ขรัวอินโข่ง คือใคร?
ขรัวอินโข่ง
ขรัวอินโข่ง มีชีวิตอยู่ในสมัยรัชกาลที่ 3-4 (ไม่ปรากฏวันเดือนปีเกิด) ศิลปินผู้ได้รับการยกย่องเป็นจิตรกรเอกประจำรัชกาลที่ 4 แห่งสมัยรัตนโกสินทร์ เป็นศิลปินในสมณเพศ ศิลปินไทยคนแรกที่ใช้เทคนิคการเขียนภาพฝาผนังแบบตะวันตกที่แสดงปริมาตรใกล้ไกล นับเป็นศิลปินก้าวหน้าแห่งยุคที่ผสมผสานแนวดำเนินชีวิตแบบไทยกับตะวันตกเข้าด้วยกัน ซึ่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงยกย่องว่า ขรัวอินโข่งเป็นช่างเขียนไม่มีตัวสู้ในสมัยนั้น
ขรัวอินโข่ง
อิทธิพลภาพเขียนแบบตะวันตกเชื่อกันว่าได้มาจากภาพพิมพ์ที่หมอสอนศาสนาหรือมิชชันนารีนำมาจากต่างประเทศ รวมทั้งภาพของยุโรปที่ส่งมาจำหน่ายแพร่หลายในเมืองไทยในสมัยนั้น ขรัวอินโข่งได้นำมาพัฒนาและประยุกต์ในงานจิตรกรรมไทยเป็นภาพทิวทัศน์แบบตะวันตกโดยใช้ตัวละครและสถานที่แบบตะวันตก เช่น ภาพปริศนาธรรมที่วัดบวรนิเวศวิหารและวัดบรมนิวาส ขรัวอินโข่ง
อิทธิพลสำคัญอีกประการหนึ่งอาจเกิดจากความคุ้นเคยของขรัวอินโข่งที่มีอยู่กับพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ามงกุฎระหว่างผนวชที่วัดราชาธิวาสวรวิหาร สืบเนื่องจากการที่ได้ทรงศึกษาพระพุทธศาสนาอย่างจริงจังจนได้ทรงตั้งธรรมยุตินิกายขึ้น ได้ทรงคิดแนวเรื่องปริศนาธรรมขึ้นแล้วโปรดเกล้าให้ขรัวอินโข่งเป็นผู้เขียนภาพประกอบ เง็กเซียนฮ่องเต้
ยี่หนึงจินกุน หลานของเง็กเซียน เป็นตัวละครในเรื่องไซอิ๋ว ท่านเป็นผู้เดียวที่สามารถปราบซุนหงอคงแล้วเอาตัวมาลงโทษบนสวรรค์ได้ แต่อย่างไรก็ตามซุนหงอคงมีฤทธิ์มากเมื่อนำตัวขึ้นสวรรค์ไปประหารก็ไม่ตาย ทางสวรรค์จึงขออาศัยบารมีพระพุทธเจ้า (พระยูไล) พระพุทธเจ้าจึงจับตัวหงอคงไปขังไว้ใต้ภูเขาเป็นเวลานานถึง 500 ปี รอจนผู้มีบุญมาช่วย ซึ่งผู้มีบุญนั้นคือพระแม่กวนอิมและพระเสวียนจั้ง และทำให้หงอคงกลับตัวกลับใจจนเข้าร่วมอัญเชิญพระไตรปิฎกอีกด้วย ยี่หนึงจินกุนมีพี่น้อง 7 คน เจิ้ง อวี้หลิง
เจิ้งอวี้หลิง หรือ แครอล เฉิง (; พินอิน :Zhèng Yùlíng, กวางตุ้ง :Cheng6 Yu6 Ling4; )
เป็นนักแสดง-พิธีกรหญิงชาวฮ่องกงผู้มากความสามารถ ที่อดีตเคยโด่งดังมากทั่วเอเชีย ในช่วงปลายยุค 70s จนถึง ต้นยุค 90s เธอเป็นทั้งนักแสดงนำหญิงและสมทบหญิงยอดเยี่ยม ของละครทางช่องสถานีโทรทัศน์ทีวีบี (TVB) อีกทั้งยังเคยเป็นอดีตกลุ่ม 4 ดรุณีหยก รุ่นแรกของทางค่ายทีวีบี ซึ่งในกลุ่มประกอบไปด้วยนักแสดงหญิงแถวหน้าชื่อดังของทางช่องในยุคนั้น ได้แก่ วังหมิงฉวน, จ้าว หย่าจือ, หวง ซิ่งซิ่ว และเธอ ด้วยใบหน้าที่สวยแบบแปลก ๆ โดดเด่นสะดุตตาแต่ก็มีหลายคนมองเธอว่าเป็นนางเอกที่ขี้เหร่ จึงเป็นที่มาของฉายาในวงการบันเทิงที่บรรดาสื่อมวลชนตั้งให้เธอว่า "ลูกเป็ดขี้เหร่" แห่งฮ่องกง แต่ฉายาที่คนไทยในสมัยนั้น มักนิยมใช้เรียกเธอคือ "มยุรา ธนะบุตร" แห่งเกาะฮ่องกง  ชามพูวราช
ชามพูวราช หรือ นิลเกษร เป็นตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นพญาวานรในกองทัพพระราม เกิดจากไม้ไผ่ที่พระอิศวรนำมาทำธนูแต่พอลองโก่งยิงธนูก็หัก เกิดเป็นชามพูวราชออกมา มีบทบาทสำคัญตอนศึกลงกา เป็นผู้เสนอให้พระรามจองถนนไปกรุงลงกาเพื่อเป็นพระเกียรติยศ และตอนแปลงร่างเป็นหมีใหญ่กัดต้นโรทันเพื่อทำลายพิธีชุบศรนาคบาศของอินทรชิต เหงียน ถิ มิญ ทือ
เหงียน ถิ มิญ ทือ () หรือ สื่อมวลชนเรียกว่า มิญ ทือ () นักร้องเพลงร็อกชาวเวียดนาม ซึ่งมาร้องเพลงไทยในประเทศไทย โดยมีผลงานอัลบั้มอินเฮ้าส์ 1 (In House 1) ร่วมมือกับ "หมู มูซู" และ "เป้ วราวุฒิ" บุปผาในกุณฑีทอง
บุปผาในกุณฑีทอง ( "จินผิงเหมย์"; ) เป็นวรรณกรรมจีนที่ประพันธ์ขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง อ้างตามฉบับพิมพ์สมัยราชวงศ์หมิงในรัชสมัยของจักรพรรดิเสินจง ศักราชว่านลี่ ปีติงซื่อ (ปีที่ 45 ของรัชกาล) ผู้แต่งนิยายเรื่องนี้ใช้นามปากกาว่า "บัณฑิตแห่งสุสานกล้วยไม้ผู้ยิ้มเยาะ" (; The Scoffing Scholar of Lanling) เดิมนับเป็นหนึ่งในสี่สุดยอดวรรณกรรมจีนร่วมกับนวนิยายอีกสามเรื่อง คือ สามก๊ก ซ้องกั๋ง และไซอิ๋ว เรียกรวมกันว่า "สี่วรรณกรรมอันยิ่งใหญ่" (四大奇書，四大奇书) แต่ต่อมาเรื่อง "จินผิงเหมย์" ถูกต่อต้าน เพราะพรรณนาบทสังวาสจำนวนมากจนถูกเรียกว่าเป็นหนังสือโลกีย์ จึงมีการจัดให้ "ความฝันในหอแดง" นิยายอีกเรื่องหนึ่ง ขึ้นมาเป็นหนึ่งในสี่สุดยอดวรรณกรรมจีนแทน บีว ไฉลาง
บีว ไฉลาง (ภาษาเขมร: ប៊ីវ ឆៃលាង) เกิดเมื่อ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2473 เป็นนักเขียนนิยายและบทละครที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งในกัมพูชา และเป็นผู้ร่วมก่อตั้งสมาคมนักเขียนเขมร เมื่อเขมรแดงขึ้นครองอำนาจ ไฉลางลี้ภัยไปฝรั่งเศส และจัดตั้งสมาคมทางด้านวัฒนธรรมชื่อ"อินทรเทวี" จัดแสดงระบำพื้นบ้านในโรงมหรสพของฝรั่งเศส และได้จัดพิมพ์นวนิยายภาษาเขมรเก็บไว้ที่ห้องสมุดในฝรั่งเศสและสหรัฐ ไฉลางเขียนนวนิยายไว้เป็นจำนวนมาก ระหว่าง พ.ศ. 2504 - 2536 เช่น พระมงกุฏเพชร ปักษีจำกรง จลาจลพนมระอาง แดนดินโคกธลอก เป็นต้น วิบูลย์ ลี้สุวรรณ
วิบูลย์ ลี้สุวรรณ มีบทบาทในด้านการค้นคว้าและทำการศึกษาวิจัยงานด้านศิลปะและวัฒนธรรมรวมทั้งเครื่องจักสานติดต่อกันมาอย่างต่อเนื่องมากกว่า 30 ปี และยังได้เขียนหนังสือเกี่ยวกับ ศิลปะไทย ศิลปะพื้นบ้าน และศิลปะสมัยใหม่เป็นจำนวนมาก รวมทั้งการรวบรวมผลงานของ "ขรัวอินโข่ง" จิตรกรภาพเขียนฝาผนังผู้บุกเบิกงานจิตรกรรมแบบตะวันตกของประเทศไทย เคยได้รับรางวัลจากการเขียนหนังสือต่างๆ หลายครั้ง เช่น ได้รับรางวัลดีเด่นประเภทสารคดีประจำปี พ.ศ. 2519 จากหนังสือ ศิลปะชาวบ้าน พ.ศ. 2520 ได้รับรางวัลจาก สมาคมผู้ผลิตและจัดจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทยและ คณะกรรมการจัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ได้รางวัลชมเชยประเภทสารคดีจาก หนังสือ "5 นาทีกับศิลปะไทย" จากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติ พ.ศ. 2522 ได้รางวัลหนังสือดีเด่นประเภทหนังสือสารคดีจากหนังสือ "ศิลปะน่ารู้ในสองศตวรรษ" จากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติ พ.ศ. 2523 รางวัลชมเชยประเภทสารคดีจากหนังสือ "นำชมศิลปกรรมตามวัด" จากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติ พ.ศ. 2541 และได้รางวัลประเภทการสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมประจำปี พ.ศ. 2530 - 2532 จากกระทรวงศึกษาธิการ  ขงหยง
ขงหยง หรือ ขงเล่ง มีชื่อในสำเนียงจีนกลางว่า ข่งหรง() (ค.ศ. 153 - ค.ศ. 208) มีชื่อรองว่าเหวินจฺวี่ () เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ในยุคสามก๊ก เป็นชาวเมืองซีฟู่ ในเขตแคว้นหลู่โก้วะ ( โลก๊ก ) อันเป็นที่เกิดของขงจื้อ เป็นเชื้อสายของขงจื้อลำดับที่ 20 มีสติปัญญาเฉียบแหลม เมื่ออายุ 10 ขวบได้ไปหาหลี่อิ๋ง เจ้าเมือง คนเฝ้าประตูไม่ให้เข้า ขงหยงอ้างว่าเป็นเพื่อนสนิทของเจ้าเมืองจึงเข้าได้ เมื่อหลีอิ๋งถามว่า เป็นเพื่อนสนิทมาตั้งแต่ครั้งไหน ขงหยงตอบว่า บรรพบุรุษของข้าพเจ้า (คือขงจื้อ) ได้ไปถามความรู้เกี่ยวกับประเพณี จากบรรพบุรุษของท่าน ( คือ เล่าจื๊อ ซึ่งชื่อจริงว่า หลีเอ๋อ ) จึงถือว่าสกุลเราสนิทมาหลายชั่วคนแล้ว พระครูธรรมานุกูล (ภู จนฺทเกสโร)
หลวปู่ภู วัดอินทรวิหาร ท่านเกิดเมื่อปี พ.ศ. 2373 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาเจษฎาบดินทร์ ฯ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยบิดามีนามว่า นายคง โยมมารดามีนามว่า นางอยู่ เมื่ออายุได้ 9 ปี บิดามารดาท่านได้พาท่านไปบรรพชาเป็นสามเณรตรงกับปี พ.ศ. 2382 ที่วัดท่าคอย ได้ศึกษาเล่าเรียกอักขระสมัย (ภาษาขอม) และหนังสือไทย กับท่านอาจารย์ วัดท่าแค จนกระทั่งเมื่อมีอายุ 21 ปี ท่านได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อปี พ.ศ. 2394 ณ พัทธสีมา วัดท่าคอย โดยมี พระอาจารย์อ้น วัดท่าคอย เป็นพระอุปัชฌาย์พระอาจารย์คำ วัดท่าแค เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์คำ วัดท่าแค เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระอาจารย์มา วัดน้ำหัด เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้ฉายานามทางพระว่า "จนฺทสโร" หลังจากอุปสมบทแล้วท่านได้มาจำพรรษาอยู่ที่สำนักวัดท่าแคชั่วระยะหนึ่งก็ได้ออกเดินธุดงค์ จากจังหวัดตากมาพร้อมกับพระพี่ชาย คือ หลวงปู่ใหญ่ หลวงปู่ภูท่านได้เข้าไปในกรุงเทพมหานคร ได้ไปจำพรรษาอยู่ที่วัดสระเกศ แล้วได้ไปช่วยรักษาคนไข้ที่บาดเจ็บ เป็นอหิวาตักโรค ต่อมาท่านได้ย้ายไปจำพรรษาที่วัดสามปลื้ม ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นวัดจักรวรรดิ์ราชาวาสและได้ย้ายไปจำพรรษาอยู่ วัดโมลีโลกยาราม (วัดท้ายตลาด) ตามลำดับ และท่านได้ย้ายมาจำพรรษาอยู่ที่วัดอินทรารามเมื่อปี พ.ศ. 2432 และได้รับตำแหน่งเจ้าอาวาสเมื่อปี พ.ศ. 2434 ท่านได้รับสมณศักดิ์เป็นพระครูกิตติมศักดิ์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๖๓ จนถึงวันมรณภาพเป็นเวลา ๑๓ ปี ท่านถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก ฯ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว 
หลวงพ่อท่านได้ออกธุดงค์เป็นประจำไม่เคยขาด ร่วมเดินธุดงค์ไปกับท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) เป็นบางครั้งบางคราวบางทีท่านออกธุดงค์ก็มีพระภิกษุติดตามด้วยท่านได้เล่าให้ฟังว่า ถึงเรื่องแปลกๆที่ด้ออกรุกขมูลไปตามป่าเขามากมายหลายเรื่องซึ่งล้วนแล้วแต่ตื่นเต้นน่าอ่านมาก ตลอดระยะเวลาที่ท่านมีชิวิตอยู่ ท่านไม่เคยปล่อยเวลาว่างให้เป็นประโยชน์ มุ่งหน้าปฏิบัติมีพุทธภูมิเป็นที่ตั้ง การร่ำเรียนวิชาอาคมมา ก็เพียงเพื่อช่วยเหลือ ผู้ที่กำลังทุกข์จากโรคภัยไข้เจ็บนับว่าท่านมีเมตตาธรรมสูงส่ง ท่านปฏิบัติธรรมอย่าเคร่งครัด และออกบิณฑบาตเป็นประจำทุกวัน แต่ความจริงท่านไม่จำเป็นต้องออกก็ได้ เพราะ เจ้าฟ้าสมเด็จกรมพระนครสวรรค์พินิจ ได้จัดอาหารมาถวายทุกวัน แต่ท่านก็ออกไปบิณฑบาต เพราะเป็นกิจของสงฆ์ ท่านฉันจังหันเสร็จแล้ว ก็จะครองผ้าลงโบสถ์และลั่นดานประตู เพื่อมิให้ผู้ใดเข้าไปรบกวนท่าน จะเจริญพุทธมนต์ถึง ๑๔ ผูก วันละ ๗ เที่ยวแล้วจึงนุ่งวิปัสสนากรรมฐานต่อไปจนถึงเที่ยวทุกๆวัน ท่านเคยเล่าให้ศิษย์ใกล้ชิดฟังว่า ขณะที่นั่งกรรมฐานอยู่พอได้เวลาเที่ยง ทางการจะยิงปืนใหญ่ (เพื่อบอกเวลาว่าเที่ยงแล้ว)ในขณะที่ยิงปืนใหญ่ กูหงายหลังทุกทีพอท่านพักได้ชั่วครู่ก็จะบำเพ็ญเจริญภาวนาต่อไปจนถึงตีหนึ่ง จึงจะจำวัด ท่านสามารถรูปเหตุการณ์ล่วงหน้า อย่างเช่น ในเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นประชาธิปไตย เป็นต้น กุรุ
กุรุ (สันสกฤต: कुरु) เป็นชื่อรัฐหนึ่ง ที่พระไตรปิฎกว่า ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ เฉียงไปทางตะวันตกเล็กน้อย ของมัชฌิมประเทศ มีเมืองหลวงชื่ออินทรปัตถ์ และเป็นที่ซึ่งศากยมุนีได้แสดงมหาสติปัฏฐานสูตรแก่สาวก ครูบาศรีวิชัย
ครูบาศรีวิชัย เดิมชื่อ "เฟือน" หรือ "อินท์เฟือน" "อินตาเฟือน" "ดินเฟือน" บ้างก็ว่า "อ้ายฟ้าร้อง" เนื่องจากในขณะที่ท่านเกิด มีปรากฏฝนฟ้าคะนองอย่างหนัก ส่วนอินท์เฟือนนั้น หมายถึง การเกิดกัมปนาทหวั่นไหวถึงสวรรค์หรือเมืองของพระอินทร์ ท่านเกิดในปีขาล เดือน 9 เหนือ (เดือน 7 ของภาคกลาง) ขึ้น 11 ค่ำ จ.ศ. 1240 เวลาพลบค่ำ ตรงกับวันอังคารที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2421 ฤกษ์ดาวสวาติ ที่บ้านปาง ตำบลแม่ตืน "(ปัจจุบันคือตำบลศรีวิชัย)" อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เป็นบุตรของนายควาย นางอุสา มีพี่น้องทั้งหมด 5 คน คือ เลียว ศรีเสวก
เลียว ศรีเสวก เป็นบุตรชายคนโตของพระนรินทราภิรมย์ (เบียบ ศรีเสวก) กับนางละม้าย ศรีเสวก ชื่อ "เลียว" เป็นชื่อที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย ประทานให้ ฉือ จิ้งถัง
ฉือ จิ้งถัง (; 30 มีนาคม 892 – 28 กรกฎาคม 942) เป็นที่รู้จักตามชื่อวัดประจำรัชกาลว่า อภิบรรพราช (高祖) เป็นพระเจ้าแผ่นดินจีนช่วงห้าราชวงศ์สิบอาณาจักรจากราชวงศ์จิ้นยุคหลัง อยู่ในสมบัติตั้งแต่ปี 936 จนสิ้นชีวิต เอ็งโกว
เอ็งโกว เป็นตัวละครในนิยายกำลังภายในของกิมย้ง เรื่องมังกรหยก 
เดิมที เอ็งโกว คือ สนมเล้าแห่งราชันย์ทักษิณ เมื่อครั้งที่เฮ้งเต็งเอี้ยงไปต้าหลี่เพื่อถ่ายทอดวรยุทธ์ให้ราชันย์ต้วนตี่เฮง เขาได้ให้จิวแป๊ะทงติดตามไปด้วย ซึ่งในตอนนั้นจิวแป๊ะทงก็แอบไปมีสัมพันธ์กับสนมเล้าเข้าจนมีลูกชายด้วยกันคนหนึ่ง เมื่อราชันย์ต้วนทราบเรื่องก็เมินเฉยกับสนมเล้า จนเกิดเรื่องเมื่อฝ่ามือเหล็กลอยน้ำ คิ้วเชยยิ่ม ปลอมตัวลอบเข้ามาทำร้ายลูกชายของนางกับจิวแป๊ะทงจนบาดเจ็บสาหัส สนมเล้าจึงไปขอให้ต้วนตี่เฮ้งใช้ดรรชนีสุริยันรักษาลูกชายของตน แต่ต้วนตี่เฮ้งปฏิเสธ จนกระทั่งลูกของนางตาย สนมเล้าจึงโกรธแค้นต้วนตี่เฮง แต่วรยุทธ์สู้ไม่ได้ จึงลั่นวาจาไว้ว่าวันใดที่นางคืนกำไลหยกให้ต้วนตี่เฮง วันนั้นนางจะกลับมาแก้แค้นให้ลูก แล้วนางก็จากไปเก็บตัวฝึกวิชาอยู่ที่บึงทมิฬ และเปลี่ยนชื่อเป็น "เอ็งโกว" บึงทมิฬเป็นบ่อโคลนที่กว้างลึกมาก ผู้มีวิชาตัวเบาสูงส่งก็ยากที่จะเข้าไป เอ็งโกวอยู่ที่บึงนี้กับจิ้งจอกเก้าหางคู่หนึ่ง ปิดตัวไม่สนใจเรื่องราวภายนอก มีวิชาศรเหมันต์ กับพลังปลาไหล ภายหลังเมื่อทราบความจริงว่าคิ้วเชยยิ่มเป็นคนฆ่าลูกชายตนจึงสาบานจะแก้แค้นให้ได้ ในชีวิตนี้นางตั้งใจอยู่สองอย่างคือ แก้แค้นให้ลูกชาย และได้พบจิวแป๊ะทงอีกครั้ง ท้าววิรุฬหก
ท้าววิรุฬหก (; ) หนึ่งในสี่ผู้ปกครองสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา ซึ่งเป็นชั้นล่างสุดในฉกามาพจรเป็นเทพเจ้าผู้ปกครองทิศใต้ของเขาพระสุเมรุ ซึ่งเป็นใหญ่ในหมู่ครุฑมีเทพกลุ่มกุมภัณฑ์เป็นบริวาร มีรูปร่างท้องป่องพุ่งใหญ่ ขาสั้น กำยำล่ำสัน ตามความเชื่อบางคติจะพบได้ว่าท้าววิรุฬหกคือผู้ปกครองครุฑและนก
ท้าววิรุฬหกปกครองสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิการ่วมกับ
1.ท้าวเวสสุวรรณซึ่งปกครองหมู่ยักษ์บนสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา
2.ท้าวธตรฐซึ่งปกครองหมู่คนธรรพ์บนสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา
3.ท้าววิรูปักษ์ซึ่งปกครองหมู่นาคบนสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา
ในมหาสมัยสูตรและบทภาณยักษ์ว่า โลกบาลแห่งทิศทักษิณทรงพระนามท้าววิรุฬหกมหาราช จอมกุมภัณฑ์ ส่วนในอาฏานาฏิยปริตรว่าเป็นจอมเทวดา ลัทธิข้างจีนฝ่ายมหายานว่า ทรงพระนามเตียงเชียง แปลว่า สง่างาม มือถือร่ม ทางทิเบตว่าถือกระบี่ วศิน อินทสระ
วศิน อินทสระ (17 กันยายน พ.ศ. 2477 —) เป็นนักเขียนนวนิยายอิงธรรมะ คอลัมนิสต์และนักปาฐกถาธรรมที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งในวงการพระพุทธศาสนา เป็นศิษย์อาจารย์ สุชีพ ปุญญานุภาพ อีกคนที่โด่งดังมาจากการเขียนนวนิยายอิงธรรมะ นวนิยายอิงธรรมะของท่านหลายเล่มได้รับการจัดทำเป็นภาพยนตร์วิดีโอเพื่อจัดจำหน่าย อาทิ พ่อผมเป็นมหา ท้าวสักกะ
ในวัฒนธรรมเอเชียตะวันออก ท้าวสักกะเป็นที่รู้จักในนาม "ตี้ซื่อเทียน" (帝釋天) หรือ "ซื่อถีหฺวันอิน" (釋提桓因) ในภาษาจีน และ "ไทชะกุเท็น" (帝釈天) ในภาษาญี่ปุ่น สำหรับในประเทศจีนแล้ว บางครั้งมีการเปรียบเทียบว่าท้าวสักกะคือเง็กเซียนฮ่องเต้ (玉皇大帝) หรือจักรพรรดิหยกในลัทธิเต๋า ด้วยถือว่าเทพทั้งสององค์นี้มีวันประสูติเป็นวันเดียวกัน คือ ในวันที่ 9 เดือนที่ 1 ตามปฏิทินจันทรคติจีน (โดยปกติจะอยู่ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ตามปฏิทินสุริยคติ) จาง จวีเจิ้ง
แนวคิดอรรถกถาของขงจื้อ ที่ประพันธ์โดย จางวีเจิ้ง 
ค ศ. 1573-1584 อรรถกถาของขงจื๊อ ทีประพันธ์โดย จางจวีเจิ้งถูกเผยแผ่ในจีน แต่มิได้รับความนิยม ในประเทศจีน สมัยราชวงศ์หมิง 
น่าเสียดายแทน เพราะว่า 
หลังจากนั้นอีก 34 ปี ต่อมา หรือ
ค.ศ. 1618 นู่เอ๋อร์ฮาชื่อผู้นำเผ่าแมนจูอ้ายซินเจว๋หลัว ได้ประกาศความเป็นอิสระไม่ขึ้นกับราชวงศ์หมิง และอีก 26 ปีต่อมา หรือ 
24 เมษายน ค.ศ. 1644 กรุงปักกิ่งได้ถูกกลุ่มกบฎชาวนานำโดยหลี่ จื้อเฉิงได้บุกยึดสำเร็จ ผู้ซึ่งต่อมาได้ประกาศสถาปนาตั้งราชวงศ์ชุน 
ค.ศ. 1651-1683 ราชวงศ์ชิงจีน ได้ยกย่องว่า เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ที่ดีที่สุดเล่มหนึ่งของจีน 
ในปี ค.ศ. 1685-1686 จักรพรรดิคังซีทรงส่งทหารหลายพันนาย เข้าตีเมืองยัคซาที่รัสเซียเข้ามารุกรานเป็นผลสำเร็จ 
ปี ค.ศ. 1689 พระเจ้าซาร์แห่งรัสเซียทรงส่งราชทูตมาเจรจาขอสงบศึกกับฮ่องเต้คังซี ที่ถึงกรุงเป่ยจิง พัน จินเหลียน
พัน จินเหลียน (; "ดอกบัวทอง") ตามสำเนียงกลาง หรือ พัวกิมเหลียน ตามสำเนียงฮกเกี้ยน เอกสารไทยบางทีเรียก นางบัวคำ หรือ นางบัวทอง เป็นตัวละครหลักในนวนิยายจีนเรื่อง "บุปผาในกุณฑีทอง" (金瓶梅) ประพันธ์ขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ช่วงราชวงศ์หมิง และเป็นตัวละครรองในนวนิยายจีนเรื่อง "ซ้องกั๋ง" (宋江) ประพันธ์ขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ช่วงราชวงศ์ยฺเหวียน เป็นหนึ่งในตัวร้ายที่มีชื่อเสียงที่สุดในวัฒนธรรมจีน จนกลายเป็นตัวอย่างของแม่ยั่วเมือง (femme fatale) ทั้งกลายเป็นเทพีประจำโสเภณีและโรงโสเภณี ลิง
นอกจากนี้แล้ว ในความเชื่อโหราศาสตร์แบบจีน ลิงเป็น 1 ใน 12 นักษัตร โดยเป็นนักษัตรลำดับที่ 9 เรียกว่า "ปีวอก" ในทางศาสนาและเทพปกรณัมของจีน เห้งเจียเป็นลิงที่ติดตามพระถังซัมจั๋งไปอัญเชิญพระไตรปิฎกถึงชมพูทวีป เป็นลิงที่มีฤทธิ์เดชมาก สามารถปราบปีศาจร้ายได้ ทำนองเดียวกับหนุมาน ลิงเผือกที่เป็นทหารเอกของพระราม ในวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์เป็นต้น  ธงไชย แมคอินไตย์
สมาคมผู้สื่อข่าวบันเทิงแห่งประเทศไทยได้ให้ฉายากับธงไชย คือ "ดาวค้างกรุ" ในปี พ.ศ. 2548 และ "ป๋าพันปี" ในปี พ.ศ. 2550 เนื่องจากไม่ว่าจะผ่านไปกี่ปียังคงดังทนดังนานเหมือนเดิม เป็นที่เชิดหน้าชูตาให้กับวงการบันเทิง[14][15] นอกจากนั้นสื่อมวลชนยังให้สมญาณามกับเขาอีกมากมาย เช่น ซุปเปอร์สตาร์ตลอดกาล[172] ดาวค้างฟ้าขวัญใจมวลชน[173] เป็นต้น พระนิจิเร็ง
พระนิชิเร็ง () หรือ พระนิชิเร็งไดโชนิน (ใช้ในนิกายนิชิเร็งโชชู) เป็นพระภิกษุชาวญี่ปุ่น ซึ่งนิกายนิชิเร็งโชชูเชื่อว่าท่านเป็นพระพุทธเจ้าแท้จริง ท่านคือผู้สถาปนาและริเริ่มเผยแผ่คำสอน "นัมเมียวโฮเร็งเงเคียว" บนพื้นฐานของสัทธรรมปุณฑรีกสูตร อันเป็นต้นกำเนิดของศาสนาพุทธนิกายนิชิเร็ง ซึ่งปัจจุบันได้แตกกิ่งก้านออกไปเป็นนิกายย่อย ๆ ประมาณ 32 นิกายในญี่ปุ่น และมีหลายลัทธิยืมคำสอนของท่านไปใช้ด้วย นิกายหลัก ๆ ที่เป็นที่รู้จักกันดีคือนิชิเร็งโชชูและนิชิเร็งชู แต่นิกายแรกจะเป็นที่รู้จักมากกว่าเพราะมีสานุศิษย์กระจายอยู่ทั่วโลกแม้แต่ในเมืองไทย ฉือ จิ้งถัง
ฉือ จิ้งถัง เดิมเป็นแม่ทัพในราชวงศ์ถังยุคหลัง แต่ก่อกบฏในปี 936 โดยอาศัยความช่วยเหลือจากราชวงศ์เหลียว เมื่อการสำเร็จ เขาจึงยกหัวเมืองสิบหกมณฑลให้แก่ราชวงศ์เหลียวเป็นการตอบแทน แล้วตั้งราชวงศ์จิ้นยุคหลังขึ้นโดยมีตนเองเป็นปฐมกษัตริย์ การยกหัวเมืองดังกล่าวให้แก่ราชวงศ์เหลียวซึ่งเป็นของชาวชี่ตันนั้นเป็นผลต่อภูมิทัศน์บ้านเมืองจีนอย่างมากในอีกสองร้อยปีให้หลัง โขน
โขนโรงในเป็นโขนที่นำศิลปะการแสดงของละครใน เข้ามาผสมผสานระหว่างโขนกับละครใน ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 และพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 รวมทั้งมีราชกวีภายในราชสำนัก ช่วยปรับปรุงขัดเกลาและประพันธ์บทพากย์ บทเจรจาให้มีความคล้องจอง ไพเราะสละสลวยมากยิ่งขึ้น โดยนำท่ารำท่าเต้น และบทพากย์เจรจาตามแบบโขนมาผสมกับการขับร้อง เป็นการปรับปรุงวิวัฒนาการของโขน อิดเต็งไต้ซือ
อิดเต็งไต้ซือ (Duan Zhixing - 段智兴） เป็นตัวละครในนิยายกำลังภายในของกิมย้ง เรื่องมังกรหยก และปรากฏตัวในมังกรหยก ภาค 2
เดิมเป็นฮ่องเต้แคว้นต้าหลี่ชื่อ ต้วนตี่เฮง หนึ่งในห้ายอดฝีมือที่ประลองยุทธถกกระบี่เขาหัวซาน ฉายาราชันย์ทักษิณ แตกฉานดรรชนีเอกสุริยัน (อิดเอี๋ยนจี่) และได้รับการถ่ายทอดวิชาพลังธาตุธรรมชาติจากเฮ้งเตงเอี้ยง ซึ่งเป็นวิชาที่พิษประจิมเกรงมากเพราะสามารถสยบลมปราณคางคกได้ ซึ่งในกาลนั้นเฮ้งเตงเอี้ยงได้พาศิษย์น้อง จิวแปะทงมาด้วย ทำให้เกิดเรื่องราวโกลาหล ภายหลังออกบวชไม่ยุ่งเรื่องทางโลก ภายในใจลึกๆของอิดเต็งไต้ซือนั้นรักสนมเล่ามาก เพียงเพราะผู้ที่ฝึกวิชาดรรชนีเอกสุริยัน จำเป็นจะต้องดำรงตนไม่ยุ่งเกี่ยวกับเรื่องกามารมณ์ ซึ่งสาเหตุนี้ก็เป็นสาเหตุเดียวกัน ที่ทำให้ความรักของเฮ้งเตงเอี้ยงกับลิ้มเชี่ยวเองเป็นเพียงเรื่องของในใจเท่านั้น ต่อมาอึ้งย้งได้ขอความช่วยเหลือให้ราชันย์ทักษิณรักษาอาการบาดเจ็บที่ได้รับมาจากฮิ้วโชยยิ่ม อันทำให้สูญกำลังไปมาก แต่เมื่อได้ฝึกและเดินพลังตามหลักวิชาเก้าอิมที่ได้รับการแนะนำตามที่ก๊วยเจ๋งแนะนำ จึงคืนพละกำลังได้อย่างรวดเร็วอึ้งย้งเปลี่ยนฉายาให้ใหม่ว่า สมณะทักษิน ผดุง ไกรศรี
ผดุง ไกรศรี หรือ เอ๊าะ เป็นนักเขียนการ์ตูนในสังกัดสำนักพิมพ์บรรลือสาส์น เจ้าของผลงานการ์ตูนชุด หนูหิ่น อินเตอร์ ซึ่งได้รับความนิยมอย่างสูงจนได้รับการสร้างเป็นภาพยนตร์ในปี พ.ศ. 2549 หรงลู่
กวาเอ่อร์เจีย หรงลู่ (; ; 6 เมษายน 1836 – 11 เมษายน 1903) เป็นนายทหารและรัฐบุรุษชาวจีนเมื่อปลายราชวงศ์ชิง กำเนิดในสกุลกวาเอ่อร์เจียซึ่งทรงอิทธิพลอยู่ในกองธงขาวพิสุทธิ์ (正白旗) แห่งแปดกองธง (八旗) ทั้งยังเป็นญาติกับพระพันปีฉือสี่ (慈禧太后) ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่งในราชสำนัก เช่น ผู้ตรวจฝ่ายซ้าย (左都御史) ขุนนางกรมความลับทหาร (軍機處) ขุนนางทบวงวิเทศ (總理衙門) เจ้ากรมรักษาพระนคร (武衛軍) ผู้ว่าการจื๋อลี่ (直隸總督) มหาบัณฑิต (大学士) แม่ทัพเก้าประตู (九門提督) เสนาบดียุทธนาการ (兵部尚书) และเสนาบดีโยธาธิการ (工部尚書) หวอ เงวียน ซ้าป
หวอ เงวียน ซ้าป หรือที่คนไทยรู้จักกันในชื่อ โวเหงียนเกี๊ยบ (; 25 สิงหาคม พ.ศ. 2454 - 4 ตุลาคม พ.ศ. 2556) เป็นนายทหารนอกราชการสังกัดกองทัพประชาชนเวียดนามและนักการเมือง เขาเป็นผู้บัญชาการหลักสงครามใหญ่ 2 ครั้ง คือ สงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง (พ.ศ. 2489-2497) และสงครามเวียดนาม (อีกนัยหนึ่งคือสงครามอินโดจีนครั้งที่ 2, พ.ศ. 2503-2518) และมีส่วนร่วมในยุทธการครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์อันได้แก่ยุทธการที่หลั่งเซิน (พ.ศ. 2493) ยุทธการที่ฮหว่าบิ่ญ (พ.ศ. 2494-2495) ยุทธการที่เดียนเบียนฟู (1954) การรุกวันตรุษญวน (พ.ศ. 2511) การรุกวันอีสเตอร์ (ในเวียดนามเรียกชื่อว่า "การรุกเหงียนเว้", พ.ศ. 2515) การทัพโฮจิมินห์ (พ.ศ. 2518) และ สงครามจีน-เวียดนาม (พ.ศ. 2522) นอกจากนี้ย้าบยังเป็นนักหนังสือพิมพ์ รัฐมนตรีมหาดไทยในรัฐบาลเวียดมินห์ของโฮจิมินห์ ผู้บัญชาการทหารของเวียดมินห์ ผู้บัญชาการกองทัพประชาชนเวียดนาม รัฐมนตรีกลาโหม และรับตำแหน่งในคณะกรมการเมือง (โปลิตบูโร) ของพรรคแรงงานเวียดนาม (พรรคลาวด่ง) อีกด้วย ฉินฮุ่ย
ฉินฮุ่ย () หรือที่ภาษาจีนแต้จิ๋วออกเป็น ฉินไคว่เป็นอัครมหาเสนาบดีในรัชสมัยจักรพรรดิซ่งเกาจงเป็นผู้ที่โลภมากในทรัพย์และมีความเหี้ยมโหดและเป็นผู้ที่ทำให้แม่ทัพงักฮุยพร้อมบุตรชายต้องถูกประหารชีวิต และเขายังขายแผ่นดินให้กับต่างชาติ โดยความโหดเหี้ยมของเขาทำให้ประชาชนนำแป้งมาปั้นติดกันและนำไปทอดจนเหลืองกรอบแล้วนำมากิน โดยการทำเช่นนี้เปรียบเหมือนกับการระบายความแค้นที่ฉินฮุ่ยกับภรรยาทำความอับอายให้แก่คนจีนโดยให้ชื่อว่า อิ่วจาก้วย คนไทยรู้จักขนมนี้เป็นอย่างดีว่า ปาท่องโก๋คนจีนภายหลังยังคงเคียดแค้นขุนนางชั่วทั้งหลายที่ร่วมกันทำให้แม่ทัพงักฮุยพร้อมบุตรชายต้องถูกประหารชีวิต ภายหลังจึงทำรูปปั้นสองสามีภรรยาและพวกไว้หน้าศาล คุกเข่ารับการสาปแช่ง บ้างก็ถูกถ่มน้ำลายใส่จากชนรุ่นหลังจนถึงทุกวันนี้ ขรัวอินโข่ง
ขรัวอินโข่งเป็นจิตรกรไทยคนแรกที่เขียนภาพคนเหมือนแบบตะวันตก (Portrait) เป็นคนแรก โดยเขียนภาพเหมือนพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จากการศึกษาหลักฐานด้านประวัติศาสตร์จิตรกรรมของไทย ยังคงถือกันว่างานชิ้นนี้นับเป็นงานภาพคนเหมือนที่มีชื่อเสียงชิ้นแรกของประเทศไทย ปัจจุบันภาพเหมือนพระบรมสาทิสลักษณ์ฯ ดังกล่าวประดิษฐานอยู่ในพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ รัฐจ้าว
จ้าว () เป็นรัฐจีนโบราณหนึ่งในเจ็ดรัฐใหญ่แห่งยุครณรัฐ (戰國時代) เกิดขึ้นเมื่อรัฐจิ้นแยกออกเป็นสามรัฐ คือ รัฐจ้าว, รัฐหาน (韓國), และรัฐเว่ย์ (魏國) เมื่อศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล จากนั้น รัฐจ้าวปฏิรูปทหารในรัชสมัยพระเจ้าจ้าวอู่หลิง (趙武靈王) ทำให้แข็งแกร่งขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แต่ภายหลังพ่ายแพ้ยับเยินให้แก่รัฐฉิน (秦國) ในยุทธการที่ฉางผิง (長平之戰) และถูกผนวก ศรีวิไจย (โข้)
ศรีวิไจย โข้ หรือศรีวิชัย โข้ ผู้แต่งค่าวสำคัญๆ หลายสำนานเป็นกวีผู้มีชื่อเสียงของล้านนาและเมืองนครแพร่ เนื้อหาค่าวของศรีวิไจยโข้ผู้ร่วมสมัยกับเหตุการณ์เงี้ยวปล้นเมืองแพร่จึงเป็นเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญจากผลงานของกวีบอดผู้นี้“อนาถจิตคิดไปไม่ประจักษ์ ทรลักษณ์ตาทะเล้นไม่เห็นหน เดินก็ได้พูดก็ดังชั่งวิกล มามืดมนนัยน์ตาบ้าบรม” เพชรเม็ดงามของชาวแพร่ ด้วยความเป็นกวีที่มีพรสวรรค์มาตั้งแต่กำเนิด ศรีวิไจย (โข้) ไซอิ๋ว
หลักฐานภาพจิตรกรรมฝาฝนังตุนหวง พระเสวียนจั้ง เดินทางมีสัมภาระจูงเสือเดินทางไปด้วยหรืออีกชื่อหนึ่งว่า ซุนเห้งเจีย ตั้งฉายาตัวเองว่าฉีเทียนต้าเซิ่ง (แปลว่า มหาเทพเสมอฟ้า) ในหนังสือยังเรียกอีกว่า วานรใจ, จินกง เป็นวานรหินที่เกิดจากศิลาวิเศษซึ่งปริแตกและโดนลม ณ ดินแดนตงเซิ่งเสินโจว เมืองเอ้าหลายกั๋ว (เง่าล่ายก๊ก) ภูเขาฮัวกั่วซาน (ฮวยก๊วยซัว) ปกครองเป็นอ๋องอยู่ ณ ถ้ำม่านน้ำ (จุ๊ยเลียมต๋อง) สี่ห้าร้อยปี ภายหลังใช้เวลาแปดเก้าปี เดินทางข้ามน้ำข้ามทะเล ไปขอเป็นศิษย์ของพระอาจารย์สุภูติ (โผเถโจ๊ซือ) ณ กายสิทธิ์มณฑป เขาองคุลีวงจันทร์ ถ้ำตรีดารา สำเร็จวิชาแปลงกายเจ็ดสิบสองอย่าง อาวุธที่ใช้คือแท่งเหล็กกายสิทธิ์ที่ได้จากวังมังกร ก็คือกระบองทองสารพัดนึก ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุทอง นับแต่นั้นเป็นต้นมา ซุนหงอคงอาละวาดแดนสวรรค์ ตั้งฉายาตัวเองว่ามหาเทพเสมอฟ้า ถูกพระยูไล（พระตถาคต, พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในความเชื่อของพุทธมหายาน) สะกดเอาไว้ใต้ภูเขาเบญจคีรี ห้าร้อยปีให้หลัง พระถังซัมจั๋งเดินทางสู่ตะวันตกเพื่ออัญเชิญพระคัมภีร์ ระหว่างเดินผ่านภูเขาเบญจคีรี (ภูเขาห้ายอด) ดึงยันต์ศักดิ์สิทธิ์ออก ซุนหงอคงจึงรอดพ้น ซุนหงอคงซาบซึ้งบุญคุณ ภายหลังได้รับการชี้แนะของเจ้าแม่กวนอิม กราบพระถังเป็นอาจารย์ ได้ชื่อใหม่ว่า ซุนเห้งเจีย ร่วมเดินทางสู่ตะวันตก ตลอดเส้นทางอัญเชิญพระคัมภีร์ ซุนหงอคงปราบปีศาจสยบมาร ทำความชอบมากมาย กระนั้นก็ยังถูกพระถังซัมจั๋งผู้เป็นอาจารย์เข้าใจผิด ขับไล่ออกจากกลุ่มหลายครั้งหลายครา ในที่สุดคณะศิษย์อาจารย์ทั้งสี่ เดินทางจนถึงวัดลุ่ยอิม(雷音寺) ได้รับพระคัมภีร์ ผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ สำเร็จมรรคผล ได้รับการแต่งตั้งจากพระยูไล ให้เป็นชนะศึกพุทธะ (鬥戰勝佛) ซุนหงอคงมีความเฉลียวฉลาด มีปฏิภาณไหวพริบ ขี้เล่น กล้าหาญ มีความภักดี รังเกียจความชั่วร้าย ถือเป็นตัวแทนของปฏิภาณไหวพริบ สติปัญญาและความกล้าหาญในวัฒนธรรมจีน ดังนั้นซุนหงอคงจึงเป็นวีรบุรุษที่เด็กผู้ชายชาวจีนทั่วไปยกย่องชื่นชม อินทัช เหลียวรักวงศ์
อินทัช เหลียวรักวงศ์ (เกิด 27 มีนาคม พ.ศ. 2536) ชื่อเล่น อินดี้ เป็นนักแสดงลูกเสี้ยวไทย-อังกฤษ เขาเป็นบุตรชายของนักแสดง ธีรพงศ์ เหลียวรักวงศ์ และ ภัสสร บุณยเกียรติ อินทัชมีผลงานครั้งแรกในละครเรื่อง "มิติใหม่ หัวใจเดิม" ในปี พ.ศ. 2543 หลังจากนั้นเขาหายไปจากวงการ ก่อนจะหวนกลับมาอีกครั้งในปี พ.ศ. 2556 จากคำชักชวนของผู้จัดละครชื่อ อรุโณชา ภาณุพันธ์ และเซ็นเป็นดาราในสังกัด แสดงละครเรื่องแรกกับทางช่อง 3 คือ "มาดามดัน" ไซอิ๋ว อภินิหารลิงเทวดา
เรื่องราวของการเดินทางไปยังชมพูทวีป (อินเดีย) เพื่ออัญเชิญคัมภีร์พระพุทธศาสนาของหลวงจีนชื่อ พระถังซำจั๋ง (อ้างอิงจากผู้มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ มีนามว่าพระเสวียนจั้ง 玄奘大師) โดยมีสัตว์ 3 ตัวเป็นเพื่อนร่วมทาง คือ เห้งเจีย (ลิง) ตือโป๊ยก่าย (หมู) และซัวเจ๋ง (ปีศาจปลา) ซึ่งระหว่างการเดินทางต้องพบกับการขัดขวางของเหล่าปิศาจมากมาย ตี๋ เหรินเจี๋ย
ตี๋ เหรินเจี๋ย ตามสำเนียงจีนกลาง หรือ เต๊ก ยิ่นเกี๊ยด ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (; ค.ศ. 630 — 15 สิงหาคม ค.ศ. 700) หรือชื่อรองว่า ไหวฺอิง () เป็นอัครมหาเสนาบดีแห่งราชวงศ์ถัง ในรัชศกอู่ เจ๋อเทียน (บูเช็กเทียน) เป็นข้าราชการหนึ่งในหลาย ๆ คนซึ่งได้รับการสรรเสริญมากที่สุดในรัชศกดังกล่าว และเป็นที่สดุดีว่ามีบทบาทผลักดันให้อู่ เจ๋อเทียนเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบอันโหดร้ายเป็นระบอบอันเชิดชูคุณธรรม จอหงวน
ในประวัติศาสตร์จีน มีบันทึกว่า มีจฺวั้ง-ยฺเหวียนทั้งสิ้นกว่า 700 คน คนแรก คือ ซุน ฝูเจีย (孙伏伽) แต่งตั้งในปี ค.ศ. 622 ตรงกับรัชสมัยพระเจ้าถังเกาจู่ จฺวั้ง-ยฺเหวียนคนสุดท้าย คือ หลิว ชุนหลิน (刘春霖) แต่งตั้งในปี ค.ศ. 1904 ตรงกับรัชสมัยพระเจ้ากวังซฺวี่ อิน ตัม
หลังจากเขมรแดงหมดอำนาจ อิน ตัมได้เข้าร่วมกับฝ่ายที่สนับสนุนพระนโรดม สีหนุคือพรรคฟุนซินเปก เพื่อต่อต้านรัฐบาลที่มีเวียดนามหนุนหลัง เขาเป็นผู้บัญชาการกองทัพของฝ่ายฟุนซินเปกจนถูกแทนที่ด้วยพระนโรดม รณฤทธิ์เมื่อ พ.ศ. 2528 เขาเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม 1 ใน 3 คนของรัฐบาลของแนวร่วมเขมรสามฝ่าย และได้ฟื้นฟูพรรคประชาธิปไตยกัมพูชาเพื่อเข้าร่วมในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2536 และไปเป็นพันธมิตรกับพรรคประชาชนกัมพูชาเมื่อ พ.ศ. 2540 เขาเสียชีวิตที่รัฐอริโซนา สหรัฐเมื่อ 1 เมษายน พ.ศ. 2549 เติ้ง อิ่งเชา
เติ้ง อิ่งเชา () (4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1904 - 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1992) เป็นภริยาของอดีตนายกรัฐมนตรีของสาธารณรัฐประชาชนจีน โจว เอินไหล ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการสภาที่ปรึกษาประชาชนแห่งชาติสาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างปี ค.ศ. 1983 ถึง 1988 และเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน เจ้าเสือข่านฟ้า
เจ้าเสือข่านฟ้า (ภาษาไทใหญ่ :"เจาเสอข่านฟ่า";ภาษาไทใต้คง"เจาเสอข่านฟ่า") หรือเจ้าหลวงเสือข่านฟ้าทรงเป็นวีระบุรุษที่ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ไทใหญ่เพราะทรงรวบรวมรัฐไทใหญ่ต่างๆที่เป็นอิสระต่อกันให้มาเป็นอาณาจักรเดียวกันภายใต้ชื่ออาณาจักรเมืองมาวหลวง ในรัชสมัยนี้อาณาจักรเมืองมาวหลวงมีอำนาจเกรียงไกรและเจริญรุ่งเรืองที่สุดในประวัติศาสตร์ไทใหญ่ 
เจ้าเสือข่านฟ้าเป็นพระราชโอรสในเจ้าหลวงขุนผางคำกับพระนางอ่อนโดยมีพระเชษฐาและพระอนุชาร่วมกัน 3 พระองค์คือ
หลังจากที่พระราชบิดาสวรรคตแล้ว เสนาอำมาตย์ได้ยกขุนยี่ข่างคำเป็นเจ้าฟ้าปกครองเมืองมาว ต่อมา โดยเริ่มขึ้นครองราชย์เมื่อปี พ.ศ. 1854 เมื่อพระชนมายุได้ 21 ปี เมื่อขึ้นครองราชย์แล้วก็ มีพระนามว่าเสือข่านฟ้า และทรงสร้างเมืองใหม่ชื่อว่าเมืองแจ้ไฮ่ และในอีก 2 ปีต่อมาก็ทรงย้ายไปสร้างเวียงแจ้ล้านอีก เพราะเป็นพื้นที่ ชัยภูมิทางยุทธศาสตร์ ยฺหวิ่นเหริง
อิ้นเหริงเกิดในตระกูลแมนจูอ้ายซินเจว๋หลัว พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่เจ็ดในจักรพรรดิคังซี แต่เป็นพระองค์ที่สองที่เติบโตจนเป็นผู้ใหญ่ พระองค์มีพระนามเดิมว่าเป่าเฉิง และได้เปลี่ยนเป็น อิ้นเหริง เมื่อมีพระชนมายุมากขึ้น ตู้ ฝู่
ตู้ ฝู่ (ค.ศ. 712 — ค.ศ. 770) เป็นกวีเอกชื่อดังของจีน ในสมัยราชวงศ์ถังมีชื่อจริงว่า จื้อเหมย มีฉายาว่าเส้นหลิงได้รับการยอมรับว่าเป็นนักกวีที่สำคัญของจีนเช่นเดียวกับหลี่ไป๋ และได้รับสมญานามว่าปราชญ์แห่งกวีด้วย ตู้ฝู่นั้นเป็นหลานชายของตู้เสินเหยียน เขาเขียนบทกวีได้ตั้งแต่อายุยังน้อย จากบทกวีกว่า 1000 บทที่เขาแต่งไว้ ผลงานชิ้นเอกของเขา ได้แก่ เปย์เจิง ชิวซิ่ง และซันสื่อซันเปี๋ย เป็นต้น ไฉ หรง
ไฉ หรง (柴榮; 27 ตุลาคม ค.ศ. 921 – 27 กรกฎาคม ค.ศ. 959) หรือ กัว หรง (郭榮) และเป็นที่รู้จักตามชื่อวัดประจำรัชกาลว่า ชื่อจง (世宗) เป็นกษัตริย์องค์ที่สองของราชวงศ์โจวยุคหลังในประเทศจีนสมัยห้าราชวงศ์สิบอาณาจักร อยู่ในราชสมบัติตั้งแต่ ค.ศ. 954 จนสิ้นชีวิต อ้ายซินเจว๋หลัว ฮุ่ยเซิง
อ้ายซินเจว๋หลัว ฮุ่ยเซิง () หรือ ไอชินกากูระ เอเซ (; 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 — 4 ธันวาคม พ.ศ. 2500) เป็นเจ้านายจากราชวงศ์ชิง เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ของอ้ายซินเจว๋หลัว ผู่เจี๋ย พระราชอนุชาในจักรพรรดิผู่อี๋ กับซางะ ฮิโระ สุภาพสตรีชาวญี่ปุ่น เบ๊เต้าเจียง
เบ๊เต้าเจียงเป็นนักพรตชวนจินก่าผู้ท่องเที่ยวไปยังแดนมองโกล ครั้งเมื่อได้พบกับก๊วยเจ๋งเมื่อวัย 15 ปี จึงได้แอบสอนวิชาเดินกำลังภายในให้กับก๊วยเจ๋ง โดยที่มิให้ก๊วยเจ๋งบอกความนี้แก่อาจารย์ทั้งหก (ครั้งนั้นเตียวอาแซได้สิ้นไปก่อนแล้วด้วยน้ำมือ ศพทองแดง การสอนวิชากำลังภายใน โดยสอนให้ก๊วยเจ๋งรู้จักการเดินลมปราณ กำหนดลมหายใจ ช่วยให้วิทยายุทธของก๊วยเจ๋งรุดหน้า ต่อมาอาจารย์ทั้งหกได้ออกสะกดรอยตามก๊วยเจ๋งไปยังยอดเขา กลับได้พบกับลานพิธีที่ใช้ฝึกวิชาเก้าอิมแปะกุ๊กเหยี่ยว ซึ่งเป็นวิชาของ ศพเหล็ก(บ๊วยทิวฮอง) จึงเข้าใจผิดไปว่าก๊วยเจ๋งไปรับศพเหล็กเป็นอาจารย์ จึงได้คาดคั้นความจริง และอาจารย์ใหญ่กัวเต็งอักก็หมายสังหารก๊วยเจ๋งในตอนนั้น แต่เนื่องด้วยก๊วยเจ๋ง เกรงว่าอาจารย์ทั้งหก จะเข้าใจผิดไปใหญ่จึงได้อธิบายความจริง และพาไปพบกับเบ๊เต้าเจียง เปาบุ้นจิ้น
เรื่องราวของเปา เจิ่ง นั้นได้รับการเล่าสืบ ๆ ต่ออย่างกว้างขวางในรูปแบบมุขปาฐะ ต่อมาจึงได้รับการดัดแปลงเป็นงิ้ว กระทั่งมีผู้นำมาประพันธ์เป็นลายลักษณ์อักษรเป็นครั้งแรกในราชวงศ์หยวน ครั้งแรก ปรากฏเป็นบทงิ้วซึ่งประพันธ์ด้วยโคลงชู (曲) และได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว กระทั่งบทงิ้วอีกหลายเรื่องใช้เปา เจิ่ง เป็นตัวละครหลัก[15] เป็นต้นว่า พระครูภาวนาธิคุณ (อินโต คัณธวังโส)
ครูบาอินโต วัดบุญยืน (11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2438 – 28 มกราคม พ.ศ. 2520) พระเกจิอาจารย์แห่งภาคเหนือของไทย จังหวัดพะเยา นอกจากท่านจะบำเพ็ญอยู่ในปริยัติธรรมอย่างเคร่งครัดแล้ว ท่านยังมีความเก่งกล้าในด้านวิปัสสนากรรมฐานอีกด้วยเหรียญหรือวัตถุมงคลของท่านที่ได้ผ่านการปลุกเสกมาแล้ว นับเป็นของที่ประเสริฐอย่างยิ่งนัก มีผู้ประสบปาฏิหาริย์มามากต่อมาก 
ท่านเป็นบุตรคนโตของพ่อหนาน และแม่คำ ยาเจริญ เมื่อเป็นเด็กมีชื่อว่า เด็กชายบุญมี ยาเจริญ เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2438 ปีวอก ณ บ้านต้ำเหล่า หมู่ที่ 15 ตำบลต้ำ ท่านเป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 8 คน เมื่อเด็กชายบุญมี ยาเจริญ มีอายุได้ 10 ปี ผู้เป็นบิดาจึงได้พาไปฝากตัวเป็นลูกศิษย์ของพระอธิการอภิชัย ซึ่งเป็นเจ้าอาวาส ได้เรียนหนังสือพื้นเมือง อักษรพื้นเมืองหรือตัวหนังสือเมือง จนคล่องแคล่วชำนาญ เด็กชายบุญมี มีความตั้งใจศึกษาเล่าเรียนและอุปัฎฐากรับใช้เจ้าอาวาสด้วยความเต็มใจ ขยันหมั่นเพียรทำความสะอาดวัดวาอารามมินิ่งดูดาย เมื่อมีอายุได้ 12 ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ สำนักวัดต่ำเหล่า อำเภอพะเยา (ปัจจุบันเป็นจังหวัดพะเยา) และได้รับฉายาว่า ?อินตะ หรือ อินโต? หลังจากบรรพชาเป็นสามเณรมาแล้ว ท่านก็ถูกเรียกว่า สามเณรอินโต และตั้งใจศึกษาเล่าเรียน และสามารถท่องสูตร สวดมนต์เจ็ดตำนานและสิบสองตำนานอย่างคล่องแคล่ว ในบางครั้งก็ท่องจำโดยให้เจ้าอาวาสเขียนลงบนแผ่นกระดานใช้ดินสอพองเขียนอักษรอักขระการท่องสูตรมนต์ต่างๆ และศึกษาพระธรรมวินัย สามเณรอินโต ท่านเป็นคนที่มีความจำดี มีปัญญาฉลาดไหวพริบดี จนกระทั่งเมื่อมีอายุได้ 20 ปี ท่านได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2458 ณ พัทธสีมา สำนักวัดต่ำเหล่า โดยมีพระครูบาวงศ์ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการปัญโญ วัดค้ำม่อย เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระชัยลังกา เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า คัณธวังโส หลังจากอุปสมบทแล้ว ท่านได้ศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัยอย่างตั้งใจ งานด้านปกครองท่านก็โดดเด่น ขรัวอินโข่ง
"....ขรัวอินโข่ง วาดภาพเหมือนจริง และด้วยวิธีวาดแบบทัศนียวิสัย 3 มิติ ทำให้ภาพเกิดความลึก การใช้สีแบบเอกรงค์ (monochrome) ที่ประสานกลมกลืนกัน ทำให้ภาพของขรัวอินโข่งมีบรรยากาศที่ชวนฝัน ทำให้ผู้ดูเกิดจินตนาการฝันเฟื่องตามไปด้วยไม่ว่าจะเป็นภาพวาดรูปต้นไม้ในป่า รูปต้นไม้และโขดเขาที่เพิงผาทางด้านผนังทิศเหนือ ด้านล่างที่มณฑป พระพุทธบาทวัดพระงามนั้นถึงจะไม่มีรูปบุคคลปรากฏอยู่ด้วยเลย แต่ภาพทั้งสองนี้ก็แลดูสวยด้วยธรรมชาติเพียงอย่างเดียว หรือภาพต้นสนที่เอนลู่ตามลมด้วยแรงพายุที่พัดอย่างแรงกล้านั้น ก็แลดูน่ากลัวสมจริงสมจังสัมพันธ์กับความน่ากลัวของภูตผีปีศาจที่มาขอส่วนบุญกับพระเจ้าพิมพิสาร… ภาพวาดทุกภาพของขรัวอินโข่ง แสดงให้เห็นถึงความประสานกลมกลืนของสีและบรรยากาศที่สลัว ๆ เสมือนกับทำให้ความคิดฝันที่ค่อนข้างเลือนลางนั้น ค่อย ๆ กระจ่างชัดในอารมณ์ รวมทั้งบรรยากาศที่อยู่ท่ามกลางขุนเขาและแมกไม้ที่ร่มครึ้ม ทำให้จิตใจเกิดจินตนาการคล้อยไปตามภาพที่ได้เห็น…เมื่อวาดภาพชีวิตทางยุโรป ขรัวอินโข่งจึงพยายามสร้างอารมณ์และบรรยากาศเป็นประเทศเมืองหนาว โดยใช้วิธีแบบทึมๆ” พระครูอินทรวุฒิกร (ต่วน อินทฺปญฺโญ)
หลวงพ่อด่วน อินทปัญโญ (พ.ศ. 2444 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2529) พระเกจิอาจารย์รุ่นเก่าแห่ง พระนครศรีอยุธยา อดีตเจ้าอาวาส วัดกล้วย เป็นสุดยอดพระคณาจารย์คนหนึ่ง ที่มีความสามารถในการปลุกเสกวัตถุมงคล และอัฏฐิของท่านนั้นยังเก็บอยู่ที่วัดกล้วย
หลวงพ่อด่วน ท่านเกิดเมื่อปี พ.ศ. 2444 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่กรุงพนมเปญ ท่านได้อยู่จำพรรษา อยู่ 1 พรรษา เมื่อออกรับผ้ากฐินแล้ว จึงเดินทางกับประเทศไทย ในช่วงวัยรุ่น หลวงปู่ต่วน ท่านได้ศึกษาวิชาอาคม และ ศึกษาวิชาคาถา ต่าง ๆ ร่างกายของท่าน มีการสักยันต์ และ อาบน้ำว่านเย็น เต็มไปหมด หลังท่านอุปสมบทแล้ว ท่านได้เดินทางธุดงค์ ไปปฏิบัติธรรมในประเทศไทย และในระหว่างทาง ก็ได้เดินทางกลับมามีสหายเดินทางหลายรูป แต่ส่วนใหญ่กลับสู่ประเทศเขมรหมดแล้ว คงเหลือแต่พระสหายเพียง 2 พระองค์ ก็คือ หลวงปู่หิน วัดระฆัง ธนบุรี กับ หลวงปู่สร้อย วัดทางหลวง อ.บางซ้าย จ.อยุธยา ต่อมาในปี พ.ศ. 2469 ท่านได้มาจำพรรษาวัดหัวโนน หรือวัดหัวใน ต.หนองแค อ.หนองแค จ.สระบุรี เพื่อเรียนวิปัสนากรรมฐาน กับหลวงปู่ทา เจ้าอาวาส ซึ่งเป็นชาวจังหวัดอุทัยธานี หลวงปู่ทาเป็นพระอาจารย์ที่มีวิชาอาคมมาก ท่านเป็นพระสหายที่ร่วมเดินธุดงค์กับหลวงปู่กลั่น วัดพระญาติ จ.อยุธยา หลวงพ่อต่วน ท่านอยู่จำพรรษาอยู่กับ หลวงปู่ทา เพื่อเรียนวิชากับท่าน ที่วัดหัวโนน อยู่เพียง 3 พรรษา หลวงปู่ทา ก็ให้หลวงพ่อต่วน เดินทางมาจำพรรษา เพื่อพัฒนาวัดกล้วยเพื่อพัฒนาที่วัดกล้วยเจริญมากขึ้น ในปี พ.ศ. 2514 และได้รับตำแหน่งเจ้าอาวาสในปีนั้นด้วย 
วัตถุมงคลของท่าน ที่โดงดังไม่เป็นรองใคร ก็คือ ด้านหน้าเหรียญเป็นรูปเหมือนหลวงพ่อต่วน รอบเหรียญยกขอบนูนขึ้น ที่ขอบเหรียญด้านซ้ายมีอักษรเขียนว่า "ที่ระลึกในงานยกช่อฟ้าพระอุโบสถ ขอบเหรียญด้านขวาเขียนว่า "วัดกล้วย จ.อยุธยา" ขอบล่างเขียนว่า "หลวงพ่อต่วน อินฺทปญฺโญฺ" ด้านหลังเหรียญเรียบไม่ยกขอบมีรูปยันต์ตรงกลาง เขียนอักษรขอมเป็นตัว นะ สาลิกา ต่อด้วยอุนาโลม 9 ชั้น ภายในยันต์ทั้ง 4 ทิศเขียนตัวภาษาขอมว่า "นะ ชา ลิ ติ" รอบยันต์ เป็นอักษรขอม เขียนว่า "นะ จัง งัง ปิ ยัง อะ" ซึ่งล้วนแต่เป็นคาถาเกี่ยวกับความเมตตามหานิยมต่อผู้ที่พบเห็น ใต้ยันต์มีอักษรเขียนว่า พ.ศ. ๒๕๒๕ (เป็นเลขไทย) ที่สนใจสามารถหาเช่าบูชาได้ที่วัดกล้วย ต.กะมัง อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนคร ศรีอยุธยา และยังเข้าไปกราบไหว้รูปหล่อหลวงพ่อต่วนและอัฐิธาตุเพื่อความเป็นสิริมงคลได้อีก ท่านมรณภาพเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2529 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลปัจจุบัน เจิ้ง จ้ง
เจิ้ง จ้ง (鄭眾; เสียชีวิต ค.ศ. 107) ชื่อรองว่า จี้ฉ่าน (季產) เป็นขันทีคนแรกในราชวงศ์ฮั่นที่ดำรงอำนาจอย่างแท้จริงในทางการเมือง สืบเนื่องจากเป็นที่ไว้วางพระทัยของจักรพรรดิฮั่นเหอ (漢和帝) หลังจากเขามีส่วนช่วยพระองค์ล้มล้างโคตรวงศ์ของจักรพรรดินีโต้ว (竇皇后) โดยเฉพาะโต้ว เซี่ยน (窦宪) พี่ชายของจักรพรรดินีโต้ว เจิ้ง จ้ง ยังเป็นคนสนิทของเติ้ง ซุย (鄧綏) มเหสีของจักรพรรดิฮั่นเหอ และเมื่อจักรพรรดิฮั่นเหอสวรรคตแล้ว เจิ้ง จ้ง ก็ยังอยู่ในอำนาจต่อไป โดยเฉพาะในช่วงที่พระนางเติ้ง ซุย สำเร็จราชการแทนโอรสของตน คือ จักรพรรดิฮั่นชาง (漢殤帝) และแทนหลาน คือ จักรพรรดิฮั่นอัน (漢安帝) อนึ่ง เจิ้ง จ้ง ยังเป็นขันทีคนแรกในราชวงศ์ฮั่นตะวันออกที่ได้รับบรรดาศักดิ์โหฺว (侯) ส่วนในราชวงศ์ฮั่นตะวันตกมีขันทีเพียงคนเดียวที่ได้บรรดาศักดิ์ดังกล่าว คือ สฺวี กวั่งฮั่น (許廣漢) บิดาของพระนางสฺวี ผิงจฺวิน (許平君) มเหสีของจักรพรรดิฮั่นเซฺวียน (汉宣帝) โผน อินทรทัต
ร.อ.โผน อินทรทัต เดินทางโดยทางเท้าตามลำพังจากเมืองล่าซึ่งอยู่ตอนใต้ของจีนเข้าสู่ลาวทางแขวงพงสาลี แล้วข้ามแม่น้ำโขงเข้าสู่ประเทศไทยทางจังหวัดน่าน และเดินทางต่อไปจังหวัดแพร่ โดยขณะที่เดินทางเข้าเมืองไทย ร.อ.โผน ได้ใช้ชื่อแฝงว่า "นายไทย รักไทย" เพื่อความปลอดภัย เบ้งเฮ็ก
เมิ่ง ฮั่ว ตามสำเนียงกลาง หรือ เบ้งเฮ็ก ตามสำเนียงฮกเกี้ยน () เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊ก ที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก เป็นผู้นำประเทศอิสระบริเวณตะวันตกเฉียงใต้ของจ๊กก๊ก ซึ่งปัจจุบันคือ เขตปกครองตนเองชนชาติไทและจิงผ่อ เต๋อหง มณฑลยูนนาน ท้าวนาง
ท้าวอินทรสุริยา สรรพาหารพิจาริณี เป็นตำแหน่งคุณท้าวว่าการห้องวิเสท ในสมัยรัตนโกสินทร์ มีผู้ได้รับพระมหากรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็น "ท้าวอินทรสุริยา" อาทิ เซิน หง็อก ถั่ญ
หลังจากสงครามอินโดจีนครั้งแรกสงบลงเมื่อ พ.ศ. 2497 เซินได้จัดตั้งกองทหารที่เรียกเขมรเสรีในฐานที่มั่นเดิมของเขาที่เสียมราฐเพื่อต่อต้านพระนโรดม สีหนุ ซึ่งทรงเริ่มเห็นว่าเขาเป็นศัตรูสำคัญ ใน พ.ศ. 2502 กลุ่มเขมรเสรีกล่าวหาว่าพระนโรดม สีหนุเป็นคอมมิวนิสต์เพราะร่วมมือกับเวียดนามเหนือ เซินได้เคลื่อนไหวตามแนวชายแดนไทยและเวียดนามใต้ และตั้งสถานีวิทยุออกอากาศโจมตีพระนโรดม สีหนุ หลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2513 ทัญได้รับเชิญให้เข้าร่วมรัฐบาลสาธารณรัฐเขมรของลน นล และนำกองกำลังเขมรเสรีเข้าร่วมด้วย  เอี้ยก้วย
ภายหลัง ในช่วงเวลาที่รอเซียวเหล่งนึ่ง เอี้ยก้วยได้เดินทางท่องยุทธจักรไปกับพี่อินทรี ด้วยวรยุทธที่สูงส่งได้ประกอบวีรกรรมช่วยเหลือคนมากมาย ผู้คนที่ได้รับความช่วยเหลือต่างสำนึกในบุญคุณ เห็นว่าเอี้ยก้วยมักอยู่กับอินทรีเสมอ จึงเรียกว่าวีรบุรุษจ้าวอินทรี แต่ว่าเอี้ยก้วยหลังจากที่มีอายุมากขึ้น ความโออ้วดถือดีแบบเมื่อสมัยเยาว์วัยนั้นลดทอนลงไปมาก มีความถ่อมตัว คิดว่าตัวเองไม่ใช่วีรบุรุษอันใด จึงให้ผู้คนเรียกว่าเป็น ชาวยุทธจ้าวอินทรี แทน สามก๊ก
Template:CJKV) มีชื่อรองขงเบ้ง เกิดในปี พ.ศ. 724 ปีเดียวกับพระเจ้าเหี้ยนเต้ เป็นชาวตำบลหยางตู เมืองหลางเยีย มณฑลซานตง สูง 6 ศอก ใบหน้าขาวเหมือนหยก มักถือพัดขนนกคู่กายตลอดเวลา ได้รับการยกย่องถึงการเป็นผู้หยั่งรู้ดินฟ้ามหาสมุทร ฉายาฮกหลงหรือมังกรหลับ รักความถูกต้องยุติธรรม ชอบสันโดษ สติปัญญาเฉียบแหลม ชำนาญตำราพิชัยสงคราม รอบรู้สภาพภูมิประเทศและดินฟ้าอากาศ เล่าปี่ได้เชิญให้ไปช่วยทำราชการถึงสามครั้ง และเป็นผู้เสนอแผนหลงจงเตวัย แบ่งแยกแผ่นดินจีนออกเป็นสามก๊กเพื่อคานอำนาจซึ่งกันและกัน รับใช้ราชวงศ์ฮั่นถึงสองรุ่น จูกัดเหลียงได้รับการดำรงตำแหน่งเป็นมหาอุปราชแห่งอาณาจักรจก หลังจากพระเจ้าเล่าปี่สิ้นพระชนม์ จูกัดเหลียงได้ดูแลอาณาจักรจกเป็นอย่างดี พร้อมยังกรีธาทัพขึ้นเหนือตีอาณาจักรวุ่ย 5 ครั้ง แต่เสียดายนักที่ความฝันของเขาก็ไปได้แค่ครึ่งทางในการกรีธาทัพครั้งที่6 จูกัดเหลียงเสียชีวิตเมื่ออายุได้ 54 ปี ภายหลังจากตรากตรำการศึกสงครามมาตลอดชีวิต ขงเบ้งมีผลงานทางพิชัยสงครามที่สำคัญคือตำราพิชัยสงครามขงเบ้ง 24 บท ซึ่งเกียงอุยรับสืบทอดต่อ ลัทธิขงจื๊อ
thumbnail|250px|หอต้าเฉิง (Dàchéng) อาคารหลักของวัดขงจื๊อในชูฟู่ ลัทธิขงจื๊อ หรือ<b data-parsoid='{"dsr":[117,134,3,3]}'>ศาสนาขงจื๊อ[1] (English: Confucianism) เป็นระบบด้านจริยธรรมและปรัชญาของจีน ซึ่งพัฒนาจากการสอนของขงจื๊อ (551 - 479 ปีก่อน ค.ศ.) นักปรัชญาชาวจีน ลัทธิขงจื๊อถือกำเนิดขึ้นเป็น "งานสอนด้านจริยธรรม-สังคมการเมือง" ในยุคชุนชิว แต่ภายหลังพัฒนาส่วนที่เป็นอภิปรัชญาและจักรวาลวิทยาในสมัยราชวงศ์ฮั่น[2] หลังการละทิ้งลัทธิฟาเฉียในประเทศจีนหลังราชวงศ์ฉิน ลัทธิขงจื๊อได้กลายมาเป็นอุดมการณ์แห่งรัฐอย่างเป็นทางการของจีน กระทั่งถูกแทนที่ด้วย "หลัก 3 ประการแห่งประชาชน" ของนายแพทย์ ซุนจงซาน เมื่อมีการสถาปนาสาธารณรัฐจีน ตามด้วยคอมมิวนิสต์ลัทธิเหมาหลังสาธารณรัฐจีนถูกแทนที่ด้วยสาธารณรัฐประชาชนจีนในจีนแผ่นดินใหญ่ ไป๋ อฺวี้ถัง
ห้าคนเรียกตัวเองว่า "ห้าหนู" และยกให้หลู ฟาง เป็นพี่ใหญ่และหัวหน้ากลุ่ม ออกร่อนเร่ไปทั่วเพื่อกระทำกิจอันกล้าหาญ แต่เมื่อได้ทราบข่าวว่า จักรพรรดิซ่งเหรินจง (宋仁宗) ประทานสมญา "แมวหลวง" (御貓) ให้แก่จั่น เจา (展昭) ผู้มีฉายาว่า "จอมยุทธ์ใต้" (南俠) และตั้งจั่น เจา เป็นราชองครักษ์พกดาบขั้น 4 (御前四品帶刀護衛) ไป๋ อฺวี้ถัง ก็โกรธ เพราะเห็นว่า การตั้งแมวหลวงเป็นการหยามหน้าตนซึ่งเป็นหนู จึงบุกเข้าพระนครเปี้ยนเหลียง (汴梁) หรือปัจจุบัน คือ ไคเฟิง (開封) ไปสร้างความปั่นป่วนในที่ต่าง ๆ รวมถึงพระราชวัง, จวนเจ้าเมืองเปา เจิ่ง (包拯), และจวนราชครูผัง จี๋ (龐籍) เพื่อให้จั่น เจา ในฐานะราชองครักษ์ ออกติดตามจับกุมตน จะได้ประลองฝีมือกัน บุ่นเชียงตี่กุน
บุ่นเชียงตี่กุน ()หรือเรียกตามสำเนียงจีนกลางว่า เหวินชาง เป็นเทพเจ้าจีน โดยนับถือว่าเป็นเทพแห่งการอำนวยประโยชน์ในด้านการศึกษา, งานประพันธ์, อักษรศาสตร์, การรับราชการ และการสอบเข้ารับราชการ (ฝ่ายพลเรือน)โดยมีชีวิตอยู่จริงในสมัยราชวงศ์จิ้นในสมัยจักรพรรดิจิ้นเซี่ยวหวู่และเป็นเทพเจ้าจีนที่รู้จักและนับถือในประเทศไทยโดยเรียกตามสำเนียงแต้จิ้วว่า พระเจ้าหมั่นเช้ง จงฮิว
จงฮิว ( , ค.ศ. 151 — ค.ศ. 230) มีชื่อรองว่า เหวียนฉาง เป็นขุนนางในสมัย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็น ราชครูแห่งวุยก๊ก ในช่วง ยุคสามก๊ก  นางเสือง
นางเสือง เป็นพระอัครมเหสีในพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ และเป็นพระราชมารดาของพระมหากษัตริย์อีกสองพระองค์คือ พ่อขุนบานเมืองและพ่อขุนรามคำแหง แต่อย่างไรก็ตามก็ยังมีความกังขาเกี่ยวกับตัวตนของพระนางว่ามีจริงหรือเป็นเพียงเรื่องที่แต่งขึ้นในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ หลวงพ่อโหน่ง อินฺทสุวณฺโณ
หลวงพ่อโหน่ง อินฺทสุวณฺโณ (พ.ศ. 2408 — 25 ธันวาคม พ.ศ. 2477) เป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดคลองมะดัน จังหวัดสุพรรณบุรี 
หลวงพ่อโหน่ง อินฺทสุวณฺโณ ท่านเกิดในปี พ.ศ. 2408 ตรงกับปลายรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นชางตำบลบ้านตาล อำเภอสองพี่น้อง เป็นบุตรของนายโต และนางจ้อย มีพี่น้องทั้งหมด 9 คน ท่านเป็นคนที่ 2 อุปสมบทเมื่อปี พ.ศ. 2432 ณ วัดสองพี่น้อง โดยมีพระอาจารย์จันทร์ วัดทุ่งคอก เป็นอุปัชฌาย์ พระอาจารย์ดิษฐ์และพระอธิการสุด เป็นพระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์ ตามลำดับ ตั้งแต่บวชมา ท่านไม่เคยฉันเนื้อสัตว์เลย เมื่ออุปสมบทแล้วก็ได้ไปจำพรรษาอยู่ที่วัดทุ่งคอก 2 พรรษา วัดสองพี่น้อง 7 พรรษา จากนั้นก็มาจำพรรษาอยู่ที่วัดใหม่อัมพวัน (วัดคลองมะดัน) ตลอดมา ท่านได้มาเป็นเจ้าอาวาสวัดใหม่อัมพวัน ท่านได้ทำนุบำรุงวัดจนรุ่งเรือง หลวงพ่อท่านมรณภาพเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2477 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร รวมสิริอายุได้ 69 ปี นับพรรษาได้ 45 พรรษา พระวิมลธรรมภาณ (วิเวียร ฐิตปุญฺโญ)
การจัดสร้างพระกริ่งในครั้งนี้ หลวงปู่ให้จัดสร้างเป็นแบบพระกริ่งในตัว เรียกว่า พระกริ่งชินบัญชร, พระชัยวัตน์ชินบัญชร, ขันน้ำมนต์ชินบัญชร และไม่ให้จัดสร้างวัตถุมงคลในปีต่อไปอีก เพราะหลวงปู่มิได้ปลุกเสกอะไรให้อีกแล้ว ให้จัดสร้างชุดนี้เป็นชุดสุดท้าย วัตถุมงคลหลวงปู่วิเวียร ปี 2537 ได้ผสมชนวนเนื้อนวโลหะที่เก็บเอาไว้ตั้งแต่ ปี 2532 การจัดสร้างพระกริ่งในตัวครั้งนี้ หลวงปู่ให้ทำการประยุกต์องค์พระกริ่ง เพื่อให้เป็นการดูง่ายและจะไม่ซ้ำซ้อนกับพระกริ่งทั่วไป ทำการตอกหมายเลขและตอกโค้ด 3 ตัว ส่วนเหรียญนั่งพาน สมเด็จพุฒจารย์ (โต พรหมรังษี) เหรียญนั่งพานหลวงปู่วิเวียร รูปเหมือนบูชาหลวงปู่วิเวียร ได้นำเอาเนื้อชนวนพระกริ่งมาจัดสร้างด้วยทั้งสามรูปแบบ การจัดสร้างพระกริ่งและพระชัยวัฒน์ชินบัญชร (กริ่งในตัว) ได้ทำถูกต้องตามพิธีโบราณ โดยการจัดหาแร่ธาตุโลหะ 9 ชนิด นำมาลงอักขระยันต์ 108 นะ 14 รวมทั้งแผ่นยันต์ทั่วประเทศจำนวน 2,479 แผ่น แผ่นชินบัญชรของหลวงปู่วิเวียร แผ่นยันต์คาถาธิเบต แผ่นยันต์คาถาจีน ทองคำสามกิโลครึ่ง และแร่ธาตุโลหะต่าง ๆ ตามสูตรการทำเนื้อนะวะโลหะโบราณ ได้นำมาหลอมรวมเป็นเนื้อเดียวกันแล้วนำมาจัดสร้างเป็นพระกริ่งพระชัยวัฒน์ชินบัญชร เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ณ วัดดวงแข มีพระธรรมญาณมนี วัดเศวตฉัตร เป็นประธานเททอง พิธีพุทธาภิเษก วันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2537 เวลา 14.39 – 18.09 น. ณ อุโบสถวัดดวงแข มีพระอริยสงฆ์ผู้ทรงพระเวทวิทยาคม 36 รูป [6] พระครูประสาธน์ขันธคุณ (มุม อินทปญโญ)
หลวงปู่มุม ยังเป็นหนึ่งในพระเถระผู้ร่วมประกอบพิธีพุทธาภิเษก พระกริ่งมหาราช ระหว่างวันที่ 3 ธันวาคม - 4 ธันวาคม พ.ศ. 2512 ซึ่งวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม หรือวัดโพธิ์ จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช เนื่องในวโรกาสมหามงคลที่ทรงได้รับการเทิดทูนอย่างสูงสุดจากปวงชนชาวไทย โดยการถวายพระบรมราชสมัญญานาม มหาราช ต่อท้ายพระปรมาภิไธย  เจิ้งเหอ
แต่ก่อนแซ่หม่าเรียกว่าหม่าเหอ เจิ้งเหอมีพี่น้อง 5 คน เป็นชาย 1 คน หญิง 4 คน เมื่อหม่าเหออายุได้ 12 ปี ตรงกับช่วงที่กองทัพของจักรพรรดิหงหวู่หรือจูหยวนจาง ปฐมราชวงศ์หมิงนำกำลังทัพเข้ามาขับไล่พวกมองโกลที่มาตั้งราชวงศ์หยวนออกจากประเทศจีน ทำการยึดครองยูนนานเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรหมิงได้สำเร็จ ในเวลานั้นหม่าเหอได้ถูกจับตอนเป็นขันทีมีหน้าที่รับใช้เจ้าชายจูตี้ จนได้รับความไว้วางใจอย่างสูง ช่วงสงครามแย่งชิงบัลลังก์ระหว่างเอี้ยนหวังจูตี้กับหมิงฮุ่ยตี้ กษัตริย์ที่สืบราชบัลลังก์ต่อจากหมิงไท่จู่ เจิ้งเหอมีส่วนสำคัญช่วยให้จูตี้ได้รับชัยชนะขึ้นสู่บัลลังก์เป็นจักรพรรดิหมิงเฉิงจู่ มีชื่อรัชกาลว่า "หย่งเล่อ" และได้รับการสนับสนุนเป็นหัวหน้าขันที ต่อมาได้รับพระราชทานแซ่เจิ้ง จึงเรียกขานว่า "เจิ้งเหอ" แต่ชื่อที่รู้จักกันดีก็คือ "ซันเป่ากง" หรือ "ซำปอกง" (三寶公/三宝公). พระครูภาวนาภิรัต (ทิม อิสริโก)
หลวงปู่ทิม อิสริโก หรือ พระครูภาวนาภิรัต (16 มิถุนายน พ.ศ. 2422 — 16 ตุลาคม พ.ศ. 2518) ท่านเป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดละหารไร่เป็นยอดพระคณาจารย์ที่มีพลังจิตแก่กล้ารูปหนึ่งของภาคตะวันออก ท่านเป็นคนถือสันโดษ ถือสมถะ ไม่ยึดติดทรัพย์สินใดๆ ท่านฉันอาหารเพียงมื้อเดียวและไม่ฉันเนื้อสัตว์ ท่านสามารถตัดกิเลสออกไปทั้งปวง
พระครูภาวนาภิรัต หรือที่รู้จักกันในนามว่า หลวงปู่ทิม อิสริโก ท่านเกิดเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2422 ตรงกับรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี) ที่บ้านหัวทุ่งตาบุตร ตำบลละหาร อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง ท่านเป็นหลานของหลวงปู่สังข์เฒ่า วัดเก๋งจีน ท่านได้อุปสมบทเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2449 มีพระครูขาว วัดทับมา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์สิงห์ เป็นพระอนุสาวนาจารย์ พระอาจารย์เกตุ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ณ พัทธสีมาวัดละหารไร่ ได้รับฉายาว่า อิสริโก เมื่อบวชแล้วก็ได้ศึกษาวิทยาคมจากตำราของ หลวงปู่สังข์เฒ่า ศึกษาเพิ่มเติมทั้งจากฆราวาสและบรรพชิต ท่านได้ออกธุดงค์ไปหลายจังหวัด ต่อมาท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาส วัดละหารไร่ และได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็น พระครูภาวนาภิรัตเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2507 ลัทธิขงจื๊อ
นับตั้งแต่ขงจื๊อเริ่มรวบรวมตำราและคัมภีร์โบราณได้ห้าเล่ม คือ ซือจิง หรือคัมภีร์กวีนิพนธ์ ซูจิงหรือประวัติศาสตร์โบราณ หลี่จี้ หรือบันทึกว่าด้วยธรรมเนียมประเพณี อี้จิงหรือคัมภีร์ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงและชุนชิว หรือประวัติศาสตร์สมัยชุนชิว แล้วได้ตั้งสำนักวิชาให้การศึกษาแก่ประชาชน หลังขงจื๊อเสียชีวิตไปแล้ว เม่งจื๊อหรือเมิ่งจื่อ กลายเป็นนักคิดคนสำคัญของสำนักวิชาขงจื๊อหรือหยู เม่งจื๊อได้สังเคราะห์แนวคิดจากคัมภีร์ทั้งห้า ที่เน้นเสนอแนะให้ผู้ปกครองยึดมั่นคุณธรรมและสันติวิธี ยุติศึกสงครามที่กำลังดำเนินอยู่และเดินทางไปเสนอความเห็นแก่ผู้ปกครองในอาณาจักรต่าง ๆ แต่ไม่ประสบความสำเร็จนัก ความคิดสำคัญของเม่งจื๊อคือความเชื่อในความดีงามตามธรรมชาติของมนุษย์ การส่งเสริมการศึกษาและยังเสนอว่าผู้ปกครองต้องมีคุณธรรมเหนือกว่าประชาชน อีกทั้งประชาชนพึงเคารพนับถือผู้ปกครองที่มีคุณธรรม หากผู้ปกครองไร้คุณธรรม การล้มล้างเป็นสิ่งที่ชอบธรรม วอร์ลอร์ดต้าไห่ อินฟินิตี้
ต้าไห่อินฟินิตี้เป็นผู้นำของชนเผ่าอินฟินิตี้ผู้ครอบครองทะเลใต้ ชนเผ่าอินฟินิตี้ร่อนเร่อยู่ในทะเลเพื่อตามหาสุสานโบราณของบรรพชน บรรพชิตสุดขั้ว ที่จารึกยอดวิชาดั้งเดิมของสำนักอินฟินิตี้และสำนักสุดขั้วเอาไว้ก่อนที่ชนรุ่นหลังจะแบ่งแยกออกเป็นสองสำนัก ในวัยหนุ่มต้าไห่เป็นสหายกับไป่มู่เปียน วอร์ลอร์ดพยัคฆ์สมุทรในขณะนั้น แต่ในการประลองทดสอบฝีมือของทั้งสองครั้งหนึ่ง ไป่มู่เปียนได้ใช้เคล็ดอสูรล๊อคฟ้าจำกัดพลังของต้าไห่ไว้ที่ 19 ชั้นบรรยากาศ เพื่อไม่ให้ต้าไห่เป็นอุปสรรคที่รังควานต่อบุตรชายทั้งสองของตนได้ในอนาคต โดยไป่มู่เปียนได้ถอนตัวจากทุกตำแหน่งเป็นการชดเชยให้แก่การทรยศต่อผู้เคยยึดถือเขาเป็นสหาย นิจิเร็นโชชู
-ธรรมสารัตถนี้อธิบายได้ว่า นัมคือ นโม อุทิศชีวิต เมียวคือ มหัศจรรย์ เร้นลับเหนือความเข้าใจคาดคะเน โฮคือ ธรรมะ ความจริง เร็งเงคือ บัวขาวหรือปุณฑริก เคียวคือพระสูตร ฉะนั้นบ่อยครั้งที่คำสอนของพระนิจิเร็นไดโชนิงจะถูกนิจิเร็นโชชูเรียกว่าเมียวโฮ " (ธรรมมหัศจรรย์) "  สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
หลังจากการสวรรคตของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสมเด็จพระเอกาทศรถได้เสด็จขึ้นครองราชย์ต่อนั้น เจ้าขรัวมณีจันทร์ได้ปรากฏอีกครั้งในจดหมายเหตุวันวลิต ที่ได้กล่าวถึง พระชายาม่ายของสมเด็จพระนเรศวร ได้เสด็จออกบวชชี และเป็นเหตุให้บุคคลทั่วไปเรียกกันว่า เจ้าขรัว จนกระทั่งมีเหตุการณ์หนึ่งที่เสด็จไปช่วยพระราชโอรสพระองค์หนึ่งของสมเด็จพระเอกาทศรถ คือ "เจ้าไล" หรือ<i data-parsoid='{"dsr":[38287,38294,2,2]}'>ศรี ซึ่งมีเหตุวิวาทกับพระยาออกนา จนต้องพระราชอาญาจนถึงชีวิต ข้ารองพระบาทในพระองค์ไลจึงได้ไปทูลขอพึ่งพระบารมีเจ้าขรัวมณีจันทร์ซึ่งเป็นพระปิตุจฉา พระนางจึงรีบเสด็จเข้าเฝ้าสมเด็จพระเอกาทศรถ จนสมเด็จพระเอกาทศรถยินยอมด้วยความเกรงพระทัย (แต่ในจดหมายเหตุวันวลิตกล่าวว่า ถูกฟันด้วยพระแสงดาบและถูกจำคุกเป็นเวลา 5 เดือน เจ้าขรัวมณีจันทร์จึงได้ขอพระราชทานอภัยโทษ)[44] โดยปรากฏในจดหมายเหตุวันวลิต ความว่า "จนกระทั่งเจ้าขรัวมณีจันทร์ ชายาม่ายของพระเจ้าอยู่หัวในพระโกศ คือ พระ Marit หรือพระองค์ดำ ได้ทูลขอจึงเป็นที่โปรดปรานอีก"[45] อิ่งกุ้ยเฟย์
อิ่งกุ้ยเฟย (ค.ศ. 1731 - 1800) เป็นพระราชเทวีในสมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลง
พระราชเทวีอิ่ง ทรงกำเนิดในตระกูลปาหลินแห่งมองโกล ครอบครัวของพระนางเป็นสมาชิกในกองธงแดงหนึ่งในแปดกองธงของราชวงศ์ชิง บิดาของพระนางคือ ปาหลิน น่าชิน ผู้บัญชาการในกองธง พระนางเข้าวังหลังการครองราชย์ของสมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลง ทรงได้รับแต่งตั้งเป็นพระสนมอิ่งตำแหน่งกุ้ยเหริน และต่อมาก็ได้เป็นพระชายาอิ่ง (穎嬪) ในปี 1751 และในปี 1759 ก็ได้รับแต่งตั้งเป็นพระอัครชายาอิ่ง (穎妃)
ในปี 1796 พระสวามีสละราชบัลลังก์ให้กับพระโอรสคือองค์ชายหย่งเหยี่ยนขึ้นเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิเจียชิ่ง ในปี 1798 สมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลงที่ทรงดำรงแหน่งสมเด็จพระราชบิดาหลวงก็ทรงแต่งตั้งพระอัครชายาอิ่งเป็นพระราชเทวีอิ่ง (穎貴妃) และสมเด็จพระจักรพรรดิเจียชิ่งก็ทรงแต่งตั้งพระนางเป็นอิ่งกุ้ยไท่เฟยหรือพระราชเทวีในสมเด็จพระจักรพรรดิองค์ก่อน
พระราชเทวีอิ่งทรงสิ้นพระชนม์ในปี 1800 รวมพระชนม์ได้ 69 ปี พระสุสานคืออวี้หลิง เวิง ถงเหอ
เวิง ถงเหอ (; 1830–1904) สมัญญาว่า ชู ผิง (叔平) เป็นบัณฑิตขงจื้อและยังเป็นราชครูในสมัยราชวงศ์ชิง เขาได้เป็นจอหงวนในการสอบขุนนางเมื่อปี ค.ศ. 1856 และภายหลังได้เป็นสมาชิกคนหนึ่งของฮั่นหลินย่วน (翰林院) สถาบันการศึกษาอันทรงเกียรติ จง ขุย
ตามตำนานของจีน เล่าว่าจง ขุยเป็นชายหนุ่ม มีความรู้ดี แต่หน้าตาอัปลักษณ์ เขาเดินทางไปกับตู้ผิง (杜平) เพื่อนคนหนึ่งซึ่งเป็นคนบ้านเดียวกัน เพื่อเข้าสอบรับราชการเป็นบัณฑิต ที่เรียกว่า จอหงวน ในเมืองหลวง แม้ว่าจงจะสอบได้คะแนนสูงสุด แต่ฮ่องเต้ก็มิได้ประทานตำแหน่งจอหงวน ให้เพราะจง ขุยมีรูปร่างหน้าตาที่น่าเกลียดนั่นเอง เมื่อเป็นเช่นนี้ จงเขว่ยจึงโกรธและน้อยใจอย่างยิ่ง และฆ่าตัวตายที่บันไดพระราชวังนั่นเอง ส่วนตู้ผิงก็ช่วยทำศพเพื่อน ครั้นเมื่อตายไปแล้ว จง ขุยได้เป็นราชาแห่งปิศาจในนรก และจะกลับบ้านเกิดในช่วงปีใหม่ (นั่นคือ ตรุษจีน) นอกจากนี้ ยังได้ตอบแทนความมีน้ำใจของตู้ผิง โดยการมอบน้องสาวให้แต่งงาน  ขรัวอินโข่ง
ภาพที่เก็บรักษาไว้ที่ที่หอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพฯ ในพระที่นั่งศิวโมกข์พิมาน ต้นร่างสมุดภาพ เป็นสมุดไทยสีขาว 2 เล่มเก็บรักษาไว้ ในห้องเลขที่ 15 (มุขท้ายพระที่นั่งพรหเมศรธาดา) ภาพเขียนคือพระบรมรูปรัชกาลที่ 4 หนึ่งภาพ ภาพพระบฏมหาชาติ (เขียนค้าง) 5 ภาพ ภาพเรื่องพระอภัยมณีตอนศรีสุวรรณชมสวน 1 ภาพ พิพิธภัณฑ์หอศิลปแห่งชาติ ภาพวาดสีฝุ่น 5 ภาพ ภาพวาดในพระอุโบสถวัดบวรนิเวศวิหาร ภาพวาดที่เสาและภาพวาดเหนือช่องหน้าต่าง เป็นภาพปริศนาธรรม ส่วนภาพวาดระหว่างช่องหน้าต่างเป็นเรื่องเกี่ยวกับกิจวัตรของพระสงฆ์ หรือเทศกาลงานบุญเนื่องในพุทธศาสนา ที่เสาพระอุโบสถซึ่งระบายพื้นเสาเป็นสีต่าง ๆ แสดงปริศนาธรรม อันเปรียบด้วยน้ำใจคน 6 ประเภทที่เรียก ฉฬาภิชาติ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ภาพเขียนประกอบสุภาษิตคำพังเพยในพระอุโบสถ ทางซ้ายมือเป็นภาพเขียนเรื่อง อลีนวิตชาดก (เรื่องพระยาเผือก) และภาพสุภาษิตต่าง ๆ ที่บานหน้าต่างพระอุโบสถ ภาพวาดพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ในหอราชกรมานุสรและหอราชพงศานุสร (สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 เป็นหอพระขนาบพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม) ข้างละห้อง หอพระหลังนี้เป็นหลังข้างเหนือ เป็นที่ไว้พระพุทธรูปปางต่างๆ ซึ่งทรงพระราชอุทิศถวายพระเจ้าแผ่นดินครั้งกรุงเก่า ภาพวาดในพระอุโบสถวัดบรมนิวาส กรุงเทพฯ ภาพวาดในพระอุโบสถวัดมหาสมณาราม เพชรบุรีเมื่อรัชกาลที่ 4 โปรดฯ ให้ปฏิสังขรณ์วัดมหาสมณารามแล้ว ก็โปรดฯ ให้ขรัวอินโข่ง วาดภาพจิตรกรรมฝาผนัง นับเป็นภาพวาดแห่งเดียวในเมืองเพชรบุรี ประกอบด้วย ภาพการไปนมัสการพระพุทธบาท ภาพการไปนมัสการสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ ทางพุทธศาสนา เช่น ภาพนมัสการพระปฐมเจดีย์ ภาพนมัสการพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช ภาพพระนครคีรี เพชรบุรี ภาพพระพุทธโฆษาจารย์แปลคัมภีร์ที่ลังกาและ ภาพทวารบาล ในพระอุโบสถวัดบรมนิวาส กรุงเทพฯ ภาพผนังและภาพเหนือช่องหน้าต่างเป็นภาพปริศนาธรรม ภาพวาดระหว่างช่องหน้าต่างเป็นภาพประเพณีทางพุทธศาสนาของคนไทย ภาพวาดที่มณฑปพระพุทธบาท วัดพระงามอยุธยา ภาพส่วนใหญ่ ณ ที่นี้ มีลักษณะเป็นภาพไทยผสมเทคนิคการเขียนธรรมชาติแบบยุโรปซึ่งเป็นภาพอันให้อารมณ์ประทับใจ (งานชิ้นเยี่ยมที่สุดชิ้นหนึ่งของจิตรกรขรัวอินโข่ง) เรื่องพุทธประวัติบนผนังภายในมณฑปเหนือซุ้มโค้ง ศาสนาพุทธในประเทศเวียดนาม
ปลายพุทธศตวรรษที่11 พระภิกษุชาวอินเดียนามว่า พระวินีตรุจิ (อ่านว่า วิ-นี-ตะ-รุ-จิ) เดินทางเข้ามาเผยแผ่พระพุทธศาสนา และได้รับการนับถือว่าเป็นสังฆราชแห่งนิกายเธียน (เธียน เป็นคำเวียดนาม ได้แก่ ธยานะ หรือ ฉาน หรือ เซน) เมื่อท่านมรณภาพแล้ว ฝับเหียน ศิษย์ชาวเวียดนามได้เผยแผ่พุทธธรรมอย่างมั่นคงสืบมา
พ.ศ. 1363 (ยุคราชวงศ์ถังของจีน ปกครองเวียดนาม) พระภิกษุว่อง่อนถ่อง ประดิษฐานนิกายเธียนเป็นครั้งที่2 มีสถูปเจดีย์ 20องค์ และวัดหลายแห่ง มีพระภิกษุประมาณ 500รูป พระเถรานุเถระเป็นพหูสูตและเคร่งครัดในพระวินัย ประมาณพุทธศตวรรษที่15 เมื่อเวียดนามกู้อิสรภาพจากจีนได้สำเร็จ กษัตริย์เวียดนามหลายราชวงศ์ ได้ทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาเรื่อยมา เช่น...
สมัย ราชวงศ์ดินห์ พระเจ้าจักรพรรดิทรงเลื่อมใสใน พระภิกษุง่อฉั่นหลู ซึ่งเป็นปราชญ์ด้านกวีนิพนธ์ และเชี่ยวชาญสมาธิ(Meditation)แบบนิกายเธียน จึงได้สถาปนาท่านให้เป็นประมุขแห่งคณะสงฆ์และเป็นที่ปรึกษาของพระองค์ด้วย
ต่อมาใน ราชวงศ์เล (ตอนต้น) และ ราชวงศ์ไล พระภิกษุเป็นผู้รอบรู้ในพระพุทธศาสนาและวิชาการต่างๆ ได้รับความเคารพศรัทธามาก กษัตริย์พระองค์ที่2 แห่งราชวงศ์เล ได้ส่งคณะทูตไปประเทศจีน เพื่ออัญเชิญพระไตรปิฎกมา และสนับสนุนให้ชาวเวียดนามหันมานับถือพระพุทธศาสนาแทนการนับถือผี แต่เมื่อถึงตอนปลายของราชวงศ์ การเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา ประชาชนจึงคลายความศรัทธา และไม่ได้ฟื้นฟูพระพุทธศาสนาให้รุ่งเรือง
ต่อมา ในสมัยราชวงศ์ไล ราชวงศ์นี้มีอายุยาวนานถึง 215ปี (พ.ศ. 1553-1768) และพระพุทธศาสนาก็เจริญรุ่งเรืองที่สุด พระเจ้าไลทันต๋อง ได้ประดิษฐานนิกายเธียนอีกเป็นครั้งที่3
กษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์ ทรงสนพระทัย ในการบำเพ็ญสมาธิมาก สละราชสมบัติให้พระราชธิดา แล้วออกผนวช
สมัย ราชวงศ์ตรัน พระเจ้าตรันไทต๋อง ทรงนิพนธ์หนังสือว่าด้วยเรื่องสมาธิ หรือทางไปสู่ธยานะ และหลักธรรมค้นคว้า ฮือ-หลุก พระนัดดาของพระองค์ หลังขึ้นครองราชย์ได้ระยะหนึ่ง ก็สละราชสมบัติออกผนวช ณ วัดแห่งหนึ่งบนภูเขา สั่งสอนศิษย์เป็นจำนวนมาก จนชาวเวียดนามเหนือ ถือว่า พระองค์เป็นปฐมสังฆราชแห่งนิกายเวฬุวัน (หรือป่าไผ่)
พ.ศ. 2426 เวียดนามตกเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส มีการควบคุมการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ยึดคัมภีร์ไปเผาทำลาย การรวมตัวของพุทธศาสนิกชนเพื่อประกอบพิธีจะต้องได้รับการอนุญาตจากทางการฝรั่งเศสก่อน ความเชื่อเรื่องผีสาง และลัทธิต่างๆ ก็เข้ามาในพระพุทธศาสนา เช่น หว่าเหา และเกาได๋
พระพุทธศาสนา ได้รับผลกระทบจากสภาพความวุ่นวายทางการเมืองและสงครามเรื่อยมา สถาบันศาสนาก็ถูกรังแกอย่างไม่เป็นธรรม จนเป็นเหตุของการสร้างความตกตะลึงให้ชาวโลก ในปี พ.ศ. 2506 มีพระภิกษุและแม่ชีในเวียดนาม เผาตัวเองประท้วงฝ่ายปกครอง พระนางอินรย็อล
อินย็อลวังฮู (; แปลตรงตัว "ราชเทวีอินย็อล"; 16 สิงหาคม ค.ศ. 1594 – 16 มกราคม ค.ศ. 1636) เป็นมเหสีของพระเจ้าอินโจ เมื่ออายุ 17 สมรสกับนึงยังกุน (능양군) ครั้นนึงยังกุนขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าอินโจ นางก็ได้เป็นมเหสี แต่เมื่อคลอดโอรสคนที่ 6 ได้ 4 วัน นางก็เสียชีวิต พระเจ้าอินโจต้องการจะประทานนาม มย็องฮ็อน (Myeongheon) ให้แก่นางหลังนางสิ้นชีวิต แต่คิม ซัง-ฮ็อน (Kim Sang-heon) เสนอให้เปลี่ยนนาม อินย็อล เป็น อินรย็อล (인렬) แทน สุสานของนางอยู่ที่พาจูในคย็องกี ประเสริฐ อินนุ้ย
ประเสริฐ อินนุ้ย หรือ โค้ชหรั่ง เป็นกองหน้าฟุตซอลชาวไทย รวมถึงเป็นอดีตสมาชิกทีมฟุตซอลทีมชาติไทย โดยเป็นผู้เข้าแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกให้แก่ประเทศไทยในฟุตซอลชิงแชมป์โลก 2004 และ 2008 รอบสุดท้าย กำเหลง
กำเหลง มีชื่อในสำเนียงจีนกลางว่ากานหนิง (; ) มีชื่อรองว่าซิงป้า ( ; ) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ในยุคสามก๊ก เป็นแม่ทัพที่อาจหาญ และบ้าบิ่นที่สุดคนหนึ่งในเรื่อง สามก๊ก
กำเหลงเป็นชาวอำเภอหลินเจียง(ลิมกั๋ง)เมืองปาจวิ้น มณฑลเจียงสี เดิมเป็นโจรสลัดปล้นสะดมในแถบแม่น้ำและทะเลสาบในภาคกลาง แต่ต่อมากลับใจมารับราชการ ได้เคยก่อกบฏต่อต้านเล่าเจี้ยงแต่พ่ายแพ้ หนีมาอยู่กับเล่าเปียว แต่ก็ไม่พอใจ ทำให้เขาคิดหลบหนีมาง่อก๊ก แต่โดนหองจอ เจ้าเมืองกังแฮรั้งตัวไว้ ในระหว่างนั้นได้ช่วยหองจอทำศึกกับซุนเกี๋ยนแห่งง่อก๊ก และได้สังหารเล่งโฉ แม่ทัพของซุนเกี๋ยนที่ตามโจมตีหองจอ ต่อมากำเหลงได้คำแนะนำจากโซหุย ทำให้หลบหนีมาง่อก๊กได้สำเร็จ แล้วกลับมาเป็นฝ่ายนำทัพของซุนเซ๊ก(บุตรชายซุนเกี๋ยน)เข้าตีกังแฮ สังหารหองจอได้สำเร็จ แต่การที่กำเหลงเคยสังหารเล่งโฉ ทำให้เล่งทองบุตรชายของเล่งโฉ คิดสังหารกำเหลงตลอดเวลา ซุนกวนจึงคิดจะเกลี้ยกล่อมให้เล่งทองคืนดีกับกำเหลงหลายครั้งแต่ไม่สำเร็จ จนกระทั่งในการศึกกับวุยก๊ก ที่หัปป๋า แม่ทัพวุย นำโดยเตียวเลี้ยว งักจิ้น ลิเตียน เล่งทองได้ประลองเพลงทวนบนหลังม้ากับงักจิ้น โจโฉได้สั่งให้คนสนิทยิงธนูถูกม้าของเล่งทอง ทำให้เล่งทองตกม้าเกือบเสียทีแก่งักจิ้น กำเหลงได้ยิงเกาทัณฑ์ถูกงักจิ้นตกจากหลังม้า ทำให้ทหารง่อก๊กไปช่วยเล่งทองได้ทัน เล่งทองจึงสำนึกบุญคุณของกำเหลง และเลิกพยาบาทกำเหลงในที่สุด หลวงปู่ไข่ อินทสโร
อินทสโร ภิกขุ หรือ หลวงปู่ไข่ อินทสโร (5 มิถุนายน พ.ศ. 2402 — 16 มกราคม พ.ศ. 2475) เป็นพระคณาจารย์ผู้เปี่ยมด้วยพุทธาคม มีความสามารถสูงในทางวิปัสสนากรรมฐานเจริญพระกรรมฐานเป็นอารมณ์จนสามารถรู้เห็นเหตุการณ์ได้ล่วงหน้าและท่านสามารถล่วงรู้เหตุการณ์ได้ล่วงหน้าและท่านยังมีชื่อเสียงทางเทศนามหาชาติ นอกจากนี้ ท่านยังมีความสามารถทางแพทย์แผนโบราณได้อีกด้วย ศิษย์ของท่านมีทั้งไทย จีน และแขกซิกซ์เวลาเจ็บไข้ได้ป่วยมักจะมาหาท่านให้ช่วยรักษา ซึ่งท่านก็จะช่วยรักษาทุกครั้ง ไม่เคยแบ่งแยกชาติ ศาสนา เชื้อตระกูล จิตใจของท่านใสบริสุทธิ์ วัตถุมงคลของท่านที่มีชื่อเสียงและได้รับความนิยมมากในวงการพระเครื่องก็คือ พระอรหันต์กลีบบัว พระปิตตาคลุกรัก และเหรียญรูปเหมือน 
หลวงปู่ไข่ ท่านเป็นบุตรของนายกล่อม และ นางบัว จันทร์สัมฤทธิ์ เกิดที่ตำบลท่าไข่ อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันอาทิตย์ที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2402 อุปสมบทเมื่อปี พ.ศ. 2422 ที่วัดลัดด่าน อำเภอแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงคราม โดยมีพระสนิทสมณคุณ (เนตร) เจ้าอาวาสวัดบ้านแหลม จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์เอี่ยม วัดลัดด่าน เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระอาจารย์ภู่ วัดบางกะพ้อม เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ท่านเป็นพระปฏิบัติสมถกรรมฐาน ซึ่งโบราณเรียกว่าพระรุกขมูล คือท่องจาริกไปอาศัยตามโคนไม้ในป่า มุ่งแสวงหาความหลุดพ้นท่านมีอุปนิสัยพูดน้อย เคร่งขรึม รักสันโดษ เคร่งครัดในพระธรรมวินัย ประพฤติตนตามพุทธบัญญัติทุกประการ เมื่อมีเวลาว่างท่านก็จะสร้างพระเครื่องตะกรุด ธง และเหรียญออกแจกจ่ายแก่บรรดาลูกศิษย์ ท่านได้มาจำพรรษาอยู่ที่กรุงเทพ ณ วัดเชิงเลน ได้ทำการสอนพระกรรมฐานแก่บรรพชิตและฆราวาส ช่วยอนุเคราะห์แก่ผู้ที่เจ็บไข้ได้ทุกข์ บริจาคทรัพย์ส่วนตัวของท่าน ให้ และชักชวนสานุศิษย์มาร่วมทำบุญกับท่าน เช่น การสร้างพระพุทธปฏิมากร และบูรณะซ่อมแซมพระพุทธรูปของเก่าที่ชำรุดหักพังให้ดีขึ้นมาก สร้างพระไตรปิฎกโดยท่านลงมือจารใบลาน ด้วยตนเองด้วย ให้ช่างทำขึ้นบ้าง ครั้นถึงวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2475 ก็ถึงแก่มรณภาพ สิริรวมอายุได้ 72 ปี พรรษา 52 พรรษา ท้าววิรูปักษ์
ท้าววิรูปักษ์ หนึ่งในสี่จาตุมหาราชผู้ปกครองทิศตะวันตก เป็นเทพเจ้าแห่งพญานาคทั้งปวง ในเทวตำนานยุคต้นทรงดำรงตำแหน่งท้าวสักกะ นอกจากนี้ยังมีกล่าวถึงในขันธปริตร (โบราณเรียกพระปริตรกันงู) บทสวดเจ็ดตำนาน สวดเพื่อให้สวัสดิภาพจากพวกสัตว์มีพิษทั้งหลาย เพราะท้าวมหาราชพระองค์นี้ทรงมีพญานาคเป็นบริวาร จักรพรรดิเหลียวเทียนจั้ว
จักรพรรดิเหลียวเทียนจั้ว (; 5 มิถุนายน ค.ศ. 1075 – ค.ศ. 1128 หรือ 1156) ชื่อตัวว่า เย-ลฺวี่ หยานสี่ () และชื่อรองว่า หยานหนิง () เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 9 และองค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์เหลียว (遼朝) ของชาวชี่ตัน (契丹) ขึ้นครองราชสมบัติใน ค.ศ. 1101 ต่อจากพระเจ้าปู่ จักรพรรดิเหลียวเต้าจง (遼道宗) จนกระทั่งราชวงศ์เหลียวล่มสลายใน ค.ศ. 1125 อินทรีผงาดฟ้า
อินทรีผงาดฟ้า หรืออีกชื่อเรื่องว่า ฤทธิ์ดาบวงพระจันทร์ เป็นนิยายกำลังภายในของโกวเล้ง และเป็นนิยายกำลังภายในเรื่องแรกที่ลงในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และส่งผลให้การอ่านนิยายเฟื่องฟูอย่างมากช่วงปี 2520 กล่าวถึง เต็งพ้ง จอมยุทธ์หนุ่มผู้หาญกล้าท้าประลองเจ้ายุทธจักรแต่ถูกหลอกโดยสาวงามให้เผยถึงกระบวนท่าไม้ตาย จนต้องพ่ายแพ้ต่อการประลอง แล้วต้องหนีหน้าออกจากยุทธภพเข้าสู่แดนลึกลับ พบกับสาวงามนาม แชแช และพบกับสุดยอดวิทยายุทธที่ต้องใช้คู่กับ ดาบวงพระจันทร์ เมื่อกลับคืนสู่ยุทธภพสามารถทวงคืนศักดิ์ศรีของตัวเองในที่สุด นวนิยายเรื่องนี้ มีเนื้อหาเรื่องราวต่อเนื่องมาจาก "ซาเสี่ยวเอี้ย" เจี่ยเฮียวฮง นายน้อยคนที่สามแห่งหมู่บ้านกระบี่เทพเจ้า  พระเจ้าอินโจ
ในรัชสมัยของพระเจ้าควังแฮขุนนางกลุ่มเหนือใหญ่ หรือ แทบุก (Korean: 대북 大北) เรืองอำนาจ ผลักดันให้มีการสำเร็จโทษองค์ชายยองชัง (Korean: 영창대군 永昌大君) รวมทั้งปลดและกักขังพระพันปีอินมก (Korean: 인목대비 仁穆大妃) ในค.ศ. 1623 กลุ่มขุนนางฝ่ายตะวันตกได้แก่ ลีควี (Korean: 이귀 李貴) คิมยู (Korean: 김유 金瑬) คิมจาจอม (Korean: 김자점 金自點) ฯลฯ กระทำการรัฐประหารล้มอำนาจของพระเจ้าควังแฮและขุนนางฝ่ายเหนือใหญ่ ในข้อหาที่ว่าพระเจ้าควังแฮทรงเข่นฆ่าพี่น้องและทารุณกรรมพระมารดาเลี้ยง จึงทำการ "ยึดอำนาจเพื่อความถูกต้อง"[1] เรียกว่า รัฐประหารพระเจ้าอินโจ หรือ อินโจ-บันจอง (Korean: 인조반정 仁祖反正) องค์ชายควังแฮทรงถูกเนรเทศไปยังเกาะคังฮวา และคณะรัฐประหารฝ่ายตะวันตกได้อัญเชิญองค์ชายนึงยางขึ้นครองราชย์แทนที่ เมื่อขึ้นครองราชย์แล้วพระเจ้าอินโจทรงตั้งพระบิดาคือองค์ชายจองวอนให้มีสถานะเสมอเหมือนกษัตริย์ พระนามว่า พระเจ้าวอนจง (Korean: 원종 元宗) ขงจื๊อ
Template:CJKV; English: Confucius ; ภาษาไทยมีเรียกกันหลายชื่อ เช่น ขงฟู่จื่อ ขงบรมครูจื่อ ข่งชิว) (ตามธรรมเนียม, 8 กันยายน 551 - 479 ปีก่อน ค.ศ.) หรือ วันที่ 27 เดือน 8 (八月廿七日) ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน [1] ชื่อรอง จ้งหนี เป็นนักคิดและนักปรัชญาสังคมที่มีชื่อเสียงของจีน คำสอนของขงจื๊อนั้น ฝังรากอิทธิพลลึกลงไปในสังคมเอเชียตะวันออกมาเป็นเวลาถึง 20 ศตวรรษ หลักปรัชญาของขงจื๊อนั้นเน้นเกี่ยวกับศีลธรรมส่วนตัว และศีลธรรมในการปกครอง ความถูกต้องเหมาะสมของความสัมพันธ์ในสังคม และ ความยุติธรรมและบริสุทธิ์ใจ ราชันย์เคืองแค้น
ราชันย์เคืองแค้น เป็นมารศาสตราที่สร้างจากมุกอสูรของมารฟ้าดึกดำบรรพ เป็นตัวแทนของความแค้นเคือง โดยถึงเอาอารมณ์แค้นมาจากโจ้วอ๋องและวิญญาณ ฮ่องเต้ ราชวงศ์ซาง (อิน) ทั้ง 32 พระองค์ ในตอนครั้งที่ โจ้วอ๋องฮ่องเต้คนสุดท้ายของราชวงค์ซาง (อิน) เผาตัวเองตายใน ลานสุสานกษัติย์ เพราะทำศึกพ่ายแพ้ต่อโจวอู่อ๋อง (จีฟา) แห่งราชวงศ์โจว ถือกำเนิดโดยวัสดุประกอบเป็นเถ้าถ่านของรูปปั้นองค์กษัติย์ในราชวงค์ซาง (อิน) เกราะมงกุฏของโจ้วอ๋อง เลือดเนื้อของโจ้วอ๋อง เป็นอาวุธธาตุไฟ ที่ถูกสร้างขึ้นพร้อมคำสาปแช่งราชวงศ์โจว และราชสกุลจี ของโจวอู่อ๋อง จีฟา ที่แม้กระทั่งเจียงจื่อหยา ราชครูแห่งราชวงศ์โจวยังเกรงภัยที่อาจเกิดจากพลังแห่งความคับแค้นนี้ จึงผนึกมันไว้เขตอาคมเพื่อป้องกันมิให้อาวุธชิ้นนี้หลุดไปทำร้ายใครได้ เซียว
บุคคลที่มีชื่อเสียง ปรากฏในพงศาวดารจีน ครั้งแรก ในสมัยจักรพรรดิฮั่นเกาจู คือ เซียวเหอ ดำรงตำแหน่ง สมุหนายก ประวัติคราวๆ เดิมเป็นเสมียนประจำอำเภอ ซึ่งได้รู้จักกับผู้ใหญ่บ้านนาม หลิวปัง ซึ่งในภายหลัง สถาปนา เป็น พระเจ้าฮั่นเกาจู เซียวเหอ ถือเป็นขุนนางฝ่ายบุ่น ที่ช่วยหลิวปังในการวางแผนทำศึก แผนการปกครอง สร้างกฎหมายต่างๆ ในยุคสถาปนาราชวงค์ฮั่น ที่ภายหลังได้รับการแต่งตั้งเป็นสมุหนายก บรรพบุรุษรุ่นหลังๆ นับถือให้เป็นเทพ แห่งการเรียนรู้ จิวแป๊ะทง
ความสัมพันธิ์ระหว่างจิวแปะทงกับเอ็งโกวมีอยู่ว่า หลังจากศึกการชิงจ้าวยุทธภพ 5 ปี ที่เขาหัวซัว ซึ่งเฮ้งเตงเอี๊ยง (หวัง ฉงหยาง) เป็นผู้ชนะ เป็น 1 ในยุทธภพ เฮ้งเตงเอี๊ยงกับจิวแปะทงเดินทางไปแคว้นตาหลี่ ซึ่งมี ต้วนตี้เฮง (อิดเต็งไซซือ) เป็นฮ่องเต้ โดยเฮ้งเตงเอี๊ยงกับต้วนตีเฮงได้แลกเปลียนวิชากัน คือดรรชณีเอกสุริยันกับวิชาเทียนฟง โดยเฮ้งเตงเอี๊ยงอ้างเหตุผลว่าต้องการแลกเปลียนวิชากัน แต่ความจริง วิชาทั้ง 2 (ดรรชณีเอกสุริยันกับวิชาเทียนฟง) นี้เป็นวิชาที่ชนะทางวิชาพลังคางคกของพิษประจิม (อาวเอี๊ยงฮง) เฮ้งเตงเอี้ยงรู้ตัวว่ากำลังจะตาย เลยถ่ายทอดวิชาเทียนฟงเพื่อให้ต้วนตี้เองกำราบความชั่วร้ายของอ้างเอี๊ยงฮง  เวิง ถงเหอ
ปี ค.ศ. 1865 เวิง ถงเหอ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นราชครูของสมเด็จพระจักรพรรดิถงจื้อ (同治) ร่วมกับราชครูอีกคน คือ หวัว เหริน (Wo Ren) ในปี ค.ศ. 1873 จักรพรรดิถงจื้อได้ขึ้นครองราชย์แต่กลับสิ้นพระชนม์ในสองปีต่อมา มีบันทึกของราชครูเวิง ถงเหอ ไว้ว่า สมเด็จพระจักรพรรดิไม่ทรงสามารถอ่านหนังสือได้จบประโยคแม้จะมีพระชนมพรรษาสิบหกพรรษาแล้วก็ตาม ทำให้พระนางซูสีไทเฮาทรงพระปริวิตกเกี่ยวกับความหย่อนพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระจักรพรรดิอย่างยิ่ง ขรัวอินโข่ง
เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า ธนบุรี เรื่องเดียวกันกล่าวถึงลักษณะเฉพาะในการเขียนภาพของขรัวอินโข่งไว้เช่นเดียวกันว่า ขรัวอินโข่ง
วิยะดา ทองมิตร กล่าวถึงคุณค่าของผลงานของขรัวอินโข่งไว้ว่า เจงกีส ข่าน
ในปี พ.ศ. 1749 "เตมูจิน" ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น "เจงกีส ข่าน" และจากปี พ.ศ. 1754 ด้วยการรบพุ่งหลายครั้ง เจงกีส ข่าน สามารถยึดครองจีนตอนเหนือ จักรวรรดิคารา-คิไต (Qara Khitai Empire)(เหลียวตะวันตก) จักรวรรดิคาเรสม์ และดินแดนอื่น ๆ อีกหลายแห่ง นับถึงเวลาเมื่อเจงกีส ข่าน สิ้นพระชนม์ จักรวรรดิมองโกลได้แผ่ขยายตั้งแต่ทะเลดำไปจดมหาสมุทรแปซิฟิก โดยทั้งหมดเริ่มที่จีนตอนเหนือ หลังจากยึดจงตู (ปัจจุบันคือกรุงปักกิ่ง) ได้แล้ว เจงกีส ข่าน ได้ส่งทูตไปยังเปอร์เซีย แต่ทางสุลต่านตัดหัวคนที่เขาส่งไป เจงกีส ข่าน สั่งระดมพลไปบุกเปอร์เซีย เมืองทุกเมืองที่ต่อต้านจะถูกปล้นชิงและทำลาย หลังการยึด เจงกีส ข่าน ได้สั่งทหาร 10,000 คนบุกไปทางเหนือ โดยไม่ได้ถูกหยุดเลยจนถึงสุดขอบทะเลยังใกล้เคียงตะวันออกกลาง
เจงกีสข่านมีชีวิตอยู่ตรงช่วงประมาณ 1 ศตวรรษ ก่อนพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ขึ้นครองราชย์และสถาปนากรุงสุโขทัย พระองค์ได้รับการยกย่องโดยทั่วไปว่าเป็นนักการทหารที่เก่งที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ของโลก นอกจากความสำเร็จในทางการทหารแล้ว เจงกีสข่านยังสร้างระบบอักษรขึ้นใช้ในจักรวรรดิมองโกล โดยดัดแปลงมาจากอักษรอุยกูร์ พระองค์รวบรวมชนเผ่าเร่ร่อนต่างๆของมองโกลเข้าเป็นชาติเดียวกัน และปกครองโดยถือหลักเปิดกว้างต่อความเชื่อทางศาสนา นอกจากนี้พระองค์ยังมีบทบาทสำคัญในการสร้างความมั่นคงในเส้นทางสายไหม ทำให้โลกมุสลิม เอเชียตะวันออก และยุโรป สามารถค้าขายและติดต่อสื่อสารถึงกันได้ ยฺเหวียน ชื่อไข่
ในช่วงที่เขาอยู่ชานตงนั้นเอง เกิดกบฏนักมวย (庚子拳亂) ต่อต้านต่างชาติขึ้น และยฺเหวียน ชื่อไข่ ปราบปรามกลุ่มนักมวยในชานตงราบคาบ แต่มิได้จัดการกบฏนอกพื้นที่ตนเองอย่างจริงจังสักเท่าใด นอกจากนี้ ในราชสำนัก เขายังเข้ากับกลุ่มหนุนฝรั่ง ซึ่งมีบุคคลหลัก คือ หลี่ หงจาง, หรงลู่, และชิ่งชินหวัง (慶親王) ยฺเหวียน ชื่อไข่ ปราบปรามกบฏนักมวย และไม่ปฏิบัติตามพระเสาวนีย์ของพระนางฉือสี่ที่ประกาศสงครามกับต่างชาติ ทหารของยฺเหวียน ชื่อไข่ ประหารผู้คนไปหลายหมื่นรายในการปราบกบฏที่จื๋อลี่ (直隸) โดยบัญชาการอยู่ที่เป่าติ้ง (保定) การปราบกบฏของเขาเสร็จสิ้นใน ค.ศ. 1902 ขรัวอินโข่ง
“....ชาวตะวันตก ได้นำความรู้วิทยาการ ศิลปะ และวัฒนธรรมเข้ามาเผยแพร่ ทำให้ชีวิตและความนิยมในสังคมปรับตัวเปลี่ยนแปลงไปตามกาลสมัย จิตรกรรมไทยได้นำวิธีเขียนภาพแบบตะวันตกมาผสมผสาน โดยใช้กฎเกณฑ์ทัศนียวิทยา มีระยะใกล้-ไกล แสดงความลึกในแบบ 3 มิติ ตลอดจนการจัดองค์ประกอบให้บรรยากาศและสีสันประสานสัมพันธ์กับรูปแบบตัวภาพปราสาทราชวัง และเรื่องที่เกี่ยวกับคติทางพุทธศาสนา จึงนับว่าจิตรกรรมไทยแบบประเพณีแนวใหม่แสดงลักษณะศิลปะแบบอุดมคติ และศิลปะแบบเรียลลิสท์ ที่ประสานกลมกลืนเป็นเอกภาพขึ้นมีความสวยงาม...” ท้าวอินทรสุริยา (เนื่อง จินตดุล)
ต้นปี พ.ศ. 2505 ท่านได้กราบบังคมทูลลา ถือเพศอุบาสิกานุ่งขาวห่มขาวอีกครั้ง ณ วัดโกมุทรัตนาราม จังหวัดชลบุรี โดยมีหลวงพ่อสาลี เป็นผู้ประกอบพิธี เมื่อบวชแล้วก็ย้ายมาจำพรรษา ณ วัดธาตุทอง พระโขนง ท่านได้อุทิศตนบำเพ็ญประโยชน์ให้กับการบำรุงวัด สถานพยาบาล โรงเรียน และสถาบันแม่ชี โดยไม่เห็นแก่ความเหน็ดเหนื่อย และยังชอบท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่างๆ ที่ชอบมาก คือ วัดวชิราลงกรณวราราม ตำบลหนองน้ำแดง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ท่านมีโอกาสได้รู้จักกับหลวงปู่ฝั้น อาจาโร และอาจารย์สายพระป่าในประเทศไทยหลายรูป ในเวลาต่อมาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงขอร้องให้เข้ามาพำนักในพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน และ พระราชทานห้องพักในพระตำหนักจิตรลดารโหฐานให้กับคุณท้าว สมบัติ บุญงามอนงค์
สมบัติ บุญงามอนงค์ (ชื่อเล่น: หนูหริ่ง) หรือนามแฝงบนอินเทอร์เน็ตว่า บ.ก.ลายจุด เป็นแกนนำกลุ่มวันอาทิตย์สีแดง เว็บมาสเตอร์ของเว็บไซต์เพื่อสังคมหลายแห่ง และอดีตประธานกรรมการมูลนิธิกระจกเงา[1] ที่มาของนามแฝง บ.ก.ลายจุดมาจากภาพยนตร์เรื่อง 101 ดัมเมเชี่ยน [2] เมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2561 สมบัติ บุญงามอนงค์ เดินทางเข้าจดแจ้งชื่อ พรรคเกรียน กับ คณะกรรมการการเลือกตั้ง โดยเป็นพรรคการเมืองที่ยื่นจดแจ้งลำดับที่ 68 และมีสโลแกนว่า ‘เป็นผู้นำความบันเทิงสู่การเมืองไทย’ เพราะคิดว่าการเมืองไทยนั้นเครียดเกินไป [3] ไซอิ๋ว
พระถังซัมจั๋งในนิยายเป็นตัวละครสมมติ มีความแตกต่างจากพระเสวียนจั้งในประวัติศาสตร์จริง พระถังซัมจั๋งในนิยายเดิมแซ่เฉิน มีชื่อว่ากังลิ้ว (江流儿) หรือผู้ลอยมากับแม่น้ำ มีนามในทางสงฆ์ว่าเสวียนจั้ง (玄奘) ได้รับฉายาซัมจั๋ง (三藏) ฮ่องเต้ถังไท่จงพระราชทานแซ่ถัง เป็นพระจินฉานจื่อ สาวกองค์ที่สองของพระยูไล กลับชาติมาเกิด ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุไฟ เขาเป็นบุตรที่ติดครรภ์ บิดามารดาประสบกับเคราะห์กรรมที่เลวร้าย เติบโตอยู่ในวัดตั้งแต่เด็ก เมื่อโตขึ้นออกบวชที่วัดฮั่วเซิงซื่อ สุดท้ายย้ายมาจำวัด ปฏิบัติธรรมอยู่ในวัดที่มีชื่อเสียงในนครหลวง พระถังขยันพากเพียร สติปัญญาสูงส่ง มีความโดดเด่นท่ามกลางหมู่สงฆ์ สุดท้ายได้รับเลือกโดยฮ่องเต้ถังไท่จง เข้าพิธีสาบานตนเป็นพี่น้องกัน ออกเดินทางสู่ตะวันตก เพื่ออัญเชิญพระคัมภีร์ ระหว่างการเดินทาง พระถังซัมจั๋งรับศิษย์ด้วยกันสามคน : ซุนหงอคง ตือโป๊ยก่าย ซัวเจ๋ง สุดท้ายผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งจากพระยูไล เป็นบุญกุศลพุทธะ (旃檀功德佛) มือถือคฑาเก้าห่วงที่เจ้าแม่กวนอิมประทานให้ กายห่มจีวรศักดิ์สิทธิ์เรียกตัวเองว่าจูกังเลี่ย มีชื่อในทางสงฆ์ว่าจูอู้เหนิง (หงอเหลง) ในหนังสือยังเรียกอีกว่ามู่หมู่ เดิมเป็นแม่ทัพเทียนฝงบนสวรรค์ เนื่องจากลวนลามนางฟ้าฉางเอ๋อ ถูกลงโทษให้มาเกิดบนโลกมนุษย์ แต่ผิดพลาดเข้าสู่ครรภ์หมู ทำให้กลายเป็นตัวคนหัวหมู นับแต่นั้นมาจึงขานแซ่ตนเองว่าจู ซึ่งแปลว่าหมู เรียกตนเองว่าจูกังเลี่ย รับศีลถือบวชโดยเจ้าแม่กวนอิม ตั้งชื่อว่าอู้เหนิง แต่งงานกับลูกสาวชาวบ้านที่หมู่บ้านสกุลเกา ต่อมาถูกหงอคงปราบ พระถังซัมจั๋งตั้งชื่อให้ใหม่ว่าตือโป๊ยก่าย (จูปาเจี้ย) ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุไม้ ภายหลังผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นพุทธพิธีทูต (淨壇使者) อาวุธของตือโป๊ยก่ายคือคราดเก้าซี่ มีชื่อเต็มว่า 上宝沁金钯 ตือโป๊ยก่ายรู้เพียงวิชาแปลงกายสามสิบหกอย่าง มีชื่อในทางสงฆ์ว่าซาอู้จิ้ง (หงอเจ๋ง) ในนิยายใช้ชื่อว่าซัวเจ๋ง เดิมเป็นขุนศึกเปิดม่านบนสวรรค์ เนื่องจากทำโคมหลิวหลีแตกในงานเลี้ยงชุมนุมท้อทิพย์ ทำให้เจ้าแม่ซีหวังหมู่โกรธ ถูกเนรเทศสู่โลกมนุษย์ เป็นปีศาจริมแม่น้ำหลิวซาเหอ จึงใช้ซา (ซัว) เป็นแซ่ ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุดิน รับศีลถือบวชโดยเจ้าแม่กวนอิม ตั้งชื่อว่าอู้จิ้ง ต่อมาพระถังซัมจั๋งรับไว้เป็นศิษย์ ตั้งชื่อให้ใหม่ว่าซาเหอซ่าง อาวุธที่ใช้คือพลั่วพระธรรมปราบมาร ภายหลังผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นอรหันต์ร่างทอง (金身羅漢) มีชื่อเต็มว่าโพธิสัตว์อรหันต์ร่างทองแปดรัตนะ (八宝金身罗汉菩萨)องค์ชายที่สามของเจ้ามังกรทะเลตะวันตกเอ้ายุ่น แซ่เอ้า（เป็นสกุลแซ่ของราชนิกูลเผ่าพันธุ์มังกร) ในนิยายไม่ได้กล่าวถึงชื่อ และไม่ได้รับการตั้ง "ชื่อในทางสงฆ์" ในนิยายซ่อนความหมายว่าเป็น "จิตอาชา" เนื่องจากจุดไฟเผาไข่มุกวิเศษของตำหนักมังกร มีโทษประหาร แต่เจ้าแม่กวนอิมช่วยไว้ สั่งให้รอคณะพระถังซัมจั๋งเดินทางผ่านมาอยู่ที่ภูเขาเสอผานซาน ภายหลังกินม้าขาวพาหะนะของพระถังซัมจั๋งลงไป ในนิยายซ่อนนัยว่าเป็นธาตุน้ำ หลังจากพระถังซัมจั๋งรับไว้เป็นศิษย์ ได้ถอดเขาถอดเกล็ด แปลงกายเป็นม้าขาว แทนที่พาหนะตัวเดิม เดินทางอัญเชิญพระคัมภีร์ ภายหลังผลบุญครบถ้วนสมบูรณ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นม้ามังกรสวรรค์แปดเหล่า (八部天龍馬) (ไซอิ๋วฉบับภาษาไทยแปลว่า หมู่นาคมหาเศรษฐี) ไม่มีอาวุธประจำตัว ในการออกฉากครั้งแรก ต่อสู้กับซุนหงอคงด้วยร่างมังกร ไม่ได้ใช้อาวุธ ต่อมาในการสู้รบกับปีศาจกุยมู่หลาง หลอกเอาดาบวิเศษมาจากปีศาจกุยมู่หลาง จึงใช้ดาบเป็นอาวุธ ขรัวอินโข่ง
หมวดหมู่:ภิกษุในนิกายเถรวาท หมวดหมู่:จิตรกรชาวไทย หมวดหมู่:ภิกษุชาวไทย หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดเพชรบุรี ชิว ชู่จี
คิวชู่กี เป็นตัวละครในนิยายกำลังภายในของกิมย้งเรื่องมังกรหยก เป็นศิษย์อันดับ 1 ของหวัง ฉงหยาง (ประมุขลัทธิฉวนเจิน) ได้เป็นประมุขสำนักช้วนจินก่าในมังกรหยกภาค 2 (ตำนานศึกเทพอินทรีย์) เป็นผู้ตั้งชื่อให้กับบุตรของก๊วยเซาเทียน และเอี้ยทิซิม แถมยังมอบมีดสั้นสลักชื่อว่า เอี้ยคัง และ ก๊วยเจ๋ง ให้กับบุตรที่จะถือกำเนิดขึ้น และยังเคยเป็นอาจารย์ของ ก๊วยเจ๋ง กับ
เอี้ยคัง (พ่อเอี้ยก้วย) อีกด้วย มีนิสัยวู่วามและใจร้อน เคยเข้าใจผิดกับบรรดา 7 ประหลาดแห่งกังหนำ ว่าเป็นพวกขายชาติ ซึ่งต่อมาได้ปรับความเข้าใจกัน