ศตวรรษ แปลว่าอะไร ?
ศตวรรษ
ศตวรรษ (จากภาษาสันสกฤต ศต (หนึ่งร้อย) และ วรรษ (ปี) หมายถึงช่วงเวลาติดต่อกัน 100 ปี ในทุกระบบวันที่ ศตวรรษจะถูกกำหนดให้เป็นตัวเลขแบบมีลำดับ ดังนั้น เราจะกล่าวถึง "ศตวรรษที่สอง" แต่ไม่กล่าวว่า "ศตวรรษสอง"
ปราสาท
ตามความหมายอย่างกว้างๆ ความหมายของคำว่าปราสาทที่เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปในบรรดานักวิชาการคือเป็น “ที่อยู่อาศัยส่วนบุคคลที่มีการสร้างเสริมระบบป้องกัน”[2] ซึ่งไม่เหมือนกับค่ายของแองโกล-แซ็กซอน หรือ กำแพงเมือง เช่นที่คอนสแตนติโนเปิล และ อันติโอคในตะวันออกกลาง ปราสาทมิใช่ระบบการป้องกันของประชาคม แต่เป็นสิ่งก่อสร้างที่สร้างและเป็นของลอร์ดของระบบเจ้าขุลมูลนาย ที่อาจจะเป็นของตนเองหรือปกครองในนามของพระมหากษัตริย์[3] ระบบเจ้าขุลมูลนายเป็นระบบของความสัมพันธ์ระหว่างเจ้านายและผู้อยู่ในฐานะบริวาร (vassal) ผู้ทำหน้าที่เป็นทหารเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนกับการได้รับที่ดินที่ใช้ในการทำมาหากิน[4] ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 ก็มีแนวโน้มที่จะสร้างคำจำกัดความของปราสาทกันขึ้นใหม่ที่รวมทั้งกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวกับระบบเจ้าขุลมูลนายเพื่อที่จะให้ลงตัวกับความเป็นอยู่และระบบของยุคกลาง แต่คำจำกัดความดังว่าก็มิได้สะท้อนถึงสิ่งที่ผู้คนในยุคกลางเรียกว่าปราสาท ระหว่างสงครามครูเสดครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1096–ค.ศ. 1099) กองทัพแฟรงค์เรียกที่ตั้งถิ่นฐานที่ล้อมรอบด้วยกำแพง หรือ ป้อมว่าปราสาท ที่เมื่อใช้กฎเกณฑ์ตามหลักที่วางไว้ในปัจจุบันแล้วก็จะไม่ถือว่าเป็นปราสาท[2] สารานุกรม
สารานุกรมเป็นคำสมาสจากคำ สาร และ อนุกรม มีความหมายรวมว่า สาระ หรือ เรื่องราว ซึ่งมีการจัดเรียงเป็นลำดับ หมวดหมู่ คำว่าสารานุกรมในภาษาอังกฤษ คือ "Encyclopedia" หรือ "Encyclopædia" ซึ่งมีที่มาจากภาษากรีก εγκύκλιος παιδεία (enkyklios paideia; "in a circle of instruction") จากคำว่า εγκύκλιος หมายถึง circuit shaped. โดย κύκλος หมายถึง circuit และ παιδεία หมายถึง instruction คำว่า Encyclopedia นี้บางครั้งก็ใช้ว่า Cyclopaedia ซึ่งให้ความหมายเหมือนกัน ศตวรรษ
คริสต์ศตวรรษ ปี ทศวรรษ (10 ปี) สหัสวรรษ (1000 ปี) จิกะ
จิกะ () เป็นคำนำหน้าหน่วยในระบบเมตริก แสดงถึงค่าหนึ่งพันล้าน (10 หรือ 1000000000) มีสัญลักษณ์คือ G ศตวรรษ ดุลยวิจิตร
ปัจจุบัน อยู่กินภรรยาคนปัจจุบัน โรสณานี เศรษฐสิริน ทั้งคู่มีลูกชาย-หญิงด้วยกันอย่างละคน จักรวาล (แก้ความกำกวม)
จักรวาล หมายถึง พุทธชยันตี
โดยคำนี้ใช้เรียกการจัดกิจกรรมในปีที่ครบรอบวาระสำคัญของพระพุทธเจ้า เช่น ครบรอบ 2500 ปี แห่งปรินิพพาน หรือ 2600 ปี แห่งการตรัสรู้ โดยอาจใช้ชื่อต่างกันไปบ้างในแต่ละประเทศ เช่น ศรีสัมพุทธชันตี สัมพุทธชยันตี แต่ทั้งหมดก็คือการจัดกิจกรรมพุทธชยันตี เพื่อมุ่งหมายการถวายเป็นพุทธบูชาในปีที่ครบรอบวาระสำคัญของพระพุทธเจ้านั่นเอง คริสต์ศตวรรษที่ 21
คริสต์ศตวรรษที่ 21 คือคริสต์ศตวรรษแรกของคริสต์สหัสวรรษที่ 3 และเป็นคริสต์ศตวรรษปัจจุบัน เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2001 จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 2100 ระบบการเขียนในอเมริกากลาง
ระบบของมายาจะซับซ้อนกว่านี้ สัญลักษณ์ของรูป 20 คือพระจันทร์ครึ่งดวง การเขียนเลขจำนวนมากๆจะระบุตำแหน่งของตัวเลขแบบเดียวกับระบบในปัจจุบันที่เป็นเลขยกกำลังของ 10 เลข 5209 แสดงได้เป็น 5209 = 5x103 + 2x102 + 0x101 + 9x100 โดยระบบเดียวกัน ตัวเลขมายามีตั้งแต่ 0 – 19 และแต่ละหน่วยเป็นเลขยกกำลังของ 20 เลขแต่ละตัวอยู่ในระบบขีดและจุด รวมกับสัญลักษณ์ของ 0 ที่เป็นรูปหอยสังข์ 
ปฏิทินมี 2 ระบบคือ ปฏิทินแสงอาทิตย์ 365 วัน/ปี คำนวณจากการหมุนรอบดวงอาทิตย์ของโลก แบ่งเป็น 18 เดือนๆละ 20 วัน ตอนสิ้นปีมีเวลาพิเศษ 5 วันซึ่งถือเป็นเวลาแห่งอันตราย อีกระบบคือปฏิทินศักดิ์สิทธิ์ 260 วัน/ปี ไม่เกี่ยงข้องกับระบบดาราศาสตร์ใดๆ แต่คำนวณมาจากระยะการตั้งครรภ์ของมนุษย์ ไม่มีระบบเดือน แต่ใช้วงรอบของวัน 2 แบบ ที่เป็นคู่ขนานและเกี่ยวข้องกันคือวงรอบเครื่องหมายของวัน มี 20 ชื่อ และวงรอบสัมประสิทธิ์ของวันมี 13 ชื่อ นอกจากนี้ชาวมายายังติดตามตำแหน่งของดาวศุกร์ ในเวลากลางคืนและคำนวณเป็นวงรอบๆละ 584 วัน หน่วยความยาว
ปัจจุบันนี้เราใช้ระบบ SI (มาจากคำฝรั่งเศส Systeme International ซึ่งตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า International System) กันมาก หน่วยของระบบนี้คล้ายกับระบบเมตริก ขนาดที่ใช้ก็เป็นเมตร (metre) ใหญ่ขึ้นไปก็มีหลายอย่าง แต่ส่วนใหญ่ก็ใช้กิโลเมตร (kilometre) เป็นหลัก ถ้าเล็กกว่า metre ก็มีเช่น centimetre (10^-2 เมตร) , millimetre (10^-3 เมตร) , micrometre (10^-6 เมตร) , nanometre (10^-9 เมตร) , picrometre (10^-12 เมตร) เป็นต้น ทวารหนัก
ทวารหนัก () มาจากคำภาษาลาติน "anus" แปลว่า "วงแหวน" หรือ "วงกลม" เป็นรูเปิดตรงส่วนปลายของทางเดินอาหารของสัตว์ตรงข้ามกับปาก มีหน้าที่ในการควบคุมการปล่อยอุจจาระ, ของกึ่งแข็งที่ไม่เป็นที่ต้องการในระบบย่อยอาหาร ซึ่งขึ้นอยู่กับสัตว์แต่ละชนิด อาจรวมถึง สิ่งที่สัตว์ชนิดนั้นไม่สามารถย่อยได้ เช่น กระดูก, ส่วนที่เหลือของอาหารหลังสารอาหารถูกนำออกไปหมดแล้ว ตัวอย่างเช่น เซลลูโลสหรือลิกนิน (lignin), สิ่งที่อาจเป็นพิษหากคงอยู่ในทางเดินอาหาร และจุลินทรีย์ในลําไส้ (gut bacteria) ที่ตายแล้วหรือเกินจำเป็นรวมถึงสิ่งมีชีวิตร่วมอาศัย (endosymbiont) อื่น ๆ  ศตวรรษที่ 5
ศตวรรษที่ 5 อาจหมายถึง ดวงจันทร์
คำว่า จันทร์ นั้นเป็นคำศัพท์มาจากภาษาสันสกฤต (चंद्र จํทฺร อ่านว่า จัน-ดฺระ หรือคนไทยเราเรียกว่า จัน-ทฺระ) ซึงหมายถึงพระจันทร์ ในภาษาไทยเดิมมักเรียกว่า เดือน หรือ ดวงเดือน (ลาว: ເດືອນ เดือน, ไทใหญ่: လိူၼ် เหฺลิน) สำหรับในภาษาอังกฤษ ดวงจันทร์ หรือ Moon (ภาษาอังกฤษใช้อักษรตัวใหญ่ขึ้นต้นคำ) เป็นคำภาษาเจอร์แมนิก ตรงกับคำภาษาลาติน คือ mensis เป็นคำที่แยกออกมาจากรากภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม และเป็นตัวแทนของการนับเวลา ซึ่งรำลึกถึงความสำคัญของมัน คือ วันจันทร์ ในภาษาอังกฤษ การเรียกดวงจันทร์มีมาจนถึงปี ค.ศ. 1665 เมื่อมีการค้นพบดาวบริวารดวงใหม่ของดาวเคราะห์ดวงอื่น บางครั้งดวงจันทร์จึงถูกเลี่ยงไปใช้ชื่อในภาษาลาตินของมันแทน คือ luna เพื่อที่จะแยกมันออกจากดาวบริวารอื่นๆ ศตวรรษ เศรษฐกร
เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 เต๊ะ ศตวรรษ สมาชิกกลุ่มเครือข่ายประชาชนปฏิรูปพลังงานไทย ได้เข้ายื่นหนังสือต่อ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ผ่าน พล.อ.สกล ชื่นตระกูล ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี โดยเรียกร้องให้ยกเลิกการให้สัมปทานปิโตรเลียมครั้งที่ 21 ทั้งนี้ ให้มีการสำรวจพื้นที่ได้ แต่ห้ามผลิตพลังงานภายใน 1 ปี ซึ่งระหว่างนั้นขอให้มีการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยให้ประชาชนมีส่วนร่วม เช่น พ.ร.บ.ปิโตรเลียม เพราะอาจทำให้สัมปทานอาจจะทำให้ประเทศไทยเสียเปรียบ และผลประโยชน์ตกเป็นอยู่ของคนบางกลุ่ม อารมาเกดโดน
ตามความเชื่อของฝ่ายบุพสหัสวรรษนิยม (premillennialism) พระเมสสิยาห์จะเสด็จมาอีกครั้ง เพื่อขจัดศัตรูของพระคริสต์ (antichrist) ซึ่งคัมภีร์ไบเบิลขนานเขาเหล่านั้นว่า "สัตว์" (beast) โดยพระเมสสิยาห์จะกระทำสงคราม ณ สมรภูมิอารมาเกดโดน เพื่อยังให้ "สัตว์" ทั้งปวงปลาสนาการไป และบัดนั้น ซาตานจักถูกผลักไสลงสู่ "ช่องบาดาล" (bottomless pit) หรือ "นรกขุมลึก" (abyss) เป็นเวลาหนึ่งพันปี ซึ่งเรียกว่า "ยุคพันปี" (Millennial Age) ทว่า เมื่อซาตานได้รับการปลดปล่อยจากนรกแล้ว มันจักประชุมฝูงชนแห่ง "ยะยูจและมะยูจ" (Gog and Magog) จาก "มุมทั้งสี่ของแผ่นดินโลก" (four corners of the earth) และประดาพลมากลุ้มรุมล้อม "องค์บริสุทธิ์" (holy ones) และ "นครอันเป็นที่รัก" (beloved city) (หมายถึง นครเยรูซาเลม) เอาไว้ ฝ่ายพระเจ้าจะบันดาลเพลิงกาฬร่วงลงจากชั้นฟ้า และผลาญไหม้เหล่ายะยูจและมะยูจ เมื่อนั้น ปีศาจที่ล่อลวงชนแห่งยะยูจและมะยูจมา ก็จะถูกทิ้งลง "บึงไฟนรก" (Gehenna) ที่ซึ่งฝูง "สัตว์" และ "ผู้เผยพระวจนะเท็จ" (False Prophet) ถูกส่งลงมาเมื่อพันปีก่อนหน้านี้ พันปี
คำว่า kyr หมายถึง "พันปี" กัณฑ์
กัณฑ์ (แปลว่า ส่วน, วรรค, ตอน, หมวด) หมายถึง "ข้อความส่วนหนึ่ง" "วรรคหนึ่ง" "ตอนหนึ่ง" หรือ "หมวดหนึ่ง " ปกติใช้กับการเทศน์ คือข้อความธรรมะที่เทศน์อธิบายจบเรื่องโดยสมบูรณ์ในตอนเดียว เรียกว่ากัณฑ์ เรื่องที่มีเนื้อความยาวซึ่งถูกแบ่งออกเป็นตอนๆ แต่ละตอนก็เรียกว่ากัณฑ์ เช่น เรื่อง มหาเวสสันดรชาดก ถูกแบ่งเป็น 13 ตอน เรียกว่ามี 13 กัณฑ์ 1000 พระคาถาคือ ปัญหาปี ค.ศ. 2000
Y2K คือคำย่อของ Year 2000 ซึ่งหมายถึงปี ค.ศ. 2000 โดย Y ย่อมาจากคำว่า Year, K เป็นหน่วยในการวัดค่าต่างๆ ในระบบเมตริก มีค่าเท่ากับ 1000 2K จึงมีค่า 2x1000 เท่ากับ 2000 ศตวรรษ
ศตวรรษมีทั้งคริสต์ศตวรรษและพุทธศตวรรษ คริสต์ศตวรรษที่ 1
BC = ก่อนคริสตกาล งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
โดยในส่วนของประเทศไทย รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ได้นำโอกาสนี้จัดเป็นงานฉลองทางพระพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่ของประเทศไทย โดยเริ่มงานตั้งแต่ พ.ศ. 2495 มีการวางโครงการและระดมทุนเพื่อจัดสร้างพุทธมณฑล เพื่อเป็นศูนย์กลางทางพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังมีการออกประกาศพระบรมราชโองการ พระราชทานบริเวณสนามหลวงเป็นสังฆปริมณฑลสำหรับจัดงานฉลองในครั้งนี้เป็นการชั่วคราว โดยมีการจัดสร้างพระเครื่องจำนวนมากที่สุด เรียกว่า "พระฉลอง 25 พุทธศตวรรษ" จำนวนกว่า 5,042,500 องค์ เพื่อระดมทุนในการสร้างพุทธมณฑล มีการออกประกาศให้วันธรรมสวนะเป็นวันหยุดราชการ มีการออกพระราชบัญญัตินิรโทษกรรม พระราชบัญญัติล้างมลทิน นอกจากนี้แล้ว รัฐบาลยังได้ออกพระราชบัญญัติเหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ เป็นกรณีพิเศษด้วย ซึ่งเป็นครั้งแรกและครั้งเดียวในประเทศไทยที่รัฐบาลมีการออกเหรียญที่ระลึก และแพรแถบ เนื่องในโอกาสสำคัญทางศาสนา นอกจากนี้ ยังได้มีการจัดกระบวนพยุหยาตราชลมารค เพื่อฉลอง 25 พุทธศตวรรษ เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2500 ด้วย ซึ่งเป็นการจัดกระบวนพยุหยาตราชลมารคเป็นครั้งแรกในรัชกาลปัจจุบัน เมตร
เมตร อักษรย่อ ม. ( → , m) เป็นหน่วยฐานเอสไอของความยาวในหน่วยเอสไอ แต่เดิมนิยามว่าหนึ่งเมตรเท่ากับ 1/10,000,000 ของระยะทางจากเส้นศูนย์สูตรของโลกไปยังขั้วโลกเหนือวัดจากเส้นรอบวงที่ผ่านเมืองปารีส แต่เนื่องจากความแม่นยำทางมาตรวิทยา ที่มีมากขึ้น ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2526 ความยาวหนึ่งเมตรจึงถูกนิยามไว้ให้เท่ากับความยาวที่แสงเดินทางได้ในสุญญากาศ ในช่วงเวลา วินาที นักเรียน
เฟรชแมน (freshman) คือนักศึกษาชั้นปีที่ 1 หรือในบางที่จะเรียก น้องใหม่ เพื่อนใหม่ เฟรชชี โดยกิจกรรมต่าง ๆ ที่จัดขึ้นสำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 1 จะเรียกตามชื่อเช่น กีฬาเฟรชชี งานรับน้องใหม่ งานรับเพื่อนใหม่ โดยรวมจะเรียกสั้น ๆ ว่า เฟรชชี (freshy) โซโฟมอร์ (sophomore) คือนักศึกษาชั้นปีที่ 2 มาจากรากศัพท์ภาษากรีก "โซโฟส" (sophos) ที่แปลว่า ฉลาด และ "มอรอส" ที่แปลว่า โง่ ซึ่งกล่าวเป็นนัยว่าเป็นช่วงปีที่มีการเรียนรู้ ลองผิดลองถูก จูเนียร์ (junior) คือนักศึกษาชั้นปีที่ 3 มิดเลอร์ (middler) คือนักศึกษาชั้นปีที่ 4 ของบางประเทศ ที่ระดับมหาวิทยาลัยมีสอน 5 ปี ซีเนียร์ (senior) คือนักศึกษาชั้นปีที่ 4 หรือชั้นปีสุดท้าย ซูเปอร์ซีเนียร์ (super senior) หรือ ซูเปอร์ เป็นนักศึกษาที่ใช้เวลาการเรียนมากกว่าปกติ (มากกว่า 4 ปีปกติ) เรียกกันอีกอย่างว่า เด็กโค่ง ปีปฏิทิน
ไตรมาสที่ 1 หมายถึงช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคม ไตรมาสที่ 2 หมายถึงช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน ไตรมาสที่ 3 หมายถึงช่วงเดือนกรกฎาคมถึงกันยายน ไตรมาสที่ 4 หมายถึงช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคม ศตวรรษที่ 1
ศตวรรษที่ 1 อาจหมายถึง งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
 ความเชื่อว่าพระพุทธศาสนาจะดำรงอยู่ 5000 ปี แล้วจักเสื่อมสลาย มีที่มาจากคัมภีร์จตุตถสมันตปาสาทิกา อรรถกถาพระวินัย จุลลวรรค ว่าด้วยภิกขุนิกขันธกวรรณนา ซึ่งคัมภีร์นี้แต่งโดยพระเถระชาวชมพูทวีปในสมัยหลังพุทธกาล เพื่ออธิบายความในพระวินัยปิฎก ซึ่งเป็นอัตตโนมติสำหรับการศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกเท่านั้น อย่างไรก็ดี ในพระบาลีพุทธพจน์ พระพุทธเจ้าไม่เคยตรัสไว้ว่าศาสนาพุทธจะมีอายุ 5000 ปี หรือกำหนดปีแห่งการสิ้นสุดของศาสนาพุทธหรือพระธรรมวินัยไว้ แม้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ 7 พระวินัยปิฎก เล่มที่ 7 จุลวรรค ภาค 2 ตอนว่าด้วยครุธรรม 8 ประการของภิกษุณี ที่ผู้แต่งคัมภีร์จตุตถสมันตปาสาทิกานำมาอธิบายความ ก็ไม่ได้มีเนื้อความที่ทรงกำหนดปีสิ้นสุดของพระพุทธศาสนาไว้แต่ประการใด ดังนั้นคำว่ากึ่งพุทธกาล หรือความเชื่อว่าศาสนาพุทธจักสิ้นใน 5000 ปีหลังพุทธปรินิพพาน จึงเป็นความเชื่อที่มีมาแต่โบราณที่ยึดเอามติของผู้เขียนคัมภีร์สมัยหลังพระบาลีที่เป็นคัมภีร์อื่นนอกเหนือจากพระไตรปิฎกเป็นสำคัญ ซึ่งในทางวิชาการพุทธศาสนาเถรวาทถือว่าโต้แย้งได้ รูปหมื่นเหลี่ยม
รูปหมื่นเหลี่ยม หรือ มีเรียกอน (myriagon) ในทางเรขาคณิตหมายถึงรูปหลายเหลี่ยมที่มี 10,000 ด้าน ในรูปหมื่นเหลี่ยมปกติ มุมภายในแต่ละมุมจะมีขนาด 179.964 องศา คำว่า มีเรียกอน มาจากคำภาษากรีกว่า "myriad" ซึ่งแปลว่า 10,000 เซนติ
คำว่า เซนติ มาจากคำว่า Centum ในภาษาละติน แปลว่า 100 กลียุค
กลียุค (อักษรเทวนาครี: कली युग) คือหนึ่งในช่วงเวลาในสี่ช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงของโลก ซึ่งอธิบายไว้ในคัมภีร์ของศาสนาฮินดู โดยมียุคอื่นอีกได้แก่ สัตยยุค เตรตายุค และทวาปรยุค ซึ่งทั้ง 4 ยุครวมกันเรียกว่ามหายุค กลียุคมีอายุ 432,000 ปี การตีความคัมภีร์ฮินดูว่าปัจจุบันนี้โลกอยู่ในกลียุคมีคนเชื่อมากที่สุด การตีความคัมภีร์ฮินดูแบบอื่น ๆ เชื่อว่าโลกอยู่ในช่วงเริ่มทวาปรยุค โดยทั่วไปแล้วกลียุคก็คือยุคมืดเพราะผู้คนห่างเหินจากพระเจ้าอย่างถึงที่สุด
ตามคติของศาสนาพราหมณ์ เมื่อโลกมาถึงกลียุค เชื่อกันว่าพระศิวะ หรือพระอิศวร จะทรงเปิดพระเนตรดวงที่อยู่กลางหน้าผากขึ้น และโลกจะถูกทำลาย เพื่อคืนสมดุลของโลกให้เกิดการสร้างโลกขึ้นใหม่ ศตวรรษที่ 4
ศตวรรษที่ 4 อาจหมายถึง ศตวรรษที่ 3
ศตวรรษที่ 3 อาจหมายถึง ศตวรรษ ดุลยวิจิตร
ศตวรรษ ดุลยวิจิตร เกิดเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2512 เป็นนักแสดงชาวไทย มีบ้านเกิดอยู่ที่จังหวัดลำพูน จบการศึกษาจากวิทยาลัยเทคนิคภาคพายัพ จังหวัดเชียงใหม่ เข้าวงการโดยการประกวดโดมอนแมน ได้รับตำแหน่งรองชนะเลิศ เข้าสู่วงการแสดง กับละครเรื่องแรกในบทรับเชิญในละคร "ปริศนาของเวตาล" มีผลงานสร้างชื่อคือละครเรื่อง "ตำรับรัก" โดยมักแสดงคู่กับ รชนีกร พันธุ์มณี จนเสมือนเป็นพระนางคู่กัน พันปี
Kyr มักจะมีในภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในธรณีวิทยาและดาราศาสตร์สำหรับหน่วยของ 1,000 ปี หรือสหัสวรรษ คำว่า k เป็นคำอุปสรรคเอสไอของกิโล หรือ 1,000 ที่มีคำว่า yr หรือ year อยู่ข้างหลัง อาสนวิหาร
คำว่า "cathedral" มาจากคำนามภาษาละติน "cathedra" (นั่ง หรือ เก้าอี้) ที่หมายถึงสถานที่ที่มี ที่นั่ง หรือ บัลลังก์ของมุขนายกหรืออัครมุขนายก ในสมัยโบราณเก้าอี้เป็นสัญลักษณ์ของผู้สอน ฉะนั้นบิชอปในฐานะที่เป็นผู้สอนศาสนาและมีหน้าที่การปกครองจึงมีบัลลังก์ ดาราศาสตร์
ปี ค.ศ. 2009 เป็นปีที่ครบรอบ 400 ปี นับจากกาลิเลโอได้ประดิษฐ์กล้องโทรทรรศน์ขึ้นเพื่อทำการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ และพบหลักฐานยืนยันแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางจักรวาลที่นำเสนอโดย นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส ไม่นานก่อนหน้านั้น การค้นพบนี้ถือเป็นการปฏิวัติแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับจักรวาล และเป็นการบุกเบิกการศึกษาดาราศาสตร์ยุคใหม่โดยอาศัยกล้องโทรทรรศน์ ซึ่งมีความก้าวหน้ายิ่งขึ้นตามที่เทคโนโลยีของกล้องโทรทรรศน์พัฒนาขึ้น ปีเอตะ
ปีเอตะ (; ) มาจากภาษาอิตาลี ที่แปลว่า ความสงสาร คือหัวเรื่องของศิลปะในศาสนาคริสต์ที่เป็นรูปพระแม่มารีย์ประคองร่างพระเยซูที่เพิ่งอัญเชิญลงจากกางเขน ส่วนใหญ่จะพบในงานประติมากรรม Pietà เป็นหัวเรื่องหนึ่งในชุด “แม่พระระทมทุกข์” (Our Lady of Sorrows) และเป็นฉากหนึ่งใน “พระทรมานของพระเยซู” ซึ่งเป็นฉากที่มีพระแม่มารีย์ นางมารีย์ชาวมักดาลา และบุคคลอื่นล้อมพระศพพระเยซู (หลังจากที่อัญเชิญลงจากกางเขน) ด้วยความความโศกเศร้า ฉากนี้ตามความเป็นจริงแล้วควรจะเรียกว่า “Lamentation” แต่บางที่ก็จะใช้คำว่า “Pietà” แทน ล้านปี
ส่วนใหญ่มีการใช้ myr ในวิทยาศาสตร์โลกและจักรวาลวิทยา โดย myr ถูกใช้คล้ายกับ "mya" หรือ "ล้านปีก่อน (million years ago)"   ตารางกิโลเมตร
ตารางกิโลเมตร คือหน่วยของพื้นที่ มักย่อว่า ตร.กม. หรือสัญลักษณ์ กม. จากภาษาอังกฤษ km โลก (ดาวเคราะห์)
การสอบสวนทางวิทยาศาสตร์ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมในมุมมองของมนุษย์ต่อโลก ในโลกตะวันตก ความเชื่อเรื่องโลกแบน[208] ถูกแทนด้วยโลกทรงกลมอันเนื่องจากพีทาโกรัสในศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล[209] ต่อมาเชื่อว่าโลกเป็นศูนย์กลางของเอกภพจนคริสต์ศตวรรษที่ 16 เมื่อนักวิทยาศาสตร์ตั้งทฤษฎีว่าโลกเป็นวัตถุเคลื่อที่โดยเทียบกับดาวเคราะห์อื่นในระบบสุริยะครั้งแรก เนื่องจากความพยายามของนักวิชาการคริสต์ศาสนิกชนผู้ทรงอิทธิพลและนักบวชอย่างเจมส์ อัชเชอร์ ผู้มุ่งหาอายุของโลกผ่านการวิเคราะห์พงศาวลีวิทยาในคัมภีร์ไบเบิล ชาวตะวันตกก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยทั่วไปจึงเชื่อว่าโลกมีอายุเก่าสุดไม่กี่พันปี[210] จนระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่นักธรณีวิทยาทราบว่าโลกมีอายุหลายล้านปีแล้ว[211] ไมโครเมตร
ไมโครเมตร () หรือ ไมครอน () ใช้สัญลักษณ์ µm เป็นหน่วยวัดความยาวมีค่าเท่ากับ 1 ใน 1,000,000 เมตร โดยสามารถเขียนในรูปสัญกรณ์วิทยาศาสตร์ ได้ว่า 1 ม. มหาศักราช
มหาศักราช (ตัวย่อ "ม.ศ."; อังกฤษ: Shalivahana era, Saka era) เป็นศักราชที่ใช้ตามปีครองราชย์ของ พระเจ้ากนิษกะ กษัตริย์ที่ปกครองอาณาจักรกุษาณะ หรือ พระเจ้าสลิวาหนะ ศากยะวงศ์องค์หนึ่ง ที่มีอาณาเขตยิ่งใหญ่ปกครองอาณาเขตถึงบริเวณที่ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ อินเดียส่วนเหนือ อัฟกานิสถาน ทาจิกิสถาน และส่วนตะวันตกของจีน ปีมหาศักราชนั้นในหนังสือไทยจะอ้างถึงปีที่เริ่มครองราชย์คือ พ.ศ. 621 (ค.ศ. 78) ในขณะที่บันทึกต่างประเทศระบุว่าครองราชย์ในปี ค.ศ. 127 (พ.ศ. 670) ด้านสารานุกรมบริเตนนิการะบุว่าไม่ทราบปีครองราชย์ที่แน่นอน คาดว่าอยู่ในช่วง ค.ศ. 78 - 144 รัศมี
รัศมี (อังกฤษ: radius พหูพจน์: radii) ของรูปวงกลมหรือทรงกลม คือส่วนของเส้นตรงใดๆ ที่เชื่อมต่อระหว่างจุดศูนย์กลาง ไปยังเส้นรอบวงหรือพื้นผิวของทรงกลม อีกนัยหนึ่งหมายถึงความยาวของส่วนของเส้นตรงนั้น รัศมีเป็นส่วนครึ่งหนึ่งของเส้นผ่านศูนย์กลาง ในทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ มีการใช้คำว่า รัศมีความโค้ง (radius of curvature) แทนความหมายที่คล้ายกับรัศมี โบสถ์คริสต์
มหาวิหาร ภาษาอังกฤษว่า basilica มาจากคำว่า “Basiliké Stoà” ในภาษาละติน ที่แปลว่า “สิ่งก่อสร้างแบบมหาวิหาร” เดิมเป็นคำที่หมายถึงสิ่งก่อสร้างสาธารณะแบบสถาปัตยกรรมโรมันลักษณะหนึ่ง เช่นเดียวกับศาลของกรีซ ซึ่งมักจะตั้งอยู่ในเมืองโรมัน ในเมืองกรีซ มหาวิหารเริ่มปรากฏราว 2 ศตวรรษก่อนคริสต์ศักราช หลังจากจักรวรรดิโรมันหันมานับถือศาสนาคริสต์ ความหมายของคำก็ขยายไปคลุมโบสถ์ใหญ่และสำคัญที่ได้รับแต่งตั้งโดยพระสันตะปาปา ฉะนั้นในปัจจุบันคำว่า “มหาวิหาร” จึงมีความหมายทั้งทางสถาปัตยกรรมและศาสนา พฤศจิกายน
เดือนพฤศจิกายนในภาษาอังกฤษ "November" มาจากภาษาละติน "novem" เนื่องจากเป็นเดือนที่ 9 ในปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคม. ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนพฤศจิกายนในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน โดยพฤศจิกายน มาจากคำ พฤศจิก (พฺรึดสะจิก) ที่แปลว่า แมงป่อง มิติ
หมายเหตุ แวร์ซาย
คำว่า แวร์ซาย สันนิษฐานว่ามาจากภาษาละติน versare หมายถึง การพลิกไปเรื่อยๆ ซึ่งนิยมใช้ในยุคกลางแทนความหมายของที่ที่ผ่านการไถหรือถางแล้ว (ที่ที่ถูก"พลิก"ซ้ำแล้วซ้ำอีกนั่นเอง)[2] นอกจากนี้ลักษณะของคำนี้ยังคล้ายคลึงกับภาษาละตินคำว่า seminare หมายถึงการหว่าน ซึ่งเป็นที่มาของภาษาฝรั่งเศสคำว่า semailles สากลศักราช
สามัญศักราช ศักราชกลาง หรือ สากลศักราช () หรือ ปัจจุบันศักราช () เป็นระบบนับปี (ปีปฏิทิน) สำหรับปฏิทินเกรกอเรียนและปฏิทินจูเลียน ซึ่งนับปีตั้งแต่เริ่มยุคปัจจุบันเป็นต้นมา อันตรงกับคริสต์ศักราช (ค.ศ.) 1 ส่วนปีก่อนหน้านี้เรียกว่า ปีก่อนสามัญศักราช (before the Common/Current Era: BCE) ระบบสามัญศักราชสามารถใช้แทนระบบศักราชไดโอไนซัส (Dionysian era) ซึ่งแบ่งศักราชออกเป็น ค.ศ. (Christian Era: CE; anno Domini: AD; หรือ year of the/Our Lord) กับ ก่อน ค.ศ. (before Christ: BC) ฉะนั้น ทั้งระบบสามัญศักราชและระบบศักราชไดโอไนซัสจึงเท่าเทียมกันในทางจำนวน เป็นต้นว่า สามัญศักราช ย่อมตรงกับ ค.ศ. และ ปีที่ 400 ก่อนสามัญศักราช ย่อมตรงกับ ปีที่ 400 ก่อน ค.ศ. ระบบสามัญศักราชที่ใช้กับปฏิทินเกรกอเรียนนี้เป็นระบบปฏิทินตามกฎหมายที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในโลกปัจจุบัน และเป็นมาตรฐานทั่วโลกที่สถาบันระหว่างประเทศ เช่น สหประชาชาติ และสหภาพไปรษณีย์สากล ยึดถือมานานหลายทศวรรษแล้ว พุทธทศวรรษ
พุทธทศวรรษ เป็นช่วงสิบปีของพุทธศักราช ในการกล่าวถึงประวัติศาสตร์บางครั้งนิยมกล่าวถึงในลักษณะช่วงของทศวรรษซึ่งเป็นการเกี่ยวข้องกับช่วงเวลาหลายปี ศตวรรษ
ยังมีความเห็นไม่ตรงกันอยู่มากว่าจะนับปีหลักพัน (เช่น ปี 2000) ว่าเป็นปีแรกหรือปีสุดท้ายของศตวรรษ ความสับสนนี้มีหลักฐานปรากฏทุก ๆ ปี หลังจากปีคริสต์ศักราช 1500 และยิ่งเป็นสิ่งที่สับสนยิ่งขึ้นเมื่อมียุโรปได้มีการนำเลขอารบิกและแนวคิดของศูนย์เข้ามาใช้ ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 ศตวรรษ เศรษฐกร
เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2557 เต๊ะ ศตวรรษ พร้อมด้วยเพื่อนทั้ง 4 คน ถอดเสื้อเปลือยกายท่อนบน แล้วเขียนที่ลำตัวว่า ""เสื้อเกราะ"" พร้อมถือป้ายผ้าหน่วยปฐมพยาบาล ถือเป็นการกระทำเชิงสัญลักษณ์ประท้วงต่อการกระทำของเจ้าหน้าที่ตำรวจสถานีทองหล่อ ที่เข้าจับกุมแพทย์อาสาประจำเวที กปปส. พร้อมแจ้งข้อหามีเครื่องยุทธภัณฑ์ (เสื้อเกราะกันกระสุน) ไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต จิกะ
จิกะมาจากภาษากรีกคือ γίγας มีความหมายว่า 'ยักษ์' พจนานุกรมภาษาอังกฤษของอ็อกฟอร์ดมีการบันทึกว่า คำนี้ถูกใช้เก่าแก่ที่สุดในรายงานการประชุมของ IUPAC ครั้งที่ 14 เมื่อปี 1947 : "คำนำหน้าต่อไปนี้ใช้เพื่อย่อสำหรับค่าหนึ่งพันล้าน โดยมีอักษรย่อว่า: G จิกะ 10×" นาที
นาที อักษรย่อ น. () สมัยก่อนใช้คำว่า นาที เป็นหน่วยวัดเวลา โดยหนึ่งหน่วยเท่ากับ ของชั่วโมง เมตรต่อวินาที
เมตรต่อวินาที ( หรือย่อว่า m/s) เป็นหน่วยเอสไอ ของทั้งความเร็วและอัตราเร็วที่เป็นสเกลาร์ และเวกเตอร์ เป็นค่าของระยะทางวัดเป็นเมตรเทียบกับเวลาเป็นวินาที สัญลักษณ์นิยมเขียนในรูปภาษาอังกฤษว่า m/s หรือ m s วัฏจักรเมตอน
วัฎจักรเมตอนมีที่มาจากการคำนวณปฏิทินจันทรคติโดยสอบทานกับปฏิทินสุริยคติ สมมติให้ปีหนึ่งเป็น ของระยะเวลาตามวัฏจักรเมตอน จะได้ว่าแต่ละปีมีจำนวนวันทั้งสิ้น 365 +  +  วัน ซึ่งยาวกว่าปีจันทรคติ เมื่อเดินปีในลักษณะเช่นนี้โดยไม่ได้แก้ไขดัดแปลงเลย จะทำให้เดือนจันทรคติค่อย ๆ เลื่อนไปจากตำแหน่งของเดือนสุริยคติที่ควรจะเป็น ยกตัวอย่างเช่น เดือน 12 ไทย แทนที่จะอยู่เดือนพฤศจิกายน ก็จะเลื่อนไปเดือนตุลาคม กันยายน ตามลำดับ เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว จะต้องเพิ่มเดือนอีกหนึ่งเดือน เรียกว่า อธิกมาส (intercalary month) บางครั้งหากปฏิทินผิดจากจังหวะของดวงจันทร์มาก ก็จะต้องเพิ่มวันอีกหนึ่งวันด้วยเช่นกัน เรียกว่า อธิกวาร (intercalary day) โดยทั่วไปในระยะเวลา 19 ปี จะมีปีอธิกมาส 7 ปี (อาจเปลี่ยนแปลงได้) ประวัติศาสตร์
ประวัติศาสตร์ (English: history; รากศัพท์ภาษากรีก ἱστορία หมายถึง "การสอบถามหาความรู้ที่ได้มาโดยการสอบสวน") เป็นการค้นพบ ค้นหา รวบรวม จัดระเบียบและนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอดีตประวัติศาสตร์ยังอาจหมายถึงช่วงเวลาหลังมีการประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้น นักวิชาการผู้เขียนเกี่ยวกับประวัติศาสตร์เรียกนักประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์เป็นสาขาการวิจัยซึ่งใช้การบรรยายเพื่อพิจารณาและวิเคราะห์ลำดับของเหตุการณ์[1][2] และบางครั้งพยายามสอบสวนรูปแบบของเหตุและผลซึ่งมีอิทธิพลต่อเหตุการณ์อย่างยุติธรรม นักประวัติศาสตร์ถกเถียงกันเรื่องธรรมชาติของประวัติศาสตร์และประโยชน์ของมัน ซึ่งรวมทั้งถกเถียงการศึกษาสาขาวิชาเป็นจุดจบในตัวมันเองและเป็นเสมือนวิถีการให้ "มุมมอง" ต่อปัญหาในปัจจุบัน[1][3][4][5] เรื่องเล่าซึ่งเป็นสิ่งธรรมดาในวัฒนธรรมใดวัฒนธรรมหนึ่ง แต่ไม่มีการสนับสนุนจากแหล่งข้อมูลภายนอก (เช่น ตำนานเกี่ยวกับกษัตริย์อาเธอร์) มักจัดเป็นมรดกทางวัฒนธรรมมากกว่า "การสอบสวนอย่างไม่นำพา" ที่จำเป็นตามสาขาประวัติศาสตร์[6][7] เหตุการณ์ในอดีตก่อนมีบันทึกลายลักษณ์อักษรเรียกว่า ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ปีแสง
ปีแสง (อังกฤษ: light-year) คือ หน่วยของระยะทางในทางดาราศาสตร์ 1 ปีแสง เท่ากับระยะทางที่แสงเดินทางในเวลา 1 ปี จากอัตราเร็วแสงที่มีค่า 299,792,458 เมตร/วินาที ระยะทาง 1 ปีแสงจึงมีค่าประมาณ 9.4607 กิโลเมตร = 63,241.077 หน่วยดาราศาสตร์ = 0.30660 พาร์เซก เนื่องจากเอกภพมีขนาดมหึมา แสงจากวัตถุท้องฟ้าที่อยู่ไกลจึงใช้เวลาหลายปีกว่าจะเดินทางมาถึงเรา นั่นหมายความว่าเราเห็นอดีตของวัตถุนั้นอยู่ตลอดเวลา เมตร
ในปี ค.ศ. 1670 กาเบรียลมูตูน บิชอปแห่งลียง ยังแนะนำให้ใช้มาตรฐานความยาวที่มีความยาวเป็นสากลพร้อมกับทศนิยมและหน่วยทศนิยมโดยอิงจากมุมหนึ่งลิปดาของเส้นเมริเดียนของโลก (เส้นรอบวงของโลกไม่สามารถวัดได้ง่าย) หรือลูกตุ้มระยะเวลาสองวินาที ในปี ค.ศ. 1675 นักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาเลียน Tito Livio Burattini ได้ทำงานใน Misura Universale ใช้วลี metro cattolico ("universal measure") มาจากภาษากรีก μέτρονκαθολικόν (métronkatholikón) เพื่อแสดงถึงหน่วยความยาวมาตรฐานที่มาจากลูกตุ้ม จากการปฏิวัติของฝรั่งเศสสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ฝรั่งเศสได้เรียกเก็บค่านายหน้าด้วยการกำหนดมาตรการเพียงอย่างเดียวสำหรับมาตรการทั้งหมด เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ค.ศ. 1790 คณะกรรมาธิการแนะนำให้ใช้ระบบทศนิยมและแนะนำให้ใช้คำว่า mètre ("วัด") ซึ่งเป็นหน่วยพื้นฐานของความยาว นิยามว่าเท่ากับหนึ่งในสิบล้านส่วนของระยะห่างระหว่างขั้วโลกเหนือและเส้นรอบวง ในปี ค.ศ. 1793 อนุสัญญาแห่งชาติฝรั่งเศสได้รับรองข้อเสนอดังกล่าว ; ใช้ metre ในภาษาอังกฤษในปี ค.ศ. 1797 โลก (ดาวเคราะห์)
คำว่า โลก ในภาษาไทยมีที่มาจากคำในภาษาบาลี โลก (โล-กะ) คนไทยใช้คำนี้เรียกโลกตั้งแต่เมื่อใดนั้นไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด แต่คาดว่าน่าจะได้รับอิทธิพลสืบทอดผ่านมาทางพระพุทธศาสนา เดิมนั้นคำว่าโลกไม่ได้หมายความเฉพาะเพียงแต่โลกที่เป็นวัตถุธาตุ แต่ใช้ในหลายความหมาย ได้แก่ "หมู่" "เหล่า" "ขอบเขต" "ทั้งหมดในขอบเขต" "ขอบเขตอาศัย" "ความเป็นไป" "ความเป็นอยู่"[17] หากกล่าวถึงโลกทั้ง ๓ ก็จะหมายถึง สังขารโลก (โลกคือสังขาร) สัตว์โลก (โลกคือหมู่สัตว์) และโอกาสโลก (โลกคือแผ่นดิน)[18] ปัจจุบันมีการใช้คำว่า โลกในความหมายเกี่ยวข้องกับมนุษย์ หรืออารยธรรมมนุษย์[19] (ซึ่งตรงกับคำว่า World ในภาษาอังกฤษ) นอกเหนือจากความหมายดาวเคราะห์ที่นิยมใช้ทั่วไป จันทร์
จันทร์ อาจหมายถึง ทางช้างเผือก
ทางช้างเผือก (English: Milky Way) คือดาราจักรที่เป็นที่ตั้งของระบบสุริยะและโลกของเรา[9][10][11] ชื่อภาษาอังกฤษของทางช้างเผือก (Milky Way) มาจากคำภาษากรีกว่า γαλαξίας κύκλος (กาลาซิอัส คูคลอส, "วงกลมสีน้ำนม") โดยเมื่อมองบนท้องฟ้าจะปรากฏเป็นแถบขมุกขมัวคล้ายเมฆของแสงสว่างสีขาว ซึ่งเกิดจากดาวฤกษ์จำนวนมากภายในดาราจักรที่มีรูปร่างเป็นแผ่นจาน แต่เดิมนั้นนักดาราศาสตร์คิดว่าดาราจักรทางช้างเผือกมีลักษณะเป็นดาราจักรชนิดก้นหอยธรรมดา แต่หลังจากผ่านการประเมินครั้งใหม่ในปี พ.ศ. 2548 พบว่าทางช้างเผือกน่าจะเป็นดาราจักรชนิดก้นหอยมีคานเสียมากกว่า. เส้นผ่าศูนย์กลางของดาราจักรทางช้างเผือกมีระยะทางระหว่าง 150,000 ถึง 200,000 ปีแสง[12][13][14] และมีจำนวนดาวฤกษ์ประมาณ 1 แสนล้าน ถึง 4 แสนล้านดวง[15][16] ส่วนที่สว่างที่สุดของทางช้างเผือกอยู่บริเวณกลุ่มดาวคนยิงธนู ซึ่งเป็นทิศทางไปสู่ใจกลางดาราจักร ณ จุดศุนย์กลางของดาราจักรทางช้างเผือกเป็นแหล่งคลื่นวิทยุที่มีความเข้มข้นสูง เรียกว่า ซากิตทาเรียส A โดยจุดที่สัญญาณเข้มข้นที่สุดเรียกว่า ซากิตทาเรียส A* ซึ่งคาดว่าจะเป็นหลุมดำมวลยิ่งยวด ที่มีขนาดมวลราว 4.100 (± 0.034) ล้านเท่าของมวลสุริยะ หน้า
หน้า อาจหมายถึง คัมภีร์ไบเบิล
คัมภีร์ไบเบิล[1] หรือ พระคัมภีร์ (English: Bible; Hebrew: ביבליה‎; Aramaic: ܟܬܒܐ ܩܕܝܫܐ‎; Greek: Αγία Γραφή) (มาจากภาษากรีกโบราณว่า Βίβλος บิบลิออน แปลว่า หนังสือ) ชาวโปรเตสแตนต์เรียกว่า พระคริสตธรรมคัมภีร์ (Holy Bible) เป็นหนังสือที่บันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับพระยาห์เวห์ มนุษย์ บาป และแผนการของพระยาห์เวห์ในการช่วยมนุษย์ให้รอดพ้นจากความพินาศอันเนื่องจากความบาปสู่ชีวิตนิรันดร์ เป็นหนังสือที่บันทึกหลักธรรมคำสอนของศาสนาคริสต์ ซึ่งในบางเล่มมีพื้นฐานมาจากหลักคำสอนของศาสนายูดาห์ของชาวยิว ชาวคริสต์เรียกคัมภีร์ไบเบิลในชื่ออื่น ๆ อีกหลายชื่อ เช่น พระวจนะของพระเจ้า (Word of God) หนังสือดี (Good Book) และคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ (Holy Scripture) ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล
ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล อยู่ระหว่าง 100 ปีก่อนคริสตกาล ถึง 1 ปีก่อนคริสตกาล
BC = ก่อนคริสตกาล อสงไขย
หมายเหตุ: ร้อยแสน=สิบล้าน ศตวรรษิกชน
ในปี ค.ศ. 2012 สหประชาชาติประมาณว่าทั่วโลกมีศตวรรษิกชนที่ยังมีชีวิตอยู่ 316,600 คน เนื่องจากความคาดหมายการคงชีพกำลังเพิ่มขึ้นทั่วโลก และประชากรโลกก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว มีการคาดการณ์ว่าจำนวนของศตวรรษิกชนจะเพิ่มจำนวนเร็วขึ้นในอนาคต ตามข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติในสหราชอาณาจักร ทารกหนึ่งในสามที่เกิดใน ค.ศ. 2013 ในสหราชอาณาจักร คาดว่าจะมีชีวิตอยู่ได้ถึง 100 ปี อสงไขย
อสงไขยเป็นระยะเวลาที่ยาวนานจนไม่อาจคำนวณได้ มีอุปมาว่า ประมาณเม็ดฝนของการเกิดฝนตกใหญ่อย่างมโหฬารทั้งวันทั้งคืนเป็นเวลานานถึง 3 ปี ไม่ได้ขาดสายเลย ในศาสนาพุทธจึงมักใช้กล่าวถึงระยะเวลาที่พระโพธิสัตว์สั่งสมบารมีมาเพื่อเป็นพระพุทธเจ้า โทราห์
ภายหลังได้มีการแปลเป็นภาษากรีกจึงมีชื่อเรียกใหม่ว่า เบญจบรรณ () หมายถึง "ที่บรรจุห้าอัน" คือหนังสือ 5 เล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม ได้แก่โทราห์เขียนด้วยภาษาฮีบรูไบเบิล หรือที่รู้จักกันในชื่อ หนังสือของโมเสส เป็นคัมภีร์ที่พระเจ้าประทานให้กับโมเสส กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของโลกและสรรพสิ่ง รวมถึงที่มาของความสัมพันธ์ระหว่างพระยาห์เวห์กับมนุษย์ เช่น การสร้างทรงสร้างของพระเจ้า กำเนิดมนุษย์ ที่มาของบาปกำเนิด พันธสัญญาของพระเจ้า บรรพชนของชนชาติอิสราเอล เรื่องของบัญญัติสิบประการ และพิธีการต่าง ๆ ของชาวอิสราเอล เป็นต้น  ศตวรรษที่ 12
ศตวรรษที่ 12 อาจหมายถึง พระสันตะปาปา
คำว่า Papa ในภาษาละติน หรือ Pappas ในภาษากรีก แปลว่า บิดา ศาสนาคริสต์ตะวันออกได้ใช้คำนี้เพื่อหมายถึงมุขนายกและบาทหลวงระดับสูงในคริสตจักร ต่อมาคำนี้ถูกใช้เป็นคำนำหน้านามของอัครบิดรแห่งอะเล็กซานเดรียมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 3 และต่อมาจึงใช้กับบรรดามุขนายกในศาสนาคริสต์ตะวันตกด้วย มาร์เซลลินุสเป็นมุขนายกองค์แรกของคริสตจักรกรุงโรมที่ใช้คำนำหน้านามว่าพระสันตะปาปา แต่ก็เป็นการใช้อย่างไม่เป็นทางการ จนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 6 เป็นต้นมา คริสตจักรโรมันคาทอลิกจึงใช้คำว่าพระสันตะปาปากับมุขนายกแห่งกรุงโรมโดยเฉพาะ และในคริสต์ศตวรรษที่ 11 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 7 ได้ประกาศให้คำว่า "พระสันตะปาปา" สงวนไว้ใช้กับมุขนายกแห่งกรุงโรมเท่านั้น[7] กันยายน
เดือนกันยายนในภาษาอังกฤษ "September" มาจากภาษาละติน "septem" เนื่องจากเป็นเดือนที่ 7 ในปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคม ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนกันยายนในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน ล้านปี
ล้านปี () เป็นหน่วยจำนวน 1,000,000 (1×10) ปี หรือ 31.6 เทระวินาที คริสต์ทศวรรษ
คริสต์ทศวรรษ เป็นช่วงสิบปีของ คริสต์ศักราช ในการกล่าวถึงประวัติศาสตร์บางครั้งนิยมกล่าวถึงในลักษณะช่วงของทศวรรษซึ่งเป็นการเกี่ยวข้องกับช่วงเวลาหลายปี ศักราช
ศักราชทุกชนิดไม่มีศักราช 0 เช่น ก่อนค.ศ. 1 คือ 1 ปีก่อนคริสตกาลเป็นวิธีนับแบบปูรณสังขยา ยกเว้น พุทธศักราชที่นับอย่างไทย เป็นการนับแบบปกติสังขยา เป็นต้น ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล
ศตวรรษ : ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล - ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล - คริสต์ศตวรรษที่ 1 ศตวรรษ เศรษฐกร
ศตวรรษ เศรษฐกร () ชื่อเล่น เต๊ะ นักร้องนักแสดงชาวไทยที่มีผลงานเป็นที่รู้จักทั้งในประเทศไทยและไต้หวัน และ ได้รับเชิญร่วมร้องเพลงงาน “GONG FU AO YUN” ที่ใช้ในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก 2008 ที่กรุงปักกิ่ง ประเทศจีน  องศา (มุม)
มิล (angular mil) คือมุมที่มีขนาดเป็น ของเรเดียน ซึ่งเป็นหน่วยที่ใช้สะดวกในการสำรวจและการประมาณระยะทางของวิศวกรโดยใช้ตรีโกณมิติอย่างง่าย โลกใหม่
โลกใหม่ () เป็นคำที่ใช้สำหรับดินแดนที่นอกไปจากทวีปแอฟริกา ทวีปยุโรป และ ทวีปเอเชีย ที่ก็คือทวีปอเมริกา และอาจจะรวมไปถึงออสตราเลเชียด้วย เป็นคำที่เริ่มใช้กันในคริสต์ศตวรรษที่ 15 เมื่อทวีปอเมริกายังใหม่ต่อชาวยุโรปผู้ที่เดิมเชื่อว่าโลกประกอบด้วยทวีปเพียงสามทวีปที่เรียกรวมกันว่าโลกเก่า คำว่า “โลกใหม่” ไม่ควรจะสับสนกับคำว่า “โลกยุคใหม่” (Modern era) คำหลังหมายถึงช่วงเวลาในประวัติศาสตร์มิใช่แผ่นดิน ภาพเหมือนตนเอง (ดือเรอร์)
ในช่วงอายุที่วัดกันในยุคกลาง อายุยี่สิบแปดปีเป็นอายุที่เปลี่ยนจากความเยาว์วัยไปเป็นผู้ที่มีความอาวุโสหรือโตเป็นผู้ใหญ่ ภาพเหมือนจึงเท่ากับเป็นการฉลองโอกาสที่ดือเรอร์ย่างเข้าสู่ช่วงใหม่ของชีวิตการเป็นศิลปิน และการย่างเข้าสู่ทศวรรษใหม่คือปี ค.ศ. 1500 ที่ปรากฏทางซ้ายของภาพในบริเวณที่เป็นสีมืด นอกจากนั้นแล้วการวางปีคริสต์ศักราชเหนืออักษรย่อของชื่อของตนเองว่า “A.D.” ก็ยังเป็นการให้ความหมายใหม่แก่ “A.D.” ที่ตามปกติแล้วเป็นอักษรย่อของของคำว่า “Anno Domini” หรือ “คริสต์ศักราช” ภาพนี้อาจจะเขียนเนื่องในโอกาสการฉลองโอกาสเซคิวลัม (Saeculum) ของกลุ่มนักมนุษยนิยมของคอนราด เคลทิส ศักราชของญี่ปุ่น
ศักราชของญี่ปุ่น หรือ เน็งโก () หรือ เก็งโก () หรือ รัชศก คือ การเรียกช่วงปีในรัชกาลของจักรพรรดิญี่ปุ่นแต่ละพระองค์ ปรากฏหลักฐานว่ามีการใช้ครั้งแรกในรัชสมัยจักรพรรดิโคโตะกุ จักรพรรดิองค์ที่ 36 สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน จักรวาล
จักรวาล (, , ) คือ เอกภพซึ่งอยู่ในรูปแบบที่ซับซ้อนและเป็นระบบระเบียบ เป็นสิ่งที่ตรงข้ามกับความยุ่งเหยิง (chaos) นักปรัชญา พีทาโกรัส ใช้คำว่า "จักรวาล" ("cosmos)" () เพื่อกล่าวถึงความเป็นระเบียบของเอกภพ ทว่าคำนี้ไม่ถูกใช้ในภาษาสมัยใหม่จนคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อนักภูมิศาสตร์ อเล็กซันเดอร์ ฟอน ฮุมโบลท์ ได้นำคำนี้จากกรีกโบราณกลับมาใช้อีกครั้ง ในชุดหนังสือของเขา "Kosmos "ซึ่งส่งผลกระทบต่อมุมมองสมัยใหม่องค์รวม ที่มองเอกภพเป็นสิ่งสิ่งเดียวซึ่งปฏิสัมพันธ์กัน ศตวรรษ
หมวดหมู่:หน่วยเวลา หมวดหมู่:ศตวรรษ มีนาคม
คำว่า "March" ในภาษาอังกฤษ มาจากโรมโบราณ เมื่อเดือนมีนาคมเป็นเดือนแรกของปี และได้ชื่อภาษาละตินว่า "มาร์ติอุส" (Martius) ตามมาร์ส หรือแอรีส เทพแห่งสงครามของกรีก ในโรม ซึ่งมีลักษณะอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน เดือนมีนาคมเป็นเดือนแรกของฤดูใบไม้ผลิ จุดเริ่มต้นปีตามหลักเหตุผล และการเริ่มต้นฤดูกาลศึกสงคราม เดือนมกราคมเป็นเดือนแรกของปีปฏิทินในรัชสมัยกษัตริย์นูมา ปอมปิเลียส (ประมาณ 713 ปีก่อน ค.ศ.) หรือในรัชสมัยกษัตริย์เดเซมวีร์ราว 450 ก่อน ค.ศ. ปีที่มีตัวเลขเริ่มในวันที่ 1 มีนาคมในรัสเซีย กระทั่งสิ้นสุดคริสต์ศตวรรษที่ 15 ฝรั่งเศสเป็นประเทศแรกที่กำหนดให้วันปีใหม่ตรงกับวันที่ 1 มกราคม ใน ค.ศ. 1564 บริเตนใหญ่และอาณานิคมยังใช้ 25 มีนาคมเป็นวันขึ้นปีใหม่กระทั่ง ค.ศ. 1752 เมื่อเปลี่ยนไปใช้ปฏิทินเกรโกเรียน อีกหลายวัฒนธรรมและศาสนายังเฉลิมฉลองการขึ้นปีใหม่ในเดือนมนาคม ศตวรรษ
ศตวรรษที่ 21 จะนับตั้งแต่ปี 2001 ถึง 2100 ศตวรรษที่ 15 จะนับตั้งแต่ปี 1401 ถึง 1500 ฯลฯ ศตวรรษที่ 16
ศตวรรษที่ 16 อาจหมายถึง ทศวรรษ
คำว่า ทศวรรษ ในภาษาไทยนั้นไม่ปรากฏชัดว่าเริ่มนิยมใช้กันเมื่อใด ทศวรรษ เป็นคำสันสกฤตเต็มรูป หมายความว่าเป็นศัพท์ที่มีอยู่แล้วในภาษาสันสกฤต ทศวรฺษ ซึ่งมีการใช้มานานแล้ว มิใช่คนไทยนำศัพท์สันสกฤตมาผูกขึ้นเอง ทศ แปลว่า 10 และ วรรษ แปลว่า ปี ดังนั้นความหมายตามตัวอักษรของ ทศวรรษ ในภาษาสันสกฤตแต่เดิมจึงหมายถึง จำนวน 10 ปี แต่มักจะนำมาใช้ในความหมายว่า รอบสิบปี พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานระบุคำอ่านว่า ทด-สะ-วัด โดยให้นิยามว่า รอบ 10 ปี และระบุที่มาว่ามาจาก decade สภาสังคายนาสากล
คำว่า “Οικουμένη” เป็นภาษากรีกแปลว่า “โลกที่อยู่อาศัย” หรือในความหมายแคบคือจักรวรรดิโรมันนั่นเอง เพราะการประชุมในสมัยแรก ๆ ริเริ่มโดยจักรพรรดิโรมัน แต่ต่อมาคำนี้ก็นำมาใช้กันโดยทั่วไปในความหมายที่หมายถึง “คริสตจักร” หรือประชาคมคริสต์ศาสนิกชน “ทั่วโลก” หรือในแต่ละนิกายในศาสนาคริสต์ ทศาวตาร
ทศาวตาร (, ) หมายถึง อวตารหลักทั้งสิบปางของพระวิษณุ เทพเจ้าในศาสนาฮินดู คำว่า"ทศาวตาร "เป็นคำสมาสของคำว่า ทศ หมายถึง สิบ และ อวตาร หมายถึง การแบ่งภาคมาเกิด. นิ้ว (หน่วยความยาวระบบอังกฤษ)
นิ้ว (; พหูพจน์: ; ย่อว่า in หรือ ″ (ดับเบิลไพรม์)) เป็นหน่วยวัดความยาวในระบบอังกฤษ นิยามโดยเป็น ของฟุต หรือเท่ากับ 0.0254 เมตรพอดี สัตยยุค
สัตยยุค มีชื่อเรียกอื่นๆ อีก เช่น สัตยุค หรือ กฤตยุค นับว่าเป็นยุคทองของมนุษยชาติ สัตยยุค มีอายุ 1,728,000 ปี บ้างก็ว่า 100,000 ปี โคธรรมะ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์หมายถึงศีลธรรมนั้น ยืน 4 ขาในยุคนี้ ต่อมาในเตรตยุคจะยืน 3 ขา ในทวาปรยุค ยืน 2 ขา และปัจจุบัน (กลียุค) ยืนขาเดียว คริสต์มาส
นอกเหนือไปจาก "คริสต์มาส" แล้ว วันดังกล่าวยังรู้จักกันในชื่ออื่นตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน พวกแองโกล-แซกซันเรียกงานสมโภชกลางฤดูหนาว (midwinter) หรือที่พบน้อยกว่า "Nātiuiteð" จากภาษาละติน "nātīvitās" "Nativity" หมายถึง "การเกิด" มาจากภาษาละติน "nātīvitās" ในภาษาอังกฤษเก่า "Gēola" ("ตรุษฝรั่ง", Yule) หมายถึง ช่วงเวลาซึ่งสัมพันธ์กับเดือนมกราคมและธันวาคม ภาษานอร์สโบราณที่มาจากกำเนิดเดียวกัน "Jól" ภายหลังได้ใช้เป็นชื่อของวันหยุดเพเกินสแกนดิเนเวีย ซึ่งผนวกรวมกับคริสต์มาสราว ค.ศ. 1000 "Noel" (หรือ "Nowell") เข้าสู่ภาษาอังกฤษในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 14 และมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่า noël หรือ naël คำนี้มาจากภาษาละติน nātālis (diēs) หมายถึง " (วัน) แห่งการเกิด" อาสนวิหาร
อาสนวิหาร[1] (English: Cathedral; French: Cathédrale; German: Kathedrale/Dom; Italian: Cattedrale/Duomo) คือคริสต์ศาสนสถานประเภทหนึ่งที่คริสต์ศาสนิกชนใช้ทำการนมัสการพระเจ้า (โดยเฉพาะในคริสตจักรที่มีการจัดระเบียบองค์การแบบอิปิสโคปัล เช่น โรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ แองกลิคัน และลูเทอแรน อาสนวิหารจะเป็นโบสถ์ประจำตำแหน่งของมุขนายก ที่ใช้เป็นศูนย์กลางของมุขมณฑลซึ่งเป็นเขตปกครองของบิชอป[2] พันธสัญญาเดิม
พันธสัญญาเดิม (English: Old Testament) เป็นศัพท์ศาสนาคริสต์ใช้เรียกคัมภีร์ฮีบรู ซึ่งเป็นชุดคัมภีร์ของชาววงศ์วานอิสราเอลโบราณ[1] ที่รวมกันเป็นส่วนแรกของคัมภีร์ไบเบิลในศาสนาคริสต์ จำนวนหนังสือในพันธสัญญาเดิมจะแตกต่างกันตามแต่ละนิกายในศาสนาคริสต์ นิกายโปรเตสแตนต์ยอมรับเฉพาะหนังสือ 24 เล่มในคัมภีร์ทานัคว่าเป็นพันธสัญญาเดิม แต่แบ่งใหม่เป็น 39 เล่ม ส่วนนิกายโรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ คอปติกออร์ทอดอกซ์ และคริสตจักรแห่งเอธิโอเปีย มีจำนวนหนังสือที่รับเข้าในสารบบพันธสัญญาเดิมของตนมากกว่า[2] ตารางไมล์
ตารางไมล์ คือหน่วยของพื้นที่ มักย่อว่า ตร.ไมล์ หรือสัญลักษณ์ ไมล์² จากภาษาอังกฤษ mile² จักรวรรดิสากลจักรวาล
จักรวรรดิสากลจักรวาลมีพิภพที่มีมนุษย์อาศัยอยู่ประมาณ 25 ล้านพิภพ ซึ่งทั้งหมดเคยเป็นอาณานิคมของชาวโลก (ไม่ใช่ชาวอวกาศ รายละเอียดอยู่ในชุดหนังสือข้างต้น) แต่ในท้องเรื่องไม่มีใครจำดาวบ้านเกิดของมนุษย์อย่างโลกได้อีกแล้ว ระบบปฏิทินของจักรวรรดิใช้ จ.ศ. (จักรวาลศักราช) หรือ GE (Galactic Era) ในฉบับภาษาอังกฤษ และ ส.ศ. (สถาปนศักราช) หรือ FE (Foundation Era) ในช่วงหลังของเรื่อง ประมาณกันว่าช่วงเวลาเริ่มต้นของ "จ.ศ." ตรงกับคริสต์ศักราชที่ 12,000 และกินเวลายาวนานไปราว 12,000 ปี พันล้านปี
มีการวัดปีของดาว และปีจูเลียนได้ดังนี้
J= จูเลียน S=ดาว:
Byr ถูกใช้ในภาษาอังกฤษ, ธรณีวิทยา และดาราศาสตร์ เป็นหน่วยของหนึ่งพันล้านปี. ส่วนนักดาราศาสตร์ใช้ Gyr หรือ Gy ในรูปแบบของ gigayear. วินาที
วินาที () เป็นหน่วยฐานของเวลาในระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (เอสไอ) และยังเป็นหน่วยเวลาในระบบการวัดอื่น เท่ากับ 1 ส่วน 60 ของนาที ระหว่าง ค.ศ. 1000 เมื่ออัลบิรูนี (al-Bīrūnī) ใช้วินาที ถึง ค.ศ. 1960 วินาทีนิยามว่าเป็น 1/86,400 ของวันสุริยคติเฉลี่ย (mean solar day) ซึ่งยังเป็นนิยามที่ใช้ในบริบททางดาราศาสตร์และกฎหมายอยู่บ้าง ระหว่าง ค.ศ. 1960 ถึง 1967 วินาทีนิยามในแง่คาบการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ใน ค.ศ. 1900 แต่ปัจจุบันนิยามอย่างแม่นยำขึ้นในแง่อะตอม วินาทีอาจวัดโดยใช้นาฬิกากล ไฟฟ้าหรืออะตอม มณฑล
มณฑล อาจหมายถึง ระบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง
แนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง หรือ (เอกภพ)มีสุริยะเป็นแกน เป็นทฤษฎีที่ว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ ภาษาอังกฤษเรียกว่า Heliocentrism มีที่มาจากรากศัพท์ภาษากรีกว่า ήλιος Helios = ดวงอาทิตย์ และ κέντρον kentron = ศูนย์กลาง แนวคิดนี้เป็นแนวคิดตรงกันข้ามกับแนวคิดโลกเป็นศูนย์กลางจักรวาล เริ่มขึ้นตั้งแต่ 300 ปีก่อนคริสตกาล นักคิดคนแรกคือชาวกรีกชื่อ Aristarchus แห่ง Samos ได้ริเริ่มแนวคิดที่ว่า โลกและดวงดาวต่างๆ เดินทางไปรอบๆ ดวงอาทิตย์ที่อยู่นิ่ง แต่เวลาล่วงเลยไปจนกระทั่งถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 นักดาราศาสตร์และนักคณิตศาสตร์ชาวโปแลนด์ชื่อ นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส จึงได้นำเสนอแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่แสดงว่า ดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาล โดยมีหลักฐานการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ของกาลิเลโอ กาลิเลอีช่วยสนับสนุน ซีโร่
ซีโร่ มาจากภาษาอังกฤษของคำว่า Zero หมายถึงเลข 0 คำอุปสรรคเอสไอ
ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (SI) ได้กำหนดชุดคำอุปสรรค ซึ่งรู้จักกันว่า คำอุปสรรคเอสไอ หรือ คำอุปสรรคเมตริก คำอุปสรรคเอสไอเป็นคำนำหน้าหน่วยวัดพื้นฐานเพื่อแสดงการคูณหรือเศษส่วนเลขฐานสิบของหน่วยนั้น คำอุปสรรคแต่ละคำนั้นจะมีสัญลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งเขียนหน้าสัญลักษณ์ของหน่วยพื้นฐานได้เช่นกัน คำอุปสรรคเอสไอได้รับการวางมาตรฐานโดยสำนักงานชั่งตวงวัดระหว่างประเทศในมติระหว่าง ค.ศ. 1960 ถึง 1991 การใช้คำเหล่านี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแต่หน่วยเอสไอและคำอุปสรรคหลายคำพบมีใช้ตั้งแต่ระบบเมตริกเพิ่งถือกำเนิดขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1790