ไทยรักไทย ถูกยุบตามคำวินิจฉัยใน คดียุบพรรค มีหัวหน้าพรรคคนสุดท้ายคือใคร?
พรรคไทยรักไทย
ปัจจุบันพรรคไทยรักไทย ถูกยุบตามคำวินิจฉัยใน คดียุบพรรค มีหัวหน้าพรรคคนสุดท้ายคือ จาตุรนต์ ฉายแสง
สุวัจน์ ลิปตพัลลภ
นายสุวัจน์ เข้ารับตำแหน่งหัวหน้าพรรคชาติพัฒนา ต่อจากนายกร ทัพพะรังสี ซึ่งลาออกไปร่วมกับพรรคไทยรักไทย และต่อมาในปี พ.ศ. 2548 นายสุวัจน์ จึงประกาศยุบพรรคชาติพัฒนาเข้าร่วมกับพรรคไทยรักไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 จึงได้นำสมาชิกในกลุ่มย้ายไปสังกัดพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา ชัยวัฒน์ ไกรฤกษ์
ต่อมาในเดือนมกราคม พ.ศ. 2555 ได้ลาออกจากตำแหน่งเลขาธิการพรรครักประเทศไทย แต่เกิดข้อขัดแย้งกับชูวิทย์ในเรื่องการลาออกจากสมาชิกพรรค โดยชูวิทย์ไม่พอใจที่ชัยวัฒน์ลงมติไว้วางใจพลตำรวจเอก ประชา พรหมนอก และความสนิทสนมกับจตุพร พรหมพันธ์ ชูวิทย์ได้แถลงข่าวพร้อมทั้งนำวิดีโอการสนทนากับชัยวัฒน์ โดยมีใจความว่าชัยวัฒน์ มีส่วนได้ผลประโยชน์จากการสร้างถนนในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช วันที่ 31 มกราคม 2556 กกต. มีมติเห็นชอบให้เสนอเรื่องไปยังประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อส่งคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยการสิ้นสุดความเป็นสมาชิกภาพการเป็น ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรครักประเทศไทย ของชัยวัฒน์ ไกรฤกษ์ ตามที่คณะกรรมการไต่สวนของกกต.เสนอ ซึ่งความเห็นของคณะกรรมการไต่สวนเห็นว่า การที่ชัยวัฒน์ลงลายมือชื่อในหนังสือลาออกจากเป็นสมาชิกพรรครักประเทศไทยจริง ตามกฎหมายแล้ว ถือว่าเมื่อหนังสือลาออกของชัยวัฒน์ ยื่นถึงนายทะเบียนสมาชิกพรรค การลาออกนั้นเป็นอันสมบูรณ์ จึงส่งผลให้สิ้นสุดสมาชิกภาพการเป็น ส.ส. ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 106 (7) ทักษิณ ชินวัตร
หลังรัฐประหารไม่นาน ทักษิณ ซึ่งขณะนั้นพำนักอยู่ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ส่งจดหมายถึงพรรคไทยรักไทย เพื่อขอลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรค และทางพรรคก็มีมติให้จาตุรนต์ ฉายแสง รักษาการในตำแหน่งหัวหน้าพรรคไปก่อน ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร
เมื่อพรรคพลังประชาชนถูกยุบ ในราวปลายปี พ.ศ. 2551 และหลังจากนั้นก็มี ส.ส.กับสมาชิกพรรคจำนวนมาก ย้ายเข้าสังกัดพรรคเพื่อไทย ยิ่งลักษณ์ก็เป็นทางเลือกแรกของทักษิณ ที่จะให้เป็นหัวหน้าพรรคเพื่อไทย อย่างไรก็ตาม ยิ่งลักษณ์ปฏิเสธโดยกล่าวว่า ตนไม่เคยต้องการจะเป็นนายกรัฐมนตรี และเพียงแต่สนใจจะทำธุรกิจของตนเท่านั้น โดยเธอจะเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมืองเป็นบางครั้ง เฉพาะเมื่อทางพรรคส่งจดหมายเชิญเท่านั้น[12] ยงยุทธ วิชัยดิษฐจึงได้เป็นหัวหน้าพรรคเพื่อไทยแทน และในสมัยที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี อัยการสูงสุดได้มีคำสั่งฟ้องนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร พร้อมกับพวกอีก 28 คน ในคดีโครงการรับจำนำข้าว โดยมีข้อกล่าวหาว่าปล่อยปะละเลยให้มีการทุจริตโดยไม่ยับยั้ง ซึ่งศาลได้นัดพิจารณาคดีในวันที่ 25 สิงหาคม 2560 เวลา 9.00 น. ซึ่งนางสาวยิ่งลักษณ์ ไม่ได่เดินทางไปฟังคำพิพากษาจนกระทั่งนำไปสู่การออกหมายจับ กลายเป็นผู้ต้องหาตามหมายจับศาลฎีกา แผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง[13] พรรครักประเทศไทย
พรรครักประเทศไทย () เป็นพรรคการเมืองในประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 โดยมีนายชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์ เป็นหัวหน้าพรรคคนแรก ฉัตรชัย เอียสกุล
ต่อมาภายหลังการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2544 พรรความหวังใหม่ ได้ยุบรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย ซึ่งนายฉัตรชัย เอียสกุล จึงได้ย้ายเข้าสังกัดพรรคไทยรักไทยเช่นเดียวกันกับสมาชิกพรรคคนอื่น ๆ และได้รับตำแหน่งกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ในปี พ.ศ. 2548 สุขวิช รังสิตพล
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549[7] คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
เวลา 18.15-23.40 น. คณะตุลาการรัฐธรรมนูญอ่านคำวินิจฉัยกรณีอัยการสูงสุดมีคำร้องให้ยุบพรรคไทยรักไทย พรรคพัฒนาชาติไทย และพรรคแผ่นดินไทย โดยมีคำสั่งให้ยุบพรรคทั้งสามพรรค รวมทั้งเพิกถอนสิทธิการเลือกตั้งต่อกรรมการบริหารพรรค เป็นจำนวน 111 คน, 19 คน, และ 3 คน ตามลำดับ มีกำหนด 5 ปี สามารถสรุปเป็นข้อ ๆ ได้ดังนี้  พรรครักไทย
พรรครักไทย พรรคการเมืองของไทยในอดีตที่จดทะเบียนตาม พระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2524 เมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2526 เป็นลำดับที่ 17/2526 มีนายวิชิต ศุขะวิริยะ เป็นหัวหน้าพรรคและนายมยูร วิเศษกุล เป็นเลขาธิการพรรค เปรมศักดิ์ เพียยุระ
เมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2549 นายแพทย์เปรมศักดิ์ได้ยื่นใบลาออกจากสมาชิกพรรคพรรคไทยรักไทยอย่างกะทันหัน และเข้าพิธีอุปสมบทที่วัดพิกุลทอง จากนั้นได้เดินทางไปจำวัดที่วัดสวนแก้ว จังหวัดนนทบุรี ซึ่งมีพระพยอม กัลยาโณ เป็นเจ้าอาวาส
การลาออกของนายแพทย์เปรมศักดิ์ ส่งผลให้พรรคไทยรักไทยมี ส.ส.บัญชีรายชื่อ เหลือเพียง 99 คน เมื่อรวมกับ ส.ส.ระบบเขตอีก 400 คน เป็น 499 คน ไม่ครบตามที่ระบุไว้ในมาตรา 98 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ว่า สภาผู้แทนราษฎรประกอบด้วยสมาชิกจำนวนห้าร้อยคนโดยเป็นสมาชิกซึ่งมาจากการเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อตามมาตรา 99 จำนวนหนึ่งร้อยคน และสมาชิกซึ่งมาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งตามมาตรา 102 จำนวนสี่ร้อยคน และมีคำวิพากษ์วิจารณ์ว่า เมื่อจำนวน ส.ส.ไม่ครบที่จะเป็นองค์ประกอบของสภาผู้แทนราษฎร ก็ไม่สามารถประกอบรัฐพิธีเปิดสมัยประชุมสภาผู้แทนราษฎร และไม่สามารถประชุมสภาผู้แทนราษฎรเพื่อคัดเลือกประธานสภาผู้แทนราษฎรและนายกรัฐมนตรีได้ ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์
ร้อยตำรวจเอก ดร.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ เป็นหนึ่งใน 23 ผู้ก่อตั้งพรรคไทยรักไทย และเป็นเลขาธิการพรรคคนแรก (ชุดจดทะเบียนจัดตั้งพรรคการเมือง) เป็นอดีตรองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ในช่วงสองปีแรกของรัฐบาล ดร.ทักษิณ ชินวัตร ที่สร้างผลงานการจัดระเบียบสังคมเข้มงวดกับสถานบริการตามพระราชบัญญัติจนได้ฉายาว่า ""มือปราบสายเดี่ยว"" ซึ่งบทบาทการทำงานของ ร้อยตำรวจเอก ดร.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ เป็นไปอย่างตรงไปตรงมา ซึ่งส่งผลให้ผู้เสียประโยชน์เกิดความเห็นขัดแย้งและเป็นสาเหตุของการปรับเปลี่ยนตำแหน่งรัฐมนตรีของ ร.ต.อ.ปุระชัย ถูกย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ซึ่งก็มีความขัดแย้งกันอีกกับ น.พ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซึ่งเรียกกันว่า ""สงครามคนดี"" จนเมื่อการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2548 ร.ต.อ.ปุระชัย จึงได้ยุติบทบาททางการเมืองไป แต่ก็ยังมีข่าวคราวออกมาเป็นระยะ ๆ เช่น การเปิดตัวหนังสือซึ่งเจ้าตัวเป็นผู้เขียนเอง เช่น "คนดีไม่มีเสื่อม" เป็นต้น และหลังการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2549 ร.ต.อ.ปุระชัย ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ร.ต.อ.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ เป็นบุคคลที่เมื่อมีการสำรวจความคิดเห็นประชาชนครั้งใดมักจะได้รับความนิยมลำดับต้น ๆ เสมอ ๆ และเมื่อมีการสำรวจความเห็นประชาชนในกลางปี พ.ศ. 2550 ปรากฏว่า เป็นบุคคลอันดับหนึ่งที่คนไทยอยากให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี พรรครักเมืองไทย
ในการประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้ง เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2552 ได้มีคำสั่งยุบพรรครักเมืองไทย เนื่องจากไม่สามารถดำเนินการให้มีสมาชิกไม่น้อยกว่า 5,000 คน และมีสาขาพรรคอย่างน้อยภาคละ 1 สาขา ได้ภายใน 1 ปี พรรคชาติไทย
พรรคชาติไทยสิ้นสุดบทบาทลง จากการถูกตัดสินให้ยุบพรรคในปลายปี พ.ศ. 2551 ซึ่งเป็นผลมาจากการที่พรรคทำการทุจริตการเลือกตั้งในปลายปี พ.ศ. 2550 บุญชู ตรีทอง
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 พรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541)
ภายหลังคดียุบพรรคการเมืองเนื่องจากการเลือกตั้ง 2 เมษายน พ.ศ. 2549 กลุ่มไทยรักไทย (เดิมคือ พรรคไทยรักไทย) มีมติที่จะส่งอดีต ส.ส.เก่า สมัครเป็นสมาชิกพรรคพลังประชาชน เพื่อลงรับเลือกตั้งครั้งใหม่ หลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 โดยมีข่าวว่า แกนนำกลุ่มไทยรักไทย ได้เชิญสมัคร สุนทรเวช มาเป็นหัวหน้าพรรคคนใหม่ โดยสมัครให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนว่า ดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตหัวหน้าพรรคไทยรักไทย เป็นผู้โทรศัพท์ทางไกลมาเชิญให้รับตำแหน่งด้วยตัวเอง จากนั้น ได้จัดให้มีการประชุมใหญ่ของพรรค เพื่อลงคะแนนเสียงเลือกหัวหน้าพรรคคนใหม่เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ผลปรากฏว่า สมัคร สุนทรเวช เป็นหัวหน้าพรรค และนายแพทย์ สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี เป็นเลขาธิการพรรค นอกจากนั้นยังลงมติเปลี่ยนแปลง เครื่องหมายพรรคจากเดิม เป็นเครื่องหมายแบบใหม่ มีรูปลักษณ์ของอักษรไทย "พ" ประกอบด้วยสี 2 สี คือ สีน้ำเงินและสีแดง มีอักษรไทยสีน้ำเงิน คำว่า "พรรคพลังประชาชน" อยู่ด้านหลัง บ้านเลขที่ 109
บ้านเลขที่ 109 เป็นคำศัพท์ทางการเมืองที่บัญญัติตามคำว่า บ้านเลขที่ 111 ซึ่งเป็นคำเรียกคณะกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ที่ถูกเพิกถอนสิทธิทางการเมืองจากกรณียุบพรรคไปก่อนหน้านี้ โดยตัวเลข 109 มาจาก 
รวมเป็นจำนวน 109 คน  พรรคไทยรักไทย
พรรคไทยรักไทย ถูกตุลาการรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้ยุบพรรค ด้วยมติเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 เสียง เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 และ กรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ถูกวินิจฉัยเพิกถอนสิทธิ์ทางการเมือง เป็นเวลา 5 ปี ด้วยมติ 6 ต่อ 3 เสียง โภคิน พลกุล
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 ศักดิ์สยาม ชิดชอบ
นายศักดิ์สยาม ชิดชอบ เคยรับราชการในตำแหน่ง ปลัดอำเภอ สังกัดกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ต่อมาจึงลงสมัครรับเลือกตั้งได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในปี พ.ศ. 2544 และปี พ.ศ. 2548 ต่อมาจึงได้รับแต่งตั้งให้เป็นประธานคณะทำงานรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (พลตำรวจเอกโกวิท วัฒนะ) ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 เสนาะ เทียนทอง
นายเสนาะลาออกจากพรรคไทยรักไทยเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 หลังจากที่ พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร ประกาศยุบสภา และได้ขึ้นเวทีพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยเพื่อปราศรัยหลายครั้ง จากนั้นนายเสนาะได้ก่อตั้งพรรคการเมืองขึ้นมาใหม่ ชื่อว่า พรรคประชาราช โดยในช่วงแรกของการตั้งพรรคนั้น นายเสนาะจะเป็นหัวหน้าพรรค โดยนโยบายหลักของพรรคที่ประกาศคือ "เพื่อปฏิรูปการเมือง และล้มล้างระบอบทักษิณ" พรรคประชาราช ลงสมัครรับเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2550 แต่ได้ ส.ส.เพียง 5 คน อย่างไรก็ตามในการจัดตั้งรัฐบาล นายเสนาะได้นำพรรคประชาราชเข้าร่วมกับพรรคพลังประชาชน และนางอุไรวรรณ เทียนทอง ภรรยา ได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ต่อมาภายหลังพรรคพลังประชาชนถูกยุบพรรค นายเสนาะและพรรคประชาราชไม่ได้เข้าร่วมจัดตั้งรัฐบาลกับพรรคประชาธิปัตย์ จึงดำรงสถานะเป็นฝ่ายค้านร่วมกับพรรคเพื่อไทยจนกระทั่งนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรีประกาศยุบสภาในปี พ.ศ. 2554 พิมพา จันทร์ประสงค์
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 ประสิทธิ์ วุฒินันชัย
ต่อมาหลังจากเหตุการณ์ยุบพรรคไทยรักไทย ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2550 นายสันติได้ย้ายไปลงสมัครในนามพรรคมัชฌิมาธิปไตย ทำให้นายประสิทธิ์ได้เข้ามาลงสมัครในนามพรรคพลังประชาชน และได้รับเลือกตั้งเป็นครั้งแรก พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
ผลจากการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2549 ที่อดีตพรรคฝ่ายค้าน 3 พรรค ได้แก่ พรรคประชาธิปัตย์ พรรคมหาชนและพรรคชาติไทยไม่ได้ร่วมลงสมัครรับเลือกตั้งด้วย ปรากฏว่าพรรคไทยรักไทย ซึ่ง พ.ต.ท. ทักษิณ เป็นหัวหน้าพรรค ยังคงได้รับคะแนนเสียงข้างมาก (56.45% ในผลการเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ) แต่ในหลายพื้นที่ได้เกิดปรากฏการณ์ "ไม่เอาทักษิณ" ด้วยการที่ผู้สมัครจากพรรคไทยรักไทยได้คะแนนน้อยกว่าผู้ไม่ออกเสียงและบัตรเสีย แต่ในท้ายที่สุดการเลือกตั้งครั้งนี้ก็ถูกศาลรัฐธรรมนูญพิพากษาให้เป็นโมฆะ และได้มีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งใหม่ในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2549 คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2551
เวลา 12.00-13.32 น. วันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2551 คณะตุลาการรัฐธรรมนูญอ่านคำวินิจฉัยกรณีอัยการสูงสุดมีคำร้องให้ยุบพรรคพลังประชาชนพรรคชาติไทย และพรรคมัชฌิมาธิปไตยโดยมีคำสั่งให้ยุบพรรคทั้ง 3 พรรค รวมทั้งเพิกถอนสิทธิการเลือกตั้งต่อกรรมการบริหารพรรคเป็นจำนวน 37 คน, 43 คน, และ 29 คน ตามลำดับ มีกำหนด 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญคำสั่งให้ยุบพรรคสามารถสรุปได้ดังนี้ คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
นายอักขราทร จุฬารัตน ประธานศาลปกครองสูงสุด และรองประธานคณะตุลาการรัฐธรรมนูญ กล่าวว่า การตัดสินคดีจะเป็นไปตามหลักนิติศาสตร์ ส่วนจะมีการยุบพรรคหรือไม่ ต้องดูว่าอัยการฟ้องอย่างไร ขอให้ศาลทำอะไร และข้อเท็จจริงในคดีเป็นอย่างไร เป็นอย่างที่ถูกกล่าวหาหรือไม่ สิ่งที่จะสนองพระราชดำรัส คือการกระทำด้วยเหตุด้วยผลตามหลักกฎหมายที่จะต้องสามารถอธิบายหลักกฎหมายให้คนทั่วไปเข้าใจได้ คำนึงถึงภาวะรอบด้านทุกอย่างให้ครบถ้วน  วีระกานต์ มุสิกพงศ์
ในปี พ.ศ. 2550 นายวีระ ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 จึงได้เข้าร่วมเป็นแกนนำคนหนึ่งของ "แนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ" (นปก.) จัดเวทีปราศรัยที่สนามหลวงโจมตีรัฐบาลที่มาจากการรัฐประหารและคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ รวมทั้งบางครั้งยังพาดพิงไปถึงประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการรัฐประหารด้วย คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
หลังทราบคำพิพากษาแล้วในส่วนของพรรคไทยรักไทย นายจาตุรนต์ ฉายแสง รักษาการหัวหน้าพรรค ที่เคยกล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่าจะน้อมรับมติศาล ได้เดินทางกลับไปที่พรรคและประกาศพร้อมกับสมาชิกพรรคและกลุ่มบุคคลที่สนับสนุนพรรคว่า ไม่ขอรับคำตัดสิน เพราะเป็นคำตัดสินจากปากกระบอกปืน  พรรคชาติไทย
เมื่อเวลา 12.30 น. ของวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2551 ศาลรัฐธรรมนูญได้อ่านคำวินิจฉัยคดียุบพรรคพลังประชาชน, พรรคชาติไทย และพรรคมัชฌิมาธิปไตย ภายหลังนายบรรหาร ศิลปอาชา หัวหน้าพรรคชาติไทย และนางอนงค์วรรณ เทพสุทิน หัวหน้าพรรคมัชฌิมาธิปไตย แถลงด้วยวาจาเสร็จสิ้นแล้ว โดยไม่รอพรรคพลังประชาชนไม่ได้ส่งตัวเข้าแถลงปิดคดีแต่อย่างใด
ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ 8 ต่อ 1 สั่งยุบพรรคชาติไทย โดยศาลฯได้วินิจฉัยว่าพรรคมีความผิดตามมาตรา 237 วรรค 2 และมาตรา 68 ตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ ถือว่าเป็นข้อเท็จจริงที่ปฏิเสธไม่ได้ และกฎหมายได้เอาไว้เป็นเด็ดขาด แม้จะมีการโต้แย้งว่าหัวหน้าพรรคและกรรมการบริหารพรรคคนอื่นฟังไม่ขึ้น คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
ผู้ร้องยื่นคำร้องและแก้ไขเพิ่มเติมคำร้องว่า พล.อ.ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา
รองหัวหน้าพรรคไทยรักไทย และนายพงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล รองเลขาธิการพรรคไทยรักไทย ร่วมกันให้เงินสนับสนุนแก่พรรคพัฒนาชาติไทยและพรรคแผ่นดินไทย เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขต ลงแข่งขันกับผู้สมัครรับเลือกตั้งของพรรคไทยรักไทยเพื่อหลีกเลี่ยงการที่จะต้องมีคะแนนเสียงถึงร้อยละ 20 ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตนั้นและร่วมกันสนับสนุนให้มีการตัดต่อเปลี่ยนแปลงข้อมูลการเป็นสมาชิกของพรรคพัฒนาชาติไทย ที่เป็นสมาชิกไม่ครบ 90 วัน ให้ครบ 90 วัน อันเป็นการช่วยเหลือและสนับสนุนให้มีการปลอมเอกสาร เป็นการกระทำให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งไม่ได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ และเป็นการกระทำอันอาจเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐหรือขัดต่อกฎหมายหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ตามมาตรา 66 (1) และ (3) แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 หม่อมหลวงไกรฤกษ์ เกษมสันต์
หลังจากนี้ หม่อมหลวงไกรฤกษ์ ได้ออกมาเปิดเผยว่า ระหว่างพิจารณาคดียุบพรรค มีผู้มาให้สินบนเป็นเงินจำนวนหลายล้านบาท เพื่อไม่ให้ยุบพรรคไทยรักไทยด้วย ระวี หิรัญโชติ
ต่อมาได้ลาออกจากพรรคกิจสังคมมาร่วมงานกับพรรคไทยรักไทย ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2544 กระทั่งศาลรัฐธรรมนูญ ได้มีคำวินิจฉัยให้ยุบพรรคไทยรักไทย และตัดสิทธิทางการเมืองคณะกรรมการบริหารพรรค เป็นเวลา 5 ปี ซึ่งนายระวี ได้ถูกตัดสิทธิ์ในครั้งนี้ด้วย คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
คดียุบพรรคการเมืองเนื่องจากการเลือกตั้ง 2 เมษายน พ.ศ. 2549 เป็นคดีประวัติศาสตร์ที่พรรคไทยรักไทย พรรคพัฒนาชาติไทย และพรรคแผ่นดินไทย ในคดีกลุ่มที่ 1 พรรคประชาธิปัตย์และพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้าในคดีกลุ่มที่ 2 ถูกฟ้องร้องเป็นจำเลยในข้อกล่าวหา เป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตย และกระทำการอันเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ สุชาติ ธาดาธำรงเวช
ต่อ มาเมื่อมีการยุบพรรคพลังประชาชน ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2551 สมาชิกพรรคพลังประชาชนส่วนหนึ่ง จึงได้ย้ายเข้ามาสังกัดพรรคเพื่อไทย ซึ่งนายสุชาติ ธาดาธำรงเวช เป็นหัวหน้าพรรค พรรคเพื่อแผ่นดิน
สุรเกียรติ์ เสถียรไทย เคยดำรงตำแหน่ง ประธานสภานโยบายและยุทธศาสตร์พรรค แต่ต่อมาได้ลาออกจากตำแหน่ง เนื่องจากเป็นหนึ่งใน 111 อดีตกรรมกรรมบริหารพรรคไทยรักไทย ที่ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง 5 ปี และ กกต. วินิจฉัยว่าไม่สมควรดำรงตำแหน่งใดๆ ในพรรคการเมือง ระหว่างที่ถูกตัดสิทธิ์ดังกล่าว สุรนันท์ เวชชาชีวะ เคยดำรงตำแหน่ง ประธานกรรมการประสานงานการเลือกตั้ง ของพรรคเพื่อแผ่นดิน แต่ต่อมาได้ขอลาออกจากตำแหน่ง ด้วยเหตุผลเช่นเดียวกับนายสุรเกียรติ์ เสถียรไทย จุฑามาศ ศิริวรรณ อดีตผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เคยดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรค และเป็นผู้สมัคร ส.ส.แบบสัดส่วน กลุ่มที่ 6 แต่ต่อมาได้ลาออกจากสมาชิกพรรคเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ก่อนถึงวันเลือกตั้งเพียงเล็กน้อย เนื่องจากเกิดข่าว คดีชาวต่างชาติ จ่ายเงินติดสินบน เจ้าหน้าที่ระดับสูงของ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย พลตำรวจเอกประชา พรหมนอก อดีตหัวหน้าพรรคเพื่อแผ่นดิน ธาริต เพ็งดิษฐ์
เมื่ออายุได้ 35 ปี จึงเปลี่ยนชื่อมาเป็นธาริต ตามหลักทักษาปกรณ์ตามความเชื่อของโหราศาสตร์ไทย โดยให้คำว่า ธ เป็นเดชนำหน้าชื่อก่อนรับราชการอัยการ นายธาริตเป็นผู้ช่วยอาจารย์สอนกฎหมาย จนกระทั่งได้พบกับนายคณิต ณ นครในฐานะอาจารย์พิเศษ จึงแนะนำให้ธาริตไปสอบอัยการหลังเรียนจบนิติศาสตร์มหาบัณฑิต และธาริตก็สอบได้เป็นอัยการ จนกระทั่งพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตรได้ก่อตั้งพรรคไทยรักไทย ได้ระดมนักกฎหมายหลายคน เช่น นายคณิต ณ นคร, นายเรวัติ ฉ่ำเฉลิม ร่วมก่อตั้งพรรค ซึ่งในจำนวนนั้นมีนายธาริตอยู่ด้วย ทำให้หลังจากที่พรรคไทยรักไทยชนะการเลือกตั้ง ธาริตจึงได้รับแต่งตั้งให้ช่วยราชการสำนักนายกรัฐมนตรี โดยทำงานกับนพ. พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช รองนายกรัฐมนตรี ขณะเดียวกันนายธาริตยังเป็นเป็นคณะที่ปรึกษาของนายพันศักดิ์ วิญญรัตน์อีกด้วย พรรคไทยรักไทย
หลังการ รัฐประหาร 2549 ไม่นาน ดร.ทักษิณ ชินวัตร หัวหน้าพรรคไทยรักไทย ซึ่งพำนักอยู่ที่ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ได้ตัดสินใจลาออกจากหัวหน้าพรรค โดยส่งจดหมายซึ่งเขียนด้วยลายมือ โดยได้ชี้แจงสาเหตุถึงการลาออก และขอบคุณสมาชิกพรรคและผู้ให้การสนับสนุน ประชา มาลีนนท์
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
นายจาตุรนต์ ฉายแสง รักษาการหัวหน้าพรรคไทยรักไทย กล่าวว่า พรรคต้องน้อมรับพระราชดำรัส ใช้เป็นหลักปฏิบัติคือการช่วยกันไม่ให้เกิดความวุ่นวายในบ้านเมือง ไม่ว่าผลการพิจารณาจะออกมาเป็นเช่นไร พร้อมจะรับและดำเนินงานทางการเมืองต่อไป โดยยึดหลักสันติวิธีและยึดมั่นตามระบอบรัฐสภา  ฉัตรชัย เอียสกุล
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 แม้ว่านายฉัตรชัย เอียสกุล จะลาออกจากการเป็นกรรมการบริหารพรรคแล้วก็ตาม พรรคเพื่อแผ่นดิน
ต่อมานายสุรเกียรติ ได้ลาออกจากตำแหน่ง ประธานสภานโยบายและยุทธศาสตร์พรรค เนื่องจากเป็นหนึ่งใน 111 อดีตกรรมกรรมบริหารพรรคไทยรักไทย ที่ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง 5 ปี และ กกต. วินิจฉัยว่าไม่สมควรดำรงตำแหน่งใดๆ ในพรรคการเมืองระหว่างที่ถูกตัดสิทธิ์ดังกล่าว สมคิด จาตุศรีพิทักษ์
หลังรัฐประหารเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 ได้ทำการลาออกจากการเป็น สมาชิกพรรคไทยรักไทย หลังจากนั้นได้เป็นหนึ่งในตัวแทนกลุ่มมัชฌิมา หลังจากนั้นเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ ให้เป็นผู้ทำความเข้าใจเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงกับต่างชาติโดยเฉพาะไทยกับญี่ปุ่น แต่เป็นได้เพียงไม่กี่วันก็ลาออกไป เนื่องจากแรงกดดันจากหลายฝ่าย ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 จากนั้นจึงร่วมในการก่อตั้งพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา โดยทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาพรรค พรรคพัฒนาชาติไทย
จากคดียุบพรรค ตุลาการรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าพรรคพัฒนาชาติไทยมีความผิดจริงตามข้อกล่าวหาของอัยการสูงสุด โดยนายบุญทวีศักดิ์ อมรสินธุ์ หัวหน้าพรรค ได้เกี่ยวข้องกับการแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลสมาชิกพรรคและการรับเงินจากพลเอก ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา กรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย การกระทำของนายบุญทวีศักดิ์เป็นการกระทำและมีผลผูกพันพรรคพัฒนาชาติไทย คณะตุลาการรัฐธรรมนูญจึงมีคำสั่งให้ยุบพรรคพัฒนาชาติไทย กับให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของกรรมการบริหารพรรคพัฒนาชาติไทย 19 คน มีกำหนด 5 ปี นับแต่วันที่มีคำสั่งให้ยุบพรรคการเมือง พรรคนำไทย
พรรคนำไทย ได้มีการจดทะเบียนตั้งพรรคเป็นครั้งที่ 2 ขึ้นเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2545 โดยมีว่าที่ร้อยโทปัญญา ชัยรัตนพาณิชย์ ดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรค ส่วนเลขาธิการพรรค คือ นายทวีลาภ ชมะนันทน์ แต่พรรคฯ ไม่ได้มีการดำเนินงานกิจกรรมทางการเมือง จนเป็นเหตุให้ศาลรัฐธรรมนูญ มีคำสั่งยุบพรรคนำไทย เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545 นาม ยิ้มแย้ม
ในคดียุบพรรคไทยรักไทยและพรคประชาธิปัตย์ นายนามถูกกล่าวหาจากทางพรรคไทยรักไทยว่ามีความสนิทสนมกับนายชวน หลีกภัย อดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ แต่ทั้งนายนามและพรรคประชาธิปัตย์ ได้ออกมาปฏิเสธ อีกทั้งการพิจารณาของคณะตุลาการรัฐธรรมนูญก็มิได้เชื่อถือในกรณีนี้ ชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์
31 มกราคม พ.ศ. 2556 คณะกรรมการการเลือกตั้งได้มีมติวินิจฉัยกรณีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2 คนของพรรครักประเทศไทย คือ ชัยวัฒน์ ไกรฤกษ์ และ นายโปรดปราน โต๊ะราหนี เซ็นใบลาออกจากสมาชิกพรรค ชูวิทย์ได้นำยื่นกับคณะกรรมการการเลือกตั้งอันมีผลมาจากคลิปวีดีโอที่นายชูวิทย์อัดและเปิดเผยต่อสื่อมวลชนถึงการคอรัปชั่น กินเปอร์เซ็นต์งบประมาณของประเทศ โดยทั้งสองได้ยื่นหนังสือคัดค้านการลาออกอ้างว่าไม่ใช่ลายเซ็นของตัวเอง ต่อมาคณะกรรมการการเลือกตั้งได้ไต่สวนมีผลสรุปว่าเป็นใบลาออกที่ทั้งสองลงลายมือชื่อด้วยตนเองจริง อันมีผลให้ทั้งสองผลจากสภาพการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ชูวิทย์อ้างว่าทั้งสองได้ทรยศต่ออุดมการณ์ พร้อมทั้งขอโทษต่อประชาชน และยืนยันว่าหากต่อไปพบว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพรรคของตนกระทำการทุจริตอีก ก็ยินดีจะลาออกและยุบพรรครักประเทศไทย พิมล ศรีวิกรม์
หลังจากช่วงรัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ. 2549 ผศ.พิมล ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 และได้เข้าไปช่วย ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ก่อตั้งกลุ่มธรรมาธิปไตย และภายหลังได้เข้าร่วมกลุ่มกับนายสุวัจน์ ลิปตพัลลภ ตั้งเป็นพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา ต่อมาในปี พ.ศ. 2555 ได้สมัครเข้าเป็นสมาชิกพรรคเพื่อไทย พรรคไทยรักไทย
รายชื่อพรรคการเมืองไทย ดร.ทักษิณ ชินวัตร ทักษิโณมิค คดียุบพรรคการเมืองเนื่องจากการเลือกตั้ง 2 เมษายน พ.ศ. 2549 มูลนิธิ 111 ไทยรักไทย พรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541) พรรคเพื่อไทย พรรคเพื่อธรรม พรรคไทยรักษาชาติ พรรคไทยรักไทย
ชาติพัฒนา ยุบมารวมกับ พรรคไทยรักไทย ตาม ม.73 เมื่อ 21 กันยายน 2547 (ส.ส.ทั้งแบบเขต และ บัญชีรายชื่อ ย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย ) พันธ์เลิศ ใบหยก
พันธ์เลิศ ใบหยก เคยร่วมงานการเมืองกับพรรคไทยรักไทย และดำรงตำแหน่งรองเลขาธิการพรรค แต่ได้ลาออกก่อนจะมีคำสั่งยุบพรรค จึงทำให้ไม่ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง นอกจากนั้นแล้วยังเป็นอดีตรองหัวหน้าพรรคธรรมาธิปัตย์ด้วย ต่อมาในปี พ.ศ. 2554 ได้กลับเข้าสู่งานการเมืองอีกครั้ง โดยเข้าร่วมงานกับพรรครักษ์สันติ ซึ่งมีร้อยตำรวจเอก ดร.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ เป็นที่ปรึกษาพรรค และลงสมัคร ส.ส.ในระบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ 3 วรัญชัย โชคชนะ
ต่อมาพรรคแผ่นดินไทยที่นายวรัญชัยเคยเป็นตัวแทนเข้าร่วมประชุม ถูกยุบพรรคพร้อมกับ พรรคไทยรักไทย ในคดียุบพรรค ที่มีคำวินิจฉัยว่า พรรคไทยรักไทย จ้างพรรคเล็กคือ พรรคแผ่นดินไทย ลงสมัครรับเลือกตั้ง เพื่อหลีกเลี่ยงเกณฑ์ร้อยละ 20 จาตุรนต์ ฉายแสง
หลังตุลาการรัฐธรรมนูญมีมติยุบพรรคไทยรักไทยด้วยมติเอกฉันท์ในวันที่ 30 พฤษภาคม 2550 แล้ว ซึ่งก่อนมีคำตัดสิน จาตุรนต์ รักษาการหัวหน้าพรรค มีท่าทีว่าจะขอน้อมรับมติของศาล แต่หลังจากนั้นแล้ว จาตุรนต์ได้เดินทางไปที่ทำการพรรคและปราศรัยว่า เป็นการตัดสินที่ไม่เป็นธรรม เป็นคำพิพากษาที่มาจากปากกระบอกปืน ทำให้มีการตั้งข้อสังเกตว่าเป็นการปลุกระดมประชาชนให้ต่อต้าน คมช. ไทกร พลสุวรรณ
ในคดียุบพรรคประชาธิปัตย์และไทยรักไทย นายไทกรเป็นผู้มีบทบาทอย่างมากในการสืบหาหลักฐานที่พรรคไทยรักไทยจ้างวานพรรคเล็กเพื่อให้ลงเลือกตั้งในวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2549 แต่ทางพรรคไทยรักไทยโต้กลับมาว่า นายไทกรใส่ความพรรคไทยรักไทยและสนิทสนมกับทางนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งคำพิพากษาของคณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญชี้ว่าการกระทำของนายไทกรเป็นการกระทำส่วนตัวไม่เกี่ยวข้องกับพรรคประชาธิปัตย์แต่อย่างใด คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
คดียุบพรรคมีจุดเริ่มต้นจากวิกฤตการณ์การเมืองในประเทศไทย พ.ศ. 2548-2549 มีการยุบสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 24 ก.พ. 2549 และการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 2 เม.ย. 2549 ต่อมานายสุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ ร้องเรียนคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ว่า พรรคไทยรักไทยได้จ้างพรรคการเมืองขนาดเล็กลงสมัครรับเลือกตั้งเพื่อหนีเกณฑ์ 20 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ยังได้ปลอมแปลงเอกสารฐานข้อมูลสมาชิกพรรค พรรคไทยรักไทยร้องเรียนกลับว่าถูกพรรคประชาธิปัตย์จ้างพรรคเล็กใส่ร้ายพรรคตน ประเทศไทยใน พ.ศ. 2550
30 พฤษภาคม - คณะตุลาการรัฐธรรมนูญได้นั่งบังลังก์อ่านคำพิพากษา เพื่อพิจารณายุบพรรคการเมืองบางพรรค อันเนื่องมาจากความผิดปกติในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2549 โดยคณะตุลาการได้มีมติตัดสินให้พรรคประชาธิปัตย์ ไม่มีความผิดแต่อย่างใดจากกรณีสืบเนื่องมาจากการเลือกตั้ง แต่ในทางกลับกัน ก็มีมติตัดสินให้ยุบพรรค พรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า พรรคพัฒนาชาติไทย พรรคแผ่นดินไทย และพรรคไทยรักไทย พร้อมกับกำหนดให้เพิกถอนสิทธิการเลือกตั้งของกรรมการบริหารพรรคทั้ง 4 พรรค เป็นระยะเวลา 5 ปี นับตั้งแต่วันพิพากษาแล้วเสร็จ นิกร จำนง
ต่อมาเมื่อพรรคชาติไทย ถูกตัดสินยุบพรรค ในปี พ.ศ. 2551 นายนิกร จำนง ในฐานะคณะกรรมการบริหารพรรคจึงถูกตัดสิทธิ์ทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี กระทั่งในปลายปี พ.ศ. 2556 เขาได้เข้าเป็นสมาชิกพรรคชาติไทยพัฒนา พงศ์เทพ เทพกาญจนา
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 58
เมื่อเวลา 12.30 น. ของวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2551 ศาลรัฐธรรมนูญได้อ่านคำวินิจฉัยคดียุบพรรคพลังประชาชน พรรคชาติไทย และพรรคมัชฌิมาธิปไตย อันเนื่องมาจากกรณีทุจริตการเลือกตั้งของนายยงยุทธ ติยะไพรัช ภายหลังนายบรรหาร ศิลปอาชา หัวหน้าพรรคชาติไทย และนางอนงค์วรรณ เทพสุทิน หัวหน้าพรรคมัชฌิมาธิปไตย แถลงด้วยวาจาเสร็จสิ้นแล้ว โดยไม่รอพรรคพลังประชาชนไม่ได้ส่งตัวเข้าแถลงปิดคดีแต่อย่างใด ศิธา ทิวารี
จากนั้นจึงลาออกจากราชการมาลงสมัครเข้ารับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สังกัดพรรคไทยรักไทย และได้รับการแต่งตั้งเป็นโฆษกประจำสำนักนายรัฐมนตรี และรองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง โดยมีชื่อที่ได้รับการเรียกอย่างไม่เป็นทางการจากสื่อมวลชนและ บุคคลทั่วไปว่า "ผู้พันปุ่น" ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 กลุ่มวาดะห์
ภายหลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2549 พรรคไทยรักไทย ถูกฟ้องร้องใน "คดียุบพรรค" และต่อมา ตุลาการรัฐธรรมนูญ มีคำวินิจฉัยให้ "ยุบพรรค" พรรคไทยรักไทย และกรรมการบริหารพรรคถูกตัดสิทธิทางการเมือง 5 ปี ซึ่งมีผลทำให้นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา หนึ่งในกรรมการบริหาร พรรคไทยรักไทย ต้องเว้นวรรคทางการเมือง ทำได้เพียงให้คำแนะนำ ส.ส. ในกลุ่มซึ่งย้ายจาก พรรคไทยรักไทย ไปเข้าสังกัด พรรคประชาราช อยู่ระยะหนึ่ง ก่อนจะย้ายไปสังกัด พรรคมัชฌิมาธิปไตย เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2550 พรรคชาติไทยพัฒนา
คณะกรรมการบริหารชุดที่ได้รับแต่งตั้งตามมติที่ประชุมใหญ่ เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2554[8] และสิ้นสุดลงทั้งคณะในกรณีที่หัวหน้าพรรค (นายชุมพล ศิลปอาชา) ถึงแก่อสัญกรรม[9] ภักดีหาญส์ หิมะทองคำ
นายภักดีหาญส์เคยลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภากรุงเทพมหานครในเขตวังทองหลาง และได้รับเลือก ซึ่งในขณะนั้นนายภักดีหาญส์สังกัดพรรคไทยรักไทย ต่อมาหลังจากศาลรัฐธรรมนูญตัดสินให้ยุบพรรคไทยรักไทย นายภักดีหาญส์จึงได้ย้ายไปสังกัดพรรคพลังประชาชน สุชาติ ตันเจริญ
นายสุชาติ ตันเจริญ เคยลงสมัคร ส.ส. ในนามพรรคไท ในปี พ.ศ. 2539 และได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ส. เพียงคนเดียวของพรรค[3] นอกจากนั้นยังเคยดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรคการเมืองถึง 2 พรรค คือ พรรคชาติไทย และพรรคไทยรักไทย ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549[4] จึงได้นำสมาชิกในกลุ่มบ้านริมน้ำ ย้ายมาสังกัดพรรคเพื่อแผ่นดิน และในปี พ.ศ. 2553 ได้ย้ายไปร่วมกิจกรรมทางการเมืองกับพรรคภูมิใจไทย[5] ชัยอนันต์ สมุทวณิช
อีกทั้งยังทำนายก่อนการพิจารณาคดียุบพรรคประชาธิปัตย์และพรรคไทยรักไทยล่วงหน้าหนึ่งวันว่า พรรคประชาธิปัตย์จะไม่ถูกยุบ แต่พรรคไทยรักไทยจะถูกยุบ ซึ่งก็เป็นจริงตามนั้น
ศ.ดร.ชัยอนันต์ สมุทวณิช ได้เข้ามารับหน้าที่เป็นคณะกรรมการปฏิรูปประเทศ ภายหลังการชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อแดง พ.ศ. 2553 ยุติลง ในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2553 โดยทำหน้าที่ยกร่างแผนปฏิบัติการที่สามารถนำไปปฏิบัติ และแก้ไขปัญหาความอยุติธรรม และความเหลื่อมล้ำที่เกิดขึ้น ซึ่งคณะกรรมการดังกล่าวประกอบด้วยคณะกรรมการ จำนวน 19 คน ทำงานคู่ขนานไปกับคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปประเทศ ศ.ดร.ชัยอนันต์ สมุทวณิช ได้ถึงแก่กรรมอย่างสงบ เมื่อวันเสาร์ที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2561 สิริอายุ 74 ปี สุธรรม แสงประทุม
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2550 สุธรรมถูกเพิกถอนสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 โดยในปี พ.ศ. 2553 สุธรรมร่วมกับ รองศาสตราจารย์พิเศษ ดร.อดิศร เพียงเกษ เป็นผู้ดำเนินรายการโทรทัศน์ "ตรงไปตรงมา" ทางสถานีโทรทัศน์ผ่านระบบดาวเทียมเอเชียอัปเดต ก่อนที่เฉพาะสุธรรมจะยุติการจัดรายการดังกล่าว เมื่อสิ้นสุดเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2555 เพื่อเข้ารับตำแหน่งประธานกรรมการบริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) ตั้งแต่วันอังคารที่ 4 ธันวาคม ปีเดียวกัน สมศักดิ์ เทพสุทิน
หลังการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2549 นายสมศักดิ์และกลุ่มวังน้ำยมได้ลาออกจากพรรคไทยรักไทย ไปจัดตั้งกลุ่มของตัวเองขึ้นมาใหม่ ใช้ชื่อว่า "กลุ่มมัชฌิมา" ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 แต่ก็ยังดำเนินการทางการเมือง ด้วยการนำพาสมาชิกที่เหลือไปสังกัดกับทางพรรคประชาราช โดยที่นางอนงค์วรรณได้เป็นเลขาธิการพรรคในเวลาต่อมา แต่ก็อยู่กับทางพรรคประชาราชได้ไม่นาน เมื่อนายประชัย เลี่ยวไพรัตน์ มีความเห็นไม่ลงตัวกับนายเสนาะ เทียนทอง กลุ่มของนายประชัยและนายสมศักดิ์จึงได้ไปรวมตัวกันใหม่ ในชื่อ พรรคมัชฌิมาธิปไตย โดยที่นางอนงค์วรรณก็ได้เป็นเลขาธิการพรรคด้วย สุเทพ เทือกสุบรรณ
หลังการเลือกตั้งเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2548 พรรคประชาธิปัตย์ได้เปลี่ยนแปลงโครงสร้างผู้บริหารพรรคครั้งใหญ่ สุเทพได้รับเลือกเป็นเลขาธิการพรรค และ และต่อมาพรรคไทยรักไทยถูกวินิจฉัยให้ยุบพรรค รชฏ พิสิษฐบรรณกร
หลังจากรัฐประหารในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 แล้ว ร.อ.รชฎพร้อมกับสมาชิกพรรคไทยรักไทยบางส่วน ได้ย้ายไปสังกัดพรรคมัชฌิมาธิปไตย ที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นมา และ ร.อ.รชฏก็ได้มีตำแหน่งเป็นรองเลขาธิการพรรคด้วย และเป็นรองหัวหน้าพรรคตามลำดับ คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
นายปัญญา ถนอมรอด ประธานคณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ออกมาเปิดเผยในเวลาต่อมาว่า คณะตุลาการมีมติไม่ยุบพรรคประชาธิปัตย์ ด้วยมติ 9 ต่อ 0 มีมติให้ยุบพรรคไทยรักไทย ด้วยมติ 9 ต่อ 0 และมีมติให้ตัดสิทธิทางการเมืองของกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ด้วยมติ 6 ต่อ 3 โดย 3 เสียงข้างน้อยมาจากตุลาการจากศาลฎีกา ซึ่งมีความเห็นว่า แม้จะมีความผิดถึงขั้นยุบพรรค แต่ไม่เห็นด้วยที่จะนำประกาศ คปค.ฉบับที่ 27 มาย้อนหลังใช้บังคับเพื่อกำหนดโทษ ในขณะที่ 6 เสียงข้างมาก เห็นว่าเมื่อมีความผิดถึงขั้นยุบพรรค ก็ควรกำหนดโทษกับผู้บริหารพรรคที่ทำผิด ในฐานะเป็นตัวแทนพรรค  กลุ่มวาดะห์
ต่อมา พรรคความหวังใหม่ ได้ยุบรวมเข้ากับ พรรคไทยรักไทย เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2545 ทำให้ กลุ่มวาดะห์ ย้ายมาสังกัด พรรคไทยรักไทย ด้วย โดยยังคงได้รับความสำคัญส่งผลให้ นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา แกนนำกลุ่มได้รับตำแหน่งเป็น รองหัวหน้าพรรคไทยรักไทย และมีตำแหน่งเป็นถึง รองนายกรัฐมนตรี ณหทัย ทิวไผ่งาม
ในช่วงหลังจากการรัฐประหารในคืนวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 และพรรคไทยรักไทยถูกยุบในเวลาต่อมาจากกาคดีว่าจ้างพรรคเล็กลง เลือกตั้งในวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2549 บทบาททางการเมืองของ ดร.ณหทัย ทิวไผ่งาม ก็ได้เงียบหายไป
ปัจจุบัน ดร.ณหทัย ทิวไผ่งาม เป็นประธานที่ปรึกษา ของโรงเรียนทิวไผ่งาม ดูแลและพัฒนาโรงเรียน เป็นรุ่นที่ 2 ต่อจาก นายณรงค์ ทิวไผ่งาม และ นางอุษา ทิวไผ่งาม โดย มีน้องชายคือ ณัฐกฤษฎ์ ทิวไผ่งาม คอยดูแลด้วย วิชิต ปลั่งศรีสกุล
นายวิชิต ปลั่งศรีสกุล อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คณะทำงานของพรรคไทยรักไทย และเป็นอดีตกรรมการบริหารพรรคที่ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง และทีมกฎหมายของพรรคไทยรักไทย และทนายความของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ปัจจุบันเป็นเลขาธิการมูลนิธิ 111 ไทยรักไทย และที่ปรึกษากฎหมายพรรคเพื่อไทย พรรคไทยรักไทย
เสรีธรรม ยุบมารวมกับ พรรคไทยรักไทย ตาม ม.73 เมื่อ 6 กันยายน 2544 (ส.ส.ทั้ง 14 คน ย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย) ไพโรจน์ สุวรรณฉวี
ต่อมาได้ย้ายมาสังกัดพรรคความหวังใหม่ และรับตำแหน่งผู้อำนวยการพรรค จนกระทั่งได้มีการยุบรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย ในปี พ.ศ. 2544 และไพโรจน์ สุวรรณฉวี ก็ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยด้วย พรรคไทยรักไทย
การุญ จันทรางศุ กิตติ ลิ่มสกุล กันตธีร์ ศุภมงคล คณิต ณ นคร ณรงค์ ปัทมะเสวี ดร.ทักษิณ ชินวัตร พลเอก ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ นายแพทย์ ประจวบ อึ้งภากรณ์ ประชา คุณะเกษม ประสิทธิ์ มะหะหมัด ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ วิทยา บุรณศิริ
วิทยาเคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคไทยรักไทย ในการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2544 และ พ.ศ. 2548 ก่อนที่พรรคจะถูกยุบในปี พ.ศ. 2550 จึงย้ายไปพรรคพลังประชาชน และได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2550 และดำรงตำแหน่งเป็นประธานวิปรัฐบาลในสมัยที่นายสมัคร สุนทรเวช และนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี ต่อมาพรรคถูกยุบ วิทยาจึงย้ายไปสังกัดพรรคเพื่อไทย ไม่มีโทษถ้าไม่มีกฎหมายกำหนด
คำวินิจฉัยของตุลาการรัฐธรรมนูญ สรุปได้ว่า พรรคประชาธิปัตย์ไม่มีความผิดในทุกข้อกล่าวหา ส่วนอีกสี่พรรคมีความผิดจริง จึงมีคำสั่งให้ยุบพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า พรรคพัฒนาชาติไทย พรรคแผ่นดินไทย และพรรคไทยรักไทย รวมทั้งให้เพิกถอนสิทธิการเลือกตั้งกรรมการบริหารพรรคทั้งสี่พรรค มีกำหนดห้าปี ทั้งนี้ ตามมาตรา 66 (2) และ (3) ประกอบกับมาตรา 67 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 และข้อ 3 แห่งประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 27 ลงวันที่ 30 กันยายน 2549 คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
โดยระหว่างวันที่ 4 ถึงวันที่ 9 มีนาคม 2549 พล.อ.ไตรรงค์ อินทรทัต และ พล.ท.ผดุงศักดิ์ กลั่นเสนาะ นายทหารคนสนิทของพล.อ.ธรรมรักษ์ ได้มอบเงินรวม 3,675,000 บาท แก่นางฐัติมา ภาวะลี ผู้ประสานงานพรรคแผ่นดินไทย เป็นค่าใช้จ่าย ในการส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตลงแข่งขันกับผู้สมัครรับเลือกตั้งของพรรคไทยรักไทย และเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2549 พล.อ.ธรรมรักษ์ และนายพงษ์ศักดิ์ได้ร่วมกับนายทวี สุวรรณพัฒน์ นายยุทธพงศ์หรือนายพงษ์ศรี ศิวาโมกข์และนายธีรชัยหรือต้อย จุลพัฒน์ มอบเงินจำนวน 50,000 บาท ให้ นาย ชก. โตสวัสดิ์ ที่กระทรวงกลาโหม เพื่อนำไปให้นายบุญทวีศักดิ์ อมรสินธุ์ หัวหน้าพรรคพัฒนาชาติไทย ไปใช้จ่ายในการนำสมาชิกพรรคพัฒนาชาติไทยลงสมัครรับเลือกตั้ง และใน วันที่ 6 และวันที่ 8 มีนาคม 2549 นายทวีได้นำเงินไปให้นาย ชก. เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับผู้สมัครรับเลือกตั้งของพรรคพัฒนาชาติไทยรวม 1,190,000 บาท การกระทำของ พล.อ.ธรรมรักษ์ และนายพงษ์ศักดิ์ เป็นการกระทำเพื่อประโยชน์ของพรรคไทยรักไทย ขอให้ มีคำสั่งยุบพรรคไทยรักไทย และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยมีกำหนด 5 ปี นับตั้งแต่มีคำสั่งให้ยุบพรรคไทยรักไทย ตามประกาศคณะปฏิรูปการปกครอง ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 27 ลงวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2549 ข้อ 3อัยการสูงสุด เห็นว่าการกระทำตามข้อ 1-4 เป็นการกระทำของหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ กรรมการบริหารพรรคและสมาชิกพรรค เพื่อประโยชน์ของพรรคประชาธิปัตย์ เพื่อไม่ให้การเลือกตั้งดำเนินไปตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 ซึ่งเป็นการกระทำอันอาจเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขและอาจเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐหรือขัดต่อกฎหมายหรือความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ตาม พ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมืองมาตรา 66 (2) และ (3) พรรคแผ่นดินไทย (พ.ศ. 2545)
จากคดียุบพรรค ตุลาการรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยว่า พรรคแผ่นดินไทย มีความผิดจริงตามข้อกล่าวหาของอัยการสูงสุด โดยนายบุญาบารมีภณ ชิณราช หัวหน้าพรรค รู้เห็นยินยอมให้ นางฐัติมา ภาวะลี รับเงินจาก พลเอก ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา กรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ทั้งยังออกหนังสือ รับรองการเป็นสมาชิกพรรคอันเป็นเท็จ ถือได้ว่าการกระทำของ นายบุญาบารมีภณ เป็นการกระทำและมีผลผูกพันพรรคแผ่นดินไทย คณะตุลาการรัฐธรรมนูญ จึงมีคำวินิจฉัยให้ยุบพรรคแผ่นดินไทย กับให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของ กรรมการบริหารพรรคแผ่นดินไทย 3 คน มีกำหนด 5 ปี นับแต่วันที่มีคำวินิจฉัยให้ยุบพรรคการเมือง พรรคไทยรวมไทย
ต่อมาในเดือนตุลาคม 2549 นายทะเบียนพรรคการเมืองยื่นเรื่องให้คณะตุลาการรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรค พร้อมกับพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า และพรรคธัมมาธิปไตย เนื่องจากไม่ดำเนินการตาม พ.ร.บ.พรรคการเมืองมาตรา 29, 35, 62 ไม่สามารถหาสมาชิกพรรคให้ครบ 5,000 คนภายใน 180 วัน นับแต่วันขอจดจัดตั้งพรรค ไม่รายงานการดำเนินกิจการของพรรคในรอบปีปฏิทินตามความเป็นจริง และรายงานการใช้จ่ายเงินสนับสนุนพรรคในรอบปีปฏิทินไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2551
นายวีระ สมความคิด ประธานอำนวยการเครือข่ายประชาชนต่อต้านคอร์รัปชั่น (คปต.) และนายประสิทธิ์ ดอนโพธิ์งาม ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ได้ยื่นคำร้องขอให้ กกต.พิจารณาพฤติกรรมของนายสมัคร สุนทรเวช หัวหน้าพรรคพลังประชาชน ว่ามีการกระทำเข้าข่ายเป็นตัวแทนของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตหัวหน้าพรรคไทยรักไทย หรือไม่ ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์
สำหรับบทบาทที่เกี่ยวข้องทางด้านการเมือง เคยดำรงตำแหน่งที่ปรึกษา นักวิชาการ ผู้ชำนาญการประจำคณะกรรมาธิการสามัญของสภาผู้แทนราษฎรหลายคณะ และยังได้รับการทาบทามจาก พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ให้เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งบุคคลแรกๆ ของแนวคิดในการจัดตั้งพรรคการเมืองใหม่ ซึ่งต่อมาจึงเป็น 1 ใน 23 บุคคลที่ร่วมกันจัดตั้งพรรคไทยรักไทยขึ้นในปี พ.ศ. 2541 ก่อนที่จะแยกตัวออกมาเนื่องจากความคิดเห็นไม่ตรงกันในเวลาต่อมา และในช่วงวิกฤตการณ์การเมืองในประเทศไทย พ.ศ. 2548-2549 ศ.ดร. ธีรภัทร์ เป็นหนึ่งในบรรดานักวิชาการที่แสดงความไม่เห็นด้วยกับแนวทางของรัฐบาล พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร ศันสนีย์ นาคพงศ์
ศันสนีย์ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในปี พ.ศ. 2538-2539 สังกัดพรรคพลังธรรม ต่อมาดำรงตำแหน่งรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาล พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร สองสมัย แต่เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 คณะตุลาการรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้ยุบพรรคไทยรักไทย โดยเพิกถอนสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นหนึ่งในกรรมการบริหารพรรค 111 คน มานะ คงวุฒิปัญญา
หลังคดียุบพรรคไทยรักไทย นายมานะได้เข้าสังกัดกับพรรคพลังประชาชน ในการเลือกตั้งในปลายปี พ.ศ. 2550 ได้ลงเลือกตั้งในเขต 11 กรุงเทพมหานคร ซึ่งประกอบด้วย เขตภาษีเจริญ เขตบางแค เขตหนองแขม แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง และหลังคดียุบพรรคพลังประชาชน นายมานะก็ได้ย้ายเข้าสังกัดพรรคเพื่อไทย และลงสมัครรับเลือกตั้งอีกครั้ง แต่ก็แพ้ให้กับนายวิลาศ จันทร์พิทักษ์ เจ้าของพื้นที่เดิม ไม่มีโทษถ้าไม่มีกฎหมายกำหนด
คดียุบพรรคการเมืองเนื่องจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป ณ วันที่ 2 เมษายน 2549 เป็นคดีประวัติศาสตร์ที่พรรคไทยรักไทย พรรคพัฒนาชาติไทย และพรรคแผ่นดินไทย ในคดีกลุ่มที่ 1 กับทั้งพรรคประชาธิปัตย์ และพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า ในคดีกลุ่มที่ 2 ถูกฟ้องร้องเป็นจำเลยในข้อกล่าวหาว่ากระทำการอันเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตย และกระทำการอันเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ ลิขิต ธีรเวคิน
ศ.ลิขิต ธีรเวคิน เข้าสู่งานการเมืองโดยลาออกจากราชการ เพื่อดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ และเข้าร่วมงานกับพรรคความหวังใหม่ ซึ่งมีพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ เป็นหัวหน้าพรรค และได้ลงสมัครรับเลือกตั้งครั้งแรก ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544 แบบบัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 10 และได้รับเลือกตั้งเลื่อนขึ้นแทนบุคคลที่ไปดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ต่อมาในปี พ.ศ. 2545 พรรคความหวังใหม่ยุบรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย ศ.ลิขิต จึงได้ย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย และได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการบริหารพรรค  พรรคชาติพัฒนา (พ.ศ. 2535)
หลังการเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2544 ภายหลังการถึงอสัญกรรมของพลเอกชาติชาย หัวหน้าพรรค นายกร ทัพพะรังสี จึงดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าพรรค พรรคชาติพัฒนาได้เข้าร่วมเป็นพรรคร่วมรัฐบาล ไม่นานหลังจากนี้ นายกรก็ได้ลาออกจากพรรคและไปเข้าร่วมเป็นสมาชิกพรรคไทยรักไทย ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลเสียงข้างมาก นายสุวัจน์ ลิปตพัลลภ จึงเป็นหัวหน้าพรรคต่อ ซึ่งนายสุวัจน์ได้ประกาศว่า จะไม่ขอเป็นหัวหน้าพรรคคนสุดท้าย
แต่ก่อนที่จะถึงการเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2548 ไม่นานนายสุวัจน์ได้ยุบพรรคชาติพัฒนาเข้าร่วมกับพรรคไทยรักไทย อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
ในการเลือกตั้งวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2549 อภิสิทธิ์ในฐานะหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ได้ประกาศ จับมือทางการเมืองระหว่างพรรคร่วมฝ่ายค้านเดิม คือ พรรคประชาธิปัตย์ พรรคชาติไทย และ พรรคมหาชน ปฏิเสธการส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง โดยให้เหตุผลว่าเป็นการจัดเลือกตั้งที่ไม่ถูกต้อง ตามหลักการที่ควร[56][57] เป็นผลให้ พรรคไทยรักไทยต้องส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งเพียงพรรคเดียวในหลายเขตเลือกตั้ง ในที่สุดนำมาซึ่งการฟ้องร้องดำเนินคดีข้อหาทุจริตในการเลือกตั้ง[58][59] และต่อมามีคำวินิจฉัยให้ยุบพรรคไทยรักไทย ซึ่งรู้จักกันดีในชื่อ "คดียุบพรรค" และศาลก็ได้มีมติให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นโมฆะ และคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ทั้ง 3 คนต้องโทษจำคุก ซึ่งนับว่าเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทยด้วย[60][61] อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2549 สมาชิกคณะกรรมการเกี่ยวกับการรวบรวมข้อมูลเพื่อสรรหาข้อเท็จจริง ที่นำโดยรองอัยการสูงสุด ชัยเกษม นิติสิริ มีมติเอกฉันท์ให้ยุบพรรคประชาธิปัตย์ (เช่นเดียวกับพรรคไทยรักไทยและอีก 3 พรรคการเมือง) ขึ้นอยู่กับหลักฐานให้สินบนกับพรรคเล็กต่าง ๆ ที่อยู่ฝ่ายตรงข้าม เพื่อให้คว่ำบาตรการเลือกตั้งวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2549 อภิสิทธิ์ประชุมกับสายสัมพันธ์ทางการเมืองจาก 20 ประเทศเพื่อที่จะชี้แจงข้อเท็จจริง[62][63] ชูชีพ หาญสวัสดิ์
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 หลังจากนั้นจึงได้เข้าร่วมกับกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) โดยนำประชาชนจำนวนกว่า 1,000 คน ปิดล้อมสถานีบริการภาคพื้นดินดาวเทียมไทยคม ลาดหลุมแก้ว เพื่อเรียกร้องให้มีการเปิดสัญญาณสถานีโทรทัศน์พีเพิลแชลแนล สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 21
ปี พ.ศ. 2545 พรรคความหวังใหม่ ยุบรวมกับพรรคไทยรักไทย แต่ยังคงมีสมาชิกพรรคบางส่วนไม่เห็นด้วย จึงยังคงรักษาพรรคไว้ โดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ ย้ายไปสังกัดพรรคต่างๆ ดังนี้ อักขราทร จุฬารัตน
หลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2549 ได้รับแต่งตั้งเป็นรองประธานตุลาการรัฐธรรมนูญ (ทำหน้าที่แทน ศาลรัฐธรรมนูญ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับชั่วคราว พุทธศักราช 2549) คำพิพากษาส่วนตัวในคดียุบพรรค ของนายอักขราทร ให้ยุบพรรคไทยรักไทยและตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรคทั้งหมด 111 คน เป็นเวลา 5 ปี ผลจากการตัดสินคดีดังกล่าว ทำให้ ศ.ดร.อักขราทร ถูกข่มขู่ โดยมีผู้นำระเบิดวางไว้หน้าบ้าน ซึ่งตำรวจสันนิษฐานว่าเป็นการสร้างสถานการณ์ แต่เหล่าสื่อมวลชนบางกลุ่มต่างกล่าวกันว่าเป็นการแก้แค้นของ พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร ลลิตา ฤกษ์สำราญ
ในปี พ.ศ. 2529 ลาออกจากมหาวิทยาลัยรามคำแหง เพื่อลงสมัครรับเลือกตั้งเป็น ส.ส.กรุงเทพมหานคร เขตดุสิต ในสังกัดพรรคประชากรไทย และอยู่ในวงการเมืองมาโดยตลอด ล่าสุดเป็นหนึ่งใน 111 กรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ที่ ตุลาการรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยตัดสิทธิทางการเมืองจาก คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550
บทความของนายจาตุรนต์ ฉายแสง อดีตหัวหน้าพรรคไทยรักไทย กล่าวว่าระบบกฎหมายเกี่ยวกับการยุบพรรคเป็นระบบล้าหลัง ไม่มีประโยชน์ต่อการป้องกันการซื้อเสียง มีไว้เพื่อทำลายพรรคการเมืองบางพรรค และทำให้ระบบพรรคการเมืองอ่อนแอ เป็นระบบที่ขัดต่อหลักนิติธรรม นำไปสู่วิกฤตและทำให้ประชาธิปไตยถอยหลัง กรณียุบพรรคเป็นปัญหามาตั้งแต่รัฐธรรมนูญ 2540 คณะรัฐประหารทำให้เลวร้ายลงไปอีกโดยออกประกาศ คปค. ฉบับที่ 27 ระบุว่า "...ในกรณีที่พรรคการเมืองถูกยุบ ให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งกรรมการบริหารพรรคนั้นเป็นเวลา 5 ปี" จึงเป็นหลักกฎหมายที่ไม่ยุติธรรม การกระทำความผิดของคนบางคนทำให้พรรคการเมืองต้องถูกยุบ นำมาซึ่งวิกฤติและความไม่มีเสถียรภาพทางการเมือง นับเป็นการถอยหลังก้าวใหญ่ของระบอบประชาธิปไตยของประเทศ ปรีชา เลาหพงศ์ชนะ
ในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 จึงได้นำสมาชิกในกลุ่มวังพญานาค ย้ายไปสังกัดพรรคเพื่อแผ่นดิน โดยได้รับตำแหน่งที่ปรึกษาหัวหน้าพรรค ต่อมาได้แถลงลาออกจากตำแหน่งที่ปรึกษาและตำแหน่งในคณะกรรมการนโยบายและยุทธศาสตร์ของพรรคเพื่อแผ่นดิน โดยมีเหตุผลว่า เพื่อสร้างบรรยากาศแห่งความสมานฉันท์ และความเรียบร้อยในการแก้ไขปัญหาของประเทศชาติ และเพื่อให้เป็นไปตามข้อหารือของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ซึ่งการแถลงลาออกครั้งนี้ได้กระทำพร้อมกับ นายพินิจ จารุสมบัติ, นายสุชาติ ตันเจริญ, นางลลิตา ฤกษ์สำราญ, นายเอกภาพ พลซื่อ และนายสมศักดิ์ คุณเงิน สุริยา ลาภวิสุทธิสิน
สุริยา ลาภวิสุทธิสิน ได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีครั้งแรกในสมัยรัฐบาลทักษิณ 2 เมื่อปี พ.ศ. 2548 ในตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ จนกระทั่งได้ลาออกจากตำแหน่งในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2548 หลังจากดำรงตำแหน่งได้เพียง 4 เดือน ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 คดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
ก่อนหน้าการวินิจฉัยคดีในวันที่ 30 พฤษภาคม 2550 ประเด็นที่เป็นข้อถกเถียงกันประเด็นหนึ่ง คือ พรรคที่ถูกยุบจะไปจดทะเบียนใหม่ในชื่อเดิมหรือคล้ายชื่อเดิมได้หรือไม่ พรรคประชาธิปัตย์และไทยรักไทยมีความเห็นว่าทำได้ แต่นางสดศรี สัตยธรรม กกต. ออกมายืนยันทั้งก่อนหน้าและภายหลังการวินิจฉัยคดีว่าทำไม่ได้ เพราะต้องใช้เวลาในการชำระบัญชีต่าง ๆ ให้เสร็จภายใน 6 เดือน ตามมาตรา 68 ของ พ.ร.บ.พรรคการเมือง และยังมีประกาศ คปค. ฉบับที่ 15 และ 27 เกี่ยวกับการห้ามทำกิจกรรมทางการเมืองอยู่  ปวีณา หงสกุล
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 ภายหลังจึงได้เข้าร่วมกิจกรรมทางการเมืองกับพรรคชาติไทย ประแสง มงคลศิริ
ปี พ.ศ. 2549 มีการยุบสภา นายประแสงได้ลงสมัครรับเลือกตั้งอีกครั้งในนามพรรคไทยรักไทย ได้รับเลือกตั้งและกกต.ให้การรับรองเป็น ส.ส.อุทัยธานีอีกเป็นสมัยที่ 3 แต่ต่อมาศาลปกครองมีคำสั่งให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะทั้งหมดทั่วประเทศ ด้วยสาเหตุที่กกต.จัดให้หันคูหากาบัตรออกด้านนอก มีเหตุการณ์ชุมนุมทางการเมืองขับไล่นายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร กระทั่งมีการรัฐประหารในวันที่ 19 กันยายน 2549 เขาจึงกลับไปเป็นอาจารย์พิเศษในมหาวิทยาลัยอีกครั้งที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร พงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล
นายพงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล เป็นผู้ร่วมก่อตั้งพรรคปฏิวัติ เมื่อปี พ.ศ. 2524 ต่อมาเข้าร่วมงานการเมืองพรรคก้าวหน้า เมื่อปี พ.ศ. 2531 จากนั้นจึงย้ายมาสังกัดพรรคเอกภาพ ในปี พ.ศ. 2535 และย้ายพรรคอีกครั้งในปี พ.ศ. 2539 มาเป็นกรรมการบริหารพรรคความหวังใหม่ ซึ่งต่อมายุบรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย และได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2544 และได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม จนกระทั่งเกิดการรัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ. 2549 และต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ในรัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร (ครม.ยิ่งลักษณ์ 3)  สุชัย เจริญรัตนกุล
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549