศ. 2539 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้จัดตั้ง “โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ และสถาปัตยกรรมศาสตร์” โดยในระยะแรกได้รับความร่วมมือจากวิทยาลัยคณาสวัสดิ์ (ปัจจุบัน วิทยาลัยศรีอีสาน (คณาสวัสดิ์อุทิศ)) ในด้านอาคารเรียนสำหรับการเปิดหลักสูตร"สถาปัตยกรรม" หลักสูตร"สถาปัตยกรรมเมืองและชุมชน" และหลักสูตร"นฤมิตศิลป์" จากนั้นในปี พ.ศ. 2542 คณะฯ ได้ย้ายสถานที่ทำการมายังอาคารเรียนรวมศิลปกรรม ในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ม.ใหม่) ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม 
ในปีเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2543 สภามหาวิทยาลัยได้อนุมัติให้จัดตั้ง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์  มหาวิทยาลัยมหิดล
ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2486 ในรัฐบาลจอมพลแปลก พิบูลสงคราม ได้มีการแยกคณะวิชาด้านแพทยศาสตร์ อันประกอบด้วย คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล แผนกอิสระทันตแพทยศาสตร์ แผนกอิสระเภสัชศาสตร์ และแผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์มาจัดตั้งเป็น มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์[5] มหาวิทยาลัยมหิดลจึงไม่สามารถนับอายุตั้งแต่การก่อตั้ง "โรงเรียนแพทยากร" เพราะไม่ได้มีสถานะเป็น "มหาวิทยาลัย" ทั้งตามนิยามของราชบัณฑิตยสภา[6] และตามกฎหมายจัดตั้ง คือ "แจ้งความกระทรวงพระธรรมการ แผนกกรมพยาบาล เปิดโรงเรียนแพทยากร" ซึ่งกฎหมายนี้ไม่มีคำใดที่มอบสถานะ "มหาวิทยาลัย" หรือ "สถาบันอุดมศึกษา" แก่โรงเรียนแพทยากร[7] ดังนั้นตามหลักนิติรัฐ ประเทศสยามในขณะนั้นจึงไม่ได้ก่อตั้ง "มหาวิทยาลัย" ชื่อ "โรงเรียนแพทยากร" ขึ้นด้วยอำนาจของรัฐบนดินแดนอธิปไตยของประเทศ ทั้งโดย "สถานะ" และโดย "นาม" วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม แรกเริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2479 โดยได้มีการก่อตั้งโรงเรียนเล็กๆ แห่งหนึ่งชื่อ “โรงเรียนประถมอาชีพการช่างปั้น อำเภอเมือง มหาสารคาม” โดยความคิดเห็นของหลวงอังคณานุรักษ์ ข้าหลวงประจำจังหวัด รับนักเรียนที่จบประถมศึกษาปีที่ 4 เข้าเรียนหลักสูตร 2 ปี มีนาย เที่ยง ภวภูตานนท์ เป็นครูใหญ่ ต่อมาได้เปิดแผนกช่างจักสานและแผนกช่างเย็บผ้าขึ้นมาอีก 2 แผนก เรียกว่า ประโยคอาชีพศึกษาเบื้องต้น กำหนดหลักสูตรเท่าเดิม พ.ศ. 2480 ได้ยกฐานะเป็นโรงเรียนรัฐบาล สังกัดกรมวิชาการ ต้นปี พ.ศ. 2482 แผนกช่างจักสานและแผนกช่างปั้นได้ย้ายออกไปรวมกับแผนกช่างไม้ (ซึ่งเป็นวิทยาลัยเทคนิคมหาสารคามในปัจจุบัน) เหลือเพียงแผนกช่างเย็บ เสื้อผ้าแผนกเดียว และเปิดแผนกช่างทอผ้าขึ้นมาอีกแผนกหนึ่ง ใช้ชื่อว่า “โรงเรียนเย็บเสื้อผ้ามหาสารคาม” มีนายอุ่น ภวภูตานนท์ เป็นครูใหญ่ วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2516 กระทรวงศึกษาธิการประกาศรวม "โรงเรียนการช่างมหาสารคาม" และ "โรงเรียนการช่างสตรีมหาสารคาม" ขึ้นเป็นวิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม โดยโรงเรียนการช่างมหาสารคามเป็น "วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม วิทยาเขต 1" หลักจากนั้นกระทรวงศึกษาธิการได้มีประกาศแยกวิทยาลัยอาชีวศึกษาเขต 1 เป็น "วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม" ในวันที่ 1 มกราคม 2522 คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เริ่มเปิดทำการเรียนการสอน ในปี พ.ศ. 2550 ในสังกัดคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ต่อมาได้แยกออกมาสังกัดวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง ในปี พ.ศ. 2551 ร่วมกับหลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ และหลักสูตรสาขาวิชานิติศาสตร์ และแยกออกมาสังกัดคณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2557 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
ปีแรกของการเปิดทำการนั้น โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) รับสมัครนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 2 ห้องเรียน และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 2 ห้องเรียน ผู้บริหารและคณาจารย์ของโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้ร่วมแรงร่วมใจกันพัฒนาโรงเรียนให้ก้าวหน้าในด้านวิชาการ ด้านบุคลากร ซึ่งมีทั้งอาจารย์ประจำ อาจารย์พิเศษและอาจารย์ชาวต่างประเทศ โรงเรียนได้รับการสนับสนุนและช่วยเหลือทางด้านงบประมาณ จากมหาวิทยาลัยมหาสารคามโดยท่านอธิการบดี ภก.ศ.(พิเศษ)ดร.ภาวิช ทองโรจน์ ให้ความอนุเคราะห์เป็นอย่างดี มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดขอนแก่น
สาขาวิทยาบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดขอนแก่น แรกเริ่มก่อตั้งหลักจากวันที่ 22 ธันวาคม 2541 ท่านอธิการบดี รังสรรค์ แสงสุข และคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยได้เดินทางมารับมอบที่ดินและเงินบริจาคจำนวน 10 ล้าน จากพี่น้องชาวอำเภอบ้านไผ่ เพื่อสร้างมหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดขอนแก่น  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ดร. สาโรช บัวศรี เป็นบุคคลที่ได้รับมอบหมายให้เข้าชี้แจงให้คณะรัฐบาลเข้าใจถึงเหตุและผลที่จะดำเนินการและสิ่งที่เกิดขึ้น หากให้สามารถเปิดสอนครูถึงระดับปริญญา และสามารถชี้แจงจนเข้าใจร่วมกันได้ ซึ่งในที่สุดที่ประชุมจึงได้มีมติยอมรับ และในที่สุดก็ผ่านพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้ในปี พ.ศ. 2497 [13] แต่กว่าที่จะได้มีการยอมรับนั้นค่อนข้างพบอุปสรรคพอสมควร สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓ เดิมชื่อว่า วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม แรกเริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2478 มีชื่อว่า "โรงเรียนประถมอาชีพ" เปิดสอนช่างระดับต้นรับจากผู้จบหลักสูตรประถมบริบูรณ์ (ป. 4) มี 3 แผนก ได้แก่แผนกช่างไม้ แผนกช่างปั้นและแผนกช่างจักสานหลักสูตร 2 ปี ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนช่างไม้ ช่างปั้น และ จักสานจังหวัดมหาสารคาม" ในปี พ.ศ. 2482 และเปลี่ยนชื่ออีกเป็น "โรงเรียนการช่างมหาสารคาม" เมื่อปี พ.ศ. 2487  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
“…เมื่อข้าพเจ้าได้รับตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษาเมื่อเดือนมกราคม 2512 ได้พบว่าการดำเนินงานของวิทยาลัยวิชาการศึกษาไม่มีความคล่องตัวเป็นอันมาก จึงได้ร่างพ.ร.บ. ยกฐานะวิทยาลัยเป็นมหาวิทยาลัยเสนอต่อประธานสภาวิทยาลัยวิชาการศึกษา เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2512 และรอรับฟังพิจารณาอยู่ 1 ปีเต็ม จนถึงเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2512 จึงได้เสนอร่าง พ.ร.บ. นี้ต่อประธานสภาวิทยาลัยวิชาการอีกครั้งหนึ่ง และเสนอให้เลขาธิการสภาการศึกษาแห่งชาติ เพื่อพิจารณาอีกทางหนึ่ง... ...อาจจะเป็นเพราะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็น วิทยาลัย ในความหมายของความเข้าใจของบุคคลทั่วไปว่า ไม่ใช่สถานศึกษาชั้นปริญญาในระดับมหาวิทยาลัย ดังที่วิทยาลัยวิชาการศึกษาได้ดำเนินงานอยู่จริง จึงเห็นสมควรที่จะออกเอกสารฉบับนี้ เพื่อสร้างความเข้าใจให้แก่บุคคลที่สนใจในการศึกษาขั้น มหาวิทยาลัย…” สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2516 กระทรวงศึกษาธิการประกาศรวม "โรงเรียนการช่างมหาสารคาม" และ "โรงเรียนการช่างสตรีมหาสารคาม" ขึ้นเป็นวิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม โดยโรงเรียนการช่างมหาสารคามเป็น "วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม วิทยาเขต 1" หลักจากนั้นกระทรวงศึกษาธิการได้มีประกาศแยกวิทยาลัยอาชีวศึกษาเขต 1 เป็น "วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม" ในวันที่ 1 มกราคม 2522 อำเภอเมืองมหาสารคาม
อำเภอเมืองมหาสารคามแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 185 หมู่บ้าน
ท้องที่อำเภอเมืองมหาสารคามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอีสาน ตั้งอยู่ในบริเวณมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จัดแสดงความเป็นมาของศิลปะอีสาน รวมถึงศิลปหัตถกรรม วรรณคดีอีสานประเภทใบลานซึ่งหาชมได้ยาก ภาพสไลด์เกี่ยวกับวัฒนธรรมและประเพณีของชาวอีสาน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา คณะวิทยาศาสตร์ได้ให้ความสำคัญกับการผลิตบัณฑิตและงานวิจัยที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ดังเช่นการสร้างหลักสูตรบรรพชีวินวิทยา(นานาชาติ)แห่งแรกในประเทศไทย และจัดตั้งพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา แห่งแรกในภูมิภาค[เอเชีย] เพื่อผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ลงตัวและเกิดประโยชน์อย่างสูงสุดต่อชุมชน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ความหมายโดยรวม คือ ความเจริญรุ่งเรืองอันเป็นผลจากความรู้และคุณธรรม ผสมผสานกับภูมิปัญญาแห่งท้องถิ่นอีสาน มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (ม.อบ.) (Ubon Ratchathani University) "ภูมิปัญญาแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง" เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่จัดตั้งในพื้นที่ของจังหวัดอุบลราชธานี ก่อตั้งเมื่อ วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2530 โดยจัดตั้งเป็น วิทยาลัยอุบลราชธานี สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น และยกฐานะเป็น มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ในปี พ.ศ. 2533 จากความพยายามที่จะให้มีมหาวิทยาลัยในจังหวัดอุบลราชธานีของทุกฝ่าย รวมทั้งประชาชนในจังหวัดและมีจุดมุ่งหมายที่จะให้เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาแห่งที่สองของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
อันดับที่จัดโดย University Ranking by Academic Performance หรือ URAP ปี พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้รับการจัดอันดับให้เป็นอันดับ 16 ของประเทศไทย และอันดับ 1767 ของโลก ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม B โดยมีพื้นฐานทางด้านวิชาการตรงตามกฎเกณฑ์ที่กำหนดไว้ คุณภาพและปริมาณของบทความตีพิมพ์ทางวิชาการ บทความวิจัย การเผยแพร่ และการอ้างอิง[39] โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) ถือกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2540 โดยได้รับการอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม โรงเรียนมีเป้าหมายหลักในการให้สวัสดิการทางการศึกษาแก่บุตรของบุคลากรในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อนการก่อตั้งโรงเรียนได้มีคณะกรรมการศึกษาถึงวิธีการดำเนินการ ปัญหาและอุปสรรคของโรงเรียนสาธิตตลอดจนความเป็นไปได้ของโครงการ ซึ่งคณะกรรมการที่จัดตั้งขึ้นเรียกว่า "คณะกรรมการโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ประกอบไปด้วยคณาจารย์จากคณะต่างๆ มาร่วมเป็นกรรมการดำเนินงาน ด้วยเหตุที่โรงเรียนก่อตั้งใหม่ นอกจากนี้ยังประสบปัญหา อีกหลายประการ อันเนื่องมาจากการขาดแคลนงบประมาณ ทำให้ไม่มีสถานที่เรียนที่แน่นอน ต้องย้ายที่ทำการบ่อยครั้ง คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีโครงการจัดตั้งคณะสัตวแพทยศาสตร์และสัตวศาสตร์ และยกร่างหลักสูตรสัตวแพทยศาสตร์บัณฑิต (สพ.บ.) ปีการศึกษา 2548 และแผนปฏิบัติราชการ พ.ศ. 2549-2552 ดำเนินงานหลักสูตรสัตวแพทยศาสตร์ เพื่อตอบความต้องการทางด้านสัตวแพทย์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
“...ตอนนั้นในหมู่ประชาชนความคิดที่ว่าจะให้ครูเรียนถึงปริญญายังไม่มี ดังนั้นการเสนอให้ครูมีการศึกษาถึงระดับปริญญาตรีเป็นของที่แปลกมาก อีกประการหนึ่งนั้นจะให้สถาบันการศึกษาระดับวิทยาลัยประสาทปริญญานี้ยิ่งไม่เข้าใจใหญ่ ฉะนั้นพอกฎหมายไปถึงพรรคเสรีมนังคศิลาแล้ว ผมก็ต้องไปชี้แจงหนักหน่วงมาก เพราะท่านผู้แทนสมัยโน้นเขาไม่เข้าใจเลย เป็นวิทยาลัยอะไรให้ปริญญา? เป็นครู, เป็นศึกษาธิการอำเภอจะเอาปริญญาเชียวหรือ? ผมก็ต้องชี้แจงมากมาย… …แต่พอมาถึงประเด็นที่ว่า วิทยาลัยจะประสาทปริญญาได้นี่ไม่เคยเห็นมีแต่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เท่านั้น เป็นแค่วิทยาลัยจะมาประสาทปริญญาไม่เห็นด้วย เป็นไปไม่ได้ ผมก็ออกไปชี้แจงอีก…แต่เขาก็ไม่ฟังเสียง เป็นวิทยาลัยจะมาประสาทปริญญาได้อย่างไร ตอนนั้นผมก็หนักใจมาก แต่ก็กัดฟันชี้แจงต่อไปอีก แล้วก็เป็นการบังเอิญมีรัฐมนตรีท่านหนึ่งซึ่งอยู่ในที่ประชุมและผมทราบลูกของท่านเรียนอยู่ที่วิทยาลัยแห่งหนึ่งในรัฐแคลิฟอร์เนีย กำลังทำปริญญาเอกด้วย ทำไมทำได้ล่ะ เขาจึงค่อยเงียบเสียงลง…”—ศาสตราจารย์ ดร. สาโรช บัวศรี, ปราชญ์ผู้ทรงศีล พ.ศ. 2531 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
ต่อมาเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 ได้เปลี่ยนชื่อ "วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง" เป็น "คณะนิติศาสตร์" ตามประกาศมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เรื่องเปลี่ยนชื่อ "วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง" เป็น "คณะนิติศาสตร์" ลงวันที่ 5 มิถุนายน 2557 โดยให้มีผลเป็นคณะนิติศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2557 เป็นต้นไป และสภามหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคามได้ตราข้อบังคับมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ว่าด้วย คณะนิติศาสตร์ พ.ศ. 2557 เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2557 มหาวิทยาลัยรามคำแหง
ระยะแรก คณะรัฐมนตรีได้อนุญาตให้ใช้อาคารสถานที่แสดงสินค้านานาชาติ ที่ตำบลหัวหมาก อำเภอบางกะปิ จังหวัดพระนคร เป็นที่ตั้งชั่วคราวจนกระทั่งเดือนตุลาคม พ.ศ. 2515 จึงได้อนุญาตให้สถานที่ดังกล่าวเป็นที่ตั้งถาวร และได้มีการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์สถานที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2515 โดยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จพระราชดำเนินเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช และพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยรามคำแหงรุ่นแรก ในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2518 ซึ่งถือว่าเป็นวันประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยได้กำหนดให้ วันที่ 26 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันสถาปนามหาวิทยาลัยรามคำแหง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะ และหลักสูตรหลักสูตรปริญญาเอก ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม คณะการบัญชีและการจัดการการจัดการการจัดการการตลาดการบัญชี คณะเทคโนโลยีเทคโนโลยีการอาหาร คณะแพทยศาสตร์วิทยาศาสตร์สุขภาพคณะเภสัชศาสตร์เภสัชศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ภาษาไทย คณะวัฒนธรรมศาสตร์วัฒนธรรมศาสตร์ คณะวิทยาการสารสนเทศวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์บรรพชีวินฟิสิกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์วิศวกรรมเครื่องกลวิศวกรรมไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์วิศวกรรมโยธา คณะศิลปกรรมศาสตร์การวิจัยทางศิลปกรรมศาสตร์คณะศึกษาศาสตร์ การบริหารและพัฒนาการศึกษาจิตวิทยาการศึกษาและการแนะแนววิจัยและประเมินผลการศึกษาวิทยาศาสตร์การออกกำลังกายและการกีฬาหลักสูตรและการสอนคณะสาธารณสุขศาสตร์ สาธารณสุขศาสตร์คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ สิ่งแวดล้อมศึกษาวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ดุริยางคศิลป์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม
วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม () เป็นวิทยาลัยพยาบาลในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข และเป็นสถาบันสบทบของ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้มีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานชื่อ "วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม"เมื่อวันที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๕ และได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างเมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๕ และเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ในวันที่ ๒๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๖ ปัจจุบันวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม สังกัดสถาบันพระบรมราชชนก มีเนื่อที่ทั้งหมด ๕๙ ไร่ ๙๘ ตารางวา แบ่งเป็น ๒ แห่งคือ
แห่งที่ ๑ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๑ หรือเรียกว่า "วศม.๑" มีเนื้อที่ ๓๐ ไร่ ตั้งอยู่เลขที่ ๕๐ ถนนผดุงวิถีตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม โดยได้รับบริจาคที่ดินจากนางเหรียญ พุทธัสสะ จำนวน ๒๐ ไร่ และซื้อเพิ่มอีก ๑๐ ไร่ เริ่มดำเนินการก่อสร้างเมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ และการก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๖ เป็นวิทยาลัยอันดับที่ ๒๑ สังกัดสถาบันพระบรมราชชนก สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสารธารณสุข การก่อสร้างวิทยาลัยพยาบาลแห่งนี้ เป็นโครงการศึกษาพยาบาลที่รัฐบาลญี่ปุ่นให้การสนับสนุนช่วยเหลือแก่รัฐบาลไทย ทั้งด้านวิชาการและความช่วยเหลือแบบให้เปล่า ซึ่งประกอบด้วยอาคาร สนามกีฬา รวมทั้งวัสดุครุภัณฑ์ และอุปกรณ์ที่จำเป็นในการจัดการเรียนการสอน เพื่อให้วิทยาลัยสามารถผลิตและพัฒนาบุคลากรทางการพยาบาลที่สอดคล้องกับความต้องการของประเทศ แห่งที่ ๒ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๒ หรือเรียกว่า "วศม.๒" มีเนื้อที่ ๒๙ ไร่ ๙๒ ตารางวา ตั้งอยู่เลขที่ ๑๐ ถนนผดุงวิถี ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม โดยราชพัสดุจังหวัดได้มอบที่ดินในปี พ.ศ. ๒๕๒๙ เพื่อเป็นสถานที่ก่อสร้างบ้านพักอาจารย์และเจ้าหน้าที่ ปัจจุบันมีบ้านพักเจ้าหน้าที่ ๒ หลังอาคารที่พักอาจารย์ ๓ ชั้น ๒๐ ห้อง ๒ หลัง อาคารเรียนและหอพักนักศึกษา ๕ ชั้น ๑ หลัง วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๒ อยู่ห่างจากวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๑ ประมาณ ๒ กิโลเมตร ทางไปอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
หลังจากนั้นจึงได้มีการขยายวิทยาเขตไปสู่ภาคต่าง ๆ ทุกภาค โดยได้เปิดสอนแห่งเดียวในแต่ละภาค คือ ภาคเหนือเปิดที่พิษณุโลก (25 มกราคม 2510) ภาคใต้ที่สงขลา (1 ตุลาคม 2511) ภาคตะวันออกที่ชลบุรี (8 กรกฎาคม 2498) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มหาสารคาม และกรุงเทพมหานคร ที่บางเขน (27 มีนาคม 2512)[9] คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
1. สโมสรนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ เป็นหลักสูตรสาขาวิชาที่เปิดสอนวิชารัฐศาสตร์ ในสังกัดมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เปิดทำการสอนเมื่อปี พ.ศ. 2550 หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม เป็นหลักสูตรรัฐศาสตร์ 1 ใน 3 หลักสูตรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, สาขาวิชารัฐศาสตร์ วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และ หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม) และยังเป็นหลักสูตรรัฐศาสตร์ 1 ใน 3 หลักสูตรที่เปิดทำการเรียนการสอนอยู่ใน มหาวิทยาลัยราชภัฎอีกด้วย (สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์, สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์และ หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม)) มหาวิทยาลัยอีสาน
วิทยาลัยบัณฑิตบริหารธุรกิจ ได้รับอนุญาตจัดตั้งเมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2545 โดยพันตรี ดร.อุดร แสวงการ และ ดร.จรรยา แสวงการ ได้รับอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ให้เปิดสอนในระดับอุดมศึกษา เมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2545 เปิดสอนในหลักสูตรปริญญาตรี 4 ปี และหลักสูตรปริญญาตรี 2 ปีต่อเนื่อง ต่อมาได้เปลี่ยนประเภทเป็นมหาวิทยาลัย และเปลี่ยนชื่อเป็น "มหาวิทยาลัยอีสาน" เมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2552 ต่อมาในปี พ.ศ. 2554 ได้ถูกเปิดเผยจากสื่อมวลชนว่ามีการซื้อขายปริญญาบัตร และประกาศนียบัตรวิชาชีพครูของมหาวิทยาลัย จนกระทั่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ไชยยศ จิรเมธากร) พร้อมด้วยสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาต้องเข้ามาตรวจสอบ และสภามหาวิทยาลัยได้แต่งตั้ง ศ.เกียรติคุณ ดร.สุมนต์ สกลไชย อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น ให้ปฏิบัติหน้าที่แทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยอีสาน (แทน ดร.อัษฎางค์ แสวงการ)
ถูกยุบวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2555 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
นอกจากนี้มหาวิทยาลัยยังได้เปิดสอนระดับประถมและมัธยมศึกษาในโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยเปิดสอนในปีการศึกษา 2540 เป็นปีการศึกษาแรกและยังได้ขยายการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาโทไปยังจังหวัดนครพนม (ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม แยกเป็นเอกเทศในชื่อ มหาวิทยาลัยนครพนม) และศูนย์พัฒนาการศึกษาอุดรธานี โดยใช้สอน ระบบทางไกลผ่านดาวเทียม โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) เริ่มเปิดดำเนินการในปีการศึกษา 2540 เป็นปีแรก โดยมี รศ.จตุพร เพ็งชัย เป็นประธานโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ทำหน้าที่รักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) และได้ใช้สถานที่เรียนชั่วคราว คือ บริเวณอาคารเรียนของโรงเรียนเทคโนโลยีคณาสวัสดิ์(ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง) ซึ่งขณะนั้นคณาจารย์ทุกคนต้องทำงานหนักมาก เพื่อให้การเรียนการสอนดำเนินไปด้วยดี วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
“วิทยาลัยดุริยางคศิลป์” เป็นโครงการตามแผนปฏิบัติราชการ 4 ปี พ.ศ. 2550– 2554 (ได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2550)   เดิมเป็นสาขาวิชาดุริยางคศิลป์  สังกัดคณะศิลปกรรมศาสตร์ และในปี พ.ศ. 2550 สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ได้แยกการบริหารออกมาจากคณะศิลปกรรมศาสตร์ เป็นโครงการจัดตั้งวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ ซึ่งมีหน้าที่หลักในการจัดการเรียนการสอนให้แก่บุคคลที่สนใจศึกษาในสาขาวิชาด้านดนตรี โดยในปี พ.ศ. 2540 ได้เปิดหลักสูตรศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ ปี พ.ศ. 2549 เปิดหลักสูตรศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ ปี พ.ศ. 2550 ได้ร่วมมือกับโรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จัดการเรียนการสอนหลักสูตรเตรียมอุดมดนตรี และในปี พ.ศ. 2551 ได้เปิดหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปี พ.ศ. 2549 เป็นปีแรกที่คณะได้เปิดรับนิสิตหลักสูตร"สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต" และ "วิทยาศาสตรบัณฑิต (สาขาโภชนาการและความปลอดภัยในอาหาร)" 4 ปี ระบบปกติและระบบพิเศษ และคณะยังได้เปิดรับนิสิตหลักสูตร"สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต" (เสาร์ – อาทิตย์) ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2549 ที่ศูนย์การศึกษาจังหวัดสระบุรี สโมสรฟุตบอลมหาสารคาม ยูไนเต็ด
ในปีพุทธศักราช 2555 สโมมหาสารคาม ยูไนเต็ด มีนายวีรวัฒน์ ชื่นวาริน ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นประธานสโมสร มีนายสุทธินันท์ บุญมี รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นผู้จัดการทีม และมี "โค้ชบี้" นายเฉลิมขวัญ เหรียญทอง เป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอน ซึ่งเคยทำทีมในฤดูกาลก่อน ส่วนตัวผู้เล่นส่วนใหญ่ยังใช้ผู้เล่นชุมเดิมเป็นส่วนใหญ่ ทางสโมสรมีการผลักดันเยาวชนท้องถิ่นของจังหวัด การเสริมตัวผู้เล่นที่มีประสบการณ์ รวมถึงผู้เล่นต่างชาติชั้นดี เข้ามาร่วมทีม และปัจจุบันใช้สนามอรุณปรีดีดิลก (Aroon Predee Dilok Stadium) มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ทำการแข่งขัน (รังเหย้า) ทำการแข่งขันในเวลา 16.30 น. โดยแฟนบอลชาวมหาสารคาม ก็ยังสนับสนุนสโมสรและทีมงานอย่างดีเช่นเคย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วาทกรรมอัตลักษณ์ประชาคม มมส คือ ลูกพระธาตุนาดูน ดอกคูนผลิช่อ มอน้ำชี ศรีโรจนากร อัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัย คือ นิสิตกับการช่วยเหลือสังคมและชุมชน เอกลักษณ์ของมหาวิทยาลัย คือ การเป็นที่พึ่งของสังคมและชุมชน ปณิธานของมหาวิทยาลัย คือ มหาวิทยาลัยมหาสารคามเป็นสถาบันที่มุ่งมั่นในการสั่งสมแสวงหาความเป็นเลิศทางวิชาการ โดยศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น ผสมผสานกับวิทยาการที่เป็นสากลให้เกิดความงอกงามทางสติปัญญาสามารถพัฒนาตนเองให้เพียบพร้อมด้วยวิชาการ จริยธรรมและคุณธรรม คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ได้รับการสถาปนาในปี พ.ศ. 2514 ได้ถือกำเนิดพร้อมกับมหาวิทยาลัยรามคำแหง เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2514 ได้มี พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศใช้ "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พุทธศักราช 2514"จากวันนั้นถึงวันนี้เป็นเวลากว่า 33 ปีแล้ว ซึ่งที่ทำการของคณะมนุษยศาสตร์หลังแรก เป็นอาคารหลังหนึ่งในงานแสดงสินค้านานาชาติ ต่อมามหาวิทยาลัยฯ ได้อนุมัติให้คณะมนุษยศาสตร์สร้างอาคารถาวรขึ้นใหม่ คืออาคารปัจจุบัน ซึ่งได้มีการวาง ศิลาฤกษ์ในวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2516 โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วาศน์) สมณศักดิ์ในขณะนั้น ต่อมาได้รับ สถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก อาจารย์และข้าราชการ คณะมนุษยศาสตร์ จึงได้พร้อมใจกันถือเอาวันที่ 28 กันยายน เป็นวันมนุษยศาสตร์ โดยจัดการเรียนการสอนด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ รวมทั้งมุ่งเน้นในด้านภาษาไทยกับภาษาต่างประเทศ ปัจจุบัน คณะมนุษยศาสตร์ ได้เปิดสอนหลักสูตรภาษาต่างประเทศในระดับปริญญาตรี เป็นจำนวน 18 ภาษา ได้แก่ ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมัน ภาษาสเปน ภาษารัสเซีย ภาษากรีก ภาษาโปรตุเกส ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น ภาษาเกาหลี ภาษาเวียดนาม ภาษาลาว ภาษาเขมร ภาษาพม่า ภาษามลายู ภาษาอาหรับ ภาษาฮินดี ภาษาบาลี และภาษาสันสกฤต และมีกิจกรรมที่สร้างชื่อเสียงให้กับทางมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ดินแดนอีสานได้ปรากฏมีความสัมพันธ์กับรัฐศูนย์กลางของคนไทยที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา มาตามลำดับ ตั้งแต่สมัยอยุธยา กรุงธนบุรี และกรุงรัตนโกสินทร์ โดยภายหลังที่เมืองสุวรรณภูมิแยกจากการขึ้นตรงต่อจำปาศักดิ์มาขึ้นกับอยุธยา ซึ่งหัวเมืองต่าง ๆ ในอีสานต่างขึ้นกับสุวรรณภูมิต่อหนึ่ง[3] ภายหลังได้เปลี่ยนมาขึ้นกับโคราช [4] และต่อมาจึงได้ให้ทุกหัวเมืองของอีสานขึ้นกับกรุงเทพฯ หลังจากเกิดกรณีเจ้าอนุวงศ์ (พ.ศ. 2369-2371)[5] แต่ความสัมพันธ์ของหัวเมืองอีสานกับศูนย์กลางของรัฐไทย อยู่ในลักษณะเมืองขึ้นที่เพียงส่งส่วยบรรณาการและป้องกันภัยจากญวนเท่านั้น จังหวัดมหาสารคาม
เมืองมหาสารคามได้สร้างวัดดอนเมือง ซึ่งภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น วัดข้าวฮ้าว (วัดธัญญาวาส) และได้ย้ายกองบัญชาการไปอยู่ริมหนองกระทุ่มด้านเหนือของวัดโพธิ์ศรีปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 2456 หม่อมเจ้านพมาศ นวรัตน์ เป็นปลัดมณฑลประจำจังหวัด โดยความเห็นชอบของพระมหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิริยะศิริ) ได้ย้ายศาลากลางไปอยู่ที่ตั้งศาลากลางหลังเดิม (ที่ว่าการอำเภอเมืองมหาสารคามปัจจุบัน) และในปี พ.ศ. 2542 ได้ย้ายศาลากลางไปอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน มีผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง หรือผู้ว่าราชการจังหวัด รวม 46 คน[2] มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ในปี พ.ศ. 2484 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล โดยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีนโยบายและโครงการที่จะขยายการศึกษาระดับอุดมศึกษาสู่ส่วนภูมิภาค สำหรับภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่จังหวัดอุบลราชธานี แต่ในระหว่างนั้น ได้เกิดสงครามเอเชียบูรพา ซึ่งรัฐบาลจำเป็นต้องตัดสินใจเข้าร่วมกับญี่ปุ่นต่อสู้กับฝ่ายสัมพันธมิตร จึงทำให้การจัดตั้งมหาวิทยาลัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ยุติลงในปี พ.ศ. 2503 รัฐบาลเผด็จการซึ่งมี จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการทบทวนการจัดตั้งมหาวิทยาลัยนี้อีกครั้งหนึ่ง คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปี พ.ศ. 2551 สภามหาวิทยาลัยอนุมัติการเปิดหลักสูตร"วิทยาศาสตรบัณฑิต (สาขาวิชาอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย)"  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
โดยสรุปแล้ว มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีกำเนิดมาจากวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2511 มีจุดมุ่งหมายเพื่อที่จะขยายการศึกษาชั้นสูงไปสู่ภูมิภาค ต่อมาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม เมื่อปีพุทธศักราช 2517 และได้แยกเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศในชื่อ "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2537 ตามพระราชบัญญัติของมหาวิทยาลัยในราชกิจจานุเบกษา [1] นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย [20] ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีศูนย์กลางการบริหารงานตั้งอยู่ที่ ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ประมาณ 1,300 ไร่ ที่ตั้งเดิม ซึ่งตั้งอยู่ที่ 269 ถนนนครสวรรค์ ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม บนพื้นที่ 197 ไร่ พระเจริญราชเดช (อุ่น ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม)
พ.ศ. 2446 สยามได้ยุบตำแหน่งข้าหลวงกำกับราชการเมืองมหาสารคามลง ต่อมาในวันที่ 29 เมษายน ร.ศ. 120 (พ.ศ. 2446) ศกเดียวกันนั้น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระพิทักษ์นรากร (อุ่น) เป็นที่พระเจริญราชเดช ผู้ว่าราชการเมืองมหาสารคามท่านแรก ในบรรดาศักดิ์และราชทินนามเจ้าเมืองมหาสารคามองค์ก่อน เหตุด้วยตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองมหาสารคามนั้นว่างลงแต่เมื่อครั้งพระเจริญราชเดช (ฮึง) ถึงแก่กรรมลงไป  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เมื่อพิจารณาจากบริบททางประวัติศาสตร์มหาวิทยามหาสารคามนั้นไม่ได้ยืนหยัดอยู่เพียงลำพัง แต่ได้มีปฏิสัมพันธ์เชื่อมโยงกับชุมชนและสังคมตลอดช่วงเวลา ภาพของมหาวิทยาลัยในช่วงต่างๆ จึงสามารถสื่อสะท้อนความคิด โลกทัศน์ ชีวทัศน์ของคนในแต่ละช่วงเวลาได้พอสมควร รวมทั้งมหาวิทยาลัยยังเป็นผลผลิตของท้องถิ่นและชุมชน ซึ่งได้มีการสร้างสมมาหลายช่วงอายุคน โดยได้ตกผลึกจากการสั่งสมของสิ่งที่เรียกว่า ‘ตัวตน’ และได้เป็นลักษณะเฉพาะของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2544 ในฐานะ"โครงการจัดตั้งคณะวิทยาการสารสนเทศ" มีบุคลากรในโครงการเริ่มแรกจำนวน 36 คน และได้มีมติจากการประชุมสภามหาวิทยาลัยครั้งที่ 4/2546 เมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2546 อนุมัติให้จัดตั้งเป็นคณะวิทยาการสารสนเทศ เป็นคณะนอกระบบจนถึงปัจจุบัน มีนิสิตเริ่มก่อตั้ง 893 คน จำแนกเป็น 4 หลักสูตร คือ
ในระยะเริ่มดำเนินงาน สำนักงานเลขานุการคณะวิทยาการสารสนเทศตั้งอยู่ ณ อาคารราชนครินทร์ ห้อง RN - 411 ชั้น 4 เป็นสำนักงาน ต่อมาในเดือนธันวาคม 2544 คณะวิทยาการสารสนเทศได้ย้ายจากที่ทำการชั่วคราว ห้อง RN – 411 ไปยังกลุ่มอาคารสำนักวิทยบริการ อาคารบี ชั้น 3 จนถึงเดือนสิงหาคม 2553 และปัจจุบันย้ายมาที่อาคารปฏิบัติการคณะวิทยาการสารสนเทศ (IT) จังหวัดมหาสารคาม
ระดับอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม สถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตมหาสารคาม[3] วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม วิทยาลัย วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีมหาสารคาม วิทยาลัยสารพัดช่างมหาสารคาม วิทยาลัยเทคนิควาปีปทุม วิทยาลัยการอาชีพพยัคฆภูมิพิสัย มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ พัฒนามาจาก "โรงเรียนอัสสัมชัญพาณิชยการ" ซึ่งก่อตั้งในปี พ.ศ. 2481 และได้รับวิทยฐานะเป็น "โรงเรียนอัสสัมชัญบริหารธุรกิจ" ในปี พ.ศ. 2515 สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 ย้ายสังกัดมาอยู่ทบวงมหาวิทยาลัยโดยเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น "วิทยาลัยอัสสัมชัญบริหารธุรกิจ ) " หรือ Assumption Business Administration College ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเอแบค (ABAC) และเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 ได้รับการเลื่อนวิทยฐานะเป็นมหาวิทยาลัย และได้ชื่อว่า "มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ"[2] โดยมหาวิทยาลัยได้ใช้ตัวอักษรย่อในภาษาไทยว่า มอช. และภาษาอังกฤษว่า "AU" ซึ่งทำให้อักษรชื่อย่อของมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญมีความสัมพันธ์ กับสัญลักษณ์ทางเคมี คือ Au (ทองคำ) วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2519 ได้ร่วมกับโรงเรียนการช่างมหาสารคาม ยกฐานะเป็นวิทยาลัย มีชื่อเรียกว่า “วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม” วิทยาเขต 2 และได้แยกมาเป็นวิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2552 เป็นต้นมา สโมสรฟุตบอลมหาสารคาม ยูไนเต็ด
ในปีพุทธศักราช 2553 ในเลกที่ 2 ฤดูกาล 2010 ได้เปลี่ยนชื่อทีมจาก มหาสารคาม ซิตี้ เป็น มหาสารคาม ยูไนเต็ด โดยได้รับการสนับสนุนจากจังหวัดมหาสารคาม และมี นายทองทวี พิมเสน ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นประธานสโมสร และนายสุทธินันท์ บุญมี รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นผู้จัดการทีม ซึ่งในปีดังกล่าวสโมสรได้มีการเปลี่ยนสัญลักษณ์ใหม่จากเสือ เป็นปูทูลกระหม่อม ซึ่งปูทูลกระหม่อม หรือ ปูแป้ง เป็นปูน้ำจืดที่ค้นพบในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2536 ที่ป่าดูนลำพัน อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม และเป็นปีที่ปีที่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ 36 พรรษา จึงขอพระราชทานชื่อว่า "ปูทูลกระหม่อม" โดยมีรูปร่างคล้ายปูนามีสีสันสวยงาม มี 4 สีคือ ม่วง แสด เหลือง ขาว โดยกระดองมีสีม่วงเปลือกมังคุด ซึ่งมีเพียงแห่งเดียวในโลก และได้มีการเปลี่ยนฉายาใหม่จากเสืออีสาน เป็นปูพิฆาต (THE CRAB) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ผู้สมัครต้องสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท หรือกำลังศึกษาอยู่ในภาคการศึกษาสุดท้าย และมีคุณสมบัติขั้นต้น ดังนี้ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2557 จัดการเรียนการสอนทั้งในระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก ในสาขารัฐประศาสนศาสตร์ และรัฐศาสตร์มีสัญลักษณ์ประจำคณะคือ "สิงห์สารคาม" มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
หลังจากที่ได้ยกฐานะแล้ว ทางมหาวิทยาลัยฯได้นำวิธีสอบคัดเลือกนิสิต เข้าศึกษาใน 2 ระดับ คือชั้นปีที่ 1 และ 3 ซึ่งในปีการศึกษานี้มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคามยังคงรับนิสิตภาคปกติที่จบป.กศ. สูงเข้าศึกษาชั้นปีที่ 3 โดยวิธีการสอบคัดเลือกเหมือนเดิม แต่ที่เพิ่มเข้ามาใหม่ คือได้เปิดรับสมัครสอบนิสิตชั้นปีที่ 1 เข้าเรียนหลักสูตรปริญญาตรี 4 ปีเป็นปีแรกโดยใช้ วิธีการสอบผ่านทบวงมหาวิทยาลัย โดยรับทั้งสิ้น 63 คน สำหรับวิชาเอกที่เปิดในปีการศึกษา 2517 มีดังนี้ สาขาวิชาประวัติศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ภูมิศาสตร์ คณิตศาสตร์ ภาษาไทย สังคมศึกษา ภาษาอังกฤษ ชีววิทยา และการประถมศึกษาซึ่งได้ใช้วิธีการสอบแข่งขันในการคัดเลือกผู้มาเรียนเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน