ยุทธการที่ซูโจว เริ่มต้นเมื่อไหร่?
ยุทธการที่ซูโจว
ยุทธการที่ซูโจว เป็นการรบระหว่างสาธารณรัฐจีนกับจักรวรรดิญี่ปุ่นในสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สอง หลังจากที่ญี่ปุ่นยึดเมืองนานกิงได้ก็เริ่มโจมตีเมืองซูโจวต่อ ในเดือนมีนาคม 1938 กองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นยึดครองมณฑลซานตงทั้งหมด ทหารสาธารณรัฐจีน 64 กองพล 600,000 นายรวมพลที่ชายฝั่งทางทิศใต้ในมณฑลเจียงซูทันทีเพื่อโจมตีตอบโต้การรุกรานของญี่ปุ่น
ซูโจว
สวนอุตสาหกรรมซูโจว (Suzhou Industrial Park; SIP) เป็นโครงการขนาดใหญ่ที่สุดที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างรัฐบาลจีนและรัฐบาลสิงคโปร์ ตั้งอยู่ใกล้ทะเลสายจินจี (Jinji Lake) (อักษรจีนตัวย่อ: '金鸡湖') ทางด้านตะวันออกของเมืองเก่าซูโจว และเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1994 นายหลี่ หลานชิง (อังกฤษ: Li Lanqing; อักษรจีนตัวย่อ: 李岚清) รองนายกรัฐมนตรีจีนในขณะนั้น และนายลี กวนยู อดีตนายกรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศสิงคโปร์ (ตำแหน่งในขณะนั้นคือ Senior Minister) เป็นตัวแทนทั้งสองประเทศลงนามในข้อตกลงร่วมพัฒนาสวนอุตสาหกรรมซูโจว (เดิมเรียกว่า สวนอุตสาหกรรมสิงคโปร์) ร่วมกัน ซึ่งโครงการนี้เริ่มดำเนินการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคมในปีเดียวกัน พื้นที่ทั้งหมดของสวนอุตสาหกรรมซูโจวครอบคลุมพื้นที่ถึง 288 ตารางกิโลเมตร โดยมีพื้นที่พัฒนาร่วมระหว่างจีนและสิงคโปร์ประมาณ 80 ตารางกิโลเมตร โดยคาดว่าจะมีประชากรอยู่อาศัยประมาณ 1.2 ล้านคน จักรพรรดิยฺเหวียนฮุ่ยจง
กลุ่มของชาวจีนผู้เลื่อมใสในลัทธิบัวขาวและมีแนวคิดต่อต้านการปกครองของชาวมองโกล รวมตัวกันขึ้นเป็นกบฏโพกผ้าแดง ซึ่งปะทุขึ้นครองแรกที่เมืองอิงโจว มีผู้นำได้แก่ ฮั่น หลินเอ๋อร์ (韓林兒) และหลิว ฝูทง (劉福通) ใน ค.ศ. 1351 จากนั้นกบฏโพกผ้าแดงจึงขยายตัวขึ้นมีชาวจีนเข้าร่วมมากมายตลอดจนทั้งภูมิภาคจีนตอนเหนือ ทอคตอจึงนำกองทัพเข้าปราบกบฏในช่วง ค.ศ. 1352–1354 ใช้เวลาถึงสามปีในการปราบกบฏโพกผ้าแดงจนหมดสิ้นไป แต่ยังคงหลงเหลือกลุ่มกบฏโพกผ้าแดงในทางตอนใต้ของจีนซึ่งคอยหาทางโจมตีนครต้าตูจากทางทะเลอยู่เสมอ สงครามโลกครั้งที่สอง
ส่วนทางด้านประเทศจีน รัฐบาลพรรคก๊กมินตั๋งได้เริ่มการทัพรวมชาติขึ้นต่อต้านเหล่าขุนศึกอิสระ จนนำไปสู่การรวมชาติในนามราวกลางคริสต์ทศวรรษ 1920 แต่หลังจากนั้นไม่นาน รัฐบาลจีนกลับต้องเข้าไปพัวพันในสงครามกลางเมืองกับพันธมิตรเก่า พรรคคอมมิวนิสต์จีน[11] ใน ค.ศ. 1931 จักรวรรดิญี่ปุ่น ซึ่งมีความต้องการจะมีอิทธิพลเหนือประเทศจีนมาเป็นเวลานานแล้ว[12] กำลังเพิ่มกำลังทหารในจีนอย่างขนานใหญ่ เพื่อเป็นแผนการขั้นแรกในการเข้าปกครองทั้งทวีปเอเชีย โดยใช้กรณีมุกเดนเป็นข้ออ้างในการบุกครองแมนจูเรีย และจัดตั้งรัฐหุ่นเชิด แมนจูกัว[13] จีนได้ขอความช่วยเหลือจากสันนิบาตชาติ ญี่ปุ่นจึงลาออกจากองค์การหลังมีการประณามการบุกครองดังกล่าว หลังจากนั้น ทั้งสองชาติได้เกิดการปะทะกันประปรายขึ้นอีกหลายครั้ง จนกระทั่งนำไปสู่การพักรบตางกู ในปี ค.ศ. 1933 แต่ถึงกระนั้น กองกำลังอาสาจีนก็ยังคงต่อต้านกองทัพญี่ปุ่นต่อไปในอีกหลายพื้นที่ ทั้งในแมนจูเรียและมองโกเลียใน[14] หวงซิง
ทุกวันนี้ เวลาเดินบนถนนริมแม่น้ำไข่มุก ซึ่งเปี่ยมไปด้วยบรรยากาศการค้าที่คึกคักและผู้คนมากมายที่เดินขวักไขว่ไปมา อย่างเนืองแน่น ยากที่จะเชื่อมต่อกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อ 100 ปีก่อน ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์จีน แต่การปฏิวัติเกิดขึ้นที่เมืองกว่างโจวอย่างเงียบๆ เมื่อวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1911 ซึ่งตรงกับวันที่ 29 เดือน 3 ปีซินไฮ่ตามจันทรคติจีน การลุกฮือต่อต้านระบอบการปกครองศักดินาเกิดขึ้นที่หวงฮัวก่าง เมืองกว่างโจว แม้ประสบความล้มเหลว แต่ถือเป็นการเปิดฉากการปฏิวัติซินไฮ่
หอรำลึกการลุกขึ้นสู้ 29 มีนา
อดีตกองบัญชาการการลุกขึ้นสู้หวงฮัวก่าง ตั้งอยู่ในอาคารบ้านพักธรรมดาๆ หลังหนึ่งที่สร้างด้วยอิฐสีเทา หลังคาปูด้วยกระเบื้องสีเทา ไม่ต่างกับบ้านที่อยู่อาศัยทั่วไป บ้านหลังนี้ห่างจากอาคารสำนักข้าหลวงใหญ่กว่างตุงและกว่างซี ซึ่งเป็นเป้าหมายโจมตีของการลุกฮือสู้เพียงประมาณ 500 เมตร สิงโตหินคู่หนึ่งที่เคยตั้งอยู่หน้าประตูสำนักข้าหลวงใหญ่ ทั้งตัวเต็มไปด้วยรอยกระสุน เป็นพยานในเหตุการณ์ลุกฮือต่อสู้นองเลือดเมื่อ 100 ปีก่อน ผู้ร่วมการต่อสู้ครั้งนี้มีทั้งนักเรียนนักศึกษา ชาวจีนโพ้นทะเล นักข่าว กรรมกร ชาวนา ทหาร และบุคคลจากวงการต่างๆ ในสังคม หลายคนเป็ยลูกหลานตระกูลขุนนางขุนศึกหรือตระกูลผู้ดี แต่พวกเขายอมสละชีพเพื่อแลกกับอุดมคติที่ใฝ่หาเสรีภาพและประชาธิปไตย 
ทำเนียบจอมทัพเป็นกองบัญชาการใหญ่การปฏิวัติกว่างโจว
ในคืนลุกขึ้นสู้ มีนักปฏิวัติที่หนีออกจากเมืองกว่างโจวไม่ทันหลายคนถูกจับและประหารชีวิต ศพของทั้งผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ลุกฮือและถูกประหารชีวิตภายหลัง ถูกวางเรียงกันที่สนามหน้าอาคารสำนักงานจืออี้จวี๋ นายพัน ต๋าเวย นักปฏิวัติปลอมตัวเป็นนักข่าววิ่งเต้นขอความช่วยเหลือจากบุคคลผู้สนับสนุนการปฏิวัติ ในที่สุด เกลี้ยกล่อมให้มูลนิธิกว่างเหยินซ่านอุปถัมภ์ที่ดินผืนหนึ่งที่เขตหงฮัวก่าง ชานเมืองกว่างโจว เพื่อฝังศพ 72 ศพของนักปฏิวัติผู้เสียชีวิต นายพัน ต๋าเวยชอบดอกเก๊กฮวยสีเหลืองมาก เพราะเห็นว่าเป็นตัวแทนความอดทน ความเข้มแข็งและความมีศักดิ์ศรี จึงเปลี่ยนชื่อสถานที่ฝังศพจากหงฮัว（ดอกสีแดง）ก่างเป็นหวงฮัว（ดอกสีเหลือง） ก่าง  สงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่น
กองเรือเริ่มออกเดินทางในวันที่ 15 ตุลาคม 1904 ซึ่งจะต้องเดินทางด้วยระยะทางเกือบครึ่งโลกจากทะเลบอลติกสู่มหาสมุทรแปซิฟิก และต้องใช้เส้นทางผ่านแหลมกู๊ดโฮปซึ่งเป็นเส้นทางที่ไกลกว่า อันเป็นผลมาจากกรณีทะเลเหนือ (English: Dogger Bank incident) ที่เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 1904 กองเรือรัสเซียยิงเรือประมงอังกฤษที่พวกเขาเข้าใจผิดคิดว่าเป็นเรือตอร์ปิโดของศัตรู ส่งผลให้รัฐบาลอังกฤษอ้างเหตุผลนี้ในการไม่อนุญาตให้กองเรือรัสเซียเดินเรือผ่านคลองสุเอซ ทำให้กองเรือรัสเซียต้องใช้ระยะเวลาเดินทางกว่า 7 เดือน การเคลื่อนพลครั้งนี้ได้รับความสนใจจากชาวรัสเซียและยุโรปมาก ยุทธการที่ซูโจว
วันที่ 28 มีนาคมจีนเริ่มดำเนินการเข้าตีตอบโต้ครั้งสำคัญ โดยตีโอบกองทัพญี่ปุ่นและตัดขาดการสื่อสาร นายพลซุนเหลียนจงเลื่อนยศนายทหารหลายคนในสมรภูมิเพื่อกระตุ้นขวัญกำลังใจทหาร และในเวลาเดียวกันก็ลดยศนายทหารอย่างน้อยหนึ่งคนและประหารชีวิตผู้บัญชาการกองพลน้อยสำหรับการกระทำที่ขี้ขลาดเพื่อเป็นเยี่ยงอย่าง เมื่อแลเห็นว่าสถานการณ์น่าสิ้นหวังญี่ปุ่นจึงส่งกองพลที่ 10 เป็นกำลังเสริมเข้าตีไท่เอ๋อซวง ยุทธการทะเลสาบคาซาน
เป็นเวลากว่าครึ่งศตวรรษแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 20 ที่ได้เกิดความขัดแย้งตามแนวชายแดนระหว่างรัสเซีย ญี่ปุ่นและจีน ตามดินแดนซึ่งในปัจจุบันเป็นภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน ทางรถไฟสายจีนตะวันออก () เป็นทางรถไฟที่เชื่อมระหว่างแมนจูเรียและภาคตะวันออกไกลของรัสเซีย และทางรถไฟที่แยกไปทางทิศใต้ของทางรถไฟสายจีนตะวันออกนั้น หรือที่เรียกกันว่า ทางรถไฟสายแมนจูเรียใต้ ได้กลายมาเป็นจุดสำคัญที่นำไปสู่สงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่น และต่อมาได้นำไปสู่สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สอง และสงครามชายแดนโซเวียต-ญี่ปุ่นด้วยเช่นกัน ความขัดแย้งที่ได้ขยายออกไปนั้น อย่างเช่น ความขัดแย้งจีน-โซเวียต (1929) และกรณีมุกเดน ในปี ค.ศ. 1931 ยุทธการที่ซูโจว
เวลาบ่าย กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 1 กรมทหารที่ 7 และกองร้อยที่ 1 กรมทหารที่ 10 ของกองทัพสาธารณรัฐจีนมาถึงไท่เอ๋อซวงพร้อมกับปืนใหญ่ 75 มิลลิเมตร 10 กระบอกและปืนใหญ่ 150 มิลลิเมตรผลิตจากเยอรมนี 2 กระบอก สองชั่วโมงต่อมาเกิดสงครามปืนใหญ่ระหว่างจีนและญี่ปุ่น ในไท่เอ๋อซวงสถานีรถไฟทางทิศเหนือกลายเป็นซากปรักหักพังเพราะอำนาจการยิงของญี่ปุ่นและจีนเสียปืนใหญ่ 1 กระบอกและรถลากจูงปืน 1 คัน ซูโจว
ต่อมาในปี ค.ศ. 1367 จูหยวนจาง (Zhu Yuanzhang) ได้ยกกองทัพจากหนานจิงเข้าโจมตีและยึดครองเมืองหลังจากเข้าโอบล้อมไว้ได้นานถึง 10 เดือน หลังจากนั้นไม่นาน จูหยวนจางก็ได้ตั้งตนเป็นจักรพรรดิหงหวู่ จักรพรรดิพระองค์แรกของราชวงศ์หมิง และสั่งให้ทำลายที่ทำการเมืองซูโจว รวมทั้งกำหนดภาษีใหม่สำหรับชาวเมือง แม้ว่าจะมีการเรียกเก็บภาษีอย่างหนัก และบุคคลสำคัญของเมืองซูโจวได้ย้ายถิ่นฐานไปอยู่ในหนานจิง ซึ่งเป็นเมืองหลวงของจักรพรรดิหงหวู่แทน เมืองซูโจวก็สามารถกลับมารุ่งเรืองได้อีกครั้งหนึ่งหลังจากนั้น ยุทธการที่ผาแดง
ยุทธการที่ผาแดง หรือ ศึกผาแดง (; ) หรือ ศึกเซ็กเพ็ก หรือ ศึกเปี๊ยะเชียะ หรือ ศึกชื่อปี้ (Battle of Chìbì) เป็นสงครามที่มีความสำคัญที่สุดสงครามหนึ่งในยุคปลายราชวงศ์ฮั่นในรัชสมัยของพระเจ้าฮั่นเหี้ยนเต้ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของยุคสามก๊กในประเทศจีนในเวลาต่อมา ศึกผาแดงนี้เกิดขึ้นใน ค.ศ. 208 โดยฝั่งหนึ่งเป็นกองทัพพันธมิตรของเล่าปี่และซุนกวนทางตอนใต้ และอีกฝั่งคือทัพของโจโฉทางตอนเหนือ ซุนกวนและเล่าปี่นั้นได้ชัยชนะเหนือโจโฉ ทำให้ความพยายามในการยึดดินแดนทางใต้ของโจโฉต้องล้มเหลวลง โดยจุดแตกหักเกิดขึ้น ณ ตำบลที่เรียกว่า "เซ็กเพ็ก" (ผาแดง) ริมแม่น้ำแยงซีเกียง ศึกผาแดงนี้นับว่าเป็นศึกที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในสามก๊กและประวัติศาสตร์จีนก็ว่าได้ โดยมีการบันทึกไว้ในวรรณกรรมสามก๊กถึง 8 บท จากทั้งหมด 120 บท และมีกวีชาวจีนมากมายในชั้นหลังที่ได้จารึกไว้ถึงเหตุการณ์นี้ เช่น หลี่ไป๋ ในสามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)เรียกตอนนี้ว่า "โจโฉแตกทัพเรือ" มหาสงครามซู ค.ศ. 1876
มหาสงครามซู ค.ศ. 1876 หรือสงครามแบล็กฮิลส์ เป็นชุดยุทธการและการเจรจาซึ่งเกิดระหว่าง ค.ศ. 1876 ถึง 1877 ระหว่างฝ่ายซูลาโคตาและไชแอนเหนือกับสหรัฐอเมริกา เมื่อมีการค้นพบทองในแบล็กฮิลส์ ผู้อพยพเริ่มเข้าเบียดเบียนพื้นที่ของอินเดียนแดง และรัฐบาลกลางสหรัฐกดดันชาวอินเดียนแดงให้อยู่ในเขตสงวนซู เดิมกองทัพและนักประวัติศาสตร์สหรัฐกำหนดลาโคตาเป็นหัวใจของเรื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อดูจากตัวเลข แต่ชาวอินเดียนแดงบางคนเชื่อว่าไชแอนเป็นเป้าหมายหลักของการทัพสหรัฐ การตีความอีกอย่างหนึ่งนี้แนะว่า ชาวอินเดียนจะเรียกเหตุการณ์นี้ว่า "มหาสงครามไชแอน" โจโฉ
ภายหลังโจโฉสามารถปราบความวุ่นวายและขุนศึกกองกำลังต่างๆในภาคกลางและเหนือได้ ไม่ว่าจะเป็น ลิโป้ อ้วนสุด เตียวซิ่ว อ้วนเสี้ยว เล่าเปียว โดยเฉพาะศึกกับอ้วนเสี้ยวที่กัวต๋อซึ่งฝ่ายโจโฉมีกำลังทัพด้อยกว่าทุกด้านแต่กลับพลิกสถานการณ์จนสามารถเอาชัยชนะมาได้ ทำให้เขากลายเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดเหนือแผ่นดินจงหยวน จากนั้นจึงระดมกองทัพหลายแสนบุกภาคใต้เพื่อปราบปรามเล่าปี่และซุนกวนซึ่งจับมือเป็นพันธมิตรกัน และด้วยความประมาทบวกกับปัจจัยต่างๆ ทำให้กองทัพของโจโฉไปพ่ายแพ้อย่างยับเยินที่ผาแดง ซึ่งศึกที่ผาแดงนี้เป็น 1 ใน 3 สงครามที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในสามก๊ก และทำให้ดุลย์อำนาจในแผ่นดินถูกแบ่งเป็นสามฝ่าย แต่แม้ว่าจะพ่ายแพ้โจโฉก็ยังคงมีกองกำลังที่เข้มแข็งที่สุดในแผ่นดิน และพยายามแผ่ขยายอิทธิพลของตนเพื่อปราบปรามเล่าปี่และซุนกวนต่อไป ยุทธการที่เซี่ยงไฮ้ (พ.ศ. 2480)
ตั้งแต่ยุทธการเซี่ยงไฮ้ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1932 พลเอกจางซีซงฝึกคนของเขาโดยปลอมเข้าไปในการฝึกของตำรวจ เส้นทางระหว่างนานกิงและเซี่ยงไฮ้มีแนวป้องกันหลายแห่งถูกสร้างภายใต้คำแนะนำของที่ปรึกษาชาวเยอรมัน โดยเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1937 การก่อสร้างเพิ่งเสร็จสมบูรณ์แต่ทหารจีนกลับไม่มีความรู้เรื่องการใช้ป้อมปราการ ยุทธการที่ซูโจว
หมวดหมู่:ยุทธการในสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่ 2 สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ส่วนมากได้ระบุจุดเริ่มต้นของสงครามจีนญี่ปุ่นครั้งที่สองเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 1937 ตั้งแต่เหตุการณ์สะพานมาร์โคโปโล เมื่อสงครามรุนแรงเกิดขึ้นเมื่อเมืองปักกิ่งถูกโจมตีโดยกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นเนื่องจากกองทัพภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีนที่มีการรับมือแบบไม่มีประสิทธิภาพทำให้ญี่ปุ่นเข้ายึดเมืองเป่ยผิงและเทียนจินอย่างง่ายดาย ยุทธการที่ซูโจว
วันที่ 1 เมษายน การต่อสู้นอกเมืองเงียบลงบ้างแล้ว แต่การปะทะตามท้องถนนเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องภายในไท่เอ๋อซวง คืนนั้นกำลังกองโจรของจีนโจมตีตำบลส่งยุทธภัณฑ์ทางอากาศของญี่ปุ่นที่เส้าจวงโดยส่วนใหญ่เป็นเชื้อเพลิงจึงเกิดการไหม้ ยุทธการที่เงียบกุ๋น
ยุทธการที่เงียบกุ๋น (, ) สงครามที่เกิดขึ้นใน ค.ศ. 204 ในปลายยุค ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เป็นการต่อสู้กันระหว่างขุนศึก เฉาเชา หรือ โจโฉ และ อ้วนซง บุตรชายและผู้สืบทอดของคู่แข่งของโจโฉ ยฺเหวียนเซ่า หรือ อ้วนเสี้ยว ในเมืองที่เป็นฐานอำนาจของตระกูลอ้วน เมืองเงียบกุ๋น (ปัจจุบันคือ หานตาน มณฑลเหอเป่ย์) โจโฉเป็นพันธมิตรกับพี่ชายต่างมารดาของอ้วนซง อ้วนถำ ซึ่งก่อกบฏเนื่องจากความขัดแย้งเรื่องการสืบตำแหน่งและด้วยการร้องขอของอ้วนถำทำให้โจโฉยกทัพเข้าปิดล้อมเมืองเงียบกุ๋นซึ่งการปิดล้อมเมืองเงียบกุ๋นประสบความสำเร็จทำให้อ้วนซงสูญสิ้นอำนาจใน กิจิ๋ว และโจโฉในเวลาต่อมาได้ใช้เมืองเงียบกุ๋นเป็นฐานอำนาจทางการทหารของเขา ซูโจว
ช่วงรุ่งเรือง หรือ 209 ปีก่อนคริสตกาลของฌ้อปาอ๋อง (Xiang Yu หรือ ซีฉู่ป้าหวัง) ขุนศึกผู้ยิ่งใหญ่ในยุคปลายราชวงศ์ฉิน ก็เกิดขึ้นในบริเวณนี้ จนกระทั่งราชวงศ์ฉินล่มสลายลง ซูโจว
ซูโจวเป็นเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมโดยมีชื่อเสียงไม่ว่าจะเป็นสายน้ำ ภูเขา และโดยเฉพาะสวนโบราณ ในสมัยราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง ซูโจวเป็นหนึ่งในเมืองที่เจริญที่สุดในสมัยนั้น ในเมืองและนอกเมืองเต็มไปด้วยสวนโบราณ ในศตวรรษที่ 16-18 ซูโจวมีสวนโบราณมากกว่า 200 แห่ง ปัจจุบันมีสวนที่ได้รับการอนุรักษ์อย่างสมบูรณ์แล้วกว่า 10 แห่ง นอกจากนี้ ซูโจวยังมีคลองต่างๆ มากมายเป็นอันดับหนึ่งในบริเวณลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียงใต้ เป็นเมืองที่มีความงดงามมากจนได้รับฉายาว่าเป็น “เมืองสวรรค์ในโลกมนุษย์” รัฐประหารพระเจ้าโจมอ
รัฐวุยถูกสถาปนาขึ้นอย่างเป็นทางการใน 220 โดย โจผี เป็นหมุดหมายสำคัญถึงจุดเริ่มต้นของ ยุคสามก๊ก ในจีน ระบอบการปกครองของราชสกุลวุยเริ่มอ่อนแอตั้งแต่การสวรรคตของจักรพรรดิวุยองค์ที่ 2 โจยอย จนไร้ซึ่งพระราชอำนาจ หลังจาก อุบัติการณ์สุสานโกเบงเหลง ใน 249 ขุนพลวุย สุมาอี้ ยึดอำนาจจากผู้สำเร็จราชการ โจซอง สุมาอี้ถึงแก่อสัญกรรมใน 251 และถูกสืบทอดโดยบุตรชายของเขา สุมาสู และ สุมาเจียว ซึ่งควบคุมราชสำนักวุยแบบเบ็ดเสร็จ ซูโจว
สฉวนเมี่ยวกวน (อังกฤษ: Xuanmiao Temple; จีนตัวย่อ: 玄妙观) สร้างขึ้นในราว 276 ปีก่อนคริสต์ศักราช เป็นวัดในนิกายเต๋าที่โดดเด่นและมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ตั้งอยู่ใจกลางเมืองซูโจว ด้านหน้าวัดมีถนนชื่อ กวนเฉียนจี (อังกฤษ: Guanqian Street; จีนตัวย่อ: 观前街) ซึ่งเป็นถนนคนเดินที่มีชื่อเสียงของเมืองด้วย ราชวงศ์โจว
โจวอู่หวัง ได้โค่นราชวงศ์ซางลงแล้ว ได้ตั้งราชวงศ์โจวขึ้นแทน ได้เริ่มการปกครองด้วยระบบศักดินา คือแยกแผ่นดินออกเป็นแคว้นต่าง ๆ แล้วส่งเชื้อพระวงศ์แซ่ "จี" ของพระองค์ให้เป็น"เจ้าผู้ครองนครรัฐ" ไปปกครอง โดยพระองค์เป็นผู้มีอำนาจสูงสุด ในยุคของราชวงศ์นี้สร้างความเจริญให้แก่บ้านเมืองมาก ทั้งด้านการเมือง การปกครอง ศิลปวัฒนธรรม ฯลฯ แต่มีช่วงเวลา ที่เข้มแข็งจริง ๆ คือราว ๆ 350 ปีก่อนคริสต์ศักราช ที่เรียกว่า ราชวงศ์โจวตะวันตก หรือ ซีโจว (Western Zhou) ที่มีเมืองหลวง คือ เฮ่าจิง ยุทธการที่ซูโจว
เวลา 14.00 น.ญี่ปุ่นระดมยิงปืนใหญ่ใส่กำแพงทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเมือง กำแพงเมืองนี้ก็พังทลายเหมือนคราวที่แล้ว จากนั้นทหารญี่ปุ่นบุกเข้าไปโดยมีปืนกลยิงคุ้มกัน ทหารสามระลอกรวม 14 หมวดถูกโจมตีจนล่าถอยออกมาและมีทหารเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก พ.ศ. 755
โจโฉขึ้นเป็นวุยก๋ง
เล่าปี่เปิดศึกชิงแคว้นเสฉวนจากเล่าเจี้ยง ยุทธการที่เซี่ยงไฮ้ (พ.ศ. 2480)
ยุทธการเซี่ยงไฮ้หรือที่ชาวจีนเรียกว่ายุทธการซ่งฮู้เป็นยุทธภูมิที่สำคัญในสงครามจีนญี่ปุ่นครั้งที่สอง ก่อนที่เป่ยผิงจะถูกญี่ปุ่นยึดครองในวันที่ 29 กรกฎาคม ค.ศ. 1937 จอมพลเจียงไคเช็คตั้งฐานที่มั่นที่เมืองท่าเซี่ยงไฮ้เพื่อล่อญี่ปุ่นให้เข้าใกล้ชายฝั่ง เหตุผลของเจียงไคเข็คที่ให้ทำเช่นนั้นเพื่อแน่ใจว่ากองทัพญี่ปุ่นบุกแนวป้องกันของจีนให้บุกมาทางทิศตะวันตกเพื่อให้ทหารจีนถอยกลับไปนานกิงและที่อื่นๆ หากกองทัพจีนวางกำลังที่นานกิงแทนที่จะเป็นเซี่ยงไฮ้ก็อาจทำให้ทหารญี่ปุ่นมีโอกาสเคลื่อนทัพระหว่างเมืองทั้งสองและยึดเซี่ยงไฮ้ เหตุผลอีกประการของเจียงไคเช็คที่ตั้งฐานที่มั่นในเซี่ยงไฮ้เพราะเมืองเซี่ยงไฮ้เป็นเมืองที่มีความสำคัญเป็นเหมือนฐานสนับสนุนที่แข็งแกร่งที่สุดของเจียงไคเช็คและเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมของจีน ยุทธการที่กัวต๋อ
ศึกกัวต๋อ (官渡之戰, Battle of Guandu) เกิดขึ้นที่ริมฝั่งแม่น้ำฮวงโหในปี ค.ศ. 200 เป็นศึกที่โจโฉได้ชัยชนะต่ออ้วนเสี้ยว จุดตัดสินผลการรบของศึกนี้อยู่ที่การลอบโจมตีทัพขนเสบียงของอ้วนเสี้ยวที่อัวเจ๋า ทำให้ทัพอ้วนเสี้ยวขาดเสบียงและเกิดความระส่ำระสายไปทั้งกองทัพ จากแผนการของเขาฮิว ซึ่งเดิมอยู่กับอ้วนเสี้ยว แต่มาอยู่ข้างโจโฉ เพราะคาดการณ์ว่าอ้วนเสี้ยวต่อไปจะพ่ายแพ้แน่ ทั้ง ๆ ที่เริ่มต้นกองทัพของอ้วนเสี้ยวมีมากกว่าโจโฉถึง 10:1 แต่โจโฉนำทัพอย่างใจเย็นค่อย ๆ รุกคืบ และฝ่ายอ้วนเสี้ยวก็โลเลไม่ยอมทำศึกแตกหัก จึงต้องประสบความพ่ายแพ้ในที่สุด ภายหลังศึกนี้ อ้วนเสี้ยวเสียใจมาก อีกทั้งลูกชาย 2 คน คือ อ้วนซงกับอ้วนถำก็บาดหมางถึงขนาดฆ่ากัน จนต้องกระอักเลือดชีวิตในเวลาต่อมาไม่นาน ศึกนี้นำมาสู่การล่มสลายของตระกูลอ้วน เมื่อบุคคลสำคัญ ๆ ในตระกูลได้ล้มตายหมดสิ้น อีกทั้งเป็นศึกที่โจโฉได้สร้างชื่อเสียงไว้มาก และทำให้ได้ครองอำนาจใหญ่แต่เพียงผู้เดียวในดินแดนภาคเหนือของจีน ตั้งแต่เริ่มต้นจนจบโจโฉใช้เวลาทำศึกครั้งนี้นานถึง 7 ปี  สงครามเกาหลี
เกิดการปะทะกันอย่างรุนแรงระหว่างเกาหลีใต้และเกาหลีเหนือเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 1949 กองทัพเกาหลีเหนือจำนวน 1,000 จู่โจมกองทัพเหนือและครอบครอบเส้นขนานที่ 38 กองทหารราบที่ 2 และ 18 ของหน่วย ROKA ปะทะครั้งแรกในเมือง Kuksa-bong (เส้นขนาน ที่ 38) และเมือง Ch'ungmu ราชวงศ์หมิง
จู หยวนจาง ชาวนาที่สิ้นเนื้อประดาตัวและต่อมาได้บวชเป็นพระสงฆ์ในศาสนาพุทธได้ร่วมการก่อกบฎต้านราชวงศ์หยวนกับกลุ่มกบฎโพกผ้าแดงในปี ค.ศ. 1352 เขาได้เข้าสู้กับทหารมองโกลอย่างกล้าหาญจนทำให้เขาสร้างชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ในปี ค.ศ. 1356 กองทัพกบฎโพกผ้าแดงได้เข้ายึดเมืองหนานจิงได้สำเร็จ[6] สงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง
สงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่งเริ่มในอินโดจีนฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม ค.ศ. 1946 และกินเวลาจนวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1954 การสู้รบระหว่างกำลังฝรั่งเศสและคู่ต่อสู้เวียดมินห์ในทางใต้เริ่มตั้งแต่เดือนกันยายน ค.ศ. 1945 ความขัดแย้งนี้มีกำลังต่าง ๆ ซึ่งรวมกองทัพรบนอกประเทศภาคพื้นตะวันออกไกลฝรั่งเศสของสหภาพฝรั่งเศส ซึ่งมีฝรั่งเศสเป็นผู้นำ และมีกองทัพแห่งชาติเวียดนามของสมเด็จพระจักรพรรดิบ๋าว ดั่ยสนับสนุนต่อเวียดมินห์ซึ่งมีโฮจิมินห์เป็นผู้นำและกองทัพประชาชนเวียดนามซึ่งมีหวอ เงวียน ซ้าปเป็นผู้นำ การสู้รบส่วนใหญ่เกินในตังเกี๋ยในเวียดนามเหนือ แม้ความขัดแย้งกลืนทั่วประเทศและยังลามไปรัฐในอารักขาอินโดจีนฝรั่งเศสเพื่อนบ้านลาวและกัมพูชา ยุทธการที่เซี่ยงไฮ้ (พ.ศ. 2480)
เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม กองทัพญี่ปุ่นนำโดย อิวะเนะ มะสึอิ เข้าสู่เมือง ลิ่วเหอ, อู่ซง (吳淞) และ ชวนชาโกว ซึ่งเจียงไคเช็กคาดว่าเมืองชายฝั่งเหล่านี้จะอ่อนแอต่อการยกพขึ้นบกของญี่ปุ่นและสั่งให้เฉิน เฉิงเสริมสร้างพื้นที่ด้วยกองทัพที่ 18 อย่างไรก็ตามชาวจีนไม่สามารถต้านทานกับอาวุธปืนของญี่ปุ่นได้ กองทัพญี่ปุ่นเริ่มโจมตีสะเทินน้ำสะเทินบกด้วยการโจมตีทางทะเลและทางอากาศที่รุนแรงของแนวป้องกันชายฝั่งของจีนและสนามเพลาะที่จีนสร้างขึ้น ทำให้กองทัพจีนเสียหายเกือบทั้งหมดจากการระดมทิ้งระเบิดจากญี่ปุ่น อย่างไรก็ตามจีนก็ได้เสริมทัพเกือบจะทันทีเพื่อต่อต้านกองทัพญี่ปุ่นที่เพิ่งลงจอดหลังจากการทิ้งระเบิด ยุทธการที่ซูโจว
วันที่ 24 มีนาคมประธานาธิบดีเจียงไคเช็กแห่งสาธารณรัฐจีนเยี่ยมตรวจซูโจวด้วยตนเอง เขาพบกับพลเอกอาวุโสไป๋ชงชีและพลเอกหลินเว่ยซูผู้บัญชาการมณฑลทหารที่ห้าก่อนจากไป เช้าวันเดียวกันกองทัพญี่ปุ่นโจมตีหลิวเจียหูและหยวนชาง ทั้งสองที่ห่างจากไท่เอ๋อซวง 4 กิโลเมตร กรมทหารที่ 85 ของกองทัพคณะชาติโจมตีตอบโต้จากนานโหลว ยึดหลิวเจียหูคืนจากญี่ปุ่นและญี่ปุ่นก็ไม่สามารถยึดหลิวเจียหูคืนได้ บูเช็กเทียน
ในแผ่นดินของพระภัสดาและพระราชบุตรของพระนางระหว่างปี ค.ศ. 665 ถึง 690 พระนางทรงปกครองจีนโดยพฤตินัย ต่อมาในปี ค.ศ. 690 ถึง 705 พระนางทรงสถาปนาราชวงศ์ของพระนางเอง คือ ราชวงศ์โจว หรือในประวัติศาสตร์จีนเรียกว่า ราชวงศ์อู่โจว และเฉลิมพระนามพระนางเองว่าเป็น "สมมุติเทวะ" (All {{zh-xx}} templates have been merged into {{zh}}, which can do anything. Consult that template's documentation for more details. หนานเยฺว่
หลังจาก จักรพรรดิจิ๋นซี ได้รวบรวมอาณาจักรจีนที่แตกแยก 6 อาณาจักร อันได้แก่ หาน, จ้าว, เว่ย, ฉู่, เอี๋ยน, และ ฉี, ในสงครามรวมชาติของจิ๋นซีฮ่องเต้ ต่อมาจิ๋นซีได้เปลี่ยนเป้าหมายความสนใจมาที่ชนเผ่าซฺยงหนูทางทิศเหนือและทิศตะวันตกและชนเผ่าไป่เยฺว่ที่อยู่ทางตอนใต้ของประเทศจีนในปัจจุบัน โดยต้อองการรวมดินแดนทั้งสองเข้าเป็นส่วนหนึ่งของชาวจีนฮั่น ประมาณ 218 ก่อนคริสต์ศักราช จักรพรรดิจิ๋นซีในฐานะจักรพรรดิฉินองค์แรกได้ส่งกองกำลังทหารโดยมีแม่ทัพถูซุยคุมกองทัพฉิน จำนวน 500,000 คนเพื่อแบ่งออกเป็นห้าทัพโจมตีเผ่าไป่เยฺว่ในแคว้น หลิงหนาน ทัพแรกได้มารวมพลกันที่ หยูหาน (ในปัจจุบันคือ เขตหยูกาน ใน มณฑลเจียงซี) และเข้าตีพวกชนเผ่า หมิ่นเย่ว์ กองทัพฉินได้ชัยชนะอย่างรวดเร็วและการจัดตั้งกองบัญชาการหมินจง ทัพที่สองได้สร้างป้อมค่ายทหารขึ้นที่หนานเย (เขตหนานคัง ใน มณฑลเจียงซีปัจจุบัน) ป้อมค่ายทหารได้ถูกออกแบบมาเพื่อสร้างแรงกดดันต่อชนเผ่าทางใต้และพิทักษ์ราชวงศ์ฉิน ทัพที่สามได้ยึดครองเมืองพานยฺหวี ทัพที่สี่ได้มารวมพลกันใกล้ๆกับภูเขาจิ๋วหยี่ และทัพที่ห้าได้มารวมพลกันข้างนอกถันเฉิง (ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของ มณฑลหูหนาน เขตชนบทปกครองตนเองจิงโจว เหมียวและตง) จักรพรรดิจิ๋นซีได้มอบหมายให้ข้าราชการระดับขุนนางนามว่า "ฉือหลู่" เพื่อดูแลการขนส่งลำเลียงอาวุธและเสบียง ฉือหลู่ได้นำทัพผ่าน อุโมงค์หลิง (ซึ่งเชื่อมต่อระหว่างแม่น้ำเซียงและแม่น้ำหลีเจียง) เพื่อควบคุมระบบเส้นทางลำเลียง หลังจากนั้นได้สำรวจและสร้างเส้นทางเชื่อมต่อกับแม่น้ำแยงซีและแม่น้ำไข่มุก เป็นการสร้างระบบเครือข่ายขนส่งทางน้ำเพื่อเพเอ่มความปลอดภัยให้กับการลำเลียงทางทหารของกองทัพฉิน ต่อมากองทัพฉินได้บุกยึด "หุบเขาตะวันตก" (Chinese:西甌) ของเผ่าไป่เยฺว่ กองทัพฉินได้ชัยชนะอย่างง่ายดาย หัวหน้าชนเผ่าหุบเขา หยี ซู ซ่ง ถูกสังหารในการรบ แต่อย่างไรก็ตามชนเผ่าไป่เยฺว่แห่งหุบเขาตะวันตกไม่ยอมสวามิภักดิ์ต่อราชวงศ์ฉินและหลบหนีเข้าไปในป่า จากนั้นพวกเขาก็ได้คัดเลือกหัวหน้าเผ่าคนใหม่และรวบรวมกำลังเข้าโจมตีกองทัพฉินอีกครั้ง ชนเผ่าไป่เยฺว่แห่งหุบเขาตะวันตกได้ทำการโจมตีในเวลากลางคืนโดยที่ฉินไม่ทันตั้งตัวและสังหารทหารฉินไปจำนวนมาก แม่ทัพแห่งฉิน ถูซุย ถูกสังหารในระหว่างการรบ ราชสำนักฉินทราบข่าวถือการสูญเสียอย่างหนักในการรบและทางราชสำนักได้ส่งแม่ทัพคนใหม่นามว่า เจ้าถัว มาบัญชาการรบในฐานะแม่ทัพจีนแห่งกองทัพฉิน ในปี 214 ก่อนคริสตกาล จักรพรรดิจิ๋นซีได้ส่ง เริน เสี่ยว และ เจ้า ถัว มาควบคุมกองทัพในการเสริมการโจมตีอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งในครั้งนี้ชนเผ่าไป่เยฺว่แห่งหุบเขาตะวันตกได้ถูกปราบจนพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิงและแคว้นหลิงหนานทั้งหมดได้ถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของชาวจีนฮั่น[4][5][6] ในปีเดียวกันนั้นราชสำนักฉินได้สถาปนา หนานไฮ่, กุ้ยหลิน และกองบัญชาการเซียงขึ้น เริน เสี่ยว ได้ถูกแต่งตั้งเป็นผู้ว่าปกครองหนานไฮ่ซึ่งต่อมาหนานไฮ่ได้ถูกแบ่งการปกครองออกเป็น พานยฺหวี, หลงชวน, โบหลัว, และ จี่หยาง ส่วน เจ้าถัว ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ปกครองหลงชวน ซูสีไทเฮา
ในปี 1900 บรรดานักมวยในประเทศจีนสมาคมกันต่อต้านชาวต่างชาติในประเทศ เรียก "กบฏนักมวย" (English: Boxer Rebillion) โดยเริ่มปฏิบัติการที่ทางภาคเหนือของจีน พระพันปีฉือสี่พระราชทานพระราชูปถัมภ์แก่กบฏนี้ด้วยความที่มีพระราชประสงค์จะอนุรักษ์คุณค่าทางประเพณีนิยมอย่างโบราณของจีนไว้และมีพระดำริว่าชาวต่างชาติเป็นศัตรูที่ป่าเถื่อนและร้ายกาจ โดยมีประกาศพระราชเสาวนีย์สนับสนุนกบฏฯ อย่างเป็นทางการด้วย สามก๊ก โจโฉแตกทัพเรือ
สามก๊ก โจโฉแตกทัพเรือ (; ) เป็นภาพยนตร์จีนอิงประวัติศาสตร์ขนาดยาว ออกฉายพร้อมกันทั่วทวีปเอเชียในวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 เพื่อต้อนรับมหกรรมกีฬาโอลิมปิก 2008 ที่จีนเป็นเจ้าภาพในการจัดการแข่งขัน สร้างจากวรรณคดีชิ้นเอกของจีนเรื่อง สามก๊ก ในตอน "โจโฉ แตกทัพเรือ" หรือ "ศึกผาแดง" อำนวยการสร้างและกำกับโดย จอห์น วู โดยภาพยนตร์เริ่มเปิดการถ่ายทำขึ้นเมื่อปลายเดือนมีนาคม ค.ศ. 2007 ด้วยทุนสร้างกว่า 80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งนับว่าภาพยนตร์เรื่องนี้ใช้ทุนสร้างมากที่สุดในประวัติศาสตร์วงการภาพยนตร์เอเชีย โดยแบ่งออกเป็น 2 ภาคใหญ่ ๆ ด้วยกันเฉพาะในเอเชีย (ในภาค 2 ฉาย 22 มกราคม พ.ศ. 2552) ต้อนรับเทศกาลตรุษจีน ส่วนประเทศอื่น ๆ จะฉายในตอนเดียวจบในระยะเวลาประมาณ 4 ชั่วโมง ยุทธการที่ทุ่งราบอู่จั้ง
ยุทธการที่ทุ่งราบอู่จั้ง ( ; ) เป็นหนึ่งในศึกสงครามในสามก๊ก จากวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์ เรื่องสามก๊ก เกิดขึ้นในระหว่างเดือนเมษายนถึงฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 234 บริเวณที่ราบอู่จั้ง ในมณฑลส่านซี ศึกอู่จั้งหยวนเป็นหนึ่งในศึกสงครามการบุกทางเหนือของขงเบ้ง โดยมีขงเบ้งและสุมาอี้เป็นแม่ทัพ ซึ่งผลของศึกอู่จั้งหยวนคือวุยก๊กเป็นฝ่ายชนะ จ๊กก๊กแตกพ่ายถอยหนีและเป็นการบัญชาการสงครามครั้งสุดท้ายของขงเบ้ง พิชัยสงครามซุนจื่อ
พิชัยสงครามซุนจื่อ (; ) เป็นตำรายุทธศาสตร์การทหารหรือตำราพิชัยสงครามของจีน ซึ่งเขียนขึ้นเมื่อราวหกร้อยปีก่อนคริสตกาลโดยซุนจื่อ นักยุทธศาสตร์คนสำคัญในยุครณรัฐของจีน เนื้อหาในตำราพิชัยสงครามฉบับนี้มี 13 บท แต่ละบทเน้นถึงแต่ละแง่มุมของการสงคราม สิบการทัพใหญ่
สิบการทัพใหญ่ (; ) เป็นชุดสงครามในรัชสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ซึ่งมีประกาศในหนังสือประจำปีทางการของราชวงศ์ชิง สิบการทัพใหญ่ได้แก่ สามการทัพเพื่อขยายอาณาเขตการควบคุมของจีนในเอเชียกลาง แบ่งเป็นสองครั้งต่อดซุงการ์ (1755–1757) และการปราบปรามซินเจียง (1758–1759) อีกเจ็ดการทัพที่เหลือนั้น มีลักษณะเป็นการรักษาความสงบเรียบร้อย (police action) ตรงแนวพรมแดนที่สถาปนาไว้ก่อนแล้ว แบ่งเป็น สองครั้งเพื่อปราบปรามกบฏจินฉวนในเสฉวน หนึ่งครั้งต่อกบฏในไต้หวัน (1787–1788) และการรบนอกประเทศอีกสี่ครั้ง ต่อพม่า (1765–1769) เวียดนาม (1788–1789) และชาวกุรข่าที่ชอบทำสงครามในเนปาลตรงชายแดนระหว่างทิเบตกับอินเดีย (1790–1792) ซึ่งนับเป็นสองการทัพ
หรือ การปราบปรามซินเจียง เกิดขึ้นระหว่าง ค.ศ. 1758-1759 ผลคือ จีนชนะสงคราม กบฏชาวมุสลิมพ่ายแพ้ และชนเผ่าอุยกรู์ที่ปกครองตนเองถูกทำลาย ยุทธการที่ซูโจว
เวลา 02.00 น.ของวันที่ 2 เมษายน กองพันที่ 2 กรมทหารที่ 157 กองพลน้อยที่ 79 กองพลที่ 27 ใช้ความมืดอำพรางลอบโจมตีที่มั่นทหารญี่ปุ่นในไท่เอ๋อซวง พวกเขาโห่ร้องก่อนเข้าประจัญบาน ทำลายขวัญกำลังใจทหารญี่ปุ่นและผลักดันทหารญี่ปุ่นถอยออกจากประตูตะวันออก เวลาเดียวกันจีนใช้ปืนใหญ่ยิงถล่มอาคารที่ญี่ปุ่นยึดตามด้วยการเข้าตีของทหารราบ วันนั้นทหารจีนล้มเหลวในการขับไล่ทหารญี่ปุ่นออกจากเมือง แต่ก็สามารถสกัดกั้นการรุกคืบของกองทัพญี่ปุ่น ยุทธการที่ผาแดง
แต่โจโฉเองไม่ยอมรับผลแพ้ในการศึกครั้งนี้ เขียนจดหมายถึงซุนกวนอ้างว่าตนเองไม่ได้แพ้จิวยี่ แต่เพราะโรคระบาดจึงทำให้ต้องยกทัพกลับ และผู้ที่ออกอุบายเอาธนูจากโจโฉไม่ใช่ขงเบ้ง แต่เป็นซุนกวน เหตุการณ์นี้เกิดภายหลังศึกนี้ถึง 5 ปี (ยุทธการหับป๋า) เมื่อซุนกวนลงเรือไปสอดแนมค่ายโจโฉที่แห้ฝือ แต่ถูกทหารยามจับได้จึงเกิดการปะทะ ในครั้งนั้นทหารโจโฉยิงธนูใส่เรือซุนกวนจนเอียงไปข้างนึง ซุนกวนจึงสั่งให้หันข้างเรือไปรับธนูเพื่อถ่วงให้กลับมาตรงเหมือนเดิม จากนั้นจึงแล่นกลับ สงครามโบชิน
เป็นเวลาสองศตวรรษก่อนหน้า ค.ศ. 1854 ญี่ปุ่นจำกัดการติดต่อกับต่างประเทศอย่างรุนแรง โดยยกเว้นสำคัญ คือ เกาหลีผ่านทางเกาะสึชิมะ จักรวรรดิต้าชิงผ่านทางหมู่เกาะริวกิว และดัตช์ผ่านทางสถานีการค้าเกาะเดะจิมะ[3] ใน ค.ศ. 1854 พลเรือจัตวาแมทธิว ซี. เพร์รี ได้ขู่ใช้กำลังบังคับให้ญี่ปุ่นเปิดประเทศสู่การค้าโลก นำมาซึ่งยุคสมัยการพัฒนาอย่างรวดเร็วในการค้าต่างประเทศและการทำให้เป็นตะวันตก (Westernization) ส่วนใหญ่เนื่องจากเงื่อนไขอัปยศของสนธิสัญญาไม่เป็นธรรมต่าง ๆ ดังที่เรียกความตกลงเช่นที่เพอร์รีถ่ายทอด ไม่นานรัฐบาลโชกุนเผชิญกับบความเป็นปรปักษ์ภายในประเทศ ซึ่งปรากฏเป็นรูปธรรมเป็นขบวนการมูลวิวัติ "ซนโนโจอิ" (ความหมายตามตัวแปลว่า "เทิดทูนจักรพรรดิ ขับอนารยชน")[4] เฉวียนโจว
เฉวียนโจว () เป็นนครที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน ในสมัยราชวงศ์ถัง เฉวียนโจวเป็นท่าเรือที่สำคัญ 1 ใน 4 ของจีน 
เฉวียนโจวเป็นบ้านเดิมของชาวจีนโพ้นทะเลหลายตระกูล และยังเป็นจุดเริ่มต้นเส้นทางสายแพรไหมทางทะเลซึ่งแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างจีนกับต่างประเทศ ในบันลึกบางเล่มมีการเอ่ยนามเมืองล่าถง, เมืองถง, เมืองหลี่เฉิง ทั้งหมดนี้เป็นชื่อของนครเฉวียนโจว การบุกครองแมนจูเรียของสหภาพโซเวียต
การบุกครองแมนจูเรียของสหภาพโซเวียต ยังเป็นที่รู้จักในฐานะกลยุทธปฏิบัติการรุกแมนจูเรีย (Манчжурская стратегическая наступательная операция, lit. Manchzhurskaya Strategicheskaya Nastupatelnaya Operaciya) หรือปฏิบัติการแมนจูเรีย (Маньчжурская операция) เริ่มตั้งแต่วันที่ 9 สิงหาคม 1945 กองทัพแดงแห่งสหภาพโซเวียตได้รุกรานรัฐหุ่นเชิดของจักรวรรดิญี่ปุ่นคือรัฐแมนจูกัว มันเป็นการทัพครั้งสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่สองและใหญ่ที่สุดของสงครามโซเวียต–ญี่ปุ่นในปี 1945 ที่ได้กลับมาสู้รบกันอีกครั้งระหว่างสหภาพโซเวียตและจักรวรรดิญี่ปุ่น หลังจากสงบศึกกันเป็นเวลาเกือบหกปี ผลประโยชน์ที่ได้รับของโซเวียตคือ แมนจูกัว, เหม่งเจียง (มองโกลเลีย), ดินแดนเกาหลีทางตอนเหนือ การที่โซเวียตเข้าสู่สงครามและความพ่ายแพ้ของกองทัพคันโตแห่งจักรวรรดิญี่ปุ่น เป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจของรัฐบาลญี่ปุ่นที่จะยอมจำนนอย่างไม่มีเงื่อนไขตามที่มันทำให้เห็นได้ชัดล้าหลังจะไม่ได้มีความตั้งใจที่จะทำหน้าที่เป็นบุคคลที่สามในการเจรจาสิ้นสุดสงครามในข้อตกลงเงื่อนไข ประวัติศาสตร์จีน
อีกฝ่ายทางใต้นอกจากทัวปากุยทางแดนใต้ ต้องเริ่มจากการชนะศึกที่แม่น้ำเฝยสุ่ยของทัพจิ้น และผู้ปรีชาของจิ้นอันได้แก่ เซี่ยอานมหาเสนาบดี และจอมทัพเซี่ยเสียน ล้มตายลง ทางทัพของซุนเอินได้ก่อหวอด บวกกับทัพแดนจิงโจวของหวนเศียน ได้ทำการก่อกบฏ โดยมีวีรบุรุษในตอนนั้น หลิวอวี้ที่พากเพียรจากทหารตำแหน่งเล็ก ๆในกองทัพเป่ยพู และได้ไต่เต้าขึ้นจนเป็นผู้นำในกองกำลังเป่ยพู และภายหลังได้บีบให้ตระกูลซือหม่า สละบัลลังก์ และได้ก่อตั้งราชวงศ์ใต้ที่มีชื่อว่าราชวงศ์ซ่ง และได้ยกทัพตีชิงแดนเหนือแต่เกิดเหตุ หลิวมู่จือคนสนิทเสียชีวิตระหว่างที่กำลังบุกตีขึ้นเหนือ สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง
สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง (English: First Sino-Japanese War) หรือ สงครามญี่ปุ่น-ชิง () หรือ สงครามเจี๋ยอู่ (Chinese:甲午戰爭) เป็นสงครามระหว่างจักรวรรดิชิงกับจักรวรรดิญี่ปุ่นเพื่อครอบครองคาบสมุทรเกาหลี สงครามนี้เป็นเครื่องบ่งชี้ถึงความอ่อนแอของราชวงศ์ชิง และการประสบผลสำเร็จของญี่ปุ่นที่พัฒนาชาติให้ทันสมัยตามแบบชาติตะวันตกซึ่งเริ่มมาตั้งแต่จักรพรรดิเมจิขึ้นครองราชย์[1] ส่งผลให้อิทธิพลของราชวงศ์ชิงเสื่อมถอยลงจนนำไปสู่การปฏิวัติในปี ค.ศ. 1911 การล้อมพระตำหนักซังโจ
การล้อมพระตำหนักซังโจ () สงครามที่เป็นจุดเริ่มต้นของ กบฏปีเฮจิ ในช่วงต้นเดือนมกราคม ค.ศ. 1160 ภายหลังจากที่ ไทระ โนะ คิโยะโมะริ อัครมหาเสนาบดีผู้กุมอำนาจในราชสำนักออก จาริกแสวงบุญ ไปพร้อมกับครอบครัวทำให้ศัตรูของคิโยะโมะริและตระกูลไทระคือ ฟุจิวะระ โนะ โนะบุโยะริ และ มินะโมะโตะ โนะ โยะชิโตะโมะ ผู้นำตระกูลมินะโมะโตะเห็นโอกาสที่จะเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจทางการเมืองในราชสำนักจึงได้นำกำลังทหารจำนวน 500 คนบุกเข้าล้อมและโจมตีพระตำหนักซังโจในตอนกลางคืนและลักพาตัวอดีต จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ จักรพรรดิองค์ที่ 77 พร้อมกับขังจักรพรรดิองค์ปัจจุบัน จักรพรรดินิโจ ที่สนับสนุนตระกูลไทระและ ฟุจิวะระ โนะ มิชิโนะริ หรือพระภิกษุชินเซ ซูสีไทเฮา
หลังจากที่ทรงสามารถบริหารพระราชอำนาจโดยลำพังตามนิตินัยแล้ว พระเจ้ากวังซฺวี่ก็มีพระราชหฤทัยใฝ่ไปในทางพัฒนาอย่างสมัยใหม่มากกว่าใฝ่อนุรักษนิยมอย่างพระพันปีฉือสี่ และภายหลังที่จีนพ่ายแพ้สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งแรก และด้วยแรงผลักดันของนักปฏิรูปนิยมอย่างคังหยูเว่ย และเหลียงฉีเฉา พระเจ้าแผ่นดินจึงทรงเห็นดีเห็นงามในระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญอันมีญี่ปุ่นและเยอรมนีเป็นตัวอย่าง ซึ่งทรงเห็นว่าจะช่วยพัฒนาการเศรษฐกิจและการเมืองของประเทศจีนไปสู่ความรุ่งเรืองได้ ดังนั้น จึงทรงเริ่ม "การปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน" หรือที่รู้จักกันในเวลาต่อมาว่า "การปฏิรูปร้อยวัน" เพราะดำเนินไปเพียงหนึ่งร้อยวันก็ถูกพระพันปีฉือสี่ล้มเลิกหมดสิ้น การปฏิรูปดังกล่าวเริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน 1898 โดยพระเจ้าแผ่นดินมีพระบรมราชโองการเป็นจำนวนมากให้มีการปฏิรูปด้านต่าง ๆ ทั้งด้านการเมือง ด้านกฎหมาย และด้านสังคม เพื่อให้เปลี่ยนเข้าสู่ระบอบราชาธิปไตยฯ ดังกล่าว โจวจื่อ
โจวจื่อมีบทบาทในสงคราม การพิชิตง่อก๊ก ภายใต้การบังคับบัญชาของ เตาอี้ (Du Yu) เมื่อโจวจื่อได้นำกองทัพเรือจำนวน 800 ลำเข้าโจมตีกองทัพเรือของง่อก๊กที่เมืองแฮเค้าจนแตกพ่ายไปพร้อมกับสังหารแม่ทัพของง่อก๊กถึง 2 คนคือ ซุนหลิม และ Shen Ying ยุทธการทะเลสาบคาซาน
ยุทธการทะเลสาบคาซาน () หรือ เหตุการณ์ชางกูเฟิง (จีนและญี่ปุ่น: 張鼓峰事件, พินอิน: Zhānggǔfēng Shìjiàn, การออกเสียงแบบญี่ปุ่น: Chōkohō Jiken) ซึ่งเป็นความขัดแย้งทางทหารระหว่าง แมนจูกัว ซึ่งเป็นดินแดนยึดครองของจักรวรรดิญี่ปุ่นได้รุกล้ำอาณาเขตเข้าไปยังดินแดนของสหภาพโซเวียต การรุกล้ำอาณาเขตดังกล่าวนั้นเกิดจากความเชื่อของฝ่ายญี่ปุ่นที่ว่าสหภาพโซเวียตตีความตามสนธิสัญญาปักกิ่งผิดไป ซึ่งเป็นสนธิสัญญาที่ได้รับการลงนามมาตั้งแต่สมัยจักรวรรดิรัสเซีย และประเทศจีนสมัยราชวงศ์ชิงแล้ว และนอกเหนือจากนั้น เครื่องหมายกั้นอาณาเขตของทั้งสองฝ่ายก็ไม่มีความแน่นอน ยุทธการที่ซงหยง
ยุทธการที่ซงหยง () สงครามที่เกิดขึ้นใน ค.ศ. 191 ช่วงปลายสมัย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เป็นความขัดแย้งระหว่าง เล่าเปียว และ ซุนเกี๋ยน  ราชวงศ์ชิง
ในปี ค.ศ. 1645 ในขณะที่กองกำลังแมนจูบุกตีเหมือนหยางโจว สื่อ เขอฝ่า (史可法) แม่ทัพชาวฮั่นผู้รักษาเมืองได้นำทหารจีนเพียงน้อยนิดต้านยันไว้ 7 วัน 7 คืน จนกระทั่งเมืองถูกตีแตก สื่อเขอฝ่าปฏิเสธที่จะยอมจำนนต่อกองทัพแมนจูและถูกประหาร ตัวเอ่อร์กุ่น ก็ได้ออกคำสั่งให้ฆ่าล้างเมืองหยางโจว โดยใน “บันทึกสิบวันในหยางโจว” ของหวังซิ่วฉู่ ผู้โชคดีรอดชีวิต ได้ระบุว่าว่าการเข่นฆ่าล้างเมืองดำเนินไปโดยไม่หยุดตลอด 10 วัน เป็นที่รู้จักในเหตุการณ์การสังหารหมู่หยางโจว สาธารณรัฐจีน (ค.ศ. 1912–1949)
จักรวรรดิญี่ปุ่นพยายามขยายอิทธิพลเข้ารุกรานแผ่นดินจีนมาโดยตลอด ทั้งนี้เพื่อบรรลุเป้าที่จะหาประโยชน์สูงสุดจากแผ่นดินจีน จนกระทั่งวันที่ 18 กันยายน 1931 นั่นคือวันที่ญี่ปุ่นได้สร้างสถานการณ์ “เหตุการณ์บึงหลิ่วเถียว” (柳条湖事变)ในการโจมตีเมืองเสิ่นหยางใกล้บึงหลิ่วเถียวของจีน ซึ่งในเวลาเดียวกันนั้น ญี่ปุ่นพยายามหาข้ออ้างในการเข้าบุกยึดแมนจูเรียและโจมตีภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนมาโดยตลอด จึงจงใจจุดชนวนศึกสงครามขึ้น ยุทธการที่สิงคโปร์
ญี่ปุ่นเริ่มข้ามช่องแคบรัฐยะโฮร์มาสู่เกาะสิงคโปร์ในเวลา 20:30น. ของวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 และในเช้าวันนั้นเองสิงคโปร์ก็ถูกโจมตีทางอากาศจากเครื่องบินทิ้งระเบิดของญี่ปุ่นเป็นครั้งแรก การต่อสู้กินเวลาราวหนึ่งสัปดาห์ พลโท อาเธอร์ เพอร์ซิวัล ผู้บัญชาการกองทหารเครือจักรภพก็ได้ยกธงขาวเพื่อยอมจำนนในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 ส่งผลให้ทหารในบังคับของอังกฤษราว 80,000 นาย (ซึ่งรวมถึงทหารจากออสเตรเลียและทหารแขกจากอินเดีย) ตกเป็นเชลยของญี่ปุ่นในทันที ถือเป็นการยอมจำนนครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์การทหารของอังกฤษ นายกรัฐมนตรีวินสตัน เชอร์ชิลได้เรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็น "หายนะครั้งเลวร้ายสุด" ในประวัติศาสตร์การทหารของอังกฤษ การกบฏโรฮีนจาในพม่าตะวันตก
มีการประกาศกฎอัยการศึกในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2491 เมื่อการกบฏลุกลามขึ้น และกลุ่มกบฏเข้าล้อมเมืองในเขตมายู กองทัพพม่าที่ 5 และกองทัพฉิ่นที่ 2 ถูกส่งเข้าไปในพื้นที่ กองทัพพม่าได้เริ่มยุทธการเพื่อต่อต้านมุญาฮิดีนในยะไข่เหนือ ระหว่าง พ.ศ. 2493–2497 ยุทธการแรกเริ่มใช้ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2493 ยุทธการที่สองเรียกว่ายุทธการมายูเกิดขึ้นในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2495ในช่วงครึ่งหลังของ พ.ศ. 2497 กลุ่มมุญาฮิดีนได้ฟื้นตัวขึ้นและเข้าโจมตีเมืองบูตีดอง เมืองหม่องด่อ และเมืองยะเตดอง ยุทธการที่เซี่ยงไฮ้ (พ.ศ. 2480)
เมื่อทราบถึงกับดักที่จีนได้วางไว้โดยทราบมาจากการลาดตระเวนโดยอากาศยาน พลเรือเอกคิโยะชิ ฮะเซะกะวะแห่งกองเรือราชนาวีที่ 3 ออกคำสั่งทิ้งระเบิดแนวป้องกัน ความสูญเสียครั้งแรกของจีนเกิดขึ้นในวันที่ 23 สิงหาคมเรือลาดตระเวนหนิงไห่และผิงไห่ถูกอากาศยานญี่ปุ่นจมลงในบริเวณน้ำตื้น ตามมาด้วยเรือรบแปดลำในวันที่ 23 ตุลาคม 1937 กองทัพเรือจีนกู้ปืนใหญ่จากเรือรบที่จมลงเพื่อใช้ตั้งป้อมปืนชายฝั่งและเปลี่ยนกลยุทธ์การยึดครองเมืองท่าสำคัญเพื่อป้องกันไม่ให้กองทัพเรือญี่ปุ่นแล่นขึ้นแม่น้ำแยงซีเกียง แม้ว่าจะมีป้อมปืนเพียงแค่ป้อมเดียวแต่ก็สามารถจมเรือรบญี่ปุ่นสองลำในวันที่ 30 ตุลาคม 1937 ราชวงศ์โชซ็อน
พระเจ้าซอนโจและบรรดาขุนนางพากันตะลึงว่าญี่ปุ่นจะบุกยึดจีน ด้วยเหตุที่โชซ็อนเป็นเมืองขึ้นจีน การจะทำสงครามกับจีนคงเป็นไปไม่ได้ จึงตัดสินใจรอรายละเอียดที่ชัดเจนจากญี่ปุ่น แต่โทโยโตมิเห็นว่าส่งคำขอไปสองครั้งแล้วไม่ตอบรับก็ส่งกองทัพบุกโชซ็อนในพ.ศ. 2135 บุกยึดปูซาน และรุกไปทางเหนือยึดฮันยางได้อย่างรวดเร็ว เพราะญี่ปุ่นมีกองทัพทหารที่พร้อมและปืนไฟ(เทปโปะ)ซึ่งมีอานุภาพสูงกว่าโชซ็อนซึ่งใช้เพียงคันธนูและปืนรุ่นเก่าแบบจีนรวมถึงระบบการทหารอันอ่อนแอ กองทัพญี่ปุ่นสามารถรุกเข้าไปเผาพระราชวังเคียงบกจนยับเยิน แต่พระเจ้าซองโจทรงหลบหนีไปเปียงยางก่อนหน้านี้แล้ว ทัพญี่ปุ่นจึงบุกไปทางเหนือยึดเปียงยาง แต่ทางทะเลนั้นมีขุนพลอี ซุนชิน สกัดกั้นการส่งเสบียงของญี่ปุ่นทางน้ำได้โดยใช้คอบุกซอน (เรือเต่า) เรือที่มีเกราะเหล็กลำแรกของโลก และทางบกมี ควาน ยูล โต้ทัพญี่ปุ่นกลับทางบก พระเจ้าซอนโจทรงหลบหนีไปปักกิ่งและร้องขอให้จักรพรรดิหว่านอี่ช่วยเหลือ ฮ่องเต้หว่านอี่ส่งทัพมาช่วยจนยึดเปียงยางคืนได้ในพ.ศ. 2131 และทำลายเสบียงญี่ปุ่นจนต้องทิ้งเมืองฮันยาง จนในที่สุดจีนและญี่ปุ่นก็สงบศึกกัน ซ่งเจียง
ในปี ค.ศ.1121 ซ่งเจียงและพวกก่อการที่บริเวณเมืองซูโจวและเมืองจี่โจว(ปัจจุบันอยู่บริเวณตอนกลางของมณฑลเจียงซู) การปฏิวัติก่อการของซ่งเจียงถูกบันทึกไว้ในชีวประวัติของจางซู่เยว่ ผู้เป็นเจ้าเมืองจี่โจว เนื้อความว่า "จางซู่เยว่ได้สอบถามทหารสอดแนม ได้ความว่า กลุ่มโจรได้ทำการยึดพื้นที่เขตแนวชายฝั่งทะเลและเรือใหญ่ทั้งสิบลำไว้ได้ จางซู่เยว่จึงได้วางแผนให้กองกำลังที่คัดเลือกไว้หนึ่งพันคนซุ่มอยู่ในเมือง แล้วส่งทหารราบกองหนึ่งไปล่อกลุ่มโจรเข้ามา แล้วให้ทหารประจำชายฝั่งจุดไฟเผาเรือโจรเสีย เมื่อกลุ่มโจรเห็นไฟลุกไหม้ก็ไม่มีขวัญกำลังใจในการรบและพ่ายแพ้ในที่สุด กลุ่มโจรถูกจับได้มากมาย ซ่งเจียงจึงจำต้องยอมจำนน" แล้วในประวัติศาสตร์ก็ไม่ได้บันทึกชะตากรรมของซ่งเจียงหลังจากที่ยอมจำนนต่อราชสำนักอีกเลย ซูสีไทเฮา
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1860 ช่วงที่สงครามฝิ่นครั้งที่สองใกล้ยุตินั้น แฮร์รี สมิท พากส์ (Harry Smith Parkes) ราชทูตบริเตน และคนอื่น ๆ ถูกกองทัพราชวงศ์ชิงจับกุมไปทรมานและประหารชีวิต กองทัพบริเตนกับฝรั่งเศสที่มีเจมส์ บรูซ (James Bruce) เป็นผู้บัญชาการ จึงตอบโต้ด้วยการถล่มนครหลวงเป่ย์จิง ครั้นเดือนถัดมา กองทัพต่างชาติเผาพระที่นั่งยฺเหวียนหมิง-ยฺเหวียน (圓明園) จนราบ ส่วนจักรพรรดิเสียนเฟิงและคณะซึ่งมีพระนางรวมอยู่ด้วยนั้นลี้ภัยจากปักกิ่งไปเร่อเหอ (熱河) ก่อนแล้ว[5] เมื่อทรงทราบว่า พระที่นั่งถูกเผา จักรพรรดิเสียนเฟิงซึ่งประสบภาวะสมองเสื่อม (dementia) อยู่แล้วก็โทมนัส หันไปพึ่งพาสุรายาเมาจนประชวรหนัก[6] พระองค์ให้หาขุนนางผู้ใหญ่ 8 คนมาเฝ้า ทรงตั้งให้เป็นองคมนตรี เรียกว่า "กู้มิ่งปาต้าเฉิน" (顧命八大臣; "8 ขุนนางผู้ใหญ่รับสนองพระราชโองการ") มีหัวหน้า คือ ซู่ชุ่น (肅順), ไจ่-ยฺเหวียน (載垣), และตฺวันหฺวา (端華) ครั้นแล้ว ก็สิ้นพระชนม์ ณ เรือนภูเขาพักร้อน (避暑山莊) ในเร่อเหอเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 1861 พิชัยยุทธ์ซุนวู
พิชัยยุทธ์ซุนวูเป็นการ์ตูนแนวอิงประวัติศาสตร์จีน เขียนโดย หลี่จื้อชิง จัดพิมพ์ในปี 2547 สำนักพิมพ์ Culturecom Limited ในไทยจัดพิมพ์ โดยสำนักพิมพ์ บูรพัฒน์ คอมมิค และจัดพิมพ์ครั้งแรกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2550 จำนวน 5 เล่ม เนื้อหากล่าวถึงสงครามระหว่างแคว้นอู๋ กับแคว้นฉู่ พิชัยยุทธ์ซุนวูยังได้รับรางวัลชนะเลิศงานประกวดรางวัลการ์ตูนนานาชาติจัดโดย กระทรวงต่างประเทศญี่ปุ่น ในปี 2550 ยุทธการที่ซูโจว
วันที่ 5 เมษายนทหารมณฑลทหารที่ 1 มาถึงซูโจว ส่งเสริมขวัญกำลังใจทหารอย่างมาก เมื่อเข้ากลางคืน ทหารใหม่โจมตีบริเวณที่มั่นญี่ปุ่น โดยกองแรกมุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันออกเฉียงใต้ของเมือง กองที่สองมุ่งหน้าไปตี้ชื่อเฉียวและหลิวเจียหู กองที่สามมุ่งหน้าไปหงชานและหลานหลิง และกองหลักมุ่งหน้าเข้าไท่เอ๋อซวง เวลา 16.30 น.ญี่ปุ่นถอนทัพออกจากไท่เอ๋อซวง ญี่ปุ่นถอนกำลังอย่างรีบร้อนจนต้องเผาเครื่องกระสุนและยุทโธปกรณ์หนัก ทำให้จีนยึดและซ่อมแซมยานเกราะบางคันนำกลับมาใช้ใหม่ วันที่ 7 เมษายนนายพลหลี่ซงเหรินเห็นญี่ปุ่นถอนตัวอย่างไร้ระเบียบจึงส่งกำลังไล่ตามมุ่งหน้าไปหลิวเจียหูและเผิงเจียโหลว ในวันที่ 8 และ 9 เมษายนญี่ปุ่นต่อสู้ชะลอภารกิจขณะมุ่งหน้าขึ้นเหนือโดยได้เปรียบภูมิประเทศกว่าทหารจีนที่ตามมา ประธานาธิบดีเจียงไคเช็กไม่สบอารมณ์ออกคำสั่งต้องชนะทหารญี่ปุ่นในภูมิภาคนี้ภายในสองวัน แต่ผู้แทนประจำมณฑลเจียงไคเช็กในซูโจวเห็นด้วยกับผู้บัญชาการท้องถิ่นทำในสิ่งตรงกันข้ามโดยไล่ล่าทหารญี่ปุ่นอย่างสบายๆเพื่อให้ทหารจีนได้พัก แม้ว่าการตัดสินใจของทหารจีนทั้งๆที่มีแลกกับโอกาสจัดการหมู่กองทัพญี่ปุ่นกองสำคัญยังเป็นที่ถกเถียงกัน แต่จีนมีชัยชนะเหนือญี่ปุ่นที่ไท่เอ๋อซวงโดยไม่ต้องสงสัย อี ซุน-ชิน
วีรกรรมของอี ซุน-ชิน ได้รับการจดจำอย่างมาก จากการเข้าร่วมรบหลายต่อหลายครั้งในการรุกรานเกาหลีของญี่ปุ่น (พ.ศ. 2135-2141) นี้เอง ในปี พ.ศ. 2135 โทโยโทมิ ฮิเดโยชิออกคำสั่งเคลื่อนพลเข้าตีเกาหลี หมายจะกวาดพื้นที่ทั้งคาบสมุทรเกาหลี เพื่อใช้เป็นฐานปฏิบัติการหน้าในการเข้ายึดประเทศจีนต่อไป หลังการโจมตีเมืองปูซาน อี ซุน-ชินก็เริ่มปฏิบัติการโต้ตอบทางทะเล จากยอซู หน่วยบัญชาการของเขา เขามีชัยเหนือญี่ปุ่นใน ยุทธนาวีที่โอ๊กโป,ยุทธนาวีที่ซาชาน และอีกหลายศึก ชัยชนะอย่างต่อเนื่องของเขา ทำให้แม่ทัพทั้งหลายของญี่ปุ่นกังวลถึงภัยจากทางทะเล อี ซุน-ชินเข้ารบในยุทธนาวีใหญ่ๆ อย่างน้อย 23 ครั้ง และได้ชัยชนะทุกครั้ง สงครามแปซิฟิก
มีการยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าสงครามแปซิฟิกเริ่มตั้งแต่วันที่ 7 หรือ 8 ธันวาคม 1941 เมื่อญี่ปุ่นบุกครองประเทศไทยและโจมตีอาณานิคมของบริติช ได้แก่ มาลายา สิงคโปร์และฮ่องกง ตลอดจนฐานทัพสหรัฐในหมู่เกาะฮาวาย หมู่เกาะเวก เกาะกวมและฟิลิปปินส์ ทว่า สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สองระหว่างจักรวรรดิญี่ปุ่นและสาธารณรัฐจีนมีมาต่อเนื่องตั้งแต่วันที่ 7 กรกฎาคม 1937 โดยมีความเป็นปรปักษ์ย้อนหลังไปถึงวันที่ 19 กันยายน 1931 เมื่อประเทศญี่ปุ่นบุกครองแมนจูเรีย ยุทธการหูโข่ว
ในสมัยราชวงศ์ชิง ซึ่งเป็นการปกครองของชาวต่างชาติ ชาวจีนบางส่วนที่เป็นผู้อนุรักษ์นิยม จึงได้เกิดการต่อต้านขึ้นมา โดยหนึ่งในกบฎที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ กบฏไท่ผิงเทียนกั๋ว (เมืองแมนแดนสันดิ) ซึ่งนำโดย หง ซิ่วเฉฺวียน ซึ่งเผยแพร่หลักคำสอนเพื่อสันติ จนมีผู้คนเข้าร่วมเป็นลูกศิษย์นับพันนับหมื่นคน ซึ่งเมื่อมีผู้คนเข้าร่วมจำนวนมาก หง ซิ่วเฉฺวียน จึงก่อการกบฏ โดยใช้ชื่อ ไท่ผิงเทียนกั๋ว โดยเริ่มก่อการที่หมู่บ้านจินเถียน มณฑลกวางสี ในปี ค.ศ. 1851 (พ.ศ. 2394) แผ่ไปเรื่อย ๆ จากกุ้ยหลินถึงฉางซา อิ๋วโจวและอู๋ชัง จนไปยึดเมืองนานกิง แล้วเปลี่ยนชื่อเป็นเมืองเทียนจิง (ราชธานีสวรรค์) ซึ่งเป็นการก่อตั้งรัฐบาลเพื่อการปกครองภายใต้รัฐบาลใหญ่คือราชวงศ์ชิง ทำให้ทางราชสำนักชิงจัดตั้งกองทัพเพื่อจัดการกับกองทัพของกบฏไท่ผิงเทียนกั๋ว
ในการทำสงครามระหว่างราชสำนักชิงกับกบฏไท่ผิงนั้น ฝ่ายราชสำนักชิงเป็นฝ่ายพ่ายแพ้อยู่บ่อยครั้ง ด้วยความที่ทางกบฏไท่ผิงมีอุดมการณ์ที่หนักแน่นกว่า จนในปี ค.ศ. 1855 (พ.ศ. 2398) อาณาเขตของกบฏไท่ผิงแผ่ขยายขึ้นมาก ราชสำนักชิงจึงออกหมายประกาศให้หัวเมือง ทำการสร้างกองทัพเพื่อจัดการกับกบฏไท่ผิง โดยใช้ยุทธวิธีป่าล้อมเมือง นำโดย เจิงกว๋อพาน ซึ่งเป็นขุนนางใหญ่ในราชสำนักชิง ซึ่งรวมพลในมณฑลหูหนาน ตั้งชื่อว่ากองทัพเซียง เพื่อกำจัดกบฏไท่ผิงโดยเฉพาะ โดยยกทัพทั้งทางบกและทางน้ำ เลียบแม่น้ำแยงซีเกียง เพื่อกำจัดกบฏตามหมายประกาศของราชสำนักชิง โดยทางกบฏไท่ผิง ก็ส่งแม่ทัพ สือต๋าไค่ มารับมือกับกองทัพเซียง
สือต๋าไค่ นำกองทัพมาถึงหูโข่ว ซึ่งเป็นปากทางของแม่น้ำแยงซีเกียง ซึ่งก็เป็นเวลาเดียวกับกองเรืองของกองทัพเซียง ที่ผ่านการตีจิ่วเจียงมาถึงพอดี สือต๋าไค่นำกองทัพไท่ผิงขึ้นสังเกตการณ์บนเนินเพื่อประเมินกองกำลังของกองทัพเซียง ก็พบกับกองเรือที่ยิ่งใหญ่ ที่ประกอบด้วยเรือรบลำใหญ่และเล็กหลายลำ ซึ่งทำงานประสานงานกันได้เป็นอย่างดี แต่สือต๋าไค่ ก็เล็งเห็นว่ากองเรือใหญ่ที่ขาดความรวดเร็ว ส่วนเรือเล็กก็ไม่เหมาะแก่การพักผ่อนหรือเตรียมอาหาร ต้องจัดการด้วยการแยกกองเรือทั้งสองแบบออกจากกันเพื่อเข้าตี 
แต่ก็เล็งเห็นว่ากองทัพเรือที่นำโดย เจิงกว๋อพาน เพิ่งผ่านชัยชนะมา ทหารยังมีขวัญกำลังใจเต็มเปี่ยม ไม่เหมาะแก่การเข้าตี จึงได้ให้ทหารตั้งมั่นที่ปากแม่น้ำ แล้วนำซุงมาลอยเป็นแพ รอบ ๆ แพยังตั้งป้อมรบติดปืนใหญ่ บนบกก็ตั้งค่ายปืนใหญ๋อีกเพื่อเสริมกำลัง ทำให้ฝ่ายกองทัพเรือของเจิงกว๋อพานที่ชนะมาโดยตลอด ทำการมุ่งเข้าตี แต่ไม่สามารถตีให้แตกได้และพ่ายแพ้ไป ประกอบกับในเวลากลางคืน กองทัพไท่ผิงก็ส่งเรือเล็กไปแอบลักลอบจุดไฟเผาเรือของกองทัพราชสำนักชิง ก่อให้เกิดความเสียหายเป็นอย่างมาก
เมื่อเป็นเช่นนั้น กองทัพของราชสำนักก็ตีหักป้อมค่ายอย่างเต็มแรง ทำให้กองทัพเรือของไท่ผิงแตกกระเจิงไป แต่สือต๋าไค่ได้นำกองกรวดหินทราย มาใส่เรือแล้วเจาะเรือให้ล่ม ขวางแม่น้ำ เหลือแต่เพียงทางเล็ก ๆ ที่เรือเล็กผ่านไปได้ แม่ทัพเซียวเจี๋ยซันของกองทัพเซียง จึงนำกองเรือเล็กกว่าร้อยลำ ลอดช่องไปแล้วตีกองกำลังไท่ผิงแตกพ่ายอีกครั้ง แล้วกลับมารวมกับกองเรือใหญ่ เมื่อการโจมตีได้ผล ในวันต่อมา เซียวเจี๋ยซัน ก็นำกองเรือกว่าร้อยลำ ทหารอีกกว่า 2,000 คน ผ่านช่องเพื่อตีกองทัพไท่ผิงอีกครั้ง แต่คราวนี้ เมื่อกองเรือเล็กผ่านไปหมด สือต๋าไค่ได้สั่งให้ทหาร นำซุงมาตอกปิดทางหนี เพื่อแยกกองเรือเล็กและกองเรือใหญ่ของกองทัพเซียงออกจากกัน ทำให้สือต๋าไค่สามารถทำลายกองเรือเล็กร้อยกว่าลำของกองทัพเซียงลงได้ และเมื่อถึงกลางคืน ก็ใช้ยุทธวิธีเรือเล็กเข้าโจมตีกองเรือใหญ่ของกองทัพเซียง ซึ่งไม่มีกองเรือเล็กคอยป้องกัน ทำให้กองเรือใหญ่ถูกทำลาย แม่ทัพเจิงกว๋อพานเองก็โดดลงเรือเล็กหนีตายไป ยุทธนาวีอ่าวอกโพ
ยุทธนาวีแห่งอกโพ เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2135ซึ่งเป็นปีที่ 25 ในรัชกาลพระเจ้าซอนโจแห่งราชวงศ์โชซอน โดยศึกครั้งนี้ถือว่าเป็นสงครามทางน้ำครั้งแรกโดยแม่ทัพฝ่ายญี่ปุ่น นำโดยโทโด ทะคะโทระ ส่วนแม่ทัพฝ่ายเกาหลีนำโดยยอดขุนพลแม่ทัพ ลี ซุนชิน ปรากฏว่าฝ่ายเกาหลีที่กำลังพลน้อยกว่ากลับมีชัยเหนือกองทัพญี่ปุ่น ซุน ยัตเซ็น
ด้วยความรวดเร็ว สมาคมซิงจงฮุ่ย วางแผนการปฏิวัติในทันที และกำหนดเอาวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ.1895 เป็นวันลงมือ โดยแผนการดังกล่าวนั้น ใช้กำลังคน 3,000 คน เพื่อยึดเมืองกว่างโจว เมืองเอกของมณฑลกวางตุ้ง เพื่อใช้เป็นฐานในการขยายการปฏิวัติต่อไป โดยในการปฏิวัติดังกล่าว ลู่เฮ่าตง เพื่อนสนิทตั้งแต่ยังเด็กผู้เชื่อมั่นในอุดมการณ์ปฏิวัติของซุน ได้ออกแบบ "ธงฟ้าสีน้ำเงินกับดวงตะวันสีขาว" ไว้ใช้ด้วย (ในเวลาต่อมาธงดังกล่าวได้กลายเป็นธงชาติของสาธารณรัฐจีน) อย่างไรก็ตาม การลงมือปฏิวัติครั้งแรกของซุน กลับล้มเหลวลงอย่างไม่เป็นท่า เนื่องจากมีคนทรยศ นำข่าวไปบอกกับเจ้าหน้าที่ของราชสำนักชิงก่อน ซึ่งก็ทำให้ผู้ร่วมปฏิวัติถูกประหารชีวิตตัดหัวไป 47 คน รวมถึง ลู่เฮ่าตง ส่วนดร.ซุนซึ่งไหวตัวทันก่อนจึงได้รอดชีวิตและหลบหนรได้สำเร็จ หลังจากการปฏิวัติในกว่างโจวประสบความล้มเหลว ซุนได้สลายผู้ที่มาร่วมก่อการอย่างสุขุม จากนั้นเขาก็เดินทางโดยทางเรือออกจากกว่างโจว ผ่านฮ่องกงไปลี้ภัยที่ประเทศญี่ปุ่น แล้วก็ก่อตั้งสาขาสมาคมซิงจงฮุ่ยขึ้นที่โยโกฮามา ซุนก็ตัดผมหางเปียแบบแมนจูทิ้ง เปลี่ยนเครื่องแต่งกายมาใส่สูทแบบชาวตะวันตกเพื่อแสดงถึงความเด็ดเดี่ยวในการปฏิวัติ และเดินทางไปประเทศต่างๆ เพื่อปลุกระดมชาวจีนให้เข้าร่วมการปฏิวัติ ยุทธการที่ซูโจว
เช้าวันที่ 16 มีนาคม ญี่ปุ่นเริ่มการโจมตี กองกำลังตะวันออกฝ่าแนวป้องกันบางเบาที่หลงซาน ปู้หยางซาน และเฟิงเจียเหอ มุ่งหน้าสู่เถิงเซียน เวลา 08.00 น.ปืนใหญ่ภูเขา 12 กระบอกวางกำลังระดมยิงเมือง ต่อมาเวลาสั้นๆเครื่องบินเริ่มยิงกราดด้วยเช่นกัน หลังจากที่ลูกกระสุนปืนใหญ่ถูกยิงเข้าเมืองว่าสามพันนัดในเวลา 10.00 น.ทุกสิ่งเงียบสงัดแต่การบุกเริ่มต้นขึ้นเวลา 10.30 น.เมื่อญี่ปุ่นระดมยิงปืนใหญ่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ทำลายกำแพงอย่างรวดเร็ว ทหารญี่ปุ่น 60 นายเข้าไปในช่องกำแพงโดยมีปืนกลเบาและหนักยิงคุ้มกัน แต่ถูกหมวดปาระเบิดของทหารจีนซู่มโจมตีทำให้สูญเสียทหารเกือบทั้งหมด การโจมตีอีกสามครั้งก็เกิดขึ้นอีกในสองชั่วโมงต่อมา แต่ทหารแต่ละระลอกที่เข้าไปก็ถูกทำลายในลักษณะเดียวกัน ในช่วงบ่ายซึ่งเป็นช่วงสงบการปะทะ ทหารจีนยึดกระสอบเกลือจากร้านค้าท้องถิ่นอุดช่องว่างของผนังแทนถุงทราย มหาสงครามซู ค.ศ. 1876
ในการต่อสู้กับซู กองทัพอเมริกันล้อมรอบพื้นที่สงวนซูและพื้นที่ใกล้เคียง กองทัพที่ใหญ่ที่สุดในการประจัญหน้ากับชาวอินเดียนที่เกิดขึ้นในฤดูร้อน ค.ศ.1876 บริเวณพื้นที่สงวนดังกล่าว ประกอบด้วยทหารประมาณ 2,500 นาย เหล่าแมวเซาและพลเรือนอีกนับร้อยคน ทหารส่วนมากเดิมเป็นผู้อพยพและไร้ประสบการในการสู้รบตามแนวชายแดน ทั้งยังใช้การรบในรูปแบบอินเดียนดั้งเดิม ในขณะที่กองทัพทหารม้าของสหรัฐอเมริกาติดอาวุธปืนคาลิเบอร์ .45 รีวอลเวอร์จังหวะเดียวและสปริงฟิลด์แบบ 1873 ซึ่งเป็นปืนไรเฟิลจังหวะเดียวและโหลดกระสุนจากพานท้ายปืน ซึ่งช่วยให้ทหารอเมริกาได้เปรียบอย่างมากจากระยะการยิงที่เหนือกว่าอาวุธของชาวอินเดียน ซีบู
เมืองซีบูก่อตั้งขึ้นโดยเจมส์ บรูก ในปี ค.ศ. 1862 โดยเขาได้สร้างป้อมในเมืองเพื่อป้องกันการโจมตีจากชาวดาจัก ต่อมาชาวจีนฮกเกี้ยนได้เข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณป้อม และมีกิจกรรมการค้าในเมือง ในปี ค.ศ. 1901 หว่อง ไน เซียง (Wong Nai Siong) ได้นำผู้อพยพชาวฝูโจวจำนวน 1,118 คน จากมณฑลฝูเจี้ยนมาอาศัยอยู่ที่เมืองซีบู ทำให้เมืองซีบูขึ้นชื่อว่าเป็น "ฝูโจวแห่งใหม่" มีการสร้างตลาดและโรงพยาบาลแห่งแรกในการปกครองของบรูก โรงพยาบาลเลาคิงเฮา (Lau King Howe) และโรงเรียนเมทอดิสต์และโบสถ์หลายแห่ง สร้างขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1930 อย่างไรก็ตาม เกิดเหตุไฟไหม้ในเมืองซีบู 2 ครั้งในปี ค.ศ. 1889 และ 1928 และมีการก่อสร้างใหม่หลังจากนั้น ไม่มีการต่อสู้ในเมืองซีบูในช่วงที่ญี่ปุ่นเข้ามาในซาราวะก์ ในปี ค.ศ. 1941 ญี่ปุ่นได้เข้ามาสร้างที่พักอาศัยในซีบูในเดือนมิถุนายน ค.ศง 1942 และได้เปลี่ยนชื่อเมืองมาเป็น ซีบู-ชู (Sibu-shu) ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1942 หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้ในปี ค.ศ. 1945 อังกฤษได้เข้ามายึดครองซีบูในฐานะคราวน์โคโลนี นี่เป็นสาเหตุที่ทำให้ชาวเมลาเนารุ่นใหม่ในซีบูไม่พอใจ เป็นผลทำให้เจ้าหน้าที่บริหารชาวอังกฤษคนที่ 2 เซอร์ ดังคัน จอร์จ สจ๊วต ถูกลอบสังหารโดย รอสลี โดบี (Rosli Dhobi) เมื่อเขามาถึงซีบูในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1949 ต่อมารอสลีถูกแคว้นคอตายในคุกกลางกูชิงในปี ค.ศ. 1950 ลุ่มน้ำซีบูและราจังเป็นศูนย์กลางกิจกรรมของลัทธิคอมมิวนิสต์ และคงดำเนินต่อไปแม้ซาราวะก์ได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1963 การรุกรานชีจิ๋วของโจโฉ
การรุกรานชีจิ๋วของโจโฉ () สงครามที่เกิดขึ้นในช่วง ค.ศ. 193 – ค.ศ. 194 เป็นการปะทะกันของ โจโฉ เจ้าเมืองกุนจิ๋ว กับ โตเกี๋ยม เจ้าเมืองชีจิ๋วโดยสงครามครั้งนี้เกิดขึ้นทั้งหมด 2 ครั้งซึ่งทั้งสองครั้งโจโฉไม่อาจหักเอาเมืองชีจิ๋วได้โดยภายหลังจากจบสงครามครั้งที่ 2 โตเกี๋ยมได้ล้มป่วยลงและก่อนสิ้นใจโตเกี๋ยมรวมถึงบุตรชายทั้งสองของโตเกี๋ยมและขุนนางในเมืองได้ขอร้องให้เล่าปี่ที่ถูกส่งมาช่วยรบเป็นเจ้าเมืองชีจิ๋วแต่เล่าปี่ได้ปฏิเสธไปเมื่อเล่าปี่ทนการรบเร้าไม่ไหวจึงจำใจต้องรับตำแหน่งเจ้าเมือง ยุทธการที่อี้จิง
โดยฝ่ายกองซุนจ้านและอ้วนเสี้ยวได้รบพุ่งกันมาอย่างยาวนานตั้งแต่ ค.ศ. 191 เพื่อแย่งชิงดินแดนทางภาคเหนือโดยในสงครามครั้งนี้ฝ่ายกองซุนจ้านได้ขอความช่วยเหลือจาก โจโฉ แต่โจโฉได้ปฏิเสธไปและหันไปช่วยเหลืออ้วนเสี้ยวทำให้กองซุนจ้านต้องไปขอความช่วยเหลือจาก เตียวเอี๋ยน หัวหน้าโจรป่าแห่งภูเขาดำแทนส่วนอ้วนเสี้ยวได้รับความช่วยเหลือจากชนเผ่านอกด่าน ยุทธการที่แม่น้ำยาลู่
ยุทธการเริ่มขึ้นเมื่อเวลา 21:45น. ของคืนวันที่ 25 เมษายน 1904 เมื่อสองกองพันทหารของกองพลทหารราบที่ 2 ของญี่ปุ่น ได้เข้ายึดเกาะสองแห่งกลางแม่น้ำยาลู่ไว้โดยไม่มีการปะทะ และมีทหารกองหนุนมาเสริมอีกเวลาตีสี่ของวันที่ 26 ในรุ่งเช้าฝ่ายญี่ปุ่นเริ่มการต่อสะพานข้ามแม่น้ำความยาว 1.49 กิโลเมตร ซึ่งหนึ่งในสามประกอบขึ้นจากทุ่นลอยเหล็กซึ่งสร้างไว้ล่วงหน้าและส่วนที่เหลือใช้ไม้ที่หาได้จากแถวนั้น เมื่อฝ่ายญี่ปุ่นต่อสะพานถึงกลางแม่น้ำแล้ว พลตรีคุโระกิก็ได้มีแผนลวงฝ่ายรัสเซีย โดยการให้เรือปืนญี่ปุ่นโจมตีพวกคอสแซคของรัสเซียที่ปากแม่น้ำ ซึ่งทำให้พลโทซาซูลิชเชื่อว่า ญี่ปุ่นจะเข้าโจมตีแถวนั้นและทำให้เขาไปตั้งมั่นอยู่ที่นั่น (บริเวณเมืองอันตง) ขณะเดียวกัน พลตรีคุโระกิได้ฝึกซ้อมกองทหารกองใหม่ขึ้นและส่งไปตั้งค่ายในจุดยุทธศาสตร์ พลโทคาชตาลินสกีทราบเรื่องนี้เข้าจึงได้เขียนจดหมายไปเตือนซาซูลิชว่า ที่ตั้งของซาซูลิชกำลังอยู่ในอันตรายที่จะถูกตีขนาบข้าง แต่จดหมายฉบับนั้นก็ถูกเมินเฉย เขายังคงตั้งมั่นอยู่ที่อันตง พิชัยสงครามซุนจื่อ
ตำราพิชัยสงครามของซุนจื่อเป็นหนึ่งในตำรายุทธศาสตร์การทหารเล่มหนึ่งที่เก่าแก่ที่สุดในโลก โดยนับได้ว่าเป็นตำราเล่มแรกและเล่มหนึ่งที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงในเชิงยุทธศาสตร์ และมีอิทธิพลอย่างมหาศาลต่อแนวคิดทางการทหาร กลยุทธทางธุรกิจ และแนวคิดเรื่องอื่นๆ ทั้งในโลกตะวันออกและโลกตะวันตก ซุนจื่อถือเป็นบุคคลแรกที่ตระหนักในความสำคัญของตำแหน่งทางยุทธศาสตร์ ซึ่งจะได้รับผลกระทบทั้งจากเงื่อนไขเชิงรุกในด้านสภาพแวดล้อมทางกายภาพ และความคิดเชิงรับของฝ่ายคู่แข่งในสภาพแวดล้อมดังกล่าว เขาได้สอนว่า ยุทธศาสตร์ไม่ใช่เพียงการวางแผนกำหนดสิ่งที่จะลงมือทำเท่านั้น แต่ยังต้องการการตอบสนองอย่างรวดเร็วและเหมาะสมในการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขในสถานการณ์ต่างๆ ด้วย  สงครามกลางเมืองจีน
สงครามกลางเมืองดำเนินไปเป็นพักๆ กระทั่งสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สองนำพาให้ทั้งสองพรรคร่วมกันจัดตั้งแนวร่วมที่สอง การทัพของญี่ปุ่นพ่ายแพ้ใน ค.ศ. 1945 เป็นการสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง และสงครามกลางเมืองเต็มขั้นของจีนดำเนินต่อมาใน ค.ศ. 1946 หลังจากสี่ปี ค.ศ. 1950 ได้มีการยุติความเป็นปรปักษ์ทางทหารสำคัญ โดยสาธารณรัฐประชาชนจีนที่เพิ่งก่อตั้งใหม่ควบคุมจีนแผ่นดินใหญ่ (รวมทั้งไห่หนาน ส่วนย่อยของมณฑลกวางตุ้งขณะนั้น กระทั่ง ค.ศ. 988) และเขตอำนาจของสาธารณรัฐจีนซึ่งถูกจำกัดเฉพาะเกาะไต้หวัน เผิงหู หมู่เกาะจินเหมิน หมู่เกาะหมาจู่และหมู่เกาะห่างไกลอีกมาก มีการสังเกตว่า ขบวนการสัตยาบันหยานอัน (Yan'an Rectification Movement) ซึ่งก่อร่างพรรคคอมมิวนิสต์จีนขึ้นใหม่ การหยุดยิงเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1946 ที่ทูตพิเศษของสหรัฐอเมริกา จอร์จ มาร์แชลล์ เรียกร้องนั้น ขัดขวางความพยายามของจีนในการเอาชนะคอมมิวนิสต์ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน ปัญหาสังคมและเศรษฐกิจที่ทวีความเลวร้ายในพื้นที่ซึ่งฝ่ายชาตินิยมควบคุมอยู่ การที่กองทัพโซเวียตส่งมอบปืนใหญ่ที่ยึดได้จากกองทัพคันโตให้แก่กองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน (ตามคำอธิบายเพิ่มเติมในข้อมติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่ 505) และการให้ความช่วยเหลือแก่ฝ่ายชาตินิยมที่ขัดแย้งกันของอเมริกา ทั้งหมดล้วนเป็นปัจจัยสู่ความพินาศของสาธารณรัฐจีนบนจีนแผ่นดินใหญ่ในเวลาไม่ถึง 5 ปี ยุทธการที่ด่านตงก๋วน
ยุทธการที่ด่านตงก๋วน () สงครามในช่วง ยุคสามก๊ก และช่วงปลายยุค ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ที่เกิดขึ้นใน ค.ศ. 211 โดยเป็นความขัดแย้งระหว่าง กองทัพพันธมิตรกวนซี ที่นำโดย ม้าเฉียว เจ้าเมืองเสเหลียงและ โจโฉ ซูโจว
เจดีย์หูชิว (อังกฤษ: Huqiu Tower; จีนตัวย่อ: 虎丘塔) หรือหยุนเหยียน (อังกฤษ: Yunyuan Pagoda; จีนตัวย่อ: 云岩寺塔) สร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 961 สมัยราชวงศซ่ง ลักษณะเป็นเจดีย์จีนตั้งอยู่บนเขาหูชิวหรือเนินเสือในเมืองซูโจว เจดีย์แห่งนี้มีชื่อเรียกหลากหลาย รวมถึงชื่อ "หอเอนแห่งประเทศจีน (Leaning Tower of China)" (อ้างอิงโดยนักประวัติศาสตร์ O.G. Ingles) เนื่องจากตัวเจดีย์เอนไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือเมื่อหลายพันปีที่แล้ว โดยศูนย์กลางด้านบนเอียงจากศูนย์กลางของฐานเจดีย์ 2.32 เมตร หรือประมาณ 3 องศา ตัวหอมีความสูง 47 เมตร (154 ฟุต) มีลักษณะเป็นรูปแปดเหลี่ยมและมีจำนวนชั้น 7 ชั้น สร้างโดยใช้อิฐสีน้ำเงิน มีน้ำหนักรวมทั้งสิ้นประมาณ  ประวัติศาสตร์จีน
 เผ่าโจวเป็นเผ่าเก่าแก่และใช้แซ่ จี โดยอาศัยแถบลุ่มน้ำเว่ยเหอ ต่อมาย้ายถิ่นไปอยู่ ฉีซาน (ด้านเหนืออำเภอฉีซาน มณฑลฉ่านซีปัจจุบัน) ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์ด้านการเพาะปลูกมากกว่า แล้วเรียกตนเองว่า ชาวโจว ผู้นำเผ่าทุกรุ่นต่างปรับปรุงโครงสร้างเผ่า ก่อสร้างบ้านเรือน และกำหนดตำแหน่งขุนนาง ทำให้มีลักษณะของชาติรัฐชัดขึ้น เมื่อผู้นำนามว่า จีฟา ทำลายราชวงศ์ซางสำเร็จแล้ว จึงสถาปนาราชวงศ์โจวขึ้นปกครองแผ่นดิน และเปลี่ยนพระนามเป็น พระเจ้าโจวอู่หวัง แล้วสร้างเมืองหลวงใหม่ที่ เมืองเฮ่า (ด้านตะวันตกอำเภอฉางอาน มณฑลส่านซีปัจจุบัน) นักประวัติศาสตร์เรียกแผ่นดินโจวช่วงนี้ว่า ราชวงศ์โจวตะวันตก นอกจากนั้นยังริเริ่มปูนบำเหน็จความชอบด้วยที่ดินและทรัพย์สินแก่ขุนนางซึ่งสร้างความชอบแก่แผ่นดินหรือเจ้าแผ่นดินเป็นครั้งแรกด้วย ยุทธการที่สิงคโปร์
ยุทธการที่สิงคโปร์ () เป็นเหตุการณ์สู้รบในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง หลังญี่ปุ่นได้รับชัยชนะในการทัพมาลายาเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1942 แล้ว ญี่ปุ่นก็เริ่มรุกรานเกาะสิงคโปร์ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 ซึ่งถือเป็นจุดยุทธศาสตร์ของอังกฤษ สิงคโปร์ในขณะนั้นมีฉายาว่า "ยิบรอลตาแห่งตะวันออก" ถือเป็นฐานที่มั่นหลักของกองทัพอังกฤษในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และถือเป็นหน้าด่านสำคัญที่จะป้องกันไม่ให้ข้าศึกรุกรานเข้ามาในมหาสมุทรอินเดียอันเป็นที่ตั้งของอาณานิคมต่างๆจำนวนมากของอังกฤษ สวนหลิว
ในช่วงสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่ 2 (Second Sino-Japanese War) สวนหลิวก็ตกอยู่ในสภาวะที่เลวร้ายยิ่งกว่าเดิมเนื่องจากภาวะของสงคราม และยังถูกใช้เป็นสถานที่เพาะพันธุ์ม้าศึกอีกด้วย ต่อมาเมือมีการจัดตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน (the People's Republic of China) เมืองซูโจวได้เข้าครอบครองสวนพร้อมบูรณะใหม่อีกครั้ง และเปิดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวให้ประชาชนเข้าชมได้ในปี ค.ศ. 1954 ในปี ค.ศ.1997 สวนหลัวก็ได้รับการบันทึกให้เป็นมรดกโลกขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) และยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของเมืองซูโจวมาจนถึงปัจจุบัน การสังหารหมู่พอร์ตอาร์เทอร์ (จีน)
การสังหารหมู่พอร์ตอาร์เทอร์ เกิดขึ้นระหว่างสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง เริ่มตั้งแต่วันที่ 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1894 และลากยาวไปสองหรือสามวัน เมื่อส่วนหน้าของกองพลที่หนึ่งแห่งกองทัพญี่ปุ่นที่สอง ภายใต้บังคับบัญชาของพลเอกตาเดียว ยามาจิ โมโตฮารุ (ค.ศ. 1841-1897) สังหารทหารช่างและพลเรือนชาวจีนไประหว่าง 1,000 ถึง 20,000 คน เหลือผู้รอดชีวิตไว้เพียง 36 คนเพื่อฝังศพ[1] ในนครชายฝั่งพอร์ตอาร์เทอร์ของจีน (ปัจจุบันคือ ลวีชุนโกว) อย่างไรก็ดี มีการสงสัยตัวเลขประเมินผู้เสียชีวิตที่สูง เพราะบันทึกร่วมสมัยของสงครามประเมินตัวเลขประชากรทั้งหมดของพอร์ตอาร์เทอร์ไว้ที่ 6,000 คน (หรือ 13,000 คน หากรวมทหารประจำนคร) [2] รายงานภายหลังประเมินว่า 18,000 คนจากทั้งสองฝ่ายเข้าต่อสู้กัน โดยชาวจีนเสียชีวิต 1,500 คน[3] ราชวงศ์หมิง
เมื่อราชวงศ์หยวนกำลังใกล้จะล่มสลายกลุ่มกบฎได้ถือโอกาสเข้าต่อสู้แย่งชิงอำนาจกันเองเพื่อที่จะได้ปกครองแผ่นดินจีนทั้งหมด ในปี ค.ศ. 1363 กลุ่มผู้มีอำนาจตามท้องถิ่นได้ถือโอกาสตั้งตนเป็นอิสระแผ่นดินได้แตกออกเป็นเหล่าต่างๆ จู หยวนจาง ได้ปราบผู้ทรยศที่สำคัญคือ เฉิน โหย่วเลี่ยง สมาชิกกบฎโพกผ้าแดงที่ทรยศที่ตั้งตนเป็นอิสระสถาปนาพระตนขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งฮั่น จู หยวนจางได้รวบรวมกำลังเข้าปราบเฉิน โหย่วเลี่ยงในยุทธการทะเลสาบโปหยาง ซึ่งมีการอภิปรายโดยนักวิชาการถือเป็นยุทธนาวีที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์จีน เป็นที่รู้จักในความพยายามใช้เรือปืนไฟของจู หยวนจาง ที่มีทหาร 200,000 คน สามารถเอาขาะทหารของเฉิน โหย่วเลี่ยงที่มีมากกว่าถึง 3 เท่า (มีการคาดการณ์ว่ามีประมาณ 650,000 คน) ซูโจว
ช่วง 473 ปีก่อนคริสตกาล แคว้นอู๋ถูกรุกรานและยึดครองโดยแคว้นเยว่ที่อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ ต่อมาเมื่อ 306 ปี ก่อนคริสตกาล แคว้นเยว่ก็ถูกยึดครองโดยแคว้นฉู่ปัจจุบันยังคงเหลือผานเหมินหรือประตูผาน (อังกฤษ: Pan Gate; จีนตัวย่อ: 盘门) อายุกว่า 2,500 ปี เป็นมรดกที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ พระเจ้าซ็อนโจแห่งโชซ็อน
โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ รวบรวมประเทศญี่ปุ่นในยุคเซงโงกุได้สำเร็จ และมีความทะเยอทะยานที่จะพิชิตจีน จึงส่งทูตมาโชซ็อนเพื่อขอความร่วมมือในการบุกยึดจีนในพ.ศ. 2130 โดยผ่านทางตระกูลโซเจ้าครองเกาะซึชิมา ซึ่งเป็นทางเดียวที่โชซ็อนติดต่อกับญี่ปุ่น แต่เจ้าครองเกาะเห็นว่า โชซ็อนไม่มีวันจะเข้ากับญี่ปุ่นรุกรานจีน หากส่งสาสน์ไปจะกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการค้าที่เกาะซึชิมาพึงมี จึงเปลี่ยนแปลงเนื้อความในสารให้เป็นการทำสัมพันธไมตรีธรรมดา ในพ.ศ. 2133 พระเจ้าซ็อนโจจึงส่งทูตไปขอบพระทัยโทโยโตมิที่เกียวโต แต่โทโยโตมิกำลังทำสงครามกับไดเมียวอื่นอยู่ ทำให้ทูตโชซ็อนต้องรออยู่หลายวัน และโทโยโตมิเข้าใจว่าทูตโชซ็อนมาส่งบรรณาการ จึงไม่ให้การต้องรับอย่างสมเกียรติเท่าที่ควร และเขียนสาสน์อย่างไม่เคารพพระเจ้าซ็อนโจ ให้ร่วมมือกันบุกยึดจีน ยุทธการที่ซูโจว
เวลา 21.00 น.ทหารจีนประจัญบานพลีชีพด้วยปืนไรเฟิลและดาบโดยมีปืนใหญ่ยิงสนับสนุน ซึ่งแตกต่างจากการพลีชีพครั้งก่อนเพราะสามารถทำลายที่มั่นตั้งรับของญี่ปุ่นและผลักดันแนวรบญี่ปุ่นออกไป ทหารญี่ปุ่นนอกเมืองจัดกำลังอย่างรวดเร็วเพื่อเข้าเมืองเสริมกำลังทหาร การเคลื่อนไหวดังกล่าวถูกตรวจพบและถูกทหารจีนโจมตีสกัดกั้น สงครามโลกครั้งที่สอง
กลาง ค.ศ. 1937 หลังเหตุการณ์สะพานมาร์โค โปโล ญี่ปุ่นเริ่มการบุกครองจีนอย่างเต็มตัว ซึ่งลงเอยด้วยการทัพที่มีเป้าหมายจะบุกครองจีนทั้งหมด[25] สหภาพโซเวียตเร่งลงนามในสนธิสัญญาไม่รุกรานกันกับจีนและให้ความช่วยเหลือด้านวัตถุดิบแก่จีน เป็นการยุติความร่วมมือกับเยอรมนีของจีนที่มีอยู่ก่อนหน้า จอมทัพเจียง ไคเช็คได้วางกำลังพลที่ดีที่สุดของเขาเพื่อป้องกันเซี่ยงไฮ้ แต่ก็เสียเมืองไปหลังการสู้รบนานสามเดือน กองทัพญี่ปุ่นยังผลักดันกองทัพจีนให้ล่าถอยต่อไป และสามารถยึดนานกิงได้ในเดือนธันวาคม และกระทำการสังหารหมู่อย่างโหดเหี้ยม เมื่อถึงเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1938 กองทัพจีนสามารถหยุดการรุกคืบของกองทัพญี่ปุ่นได้โดยเหตุอุทกภัยแม่น้ำหวง ในช่วงนี้ จีนได้เตรียมการป้องกันที่เมืองอู่ฮั่น แต่ก็ยังถูกตีแตกในเดือนตุลาคม[26] แม้ว่าฝ่ายญี่ปุ่นจะได้รับชัยชนะทางทหาร แต่กลับไม่สามารถทำลายการต้านทานของจีนลงได้อย่างที่หวัง โดยรัฐบาลจีนย้ายลึกเข้าไปในแผ่นดินถึงฉงชิ่งแล้วทำสงครามต่อ[27] กว่างโจว
ประวัติศาสตร์ของกว่างโจวมีมายาวนาน ก่อนราชวงศ์ฉิน มีชื่อเรียกว่า พานยวี๋ เมื่อถึงปี พ.ศ. 769 (ค.ศ. 226) จึงเริ่มเรียกว่า กว่างโจว ที่นี่มีแม่น้ำจูเจียง ไหลผ่านกลางเมือง จึงมีการจราจรทางน้ำที่สะดวกยิ่ง ตั้งแต่สมัย ราชวงศ์ฮั่น เป็นต้นมา มีเรือจากกว่างโจว เดินทางไปยังที่ต่าง ๆ จนถึงราชวงศ์ถัง กว่างโจวได้กลายเป็น เมืองท่าที่มีชื่อเสียงของโลก มีการค้ากับต่างประเทศอย่างมั่งคั่งเป็นพิเศษ ผลิตภัณฑ์จากทางภาคใต้ของ ประเทศจีน เช่น ผ้าไหม ใบชา เป็นต้น ได้กลายเป็นสินค้าส่งออกจากที่นี่ เรือสินค้าของต่างชาติก็มาที่นี่เป็น จำนวนมากเช่นกัน ยุทธการที่ซูโจว
ก่อนรุ่งสางของเช้าวันที่ 28 มีนาคม ทหารจีนสู้กับทหารญี่ปุ่นอย่างสิ้นหวังเพื่อขับไล่ทหารญี่ปุ่นออกไปก่อนที่กำลังเสริมจะมา ทหารญี่ปุ่นต้องรับมือการโจมตีพลีชีพของทหารจีนกองพันที่ 9 กรมทหารที่ 186 ซึ่งทหารจีนทั้งหมดถูกสังหารจนหมดสิ้น ช่วงเวลาหนึ่งหลังจากเวลา 05.00 กองพลที่ 27 และกองพลน้อยอิสระยังคงดำเนินกลยุทธ์ต่อไปโดยตีฉาบฉวยที่มั่นญี่ปุ่นในเมืองใกล้เคียง ยึดเจ้าซวงได้ในเวลา 07.30 น.และล้อมหลิวเจียหูจนถึง 14.00 น. ขณะเดียวกันเวลา 07.00 น.กำลังเสริมทหารญี่ปุ่นมาถึงประตูเมืองทิศเหนือ นำปืนกลหนักและยานเกราะกับรถถังเบาอีก 12 คันตามมาด้วย การโจมตีกำแพงทิศเหนือและตะวันออกเฉียงเหนืออย่างรุนแรงเกิดขึ้นตลอดทั้งวัน โดยตอนนี้มีทหารจีนบาดเจ็บและเสียชีวิตเป็นจำนวนมากดังนั้นกำลังสำรองถูกเกณฑ์เข้าหน่วยรบทั้งหมด ยุคสามก๊ก
ในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก มีความยาวนานมากกว่าร้อยปี ในระหว่างช่วงเวลานี้เกิดศึกสงครามใหญ่เพื่อแย่งชิงอำนาจและความเป็นใหญ่นับร้อยครั้ง และศึกเล็กศึกน้อยอีกนับครั้งไม่ถ้วน เช่นศึกโจรโพกผ้าเหลือง, ศึกกัวต๋อ, ศึกทุ่งพกบ๋อง ฯลฯ สำหรับศึกสงครามในสามก๊กที่ถือเป็นศึกใหญ่ที่ต้องจารึกในประวัติศาสตร์ได้แก่ศึกผาแดงหรือศึกเซ็กเพ็ก ในปี พ.ศ. 751 ซึ่งเป็นศึกสงครามระหว่างโจโฉ, เล่าปี่และซุนกวน โดยมีจุดเกิดของสงครามจากโจโฉ ที่ส่งกองกำลังทหารของตนลงใต้เพื่อโจมตีดินแดนของเล่าเปียว โดยใช้กองกำลังทหารเรือจิงโจวบุกประชิดเมืองซินเอี๋ยทั้งทางบกและทางน้ำ  สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง
ศูนย์กองบัญชาการกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นในโตเกียวได้เริ่มลังเลถึงการขยายความขัดแย้งที่เข้าสู่สงครามเต็มตัวเป็นความเห็นด้วยที่มีชัยชนะเกิดขึ้นได้ในภาคเหนือของจีนต่อไปนี้เหตุการณ์สะพานมาร์โคโปโล อย่างไรก็ตามรัฐบาลกลางจีนได้กำหนดว่า"จุดแตกหัก"ของการรุกรานของญี่ปุ่นได้รับถึงและ เจียงไคเชกได้ระดมกองทัพอย่างรวดเร็วของรัฐบาลกลางและได้เริ่มการพัฒนากองทัพอากาศจีนคณะชาติภายใต้คำสั่งโดยตรงของเขาในการโจมตีกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นในเซี่ยงไฮ้เมื่อ 13 สิงหาคม 1937 ซึ่งนำไปสู่การยุทธการเมืองเซี่ยงไฮ้กองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นที่มีการระดมกำลังทหารกว่า 200,000 ควบคู่กับกองเรือและเครื่องบินจำนวนมากในการยึดเซี่ยงไฮ้หลังจากเกินสามเดือนของการต่อสู้ที่รุนแรงกับความสูญเสียที่ไกลเกินความคาดหวังตั้งแต่เริ่มต้นทำให้สร้างความยากลำบากในการที่จะยึดเซี่ยงไฮ้.[10] กองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นได้เข้ายึดเมืองนานกิงเมืองหลวงของรัฐบาลกลางจีนและส่านซีตอนเหนือโดยปลายปี ค.ศ. 1937 ในสงครามที่เกี่ยวข้องกับทหารจำนวน 350,000 คนของญี่ปุ่นซึ่งส่วนใหญ่เป็นทหารของแมนจูกัว ยุทธการที่ซูโจว
ญี่ปุ่นปรับแผนเพื่อตอบสนองต่อกิจกรรมของจีนโดยลดกำลังโจมตียี่โจวเพื่อเสริมกำลังให้กำลังสำรองสำหรับการโจมตีไท่เอ๋อซวง การพิชิตหมิงของชิง
การพิชิตหมิงของชิง หรือ การเปลี่ยนผ่านจากหมิงสู่ชิง เป็นที่รู้จักกันในการพิชิตประเทศจีนของชาวแมนจู เป็นยุคสมัยของการสู้รบระหว่างราชวงศ์ชิงที่ก่อตั้งโดยแมนจู ตระกูลอ้ายซินเจว๋หลัวในดินแดนแมนจูเรีย (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนในปัจจุบัน)และราชวงศ์หมิงของชาวฮั่นที่อยู่ทางตอนใต้
ในปี ค.ศ. 1618 นู่เอ๋อร์ฮาชื่อผู้นำเผ่าแมนจูอ้ายซินเจว๋หลัว ได้ประกาศความแค้นเจ็ดประการซึ่งได้ระบุความไม่พอใจต่อราชสำนักหมิงและประกาศตั้งตนเป็นอิสระไม่ขึ้นกับราชวงศ์หมิง หนึ่งในความแค้นทั้งเจ็ดข้อเกี่ยวข้องกับการสู้รบกับเผ่าเย่อเหอ, ซึ่งเป็นเผ่าที่มีความคิดแตกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายที่สนับสนุนเผ่าแมนจูและฝ่ายที่นิยมราชวงศ์หมิง ซึ่งราชสำนักหมิงเสี้ยมให้ทั้งสองเผ่าสู้กันเองเพื่อที่จะได้ปกครองโดยง่าย นู่เอ๋อร์ฮาชื่อ ต้องการให้ราชสำนักหมิงส่งเครื่องบรรณาการเป็นการขอขมาต่อเขาและยอมรับเขาในฐานะจักรพรรดิแมนจูเพื่อเป็นการหลีกเลี่ยงสงคราม แต่อย่างไรก็ตามราชวงศ์หมิงกลับเผิกเฉยและไม่ยินยอมส่งเครื่องขอขมาไปยังชนเผ่าแมนจูเพื่อเป็นการขอโทษเพราะทางราชสำนักถือว่าเป็นการเสื่อมเสียพระเกียรตืของฮ่องเต้หมิงและราชวงศ์หมิงที่ถือว่าแมนจูเป็นอดีตประเทศราชของตนมาก่อน หลังจากนั้นไม่นานนู่เอ๋อร์ฮาชื่อได้เริ่มการก่อกบฎทำสงครามกับหมิงที่เหลียวหนิงทางตอนใต้ของแมนจูเรีย ในเวลาเดียวกันราชวงศ์หมิงก็กำลังต่อสู้ดิ้นรนเพือการอยู่รอดของตน เนื่องจากประสบปัญหาภายใน ความวุ่นวายทางการเงินและปัญหาการลุกฮือของกบฎชาวนาและทั้งภายในราชสำนักเอง ซูโจว
ซือหม่าเชียน (อังกฤษ: Sima Qian; จีนตัวย่อ: 司馬遷) นักบันทึกประวัติศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่ในสมัยราชวงศ์ฮั่น ระบุไว้ใน "สื่อจี้ หรือสารานุกรมด้านประวัติศาสตร์จีน (Records of the Grand Historian)" ("Taishi gong shu" 太史公書 หรือ the "Shiji" 史記 – "Historical Records") ว่าในช่วงศตวรรษที่ 11 ก่อนคริสตกาล ราชบุตรไท่ปั๋ว (อังกฤษ: Wu Taibo;จีนตัวย่อ: 泰伯) แห่งราชวงศ์โจว (อังกฤษ: Zhou; จีนตัวย่อ: 周) เป็นผู้ก่อตั้งแคว้นอู๋ ในบริเวณอู่ซีปัจจุบัน สร้างความเจริญรุ่งเรืองทั้งด้านการเกษตรและการชลประทาน ชื่อของเมืองก็เรียกว่า อู๋ เช่นเดียวกับชื่อของแคว้น ต่อมาเมื่อ 514 ปีก่อนคริสตกาล กษัตริย์เหอหลู๋(King Helü) ของแคว้นอู๋ได้ตั้งเมืองหลวงแห่งใหม่ที่เมืองเหอหลู๋ (Helü City) ซึ่งที่แห่งนี้เองที่กลายเป็นเมืองซูโจวในปัจจุบัน ต่อมาใน 496 ปีก่อนคริสตกาล กษัตริย์เหอหลู๋สวรรคตและพระศพของพระองค์ถูกฝังไว้ที่เขาหูชิวหรือเนินเสือ (อังกฤษ: Tiger Hill; จีนตัวย่อ: 虎丘; พินอิน: Hǔqiū) พิพิธภัณฑ์เมืองซูโจว
ปี ค.ศ. 1960 พิพิธภัณฑ์เมืองซูโจวเริ่มก่อตั้งและเปิดให้แก่สาธารณชนเข้าชมเป็นครั้งแรกภายในพื้นที่อันเป็นที่พำนักอาศัยเดิมของเจ้าชายจงแห่งไท่ผิง หรือ หลี่ซิ่วเฉิง (อังกฤษ: Zhong Prince หรือ Li Xiucheng; จีน: 忠王 หรือ 李秀成; พินอิน: Zhōng wáng หรือ Lǐ Xiùchéng) (ค.ศ. 1823 – 1864) ผู้นำทางทหารที่สำคัญของอาณาจักรไท่ผิง (อังกฤษ: Taiping Heavenly Kingdom; จีน: 太平天国) เป็นญาติของหงซิ่วฉวน (อังกฤษ: Hong Xiuquan หรือ Hung Hsiu-chuan; จีน: 洪秀全; พินอิน: "Hóng Xiùquán") (1 มกราคม ค.ศ. 1814 – 1 มิถุนายน ค.ศ. 1864) ผู้เป็นหัวหน้าของกลุ่มกบฏไท่ผิง หรือไต้เผ็ง (อังกฤษ: Taiping Rebellion) (ค.ศ. 1850–1864) และตั้งตนเป็นกษัตริย์ในพื้นที่หลายมณฑลทางตะวันออกเฉียงใต้ที่สามารถยึดครองไว้ได้  ยุทธการมู่เหย่
หลังการสู้รบ พระเจ้าซางโจ้วได้ปลงพระชนม์พระองค์เอง พระเจ้าโจวอู่สังหารพระนางต๋าจี่ พระมเหสีของพระเจ้าซางโจ้วหลังพบว่าพระนางวางแผนลอบปลงพระชนม์พระองค์ ข้าวในท้องพระคลังถูกนำไปแจกจ่ายให้ประชาชนทั่วไป ยุทธการมู่เหย่เป็นจุดสิ้นสุดของราชวงศ์ซาง และการขึ้นสู่อำนาจของราชวงศ์โจว อู๋ซี
ตามที่ระบุไว้ใน สื่อจี้ หรือสารานุกรมด้านประวัติศาสตร์จีน (Records of the Grand Historian; Taishi gong shu; 太史公書 หรือ the Shiji; 史記 – "Historical Records") ช่วงศตวรรษที่ 11 ก่อนคริสตศักราช (11th century BC) เจ้าชายสองพระองค์แห่งราชวงศ์โจว คือ เจ้าชายไท่โป๋ (อังกฤษ: Taibo; จีน: 泰伯; พินอิน: Tàibó) และจ้งยง (อังกฤษ: Zhongyong; จีน: 仲雍; พินอิน: Zhòngyōng) ทั้งสองพระองค์ได้สละสิทธิ์ในการสืบพระราชบัลลังก์ต่อจากพระบิดา คือจักรพรรดิไท่ แห่งราชวงศ์โจว (อังกฤษ: King Tai of Zhou; จีน: 周太王; พินอิน: Zhōu Tàiwáng) ออกมาก่อตั้งอาณาจักรใหม่ในบริเวณเมืองอู๋ซีนี้[8] ราชวงศ์ชิง
ในวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2454 ได้เกิดจลาจลอู่จางขึ้น และต่อมา ดร.ซุน ยัดเซ็น ได้ประกาศก่อตั้งรัฐบาลของตนขึ้นใหม่ ในนามสาธารณรัฐจีน ที่เมืองนานกิง หัวเมืองหลายแห่งเริ่มตีตัวแยกจากรัฐบาลราชวงศ์ชิง เมื่อสถานการณ์ไม่น่าไว้วางใจเช่นนี้ รัฐบาลราชวงศ์ชิงจึงเรียกตัวนายพลหยวน ซื่อไข่รู้สึกไม่พอใจราชวงศ์อยู่แล้วกลับเข้ามาควบคุมกองทัพเป่ยหยาง เพื่อปราบปรามกลุ่มผู้แข็งข้อทั้งหลาย หลังจากที่ได้ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและจัดตั้งรัฐบาลของตนแล้ว นายพลหยวนก็ได้เรียกร้องให้องค์ชายชุนลงจากตำแหน่งผู้สำเร็จราชการ โดยการเรียกร้องครั้งนี้ได้รับคำแนะนำจาก สมเด็จพระพันปีหลวงหรงยู่ หลังจากองค์ชายชุนออกจากตำแหน่งแล้ว หยวน ซื่อไข่และนายพลจากกองทัพเป่ยหยางก็ครอบงำราชวงศ์ชิงได้สำเร็จ ประเทศจีนในครั้งนั้นก็มี รัฐบาล 2 ฝ่าย รัฐบาลหยวน ซื่อไข่ปฏิเสธการทำสงครามกับรัฐบาลสาธารณรัฐของซุน ยัดเซ็น โดยให้เหตุผลว่าเสียค่าใช้จ่ายสูงและไม่มีเหตุผล คำเรียกร้องของราชวงศ์ชิงคืออยากใประเทศจีนปกครองระบอบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ และซุนยัดเซ็นอยากให้ประเทศปกครองด้วยระบอบสาธารณรัฐ หลังจากที่ได้รับการอนุญาตจากหลงหยูไทเฮาแล้ว นายพลหยวนก็ได้เปิดการเจรจากับซุนยัดเซ็น โดยที่ซุนยัดเซ็นมีเป้าหมายว่าถ้าก่อตั้งสาธารณรัฐจีนสำเร็จแล้ว อาจจะให้นายพลหยวนขึ้นเป็นประธานาธิบดี ใน พ.ศ. 2455 หลังจากการเจรจา หลงหยูไทเฮาก็ได้ออกพระราชเสาวนีย์ประกาศให้จักรพรรดิผู่อี๋ผู้เป็นพระโอรสบุญธรรมสละราชบัลลังก์ ซูโจว
เขตเมืองใหม่ซูโจว (Suzhou New District or SND) ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1990 ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน ปี ค.ศ. 1992 เขตเมืองใหม่นี้ได้รับการอนุมัติให้เป็นพื้นที่หรือเขตอุตสาหกรรมไฮเทคระดับประเทศ (The national-level hi-tech industrial zone) เมื่อปลายปี ค.ศ. 2007 เขตนี้มีบริษัทต่างชาติเข้ามาลงทุนโดยมีมูลค่าทุนจดทะเบียนสูงถึง 13 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นทุนจดทะเบียนชำระแล้วมูลค่ากว่า 6.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รวมมีบริษัทต่างชาติในเขตเมืองใหม่ซูโจวนี้ถึงกว่า 1,500 บริษัท การรุกรานเกงจิ๋วของลิบอง
สงครามครั้งนี้สืบเนื่องมาจาก ยุทธการที่อ้วนเซีย โดยกวนอูได้ไล่ติดตามกองทัพของ โจหยิน มาจนถึงกับดักที่ลิบองได้วางเอาไว้จนกวนอูและกวนเป๋งลูกบุญธรรมถูกจับตัวได้โดยไม่มีกองหนุนมาช่วยเหลือเนื่องจาก บิฮอง และ สูหยิน รองแม่ทัพกลับแปรพักตร์ไปเข้ากับง่อก๊กทางด้านซุนกวนได้พยายามเกลี้ยกล่อมกวนอูและกวนเป๋งให้มาเข้ากับง่อก๊กแต่ทั้งสองได้ปฏิเสธไปจึงถูกประหารชีวิตพร้อมกับส่งหัวของกวนอูไปให้ โจโฉ เพื่อให้ เล่าปี่ เข้าใจโจโฉผิดแต่เล่าปี่ไม่หลงกลซึ่งเหตุการณ์นี้ได้นำไปสู่ ยุทธการที่อิเหลง ที่เกิดขึ้นใน ค.ศ. 222 หรืออีก 3 ปีต่อมา ราชวงศ์โจวเหนือ
ราชวงศ์โจวเหนือ (,) เป็นหนึ่งในราชวงศ์ที่ปกครองจีนในยุคที่เรียกว่า ราชวงศ์เหนือใต้ โดย
ขึ้นปกครองจีนตั้งแต่ ค.ศ. 557-581 สืบทอดจาก ราชวงศ์ฉีเหนือ มีจักรพรรดิปกครองทั้งสิ้น 5 พระองค์ก่อนที่จะถูก สุยเหวินตี้ เข้ายึดอำนาจในปี
ค.ศ. 581 ซูว็อน
สงครามเกาหลีได้สร้างผลกระทบอย่างมากต่อเมืองซูว็อน โดยเมืองเปลี่ยนผู้ยึดครองระหว่างสงครามถึงสี่ครั้ง ภายหลังการปะทุของสงครามเพียงไม่นานหน่วยเครื่องบินขับไล่ที่ 49ของกองทัพอากาศสหรัฐอเมริกาได้ถูกส่งจากญี่ปุ่นไปยังเกาหลี โดยภารกิจแรกคือเคลื่อนย้ายพลเรือนจากซูว็อนและคิมโพ แต่หลังจากนั้นไม่นานกองทัพเกาหลีเหนือก็เคลื่อนมาถึงเมืองซูว็อน ก่อนหน้ายุทธการโอซันไม่นาน การสู้รบระหว่างกองกำลังของสหรัฐฯกับเกาหลีเหนือก็ได้เริ่มขึ้นครั้งแรก ในวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2493 สิ่งป้องกันได้สร้างขึ้นบนถนนระหว่างซูว็อนและรอบๆโอซัน (ซึ่งขณะนั้นยังอยู่ภายใต้การควบคุมของฝ่ายใต้) ในวันต่อมากองกำลังของฝ่ายเหนือได้มุ่งหน้ามายังทางใต้ ตามมาด้วยการปะทะกันยาวนาน 3 ชั่วโมงครึ่ง โดยทหารอเมริกาสูญเสียไป 142 นาย และทหารเกาหลีเหนือ 42 นาย ทำให้กองกำลังของสหรัฐจำต้องล่าถอยไป การปะทะกันครั้งนี้ทำให้กองกำลังของฝ่ายเหนือเคลื่อนพลลงไปยังโอซันช้ากว่ากำหนดการ 7 ชั่วโมง ซูโจว
ในปี ค.ศ. 1035 ฟ่านจ้งหยาน (Fan Zhongyan) นักเขียนและกวีผู้มีชื่อเสียงได้ก่อตั้งวัดขงจื้อ (อังกฤษ: temple of Confucius; จีนตัวย่อ: 孔庙) ขึ้น ซึ่งกลายเป็นสถานที่สำคัญที่ใช้ในการการสอบขุนนาง (imperial civil examinations) และพัฒนามาเป็นโรงเรียนมัธยมซูโจวในช่วงทศวรรษ 1910