โมเสสคือใคร?
โมเสส
โมเสส (ศัพท์ศาสนายูดาห์และศาสนาคริสต์) หรือ มูซา (ศัพท์ศาสนาอิสลาม) (English: Moses; Hebrew: מֹשֶׁה‎; Arabic: موسى‎ มูซา) เป็นผู้บัญญัติกฎและผู้เผยพระวจนะแก่วงศ์วานอิสราเอล ซึ่งเป็นที่มาของคัมภีร์โทราห์ในศาสนายูดาห์ หรือคัมภีร์เบญจบรรณในคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิมของศาสนาคริสต์ อีกทั้งยังเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ตามคติของศาสนาอิสลาม และเป็นศาสดาตามคติของศาสนาบาไฮ
มุฮัมมัด อิบนุลฮะนะฟียะหฺ
มุฮัมมัดเป็นบุรุษผู้ทรงคุณธรรม มีความรู้ ปลีกตนอยู่กับการบูชาอัลลอหฺ อีกทั้งยังมีความกล้าหาญเหมือนบิดา จนขึ้นชื่อลือชาในอาหรับ ในสงครามอูฐนั้น มุฮัมมัดผู้มีอายุราว 26 ปี ได้ปฏิบัติหน้าที่อย่างสมเกียรติจนบิดาภาคภูมิใจ อิมามอะลีย์ ให้เหตุผลที่ให้มุฮัมมัดเป็นแม่ทัพวันนั้นไม่ให้แก่ฮะซันและฮุเซนเพราะว่า "มุฮัมมัดเป็นบุตรของฉัน ส่วนฮะซันและฮุเซนเป็นบุตรของศาสนทูตแห่งอัลลอหฺ! โมเสส
อัลกุรอานเรียกโมเสสว่า นบีมูซา อาลัยฮิสซาลาม เป็นบุตรของอิมรอน เป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ เป็นหนึ่งในห้าศาสดาที่สำคัญที่สุด (อุลุลอัซมิ) ซึ่งอัลกุรอานกล่าวถึงประวัติของศาสดามูซามากกว่าศาสดาอื่น ๆ อัลกุรอาน กล่าวถึงการสืบเชื้อสาย นบีมูซา ตามลำดับนี้ ชัยชนะของโมเสส (มิเล)
มิเลเขียนภาพ “ชัยชนะของโมเสส” ในปี ค.ศ. 1871 เป็นภาพโมเสส, อารอน และฮอร์ระหว่าง “การต่อสู่ที่เรฟิดิม” (Rephidim) ในการต่อต้านอมาเล็ค (Amalek) ภาพนี้และภาพภูมิทัศน์ “ตุลาคมหนาว” (Chill October) เป็นจุดสำคัญในการเปลี่ยนแปลงในอาชีพการเขียนของมิเล ประเทศอิสราเอล
ต่อมาได้เกิดภัยแล้งขึ้น ยาโคบ หรืออิสราเอล และครอบครัว ต้องทำมาหากินด้วยความยากลำบาก โยเซฟ บุตรคนหนึ่งของยาโคบได้ไปเป็นผู้ดูแลราชอาณาจักรในอียิปต์ เขาได้นำพี่น้องทั้งหมดที่ต้องประสบกับภัยแล้งในคานาอันเข้ามาอยู่อาศัยในแผ่นดินอียิปต์ ครั้นพอสิ้นโยเซฟไป ฟาโรห์องค์ต่อมาได้เกิดความไม่ไว้ใจต่อชาวฮีบรู จึงลดฐานะให้เป็นทาส แล้วเกณฑ์แรงงานไปใช้ในการทำอิฐเพื่อใช้ในการก่อสร้างพีรมิด และมีคำสั่งให้ประหารชีวิตเด็กเกิดใหม่เป็นจำนวนมาก มีทารกเพศชายคนหนึ่งรอดตายจากคำสั่งประหารนั้นมาได้ ชื่อว่า "โมเสส" (Moses) โมเสสเติบโตขึ้น เป็นผู้พาพวกอิสราเอล หรือ ฮีบรูซึ่งนับแต่ผู้ชายได้ถึง 600,000 คน ผู้หญิงและเด็กต่างหาก และยังมีฝูงชนชาติอื่นเป็นจำนวนมากติดตามไปด้วย พร้อมทั้งฝูงสัตว์ คือฝูงแพะแกะและโคจำนวนมาก ออกจากอียิปต์กลับไปสู่ประเทศปาเลสไตน์ โดยพระกรที่เหยียดออก พวกฮีบรูมีความสามัคคีและมีกำลังเข้มเข็งขึ้น จึงได้ทำการรวบรวมดินแดนโดยรอบ อันได้แก่ ดินแดนของพวกคานัน และพวกอาราเอลไลท์ แต่ก็ถูกรุกรานจากพวกพวกฟิลิเตีย (Philistine) ซึ่งอพยพจากเกาะครีต และเข้ามาตั้งภูมิลำเนาอยู่แถบชายทะเล ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของปาเลสไตน์ และพวกอามอไรท์กับฮิตไตท์จากทางเหนือ ทำให้เกิดความจำเป็นที่จะต้องมีกษัตริย์ปกครอง พวกอิสราเอลไลท์ได้พร้อมใจกันเลือกหัวหน้ากลุ่มที่เข้มแข็งขึ้นมาผู้หนึ่งชื่อ "ซาอูล" (Saul) ขึ้นเป็นกษัตริย์องค์แรก เมื่อประมาณ 1,050 ปี ก่อนคริสตกาล หลังจากนั้น ชาวยิวมีกษัตริย์ที่เก่งกล้าอีก 2 องค์คือกษัตริย์ดาวิดและกษัตริย์โซโลมอน เมื่อกษัตริย์โซโลมอนสิ้นพระชนม์ เมื่อ ปี 930 ก่อนคริสต์ศักราช ทำให้อาณาจักรของโซโลมอนแตกออกป็นสองส่วนคือ อาณาจักรอิสราเอล (The Kingdom of Israel) โดยมีกรุงสะมาเรียเป็นเมืองหลวง และอาณาจักรยูดาห์ (Kingdom of Judah) โดยมีเยรูซาเลมเป็นศูนย์กลาง ไม้เท้าโมเสส
เมื่อโมเสสพาชาวอิสราเอลอพยพออกจากอียิปต์ ไปติดค้างอยู่กลางทางด้วยมีทะเลแดงคั่นขวางอยู่ โมเสสจึงยกไม้เท้าของตนขึ้น แล้วเหยียดมือออกไป แยกทะเลแดงออก ให้ผู้คนเดินบนผืนดินกลางทะเลนั้นข้ามไปสู่อีกฝั่ง แต่เมื่อไปถึงฝั่งแล้ว เกิดกันดารน้ำขึ้นช่วงหนึ่ง โมเสสจึงได้รับพระบัญชาจากพระเจ้าให้เอาไม้เท้ากระทุ้งศิลาแตกเป็นน้ำพวยพุ่งออกมาให้ชาวอิสราเอลดื่มกิน แต่การที่โมเสสเอาไม้เท้ากระทุ้งศิลาสองครั้ง เพราะกระทุ้งครั้งแรกแล้วน้ำไม่รินไหลออกมาทันที ทำให้พระเจ้าทรงเข้าใจว่า โมเสสมิได้ศรัทธาในพระองค์เท่าไรนัก จึงลงทัณฑ์เขาโดยมิให้เขาเข้าสู่แผ่นดินแห่งพระสัญญา (promised land) วันวิสาขบูชา
นายวรวีร์ วีรสัมพันธ์ อุปทูตคณะผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก ได้ให้เหตุผลในถ้อยแถลงมีใจความตอนหนึ่งว่า "องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นมหาบุรุษผู้ให้ความเมตตาต่อหมู่มวลมนุษย์ เปิดโอกาสให้ทุกศาสนาสามารถเข้ามาศึกษาพุทธศาสนา เพื่อพิสูจน์หาข้อเท็จจริงได้โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนมานับถือศาสนาพุทธ และทรงสั่งสอนทุกคนโดยใช้ปัญญาธิคุณ โดยไม่คิดค่าตอบแทน"[1] หนังสือกันดารวิถี
ก่อนถึงเวลาที่อิสราเอลจะได้แบ่งดินแดนคานาอัน เพื่อจะเข้ายึดครองตามพันธสัญญาที่พระยาห์เวห์ทรงประทานให้นั้น พระเจ้าทรงให้โมเสสทำสำมะโนประชากรอีกครั้ง ณ แผ่นดินโมอับนั่นเอง ซึ่งการสำมะโนประชากรในครั้งนี้ มีจำนวนประชากรชายที่มีอายุมากกว่า 20 ปีขึ้นไป เป็นจำนวน 601,730 คน แบ่งออกตามเผ่าต่าง ๆ ได้ดังนี้ ภูเขาซีนาย
ภูเขาซีนาย () เป็นสถานที่ที่ปรากฏขึ้นครั้งแรกในพระคริสตธรรมคัมภีร์ภาคพันธสัญญาเดิม ในหนังสืออพยพ เป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับโมเสสและเป็นที่ที่พระเป็นเจ้าให้บัญญัติสิบประการแก่โมเสสอีกด้วย ปัจจุบันภูเขาแห่งนี้ตั้งอยู่ที่ประเทศอียิปต์ ฟาโรห์อาโมสที่ 1
เจ้าชายอาโมสจึงขึ้นครองราชเป็นฟาโรห์ตั้งแต่พระเยาว์ ราชินีอาโฮเทปที่ 1 พระมารดาของ ฟาโรห์คาโมสและฟาโรห์อาโมสที่ 1 จึงเป็นผู้สำเร็จราชการแทน
ในปีที่ 11 ของการครองราชของฟาโรห์คามูดิกษัตริย์ชาวฮิกซอส แห่งราชวงศ์ที่ 15 ฟาโรห์อาโมสที่ 1 ได้ยกทับไปนครเมมฟิสซึ่งอยู่ในการปกครองของพวกฮิกซอส
และนำทัพขึ้นไปปิดล้อมที่นครอวาริสในที่สุดพระองค์ก็สามารถขับไล่ชาวฮิกซอสได้ พระโคตมพุทธเจ้า
พระบะฮาอุลลอฮ์ ศาสดาของศาสนาบาไฮ และพระอับดุลบะฮาอ์ ผู้นำศาสนารุ่นต่อมา กล่าวถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นศาสดาที่พระเป็นเจ้าทรงส่งมาเพื่อทำหน้าที่นำพาและให้ความรู้แก่มนุษย์ในยุคสมัยหนึ่ง เช่นเดียวกับศาสดาท่านอื่น ๆ คือ พระกฤษณะ โมเสส ซาราธุสตรา พระเยซู นบีมุฮัมมัด พระบาบ[20] โดยพระบาฮาอุลลออ์คือพระศรีอริยเมตไตรย เป็นศาสดาองค์ล่าสุดในยุคปัจจุบันนี้[21] มุซัยลิมะฮ์
มุซัยลิมะฮ์ () หรือ มัสลามาฮ์ บิน ฮาบีบ () เป็นหนึ่งในบุคคล (รวมถึงภรรยาของเขา) ที่อ้างตนเองว่าเป็นศาสดา หลังจากมุฮัมหมัด ในช่วงศตวรรษที่ 7 เขาถูกเรียกจากชาวมุสลิมว่า เป็นศาสดาจอมปลอม และถูกอ้างอิงไปถึง "จอมโกหก" ( "อัล-กัซซาบ"). หนังสือปฐมกาล
หนังสือปฐมกาลเป็นหนังสือเล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม (โทราห์) และเป็นเล่มแรกในหมวดเบญจบรรณ ชาวยิวเชื่อว่าโมเสสเป็นผู้เขียนขึ้น เนื้อหากล่าวถึงประวัติการสร้างโลกของพระยาห์เวห์ จนถึงลำดับลูกหลานของวงศ์วานอิสราเอล และการเข้าสู่อียิปต์ ซึ่งประกอบด้วยเรื่องที่รู้จักกันแพร่หลายดี เช่น อาดัมกับเอวา เรือโนอาห์ หอบาเบล ฯลฯ ศาสดา
ศาสดา คือผู้ก่อตั้งศาสนา หรือผู้คิดค้น ริเริ่มในการนำคำสอนไปเผยแผ่ เช่น พระพุทธศาสนามีพระพุทธเจ้าเป็นศาสดา ศาสนายูดาห์มีโมเสสเป็นศาสดา เป็นต้น ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
ฟาโรห์จึงทรงให้คนไปตามโมเสสและอาโรนมา แจ้งว่า ""ครั้งนี้เราทำบาปแน่แล้ว พระเจ้าเป็นฝ่ายถูก เราและชนชาติของเราผิด"..." แต่โมเสสก็ทราบว่าที่ฟาโรห์กล่าวเช่นนั้นมิได้ยำเกรงพระเจ้าจริง แต่เมื่อโมเสสออกจากเข้าเฝ้าฟาโรห์ ก็ทูลขอต่อพระเจ้าให้ลูกเห็บหยุดตก ฟาโรห์ก็ยังคงแข็งขืน มิยอมให้อิสราเอลออกจากอียิปต์ไป เผ่าเลวี
ในหนังสือกันดารวิถี บทที่ 16 ได้กล่าวถึง โคราห์ ชายเผ่าเลวีที่คิดกบฏต่อ โมเสส และอาโรน และตั้งตนเป็นปุโรหิตเอง แต่สุดท้าย โคราห์และพวก ก็ถูกพระเจ้าลงโทษโดยการให้แผ่นดินสูบพวกเขาไป เป็นการยืนยันการทรงเลือกของพระเจ้าที่จะมอบตำแหน่งปุโรหิต ให้แก่ตระกูลของอาโรน อูรีเอล
ในพันธสัญญาเดิมตอนภัยพิบัติแห่งอียิปต์ พระเจ้าได้แจ้งแก่โมเสสให้วงศ์วานอิสราเอลนำเลือดแกะไปป้ายที่ประตู เพื่อที่กองทัพพระเป็นเจ้าจะได้ละเว้นไม่สังหารคนในบ้านหลังนั้น อูรีเอลเป็นทูตสวรรค์ที่ตรวจตราประตูบ้านในเหตุการณ์ครั้งนั้น นอกจากนี้ อูรีเอลยังเป็นผู้ถือกุญแจสู่นรกในช่วงกาลสิ้นสูญและนำพาอับราฮัมเดินทางไปยังตะวันตก ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
พระเจ้าทรงให้โมเสสเข้าเฝ้าฟาโรห์แต่เช้า และทูลต่อพระองค์ว่า หากฟาโรห์ไม่ยินยอมปล่อยชาวอิสราเอลไป วันรุ่งขึ้น พระเจ้าจะให้มีลูกเห็บตกลงทั่วแผ่นดินอียิปต์อย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน และเตือนให้ผู้คนและสัตว์ทั้งหลายหลบอยู่ในที่กำบัง มิฉะนั้นจะโดนลูกเห็บเสียชีวิต สงครามครูเสด
นบีมุฮัมมัดก่อตั้งศาสนาอิสลามในคาบสมุทรอาหรับและเมื่อสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 632 เกิดการรวมตัวของชาวอาหรับขึ้นเป็นรัฐเดียว อำนาจอาหรับขยายตัวอย่างรวดเร็วในคริสต์ศตวรรษที่ 7 และ 8 ส่วนใหญ่เกิดจากการพิชิตทางทหาร การแผ่อิทธิพลขยายไปถึงภาคตะวันตกเฉียงเหนือของเอเชียใต้ ข้ามเอเชียกลาง ตะวันออกกลาง รวมถึงการยึดกรุงเยรูซาเล็มจากจักรวรรดิไบแซนไทน์หลังจากปิดล้อมในปี ค.ศ. 637 แอฟริกาเหนือ ตอนใต้ของอิตาลี คาบสมุทรไอบีเรียและเทือกเขาพิเรนีส[5][6][7] ความอดกลั้น การค้า และความสัมพันธ์ทางการเมืองระหว่างอาหรับและรัฐคริสเตียนของยุโรปเกิดขึ้นและจางหาย ยกตัวอย่างเช่น อัลฮะกิม บิอัมร์ อัลเลาะฮ์ (al-Hakim bi-Amr Allah) กาหลิบราชวงศ์ฟาติมียะห์ได้ทำลายโบสถ์แห่งสุสานศักดิ์สิทธิ์ (Church of the Holy Sepulchre) ในกรุงเยรูซาเล็ม แต่ผู้สืบตำแหน่งอนุญาตให้จักรวรรดิไบแซนไทน์สร้างขึ้นใหม่[8] จักรวรรดิไบแซนไทน์ได้ดินแดนคืนเมื่อปลายคลิสต์ศตวรรษที่ 10 โดยกษัตริย์บาซิลที่ 2 (Basil II) ซึ่งใช้เวลาส่วนใหญ่ในรัชกาลถึงครึ่งศตวรรษในการปราบพิชิต การแสวงบุญของชาวคาทอลิกไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ได้รับอนุญาต ชาวคริสเตียนในดินแดนมุสลิมได้รับสถานะษิมมี (Dhimmi) มีสิทธิตามกฎหมายและได้รับการคุ้มครองจากกฎหมาย คริสเตียนเหล่านี้ได้รับอนุญาตให้รักษาโบสถ์ไว้ และการแต่งงานข้ามศาสนาหรือความเชื่อไม่ใช่เรื่องแปลก[9] วัฒนธรรมและหลักความเชื่อต่าง ๆ ดำรงอยู่ร่วมกันและและแข่งขันกัน แต่เมื่อกลับไปยังยุโรปตะวันตก ผู้แสวงบุญชาวคาทอลิกและพ่อค้ากลับรายงานว่าสภาพชายแดนระหว่างท่าเรือซีเรียและกรุงเยรูซาเล็มไม่เอื้ออำนวยต่อการอยู่อาศัยเป็นอย่างมาก[10] พระเยซู
เมื่อราชอาณาจักรยูดาห์เสียแก่บาบิโลน ก็สิ้นกษัตริย์ที่ได้รับการเจิม ต่อจากนั้นชาวยิวก็โหยหาพระเมสสิยาห์ที่จะมาสร้างอาณาจักรใหม่ของพระเจ้า "พระคริสต์" จึงเป็นชื่อตำแหน่ง ไม่ใช่ชื่อตัวบุคคล ผู้นิพนธ์พระวรสารสี่ท่านมักเรียกพระองค์ว่า "พระเยซู" และเพื่อให้แตกต่างจากคนอื่น ๆ ที่ชื่อเหมือนกัน ก็เรียกเป็น "พระเยซูชาวนาซาเรธ" หรือ "พระเยซูบุตรของโยเซฟ" แต่นักบุญเปาโลหรือเปาโลอัครทูตมักเรียกพระองค์ว่า "พระคริสต์" หรือ "พระเยซูคริสต์" ที่เรียกว่า "พระคริสต์เยซู" ก็มี ชัยชนะของโมเสส (มิเล)
มิเลวาดภาพแสงอาทิตย์เริ่มจางลงเมื่อใกล้ค่ำ เมื่อโมเสส, อารอน และเฮอร์ยืนดูฉากสุดท้ายของการต่อสู้ โมเสสอยู่ตรงกลางมีอารอนและเฮอร์ยืนขนาบประคองแขนโมเสสไว้ไม่ให้ตก อารอนในเสื้อสีแดงทางขวา การรบบอกได้ด้วยลูกศรตรงมุมขวาล่างของภาพ ไม้เท้าโมเสส
มีเรื่องร่ำลือมากมายเกี่ยวกับไม้เท้าของโมเสส โมเสส
เมื่อโมเสสไปอาศัยอยู่กับ เรอูเอล ปุโรหิตแห่งเมืองมีเดียนนั้น เยโธร ได้ยก ศิปโปราห์ บุตรสาวของตนให้โมเสส และมีบุตร ชื่อ เกอร์โชม หนังสือนางรูธ
หนังสือนางรูธเป็นคัมภีร์ที่เขียนเล่าเรื่องของนางรูธ หญิงสาวต่างชนชาติ ที่แต่งงานกับชายชาวอิสราเอลในยุคที่ชนชาติต่าง ๆ พากันกราบไหว้เทพเจ้าต่าง ๆ มากมาย ในขณะที่อิสราเอล มีพระเจ้าเพียงพระองค์เดียวคือพระยาเวห์ ในยุคสมัยของนางรูธ เกิดความแห้งแล้ง พืชผลที่ปลูกได้ไม่สมบูรณ์ อิสราเอลบางส่วนได้หันเหออกจากทางของพระเจ้า ไปนับถือพระอื่น ซึ่งถือว่าผิดพระบัญญัติของพระเจ้าที่ได้ให้ไว้ต่อโมเสส เมสสิยาห์
ในตำราหะดีษของศาสนาอิสลามก็ระบุว่าอีซา (เยซู) บุตรนางมัรยัม (มารีย์) ก็คือนบีและมะซีฮ์ (เมสสิยาห์) ที่พระเป็นเจ้าทรงส่งมาช่วยวงศ์วานอิสราเอลตามพันธสัญญา และเชื่อว่าท่านจะกลับมายังโลกอีกครั้งพร้อมกับอิมามมะฮ์ดี และร่วมกันกำจัดมะซีห์ อัด-ดัจญาล (ศัตรูของพระคริสต์) มุฮัมมัด
นบีมุฮัมมัด[1] หรือ มุหัมมัด หรือ พระมะหะหมัด ฟัง (Arabic: محمد‎ แปลว่า ผู้ได้รับการสรรเสริญ) (22 เมษายน ค.ศ.571[2][3] - 8 มิถุนายน ค.ศ.632) เป็นนบีคนสุดท้ายของศาสนาอิสลาม ที่อัลลอฮ์ทรงแต่งตั้ง ท่านมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีกหลายชื่อ เช่น มุสตอฟา, ฏอฮา, ยาซีน และ อะฮฺมัด พระยาห์เวห์
พระเจ้าจึงตรัสกับโมเสสว่า "เจ้าจงกล่าวแก่ประชากรอิสราเอลว่าดังนี้ พระเยโฮวาห์ พระเจ้าแห่งบรรพบุรุษของท่าน คือพระเจ้าของอับราฮัม พระเจ้าของอิสอัค และพระเจ้าของยาโคป ทรงใช้ใหข้าพเจ้ามาหาท่าน นี่แหละเป็นนามของเราตลอดไปเป็นนิตย์ นี่แหละเป็นอนุสรณ์ของเราตลอดทุกชั่วชาติพันธุ์ พระโคตมพุทธเจ้า
พระโคตมพุทธเจ้า (ออกเสียง: โค-ตะ-มะ) มีพระนามเดิมในภาษาบาลีว่า สิทธัตถะ โคตมะ หรือในภาษาสันสกฤตว่า สิทฺธารฺถ เคาตมะ (อ่านว่า /สิดทาด —/) (เทวนาครี: सिद्धार्थ गौतम) เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์ปัจจุบัน ผู้เป็นศาสดาของศาสนาพุทธ สาวกของพระองค์ไม่นิยมออกพระนามโดยตรง แต่เรียกตามพระสมัญญาว่า "ภควา" (พระผู้มีพระภาคเจ้า) [1] คอตะมุนนะบียีน
คอตะมุนนะบียีน, คอตะมุลอัมบิยา หรือ คอตะมุรเราะซูล คือหนึ่งในฉายานามของนบีมุฮัมมัด (ศ็อลฯ) ซึ่งถูกกล่าวไว้ในโองการที่ 40 ซูเราะฮ์อะห์ซาบ ว่า "มุฮัมมัดมิได้เป็นบิดาผู้ใดในหมู่บุรุษของพวกเจ้า แต่เป็นศาสนทูตของอัลลอฮ์และคนสุดท้ายแห่งบรรดานบี" ลิโอเนล เมสซิ
วันที่ 13 ธันวาคม 2016 ทีมบาร์เซโลนาเดินทางไปเตะฟุตบอลกระชับมิตรที่ประเทศกาตาร์ โดยพบกับแชมป์ลีกของประเทศซาอุดิอาระเบีย อัล อาห์ลี โดยบาร์เซโลนาสามารถเอาชนะไปได้ 3-5 ประตู แต่สิ่งที่เรียกความสนใจได้มากกว่าคือ เมสซิได้มีโอกาสพบกับเจ้าหนูมูร์ตาซา อาห์มาดี (Murtaza Ahmadi) เด็กน้อยชาวอัฟกานิสถานที่นำถุงพลาสติกลายทางสีฟ้า-ขาวมาเขียนชื่อเมสซิและหมายเลข 10 และสวมเป็นเสื้อฟุตบอล ซึ่งภาพถ่ายของหนูน้อยนี้ได้ถูกส่งต่อเป็นไวรัลไปทั่วโลกออนไลน์ เจ้าหนูเกาะติดไอดอลอย่างเมสซิตลอดเวลา แม้ถึงเวลาเริ่มแข่ง ก็ยังอยากอยู่กับเมสซิ ไม่ยอมออกจากสนาม สร้างความเอ็นดูให้แก่ทุกคนเป็นอย่างมาก[193] แอสโมเดียส
แอสโมเดียส () หรือ แอสโมไดออส () หรือ แอชมีดาย () คือราชาแห่งเหล่ามาร รายละเอียดส่วนใหญ่ปรากฎอยู่ในคัมภีร์อธิกธรรมฉบับหนังสือโทบิตและยังถูกกล่าวถึงในคัมภีร์ไบเบิล คริสเตียนบางกลุ่มในยุคเรอแนซ็องส์เชื่อว่าเขาเป็นราชาแห่งนรกทั้งเก้า บ้างก็เชื่อว่าเขาเป็นหนึ่งในเจ้านรกทั้งเจ็ดอันเป็นตัวแทนของบาป 7 ประการ ซึ่งโดยความเชื่อนี้ แอสโมเดียสถือเป็นมารแห่งราคะผู้ทำให้มนุษย์มีความต้องการทางเพศ ในหนังสือโทบิตยังระบุอีกว่า แอสโมเดียสได้ขึ้นมาอยู่บนผืนดินโลกหลังจากที่อยู่ในนรกมาเป็นเวลาหลายล้านปี ศาสนาอิสลามและศาสนายูดาห์ถือว่าเขาเป็นราชาแห่งโลกียจิต อภิธานศัพท์ศาสนาอิสลาม
มูซา ศาสนทูตท่านหนึ่ง เป็นบุตรของอิมรอน ประสูติในอิยิปต์และเติบโตในวังของฟาโรห์ ในที่สุดได้ช่วยเหลือบะนีอิสรออีลให้พ้นจากการตกเป็นทาสของฟาโรห์ อาโมส-อังค์
อาโมส-อังค์ เป็นเจ้าชายในช่วงต้นของราชวงศ์ที่สิบแปดของอียิปต์โบราณ พระองค์เป็นพระราชโอรสของฟาโรห์อาโมสที่หนึ่งและพระมเหสีอาโมส-เนเฟอร์ทาริ พระองค์เป็นมกุฎราชกุมาร แต่สิ้นพระชนม์เสียก่อน จึงทำให้ฟาโรห์อเมนโฮเทปที่หนึ่งขึ้นครองราชย์แทนพระองค์ และพระองค์มีพระเชษฐาภคินีคือ พระนางอาโมส-เมริทอามุน เสรีภาพ
การโหยหาอิสรภาพมักถูกใช้เพื่อปลุกระดมการปฏิวัติ ตัวอย่างเช่น ในบันทึกในไบเบิลที่กล่าวถึงการที่โมเสสได้นำผู้คนอพยพหนีจากความเป็นทาสไปสู่ความเป็นอิสระ ในสุนทรพจน์ที่มีชื่อเสียงของมาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ เขากล่าวว่า เผ่ากาด
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่ากาด เป็นดังนี้ เจ้าชายวีตโศก
เจ้าชายวีตโศก (, ประสูติ ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล) หรือ เจ้าชายติสสะ เจ้าชายแห่ง จักรวรรดิเมารยะ เป็นพระราชอนุชาร่วมพระมารดาพระองค์เดียวของ พระเจ้าอโศกมหาราช และเป็นพระราชอนุชาพระองค์เดียวที่ยังมีพระชนม์ชีพอยู่ของพระเจ้าอโศกมหาราชแต่เดิมเจ้าชายวีตโศกนับถือพวก เดียรถีย์ และคอยวิพากษ์วิจารณ์เหล่าพระภิกษุใน พระพุทธศาสนา ที่ได้รับการอุปถัมภ์จากพระเชษฐาของพระองค์ว่าจะตัดกิเลสได้อย่างไรพระเจ้าอโศกมหาราชจึงคิดอุบายให้พระราชอนุชาเปลี่ยนพระทัยมานับถือศาสนาพุทธโดยให้ข้าราชสำนักยกเจ้าชายวีตโศกขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นเวลา 7 วันหากพ้นกำหนดก็จะสำเร็จโทษซึ่งเจ้าชายวีตโศกก็ได้รับการดูแลอย่างดีตามแบบพระเจ้าจักรพรรดิราชทุกประการเมื่อครบกำหนดพระเจ้าอโศกจึงตรัสถามพระอนุชาว่าสบายไหมเจ้าชายวีตโศกจึงกราบทูลว่าไม่สบายเลยพระเจ้าอโศกจึงอธิบายจนพระอนุชาเข้าพระทัยและเปลี่ยนมานับถือพระพุทธศาสนา พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี
พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ได้รับการขนานพระนามเป็น ชาฮันชาห์ (Shahanshah ราชันย์แห่งราชา[1] เทียบเท่าตำแหน่งจักรพรรดิ), อัรยาเมหร์ (Aryamehr แสงแห่งอารยัน) และ บอซอร์ก อาร์เตสตาราน (Bozorg Arteshtārān จอมทัพ[2], เปอร์เซีย:بزرگ ارتشتاران) หนังสืออพยพ
แม้ฟาโรห์มีคำสั่งให้ฆ่าเด็กชายเกิดใหม่ของอิสราเอลทุกคน แต่ในเผ่าเลวีมีครอบครัวหนึ่งได้คลอดลูกชาย และซ่อนบุตรไว้จนโตขึ้นถึงวัยที่ไม่สามารถซ่อนต่อไป จึงนำเด็กลงในตะกร้าสานชันยาอย่างดี ไปวางไว้ในกอปรือริมแม่น้ำ ธิดาฟาโรห์มาพบขณะลงสรงน้ำ จึงเก็บไปเลี้ยง และประทานชื่อว่า โมเสส แม้โมเสสถูกเลี้ยงดูโดยธิดาฟาโรห์ แต่ยังมีใจผูกพันกับชาวอิสราเอล มุฮัมมัด
นบีมุฮัมมัดเกิดที่นครมักกะฮ์ ในวันจันทร์ที่ 22 เมษายน ค.ศ.571 ปีช้าง เนื่องจากว่าเป็นปีที่ท่านเกิดนั้นเป็นปีที่อับรอฮะห์ อุปราชแห่งอาณาจักรอักซุม กรีฑาทัพช้างเข้าโจมตีมหานครมักกะฮ์ เพื่อทำลายกะอ์บะฮ์อันศักดิ์สิทธิ์ แต่อัลลอฮ์ได้ทรงพิทักษ์มักกะฮ์ ด้วยการส่งกองทัพนกที่คาบกรวดหินลงมาทิ้งลงบนกองทัพนี้ จนไพร่พลต้องล้มตายระเนระนาด เนื้อตัวทะลุเหมือนใบไม้ถูกหนอนกัดกิน อุปราชอับรอฮะห์จึงต้องถอยทัพกลับไป และเสียชีวิตในที่สุด การมัดอิสอัค
เอบราฮัมสังเวยไอแซ็ค (ภาษาอังกฤษ: Sacrifice of Isaac หรือ Binding of Isaac) ในพระธรรมปฐมกาล เป็นเรื่องจากคัมภีร์ฮิบรูเมื่อพระเจ้าสั่งให้เอบราฮัมสังเวยไอแซ็คลูกชายบนภูเขาโมไรยาห์ (Mount Moriah) ในศาสนาอิสลามมุสลิมเชื่อว่าพระเจ้าสั่งให้เอบราฮัมสังเวยอิชมาเอลลูกชายคนโตแทนที่ไอแซ็คที่สนับสนุนในข้อเขียนของมุฮัมมัด แต่ลูกคนใดมิได้บ่งในคัมภีร์อัลกุรอาน เหตุการณ์นี้ตรงกับวันแรกของเดือนแรก (Tishrei) ของปฏิทินยิว และระหว่างวันที่ 10 ถึง 13 ของเดือนสิบสอง (Dhu al-Hijjah) ในปฏิทินมุสลิมในวันฉลองการสังเวย -- “Eid al-Adha” หนังสือกันดารวิถี
จากเหตุการณ์กบฏโคราห์ พระเจ้าจึงทรงบัญชาให้โมเสสนำไม้เท้าของบรรดาหัวหน้าเผ่าทั้งหมดของอิสราเอล และไม้เท้าของอาโรนสลักชื่อ และนำเข้าไปในพลับพลา และตรัสว่า จะทรงสำแดงให้เห็นว่าใครคือคนที่พระองค์ทรงเลือก เมื่อนำไม้เท้าของบรรดาหัวหน้าเผ่าเข้าไปได้ 1 วัน โมเสสจึงได้นำไม้เท้าเหล่านั้นออกมา ปรากฏว่า มีเพียงไม้เท้าของอาโรนเท่านั้น ที่ออกดอกและผลอัลมันด์ อิสราเอลจึงได้ทราบถึงบุคคลที่พระเจ้าทรงเลือกไว้ อัลมะซีฮุดดัจญ์ญาล
อัลมะซีฮุดดัจญ์ญาล (, "" "เมสสิยาห์ปลอม, โกหก, คนหลอกลวง") เป็นสิ่งที่ชั่วร้ายในวันโลกาวินาศของศาสนาอิสลาม มันจะปรากฏพร้อมกับอ้างตนเองว่าเป็น "อัลมะซีห์" (หรือเมสสิยาห์) ก่อน "เยามุลกิยามะฮ์" (วันแห่งการทำลายล้าง) เป็นตัวแทนของผู้ต่อต้านเมสสิยาห์ เหมือนกับศัตรูของพระคริสต์ในวันโลกาวินาศของศาสนาคริสต์ และอาร์มิลุสในวันโลกาวินาศของศาสนายูดายช่วงยุคกลาง การพิสูจน์โดยไฟของโมเสส (จอร์โจเน)
การพิสูจน์โดยไฟของโมเสส () เป็นภาพเขียนสีน้ำมันที่เขียนโดยจอร์โจเนจิตรกรคนสำคัญชาวอิตาลีของยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา ที่ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่หอศิลป์อุฟฟิซิในฟลอเรนซ์ในประเทศอิตาลี ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
ฟาโรห์จึงให้โมเสสและอาโรน นำอิสราเอลไปนมัสการพระเจ้าได้ แต่ให้นำไปได้เฉพาะผู้ชาย แต่ผู้หญิงต้องอยู่ในอียิปต์ ดังนั้นเมื่อโมเสสกลับจากเข้าเฝ้า พระเจ้าจึงทรงให้มีฝูงตั๊กแตนจำนวนมากเข้าทำลายพืชผลทั่วแผ่นดินอียิปต์ โมเสส
พระเจ้าทรงให้โมเสส โยนไม้เท้าลงบนพื้น และไม้เท้านั้นก็กลายเป็นงู และเมื่อโมเสสจับหางงู งูนั้นก็กลายเป็นไม้เท้าดังเดิม พระเจ้าทรงให้โมเสส สอดมือไว้ที่อก เมื่อชักมือออกมา มือนั้นก็กลายเป็นเรื้อน และเมื่อสอดมือไว้ที่อกอีกครั้ง มือนั้นก็เป็นปกติ พระเจ้าทรงให้โมเสสตักน้ำมา และเทลงบนพื้น น้ำนั้นก็กลายเป็นเลือดบนดินนั้น หนังสืออพยพ
ภายหลังจากอิสราเอลเดินทางออกจากอียิปต์ได้ 3 เดือน ก็มาถึงภูเขาซีนาย พระเจ้าทรงให้โมเสสนำความไปแจ้งแก่อิสราเอลว่า ""...ถ้า​พวก‍เจ้า​ฟัง​เสียง​เรา​จริงๆ และ​รักษา​พันธ‌สัญญา​ของ​เรา​ไว้ พวก‍เจ้า​จะ​เป็น​ของ​ล้ำ​ค่า​ของ​เรา​ที่​เรา​เลือก‍สรร​จาก​ท่าม‍กลาง​ชน‍ชาติ​ทั้ง‍ปวง เพราะ​แผ่น‍ดิน​ทั้ง‍สิ้น​เป็น​ของ​เรา พวก‍เจ้า​จะ​เป็น​อาณา‌จักร​ปุ‌โร‌หิต และ​เป็น​ชน‍ชาติ​บริ‌สุทธิ์​สำหรับ​เรา..."" และอิสราเอลก็ทูลตอบว่า ""ทุก‍อย่าง​ที่​พระ‍ยาห์‌เวห์​ตรัส​นั้น พวก‍ข้าพ‌เจ้า​จะ​ทำ​ตาม"" ดังนั้น พระเจ้าจึงทรงเรียกโมเสสให้ขึ้นไปเฝ้าพระเจ้าบนภูเขาซีนายเพื่อรับธรรมบัญญัติจากพระเจ้า ชาวยิว
เชื้อสายจาขอบหรืออิสราเอลมี 12คน หนึ่งในนั้นคือโยเซฟไปอยู่ที่อาณาจักรของชาวอียิปต์ แต่ต่อมาสถานการณ์ทางการเมืองเปลี่ยนแปลงไป ลูกหลานของอิสราเอลได้ถูกกดขี่จนกระทั่งต้องกลายเป็นทาสรับใช้ถึง 400 ปี ช่วงนั้นจะเรียกเชื้อสายอิสราเอลว่า<b data-parsoid='{"dsr":[5596,5607,3,3]}'>ฮีบรู จนกระทั่ง โมเสส (หรือโมเชซ์) ลูกชาวฮีบรูที่ได้รับการเลี้ยงดูโดยฟาโรห์จนกลายเป็นเจ้าชายแห่งอียิปต์ ได้รับบัญชาจากพระเจ้าให้ปลดแอกชาวยิวในอียิปต์โดยให้พาชาวอิสราเอลหรือฮีบรู ออกเดินทางจากเมือง เพื่อกลับไปยังปาเลสไตน์แผ่นดินแห่งพันธสัญญา แม้จะถูกกองทัพแห่งอียิปต์ขัดขวาง แต่พระเจ้าได้เปิดทะเลแดงให้ชาวอิสราเอลผ่านไปได้ และกลับไหลท่วมทหารอียิปต์ที่ตามมาโจมตี จากนั้นระหว่างทางที่โมเสสพาชาวฮีบรูกลับไปยังแผ่นดินแดนของบรรพบุรุษ เขาไปพบกับพระเจ้าบนภูเขาไสไน (ซีนาย) และได้รับบัญญัติ 10 ประการจากพระเจ้า แต่เนื่องจากชาวอิสราเอลไม่ปฏิบัติตามกฎบัญญัติของพระเจ้า จึงถูกลงโทษให้หลงทางในทะเลทรายเป็นเวลา 40 ปี หลังจากที่เดินทางกลับเข้าสู่คานาอันหรือดินแดนแห่งพันธสัญญาแล้ว โมเสสได้เสียชีวิตลง แต่ลูกหลานชาวฮีบรูก็ได้อาศัยอยู่ในเมืองคานาอันหรืออิสราเอลต่อมา ซัลมาน ฟารซี
ซัลมาน ฟารซี (ซัลมาน อัล-ฟาริซี) เป็นสาวกชาวอิหร่านที่ท่านบีมูฮัมหมัด(ศ็อล) ได้เคยกล่าวเรียกซัลมานว่า เขามาจากท่านและได้ทำให้ซัลมานถูกรู้จักในนามของมูฮัมมะดี  ไม้เท้าโมเสส
ไม้เท้าของโมเสสนั้นเอ่ยถึงครั้งแรกในพระธรรมอพยพ บทที่ 4 วรรคที่ 2 ซึ่งระบุว่า พระเจ้าทรงปรากฏพระกายเป็นพุ่มไม้ที่ไฟลุกโชน (burning bush) ต่อหน้าโมเสส แล้วถามโมเสสว่า "อะไรอยู่ในมือของเจ้า" โมเสสทูลว่า "ไม้เท้า" พระเจ้ารับสั่งให้เขาโยนไม้เท้าลงพื้น ไม้เท้านั้นก็กลายเป็นงู แล้วกลับคืนเป็นไม้เท้าดังเดิม นับจากนั้น ไม้เท้าก็ได้รับเรียกขานว่า "ไม้เท้าพระเจ้า" (rod of God หรือ staff of God) วันอาชูรออ์
เป็นวันที่มีเกียรติในศาสนาอื่นด้วย เช่น ศาสนายิว เพราะเป็นวันที่ท่านนบีมูซา อะลัยฮิสสลาม ได้รับความปลอดภัยจากฟิรเอานฺ จึงเป็นวันแห่งการขอบคุณของบนีอิสรออีล และเป็นที่รู้กันดีว่าท่านนบีมูซาได้ถือศีลอดในวันนี้ เมื่อท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม อพยพไปยังเมืองมะดีนะฮฺ และท่านได้ทราบว่าชาวยิวที่อาศัยอยู่ในเมืองมะดีนะฮฺกำลังถือศีลในวันนั้น ท่านนบีจึงประกาศให้เป็นวันถือศีลอดของชาวมุสลิมด้วย โดยกล่าวว่า “ฉันมีข้อเกี่ยวพันกับมูซามากกว่าพวกท่าน(โอ้ชาวยิว)” ท่านนบีจึงถือศีลอดวันนั้นและใช้ให้บรรดามุสลิมีนถือศีลอดด้วย” (บันทึกโดยบุคอรียฺและมุสลิม) ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
ต่อมาพระเจ้าจึงทรงทำให้ท้องฟ้าเหนือแผ่นดินอียิปต์มืดไป เป็นเวลา 3 วัน ชาวเมืองไม่สามารถไปไหนได้ เพราะมองไม่เห็น ยกเว้นแต่เมืองที่ชาวอิสราเอลอาศัยอยู่ที่มีแสงสว่าง ฟาโรห์จึงให้ตามต้ว โมเสส และอาโรน มา แจ้งว่าจะทรงอนุญาตให้นำผู้คนได้นนัสการพระเจ้าได้ทุกคน แต่ไม่ทรงอนุญาตให้นำฝูงสัตว์ไป โมเสสจึงแจ้งว่า ""ต้องโปรดประทานให้มีเครื่องสัตวบูชา และเครื่องเผาบูชาติดมือไปด้วย...ข้าพระบาทต้องนำฝูงสัตว์ไปด้วย ขาดไม่ได้สักกีบเดียว..."" องค์ฟาโรห์จึงทรงพิโรธ ขับไล่ทั้งสองออกไป และกล่าวว่า ""อย่ามาให้เราเห็นหน้าอีกเลย เพราะถ้าเจ้าเห็นหน้าเราวันใด เจ้าจะต้องตายวันนั้น""  หนังสืออพยพ
โมเสสขึ้นไปเฝ้าพระเจ้าบนภูเขาซีนาย เป็นเวลา 40 วัน 40 คืน มิได้ลงมาจากภูเขาเลย และทรงประทานแผ่นพระโอวาทสองแผ่นเป็นแผ่นศิลาจารึกด้วยพระหัตถ์ของพระเจ้า โมเสส
แต่ถึงกระนั้น โมเสส ก็ยังคงมีข้อต่อรองกับพระเจ้า ด้วยโมเสสบอกว่าตนเองพูดไม่เก่ง เกรงว่าชาวอิสราเอลจะไม่ยอมฟัง พระเจ้า จึงให้อาโรน พี่ชายของโมเสส ซึ่งเป็นคนพูดเก่ง เป็นผู้ช่วยของเขา ฟรีดริช โมส
คาร์ล ฟรีดริช คริสเตียน โมส (; 29 มกราคม ค.ศ. 1773 – 29 กันยายน ค.ศ. 1839) เป็นนักธรณีวิทยาและนักวิทยาแร่ชาวเยอรมัน เกิดที่เมืองแกร์นโรเดอ โมสเรียนวิชาเคมี คณิตศาสตร์ และฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยฮัลเลอและเรียนที่สถาบันเหมืองแร่ที่เมืองไฟรแบร์ก ต่อมาเดินทางไปทำงานพิสูจน์แร่ให้นายธนาคารที่ประเทศออสเตรีย ในปี ค.ศ. 1812 โมสทำงานให้กับอาร์คดยุกโยฮันน์ที่เมืองกราซ ในปีเดียวกัน เขาได้คิดค้น "มาตราโมส" โดยได้แนวคิดการทดสอบความแข็งของแร่ด้วยการขูดขีดจากงานของธีโอแฟรสตัสและพลินีผู้อาวุโส ต่อมาโมสดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีกราซ ก่อนจะย้ายกลับไปอยู่ที่ไฟรแบร์กในอีก 6 ปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1826 โมสทำงานที่กรุงเวียนนาและเสียชีวิตขณะท่องเที่ยวที่เมืองอากอร์โดในปี ค.ศ. 1839 โมเช ดายัน
โมเช ดายันเกิดในหมู่บ้าน Kibbutz Degania Alef ในประเทศปาเลสไตน์ใกล้ทะเลสาบกาลิลี ผู้ปกครองของเขาคือ Shmuel (บิดา) และ Devorah (มารดา) พวกเขาทั้งคู่เป็นผู้อพยพชาวยิวจากประเทศยูเครน ซึ่งในขณะนั้นยังเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต โมเช ดายัน เป็นเด็กคนแรกที่เกิดในชุมชนที่นี่ซึ่งสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2458 ชื่อโมเชเป็นชื่อที่บิดาของเขาตั้งชื่อตามเพื่อนสนิทของเขาที่มีชื่อว่าโมเชเหมือนกัน (Moshe Barsky) แต่เสียชีวิตเพราะถูกอาหรับยิงเสียชีวิตในระหว่างไปหาซื้อยามารักษาตัวเขาที่กำลังนอนป่วย หนังสืออพยพ
ครั้งหนึ่งโมเสสพลั้งมือฆ่าชาวอียิปต์ที่ข่มเหงชายชาวอิสราเอล โมเสสจึงหนีความผิดไปเป็นคนเลี้ยงแพะอยู่เมืองมีเดียน 
และที่นั้น โมเสสก็ได้รับการทรงเรียกจากพระเจ้า ให้เป็นผู้นำชาวอิสราเอลออกจากแผ่นดินอียิปต์ พระอหุระมาซดะ
พระอหุระมาซดะ คือพระเจ้าตามความเชื่อในศาสนาโซโรอัสเตอร์ คำว่า มาซดะ แปลว่า ฉลาด พระเจ้าองค์นี้เป็นเทพเจ้าแห่งแสงสว่าง หรือเทพเจ้าแห่งปัญญา เป็นผู้สร้างสรรค์สิ่งดีทั้งปวง ซึ่งในเปอร์เซียโบราณนับถือเป็นเทพเจ้าสูงสุด พระเจ้าแห่งความดีจะต้องต่อสู้กับพระเจ้าแห่งความชั่ว  ฮะดีษกุดซีย์
ฮะดีษกุดซีย์ คือ วัจนะของท่านศาสดามุฮัมหมัด (ศ็อลฯ) ที่ได้รายงานมาจากพระองค์อัลลอฮ์ (ซ.บ.) มีชื่อเรียกอีกว่า ฮะดีษร็อบบานีย์ และฮะดีษอิลาฮีย์. สารัตถะแห่งความหมายของฮะดีษนั้นมาจากอัลลอฮ์ ส่วนการใช้คำนั้นมาจากท่านศาสดา (ศ็อลฯ) ซึ่งสารัตถะทางความหมายอาจผ่านสื่อกลางโดยมะลาอิกะฮ์ หรือการดลจิต (อิลฮาม) และหรือการหลับฝัน เพื่อส่งถึงท่านศาสดา. ฮะดีษเหล่านี้โดนส่วนมากจะขึ้นต้นด้วยคำว่า “กอลัลลอฮ์” หรือ “ยะกูลุ้ลลอฮ์”. ฮะดีษกุดซีย์กับอัลกุรอานมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง เพราะอัลกุรอานทั้งด้านสารัตถะแห่งความหมายและตัวบทนั้นมาจากพระองค์เท่านั้น แต่ฮะดีษกุดซีย์เฉพาะสารัตถะแห่งความหมายเท่านั้นที่มาจากพระองค์. ในแง่มุมด้านความเป็นมุอ์ญิซาต หรือเนื้อหาความเข้าใจระหว่างอัลกุรอานและฮะดีษกุดซีย์ก็มีความแตกต่างกันอยู่ด้วย.วัจนะทั้งหลายจากบรรดาศาสดาท่านก่อนๆ ที่ได้บันทึกไว้ก็ถูกนับว่าเป็นฮะดีษกุดซีย์เช่นเดียวกัน . เนื้อหาของฮะดีษกุดซีย์ส่วนมากจะเป็นเรื่องของอัคลาก (จริยธรรม) และอิรฟาน (รหัสยะ).เนื้อหาที่สำคัญและทัศนะที่ขัดแย้งเกี่ยวกับฮะดีษกุดซีย์คือ ความเป็นวะฮีย์หรือไม่ใช่วะฮีย์ของอักขระตัวบท. ส่วนมากฮะดีษกุดซีย์ของศาสดา (ศ็อลฯ) ถูกบันทึกโดยอะนัส บินมาลิก , อะบูฮุรัยเราะฮ์ , อิบนิอับบาส และท่านอะลี (อ). มุฮัมมัด
เมื่ออายุ 40 ปี ท่านได้รับวิวรณ์จากอัลลอฮ์ในถ้ำฮิรออ์ ซึ่งอยู่บนภูเขาลูกหนึ่งนอกเมืองมักกะฮ์ โดยทูตสวรรค์ญิบรีลเป็นผู้นำมาบอกเป็นครั้งแรก เรียกร้องให้ท่านรับหน้าที่เป็นผู้เผยแผ่ศาสนาของอัลลอหฺ ตามที่ศาสดามูซา (โมเสส) และอีซา (เยซู) เคยทำมา นั่นคือประกาศให้มวลมนุษย์นับถือพระเจ้าเพียงองค์เดียว ท่านได้รับพระโองการติดต่อกันเป็นเวลา 23 ปี พระโองการเหล่านี้รวบรวมขึ้นเป็นเล่มเรียกว่าคัมภีร์อัลกุรอาน ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
เช้าวันรุ่งขึ้นโมเสสและอาโรนจึงไปเข้าเฝ้าองค์ฟาโรห์ ณ ริมแม่น้ำไนล์ โดยอาโรนได้นำไม้เท้าไปด้วย โมเสส จึงแจ้งแก่ฟาโรห์ให้ปล่อยชนชาวอิสราเอล หากไม่เช่นนั้น พระเจ้าจะทรงกระทำให้แม่น้ำ ลำคลอง และบึงต่าง ๆ กลายเป็นโลหิต ปลาในแม่น้ำจะตาย และชาวอียิปต์จะดื่มน้ำจากแม่น้ำไนล์ไม่ได้ แต่ฟาโรห์ก็ไม่สนพระทัยต่อคำพูดของทั้งสอง หนังสือกันดารวิถี
ครั้นเมื่อเดินทางใกล้ถึงแผ่นดินคานาอัน แผ่นดินพระสัญญาของพระเจ้า โมเสสได้ส่งผู้สอดแนมซึ่งเป็นตัวแทนของแต่ละเผ่า เพื่อตรวจดูแผ่นดิน และผู้คนในแผ่นดินนั้นว่าเป็นอย่างไร บรรดาผู้สอดแนมใช้เวลาเดินทาง 40 วัน จึงได้กลับมายังค่ายและเล่าเรื่องแผ่นดิน และคนในแผ่นดินนั้นให้อิสราเอลฟัง ต่อไปนี้คือ ชื่อของผู้สอดแนมทั้ง 12 คน ชัยชนะของโมเสส (มิเล)
ภาพเขียนมาจากย่อหน้าในพระธรรมอพยพ บทที่ 17 ที่บรรยายว่าโมเสสและเพื่อนอีกสองคนดูการรบอยู่บนเนิน ขณะที่โมเสสถือคทาของพระเจ้าในมือขวา แผ่นศิลาพระโอวาท
แผ่นศิลาพระโอวาท หรือ แผ่นศิลาพระบัญญัติ (; ) ในคัมภีร์ไบเบิล หมายถึง แผ่น​พระ‍โอ‌วาท​สอง​แผ่น เป็น​แผ่น​ศิลา​จา‌รึก​ด้วย​นิ้ว‍พระ‍หัตถ์​ของ​พระ‍เจ้า ซึ่งพระยาห์เวห์ได้ประทานให้กับโมเสสบนภูเขาซีนาย มีบันทึกอยู่ในหนังสืออพยพ บทที่ 31 ข้อ 18 โทราห์
ภายหลังได้มีการแปลเป็นภาษากรีกจึงมีชื่อเรียกใหม่ว่า เบญจบรรณ () หมายถึง "ที่บรรจุห้าอัน" คือหนังสือ 5 เล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม ได้แก่โทราห์เขียนด้วยภาษาฮีบรูไบเบิล หรือที่รู้จักกันในชื่อ หนังสือของโมเสส เป็นคัมภีร์ที่พระเจ้าประทานให้กับโมเสส กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของโลกและสรรพสิ่ง รวมถึงที่มาของความสัมพันธ์ระหว่างพระยาห์เวห์กับมนุษย์ เช่น การสร้างทรงสร้างของพระเจ้า กำเนิดมนุษย์ ที่มาของบาปกำเนิด พันธสัญญาของพระเจ้า บรรพชนของชนชาติอิสราเอล เรื่องของบัญญัติสิบประการ และพิธีการต่าง ๆ ของชาวอิสราเอล เป็นต้น  การฆ่าคน
ในศาสนาอับราฮัม การฆ่าคนถือเป็นสิ่งต้องห้าม โดยปรากฏอยู่ในบัญญัติ 10 ประการที่พระเจ้ามอบแก่โมเสสบนยอดเขาเซนาย[3] [4] ไม้เท้าโมเสส
ตามพระธรรมอพยพในพระคริสตธรรม ไม้เท้า (; "matteh") ที่โมเสส (Moses) ใช้นั้น อยู่ข้างกายเขาตลอดเวลาที่เกิดเหตุการณ์สำคัญในพระธรรมดังกล่าวซึ่งระบุว่า โมเสสใช้ไม้เท้าเสกน้ำจากศิลา แปลงไม้เท้าเป็นงู และใช้แยกทะเลแดง แต่ปัญหาว่า ไม้เท้าของโมเสสเป็นอันเดียวกับไม้เท้าของอาโรน (Aron) พี่ชายของเขาหรือไม่นั้น เป็นที่อภิปรายในหมู่นักวิชาการเสมอมา เนฟิล
เป็นเหตุการณ์ที่พระเจ้าทรงใช้โมเสสให้ส่งคนไปสอดแนมแผ่นดินคานาอัน พบว่าเป็นแผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ แต่ชาวเมืองในแผ่นดินนั้นแข็งแกร่งยากจะเอาชนะได้ เผ่านัฟทาลี
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่านัฟทาลี เป็นดังนี้ เผ่าเลวี
ในหนังสืออพยพ บทที่ 28 พระเจ้าตรัสสั่งให้โมเสสนำอาโรนพี่ชายของท่าน และบุตรของเขา ซึ่งเป็นชนเผ่าเลวีนั้น แยกออกจากวงศ์วานอิสราเอล และแต่งตั้งให้ท่าน และบุตรหลานของท่านเป็นปุโรหิต ปรนนิบัติรับใช้พระเจ้า และในหนังสือเลวีนิติ บทที่ 21 ได้กล่าวถึงแบบอย่างความประพฤติที่ปุโรหิตจะต้องปฏิบัติชีวิตในความบริสุทธิ์ เช่น ห้ามแตะต้องศพ ห้ามแต่งงานกับคนต่างชาติ ห้ามแต่งงานกับหญิงที่เป็นมลทิน หรือหญิงม่าย ไม่ให้โกนศีรษะหรือหนวดเครา อย่าปล่อยผม ห้ามบุตรสาวของปุโรหิตเป็นโสเภณี เป็นต้น หนังสือกันดารวิถี
โคราห์ ซึ่งเป็นเผ่าเลวี ได้ตั้งตนเป็นกบฏต่อโมเสส และได้ชักจูงให้เผ่าเลวีและอิสราเอลบางส่วนติดตามเขา เนื่องจากไม่พอใจที่โมเสส และอาโรนได้รั้งตำแหน่งปุโรหิตไว้ โมเสสจึงให้พระเจ้าทรงเป็นผ่านเลือกว่าจะให้ใครเป็นผู้นำ โดยให้นำเครื่องหอมไปถวายต่อพระพักตร์พระเจ้าในสถานนมัสการ เมื่อโคราห์และพวกได้เข้าไปถวายเครื่องหอมบูชาแล้วเดินกลับออกมานอกพลับพลานั้น แผ่นดินก็ดูดคนเหล่านั้น รวมทั้งครอบครัว และข้าวของทั้งหมดของพวกเขาด้วย แต่ในครั้งนั้นอิสราเอลได้กล่าวว่า โมเสสได้พรากชีวิตของคนเหล่านั้น พระเจ้าจึงทรงได้ลงโทษคนอิสราเอล จนกระทั่งโมเสสได้ทูลขอต่อพระเจ้า และทำการถวายเครื่องบูชาลบมลทินให้ การลงทัณฑ์จึงได้ยุติลง แต่ในครั้งนั้นอิสราเอลได้เสียชีวิตไปด้วยเหตุการณ์นี้กบฏโคราห์นี้มากถึง 14,700 ตน โมเสส
เมื่อพระเจ้าทรงเรียกโมเสสนั้น ทรงกระทำหมายสำคัญ 3 ประการเพื่อให้โมเสสตอบรับหน้าที่นี้ หมายสำคัญทั้งสามประการได้แก่ โมเสก (เว็บเบราว์เซอร์)
โมเสก () เป็นเว็บเบราว์เซอร์ และโพรโทคอล สำหรับ FTP Usenet และ Gopher คิดค้นขึ้นโดยนักวิจัยจากศูนย์วิจัยที่ มหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ เออร์แบนา-แชมเปญจน์ โดยโมเสกเป็นเว็บเบราว์เซอร์ลักษณะกราฟิกส์ที่เป็นที่นิยมตัวแรกของโลก ซึ่งยังคงเป็นต้นแบบของเว็บเบราว์เซอร์ในปัจจุบัน ผู้เผยพระวจนะ
เชื่อว่าประกาศกมีมาแต่ครั้งโบราณโดยเริ่มจากโมเสสเป็นคนแรก ตามพระคริสตธรรมคัมภีร์ภาคพันธสัญญาเดิม เรื่อยมาจนถึงยอห์นผู้ให้บัพติศมาเป็นคนสุดท้าย เพราะถือว่าเป็นผู้ตระเตรียมทางให้แก่พระบุตรพระเป็นเจ้าคือพระเยซูคริสต์ มุฮัมมัด
พระบะฮาอุลลอฮ์ ศาสดาของศาสนาบาไฮ กล่าวถึงนบีมุฮัมมัดว่าเป็นผู้เผยพระวจนะที่พระเป็นเจ้าทรงส่งมาเพื่อทำหน้าที่นำพาและให้ความรู้แก่มนุษย์ในยุคสมัยหนึ่ง เช่นเดียวกับผู้เผยพระวจนะท่านอื่น ๆ คือ พระกฤษณะ โมเสส ซาราธุสตรา พระพุทธเจ้า พระเยซู พระบาบ[4] โดยบาฮาอุลลออ์อ้างว่าตนเองคือผู้เผยพระวจนะที่พระเจ้าส่งมาในยุคปัจจุบัน เป็นนบีอีซาผู้กลับมาบนโลกอีกครั้งตามที่นบีมุฮัมมัดทำนายไว้ในคัมภีร์หะดีษ นอกจากนี้ยังอ้างว่าตนเองคือฮุซัยน์ อิบน์ อะลี ผู้กลับมาตามที่ชาวชีอะฮ์รอคอย[5] โมเสส
เมื่อโมเสสเข้าเฝ้าฟาโรห์ในครั้งนั้น โมเสสทูลขอให้ฟาโรห์ปล่อยอิสราเอลให้ไปนมัสการพระเจ้าในถิ่นทุรกันดาร (ทะเลทราย) ฟาโรห์มีพระทัยแข็งกระด้าง และไม่ยินยอมให้อิสราเอลไป ในครั้งนั้น โมเสส และ อาโรน จึงได้รับบัญชาจากพระเจ้าในการทำให้เกิดภัยพิบัติแห่งอียิปต์ 10 ประการ จนในที่สุด ฟาโรห์ และเหล่าข้าราชบริพารจึงพากันขับไล่อิสราเอลออกไปจากอียิปต์[5] ก่อนภัยพิบัติครั้งสุดท้าย พระเจ้าทรงให้โมเสสนำอิสราเอลประกอบพิธีปัสคาขึ้น เพื่อเป็นสัญลักษณ์ความเป็นอิสราเอลไว้ เพื่อในคืนนั้นพระเจ้าจะผ่านเลยบ้านที่มีเลือดแกะปัสคาป้ายอยู่ แต่บ้านชาวอียิปต์พระเจ้าจะทรงนำเอาบุตรหัวปีของพวกเขาไป พิธีปัสคา จึงเป็นพิธีที่อิสราเอลเฉลิมฉลองถึงเหตุการณ์ความเป็นไท ในครั้งนี้[6] เมื่อเดินทางมาริมทะเลแดง กองทัพอียิปต์ก็ติดตามอิสราเอลมา เพื่อตามอิสราเอลกลับไปเป็นทาสดังเดิม ครั้งนี้ พระเจ้าทรงให้โมเสสชูไม้เท้าขึ้นเหนือน้ำ ทำให้ทะเลแดงแหวกออก เป็นทางเดินให้อิสราเอลเดินข้ามไป แต่เมื่อกองทัพอียิปต์จะข้ามตาม ทะเลก็กลับคืนดังเดิม และท่วมกองทัพอียิปต์ตายไปเสียสิ้น เมื่อเดินทางถึงภูเขาซีนาย พระเจ้าทรงเรียกโมเสส ขึ้นไปเข้าเฝ้าพระพักตร์พระองค์ แบบหน้าต่อหน้า และที่ภูเขาซีนายนี่เอง ที่พระเจ้าทรงประทานบัญญัติ 10 ประการมาให้อิสราเอล และประทานกฎหมายข้อบังคับต่าง ๆ ให้แก่พวกเขา เมื่อออกเดินทางจากภูเขาซีนาย ก็เข้าสู่เขตแดนคานาอัน ในครั้งนั้น โมเสสส่งผู้สอดแนม จากบรรดาหัวหน้าในคนอิสราเอล จำนวน 12 คน (ตามเผ่าของอิสราเอล) ไปดูลาดเลาในคานาอัน ในจำนวนนั้น ยกเว้น โยชูวา และ คาเล็บ ต่างพากันให้ร้ายแก่แผ่นดินคานาอันนั้น เป็นเหตุให้คนอิสราเอลทั้งหลายไม่ยอมเดินทางเข้าแผ่นดินคานาอันตามที่พระเจ้าทรงบัญชา เหตุการณ์ครั้งนั้น ทำให้อิสราเอลต้องใช้ชีวิตอยู่ในทะเลทราย เป็นเวลา 40 ปี นับตามจำนวนวันที่ผู้สอดแนมเดินทางไปดูลาดเลาแผ่นดินนั้น และบรรดาอิสราเอลที่มีอายุเกิน 20 ปีในวันนั้น ยกเว้น โยชูวา และ คาเล็บ ล้วนไม่มีใครได้เข้าไปในแผ่นดินคานาอันเลย[7] ขณะเมื่ออยู่ในทะเลทราย ช่วง 40 ปีอันโหดร้ายนั้น ครั้งหนึ่งเกิดการกันดารน้ำ ชาวอิสราเอลจึงมาต้ดพ้อโมเสส ในครั้งนี้พระเจ้าตรัสสั่งให้โมเสส ออกไป "บอก" ก้อนหินให้หลั่งน้ำ เพื่อได้มีน้ำใช้ แต่ครั้งนั้นอิสราเอลทำให้โมเสส และอาโรนโกรธอย่างมาก จึงใช้ไม้เท้า ตี หินสองครั้ง น้ำจึงไหลออกมา เหตุการณ์ครั้งนั้น พระเจ้านับว่าทั้งสองไม่เชื่อฟังพระองค์ อาโรนและโมเสสจึงไม่ได้สิทธิในการเข้าไปในแผ่นดินคานาอัน[8] เผ่าเลวี
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพรชนเผ่าต่าง ๆ ของวงศ์วานอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่าเลวี เป็นดังนี้ หนังสืออพยพ
เสร็จการสะสาง โมเสสจึงขึ้นไปเข้าเฝ้าพระเจ้าอีก และครั้งนี้พระเจ้าทรงประกาศพระนามของพระองค์ว่า "พระยาห์เวห์" และทรงให้โมเสสสกัดแผ่นศิลาชุดที่สองขึ้น พระวรสารนักบุญมัทธิว
ประการที่สอง มัทธิวต้องการยืนยันให้ผู้อ่านชาวยิวมั่นใจว่า พระเยซูเป็นพระเมสสิยาห์ที่พวกเขาเฝ้ารอคอยจริง ๆ จากเหตุผลในประการแรกที่ว่า พระเยซูเป็นบุคคลเดียวเท่านั้น ที่เหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตเป็นไปตามคำพยากรณ์ล่วงหน้า มูฮัมหมัด อุสมานมูซา
มูฮัมหมัด อุสมานมูซา ชื่อเล่นคือ เหม็ด เป็นลูกครึ่งไทย-กาน่า เขาเป็นนักฟุตซอลมืออาชีพโดยเล่นให้กับสโมสรฟุตซอลกรุงเทพมหานคร และได้ถูกเรียกติดทีมชาติชุดใหญ่ในปี 2559 พระเยซู
เมสสิยาห์ อีซา พระพุทธเจ้า
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือ พระพุทธเจ้า เป็นพระสมัญญานามที่ใช้เรียกพระบรมศาสดาของศาสนาพุทธ พระพุทธศาสนาทั้งฝ่ายเถรวาทและมหายานต่างนับถือพระพุทธเจ้าว่าเป็นศาสดาของตนเหมือนกันแต่รายละเอียดปลีกย่อยต่างกัน ฝ่ายเถรวาทให้ความสำคัญกับพระพุทธเจ้าพระองค์ปัจจุบันคือ "พระโคตมพุทธเจ้า" ซึ่งเชื่อว่าเป็นพระองค์ที่ 4 ในภัทรกัปนี้ และมีกล่าวถึงพระพุทธเจ้าในอดีตกับในอนาคตบ้างแต่ไม่ให้ความสำคัญเท่า ฝ่ายมหายานนับถือพระพุทธเจ้าของฝ่ายเถรวาททั้งหมดและเชื่อว่านอกจากพระพุทธเจ้า 28 พระองค์[1] ที่ระบุในพุทธวงศ์ของพระไตรปิฎกภาษาบาลีแล้ว ยังมีพระพุทธเจ้าอีกมากมายเพิ่มเติมขึ้นมาจากตำนานของเถรวาท โมเสส ฮามอน
ฮามอนเป็นนักภาษาศาสตร์ผู้มีความสามารถในภาษาอาหรับ ภาษาตุรกี และภาษาเปอร์เซีย และเป็นผู้อุปถัมภ์การศึกษาเกี่ยวกับยิว ฮามอนมีงานเขียนในภาษาฮิบรูในคอนสแตนติโนเปิลในปี ค.ศ. 1515 และปี ค.ศ. 1516 และสร้างสถานศึกษาด้วยเงินทุนของตนเองในอิสตันบุล หนังสือโยชูวา
หนังสือโยชูวา (; ; ) เป็นหนังสือเล่มที่ 6 ในคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม และเป็นบันทึกถึงประวัติศาสตร์อิสราเอลในช่วงอายุของโยชูวา ซึ่งรับบทบาทเป็นผู้นำอิสราเอลต่อจากโมเสส กล่าวถึงการยึดครองแผ่นดินคานาอัน อันเป็นแผ่นดินพันธสัญญาที่พระเจ้าทรงประทานให้แก่อับราฮัม การแบ่งดินแดนคานาอัน ตามที่โมเสสได้บัญชาไว้ และสิ้นสุดเมื่อโยชูวาเสียชีวิต เชื่อกันว่า "โยชูวา" เป็นผู้เขียนหนังสือเล่มนี้ด้วยตัวของท่านเอง ยกเว้นในบทสุดท้ายที่กล่าวถึงมรณกรรมของโยชูวา และเอเลอาซาร์ น่าจะถูกบันทึกโดยบุตรชายของเอเลอาซาร์  ศาสนาพุทธ
ศาสดาของศาสนาพุทธ คือ พระโคตมพุทธเจ้า มีพระนามเดิมว่า เจ้าชายสิทธัตถะ ประสูติในดินแดนชมพูทวีป ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 80 ปีก่อนพุทธศักราช ณ สวนลุมพินีวัน เจ้าชายสิทธัตถะผู้เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสุทโธทนะและพระนางสิริมหามายา ทรงดำรงตำแหน่งรัชทายาท ผู้สืบทอดราชบัลลังก์กรุงกบิลพัสดุ์แห่งแคว้นสักกะ[15] และเมื่อพระชนมายุ 16 พรรษา ทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงยโสธราแห่งเมืองเทวทหะ ต่อมาเมื่อพระชนมายุ 29 พรรษา มีพระโอรส 1 พระองค์พระนามว่า ราหุล[16] อภิธานศัพท์ศาสนาอิสลาม
มับอัษ (อาหรับ แปลว่า กาลเวลา หรือ สถานที่ส่ง) การที่อัลลอหฺทรงได้ส่งมุฮัมมัดเป็นศาสนทูต โมเสส
หลาย​ปี​ผ่าน​ไป กษัตริย์​อียิปต์​ก็​สิ้น‍พระ‍ชนม์ ชน‍ชาติ​อิสรา‌เอล​ทุกข์​ระทม​เพราะ​การ​เป็น​ทาส จึง​ร้อง‍คร่ำ‍ครวญ เสียง​ร่ำ‍ร้อง‍ขอ​ความ​ช่วย‍เหลือ​เพราะ​การ​เป็น​ทาส​นี้ ดัง​ขึ้น​ไป​ถึง​พระ‍เจ้า พระ‍เจ้า​ทรง​ได้‍ยิน​เสียง​คร่ำ‍ครวญ​ของ​พวก‍เขา จึง​ทรง​ระลึก‍ถึง​พันธ‌สัญญา​ที่​พระ‍องค์​ได้​ทรง​ทำ​ไว้​กับ​อับ‌รา‌ฮัม อิส‌อัค และ​ยา‌โคบ พระ‍เจ้า​ทอด‍พระ‍เนตร​ชน‍ชาติ​อิสรา‌เอล แล้ว​พระ‍เจ้า​ทรง​ทราบ​ถึง​สภาพ​ความ​เป็น​ไป​ของ​พวก‍เขา[2] พระเยซู
คำว่า "เยซู" มาจากคำในภาษากรีกคือ "เยซุส" Ιησους [Iēsoûs] ซึ่งมาจากการถ่ายอักษรชื่อ Yeshua [เยชูวา] ในภาษาแอราเมอิกหรือฮีบรูอีกทอดหนึ่ง คริสตชนอาหรับเรียกเยซูว่า "ยาซูอฺ" ตามภาษาซีรีแอก ส่วนชาวอาหรับมุสลิมเรียกว่า "อีซา" ตามอัลกุรอาน ความหมายคือ "ผู้ช่วยให้รอด" เป็นชื่อที่ใช้กันมากในหมู่ชาวยิวตั้งแต่สมัยโยชูวาเป็นต้นมา ภาษาละตินแผลงเป็นเยซูส ภาษาโปรตุเกสแผลงต่อเป็นเยซู ภาษาไทยทับศัพท์ภาษาโปรตุเกสมาจนทุกวันนี้ ส่วนคำว่า "คริสต์" เป็นสมญาซึ่งมาจากคำในภาษากรีกว่า "คริสตอส" Χριστός [Christos] ซึ่งเป็นคำแปลของคำภาษาฮีบรู Messiah อันหมายถึง "ผู้ได้รับการเจิม" ชาวอาหรับเรียกว่า "มะซีฮฺ" ซึ่งหมายถึงการแต่งตั้งให้ทำหน้าที่สูงส่ง เช่น พระมหากษัตริย์ ปุโรหิต ผู้เผยพระวจนะ เป็นต้น นมาซวันศุกร์
โองการที่ 9-10 ซูเราะฮ์ญุมุอะฮ์ มีว่านี้:ท่านศาสดาแห่งอิสลาม กล่าวว่า นมาซวันศุกร์ คือ ฮัจญ์ของคนยากไร้ และถือว่าเป็นเหตุอันนำมาซึ่งการอภัยโทษความผิดบาป มีปรากฏในรายงานว่า มูซา กาซิม เตรียมพร้อมตนเองเพื่อเข้าร่วมนมาซวันศุกร์ตั้งแต่วันพฤหัส โมเช ดายัน
โมเช ดายัน เขารู้นิสัยตัวเองว่าตนเองนั้นเป็นเผด็จการเล็กน้อย สั่งงานเด็ดขาด และเป็นรองหรือเป็นเบอร์สองของใครไม่ได้ เมื่อกลับจากอังกฤษ รัฐบาลจึงตั้งให้เขาเป็นรองเสนาธิการทหารซึ่งเป็นตำแหน่งใหญ่ทางกองทัพ แต่เขาไม่รับและประกาศว่า "ขอโทษ ข้าพเจ้าเป็นรองใครไม่ได้จริง ๆ" รัฐบาลจึงให้เขาไปเป็นผู้บัญชาการทหารภาคเหนือ และให้กลับมารับตำแหน่งเป็นเสนาธิการทหาร เมื่อเขาได้เป็นเสนาธิการทหารอีกครั้ง เขาจึงจัดการปรับปรุงกองทัพขนานใหญ่จนกองทัพอิสราเอลมีประสิทธิภาพสูงมาก และสามารถรบชนะได้ในทุกศึกสงคราม หนังสืออพยพ
เมื่อโมเสสได้ลงจากภูเขา และถือแผ่นพระโอวาทลงมาด้วย เมื่อลงมานั้น โมเสสไม่ทราบว่าผิวหน้าของตนทอแสงเพราะพระเจ้าทรงสนทนากับท่านและได้รับพระสิริจากพระองค์ เมื่ออาโรนและอิสราเอลเห็นหน้าของท่านทอแสงก็กลัวไม่กล้าเข้ามาใกล้ ท่านจึงเรียกเขามาและให้บัญญัติแก่อิสราเอลตามที่พระเจ้าตรัสแก่ท่าน อาโมส (เจ้าหญิงอียิปต์โบราณ)
อาโมส (พระนามมีความหมายว่า "ลูกของดวงจันทร์") เป็นเจ้าหญิงแห่งราชวงศ์ที่สิบเจ็ดของอียิปต์ พระองค์เป็นลูกสาวคนเดียวของฟาโรห์ทาโอที่สอง (ผู้กล้าหาญ) กับพระมเหสีซิทดเจฮูติ พระองค์เป็นพระขนิษฐาร่วมพระบิดาของฟาโรห์อาโมสที่หนึ่งและสมเด็จพระราชินีอาโมส-เนเฟอร์ทาริ อติเทวนิยม
มักซ์ มึลเลอร์ (1823-1900) นักอินเดียวิทยา และผู้เชี่ยวชาญภาษาสันสกฤตชาวเยอรมัน เป็นบุคคลแรกที่เสนอว่าศาสนาพราหมณ์ หรือศาสนาฮินดู เป็นตัวอย่างที่สำคัญของแนวความคิดแบบอติเทวนิยม แต่ปัจจุบันมีผู้ไม่เห็นด้วยเพราะการจะเป็นอติเทวนิยมโดยแท้ จะต้องเป็นการนับถือบูชาพระเจ้าเพียงองค์เดียว ไม่ใช่บูชาหลายองค์แบบที่ศาสนาพราหมณ์-ฮินดูเป็นอยู่ในทุกวันนี้ซึ่งเป็นพหุเทวนิยม เช่นเดียวกับศาสนากรีกและศาสนาจีน หนังสือเอสเธอร์
ในรัชสมัยของกษัตริย์อาหัสซูเอรัส (เป็นกษัตริย์ผู้ทรงครอบครองตั้งแต่ประเทศอินเดียถึงประเทศเอธิโอเปีย เหนือหนึ่งร้อยยี่สิบเจ็ดมณฑลนั้น) เอสเธอร์และสาวงามนับร้อยคนพักอยู่ในวังเพื่อรอคอยการได้รับแต่งตั้งเป็นราชินีจากกษัตริย์อาหสุเอรัต ในที่สุดเอสเธอร์ก็ได้รับแต่งตั้งเป็นราชินี 
ในระหว่างพิธีอภิเสกสมรสระหว่างเอสเธอร์และกษัตริย์อาหสุเอรัต มีชายชาวยิวคนหนึ่งไม่ได้รับเชิญเข้าร่วมพิธี เขาจึงนั่งฟังข่าวคราวต่างๆอยู่ตรงประตูของพระราชวัง ชายผู้นั้นคือโมเดรคัย เขาเป็นชาวยิว เอสเธอร์ก็เป็นชาวยิว ในดินแดนเปอร์เซีย นอกจากเขาแล้วไม่มีใครรู้ว่าเอสเธอร์เป็นชาวยิว
หลังจากพิธีอภิเสกสมรสได้ไม่นาน โมเดรคัยได้ยินคนสองคน(บิกธานาและเทเรช)คุยกันเรื่องการปองร้ายพระราชาเข้า เขารีบนำเรื่องนี้ไปบอกเอสเธอร์เพื่อให้ทูลพระราชา
พระราชาถามนางว่าใครเป็นคนได้ยิน นางตอบว่าโมเดรคัย เมื่อพิสูจน์เรื่องที่โมเดรคัยพูดทั้งหมดได้แล้วว่าเป็นความจริง สองคนนั้นจึงถูกตัดสินประหาร
โมเดรคัยทำความดีความชอบให้กษัตริย์ ชื่อของเขาและเหตุการณ์นั้นจึงได้รับการบันทึกลงพงศาวดาร
ไม่นานพระราชาได้แต่งตั้งฮามาน เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินคนใหม่ เขาจะมีศักดิ์ศรีมากกว่าใครๆ ผู้คนทั้งหลายต้องให้การเคารพเขาเช่นเดียวกับที่เคารพกษัตริย์ ฮามานรู้สึกทะนงตนเป็นอย่างมากเมื่อเห็นประชาชนทุกคนเคารพเขา ยกเว้นโมเดรคัยซึ่งไม่ยอมเคารพ เพราะเขาเป็นชาวยิว เขาจะเคารพเพียงพระเจ้าเท่านั้น
เมื่อทราบเช่นนั้นฮามานจึงรู้สึกหมั่นไส้ไม่พอใจ เขาวางแผนแก้แค้นโมเดรคัยและชาวยิวทุกคน เขาไปทูลกษัตริย์ว่ามีชนชาติหนึ่งไม่ยอมเคารพเขา จึงขอลงโทษ กษัตริย์ตอบกลับมาว่าสามารถลงโทษได้ ถ้าเห็นสมควรให้นำแหวนตราของท่านประทับลงบนคำสั่งของเขา
ฮามานไม่รอช้า เขาให้คนเขียนกฤษฎีกาแจกจ่ายไปยังเจ้าเมืองทั้งหลายทุกมณฑลให้ฆ่าชาวยิวให้หมด
คำสั่งนั้นก็แจกจ่ายไปทั่วอาณาจักร ชาวยิวในอาณาจักรต่างพากันหลวดกลัว
เมื่อโมเดรคัยรู้ข่าวเขาก็โรยขี้เถ้าใส่ศีรษะตัวเองและแต่งกายไว้ทุกข์เพื่อแสดงถึงความเศร้าโศกของตน
เมื่อนางเอสเธอร์เห็นพฤติกรรมที่แปลกประหลาดของเขาจึงสั่งขันทีให้ไปดูว่าเกิดอะไรขึ้น 
เมื่อทราบข่าวแล้ว โมเดรคัยฝากบอกให้นางไปทูลเรื่องนี้กับกษัตริย์ พระนางบอกว่าการเข้าเฝ้ากษัตริย์โดยไม่ได้รับอนุญาตนั้นมีโทษถึงตาย ไม่เว้นแม้แต่พระนางซึ่งไม่ได้รับอนุญาตเข้าเฝ้าพระองค์มาหลายสิบวันแล้ว
ขันทีจึงนำเรื่องนี้กลับไปบอกโมเดรคัย โมเดรคัยตอบว่า ข้าเข้าใจเรื่องนั้น แต่การที่พระนางได้เป็นราชินีนั้นอาจเป็นเพื่อไว้ช่วยพวกเราในยามวิกฤตอย่างนี้ก็ได้ 
เมื่อได้ยินดังนั้นแล้วนางจึงตัดสินใจไปเข้าเฝ้าพระราชา แม้การกระทำครั้งนี้อาจมีโทษถึงตายแต่นางเห็นแต่ชีวิตของพี่น้องร่วมชาติ และตระหนักว่านางผู้เดียวเท่านั้นที่อาจช่วยได้
พระราชางงกับการเข้าเฝ้าอย่างเร่งด่วนของนางเอสเธอร์ แต่ก็พอพระทัยกับความงามของเครื่องทรงของพระนาง จึงยื่นคทาทองให้เพื่อเป็นการอภัยโทษ
นางเอสเธอร์ทูลให้พระองค์และฮามานไปงานเลี้ยงที่ตำหนักของนาง พระองค์และฮามานก็รับคำเชิญไว้
ก่อนจะถึงวันที่จะไปงานเลี้ยงนั้นฮามานเอาเรื่องของโมเดรคัยไปบอกภรรยาของเขา
ภรรยาของเขาแนะนำว่าให้ทำตะแลงแกงเตรียมแขวนคอประหารพวกยิวได้เลย ฮามานจึงสั่งจัดทำทันทีและเก็บไว้ค่อยบอกพระราชาในวันพรุ่งนี้เช้า
แต่ในคืนนั้นพระราชานอนไม่หลับจึงเรียกให้อาลักษณ์มาอ่านหนังสือพงศาวดารถวาย เมื่ออ่านถึงเรื่องของโมเดรคัยพระองค์ทรงตระหนักว่าเขายังไม่ได้รับรางวัลเลย ขณะนั้นฮามานมาเข้าเฝ้าพระองค์พอดี พระองค์จึงถามฮามานว่าท่านควรจะให้อะไรกับคนที่ท่านพอใจมากดี?
ฮามานคิดในใจว่าคนที่หมายถึงนั้นคงเป็นเขาแน่ๆ จึงตอบว่าให้เขาสวมฉลองพระองค์และนั่งบนหลังม้าทรง จากนั้นให้ขุนนางผู้ใหญ่ที่สุดป่าวประกาศไปตามถนนว่านี่คือผู้ที่พระราชาพอพระทัย
พระองค์เห็นด้วย จึงบอกฮามานว่าให้ทำอย่างนี้กับโมเดรคัย
ฮามานงงไปพักนึ่ง เขาทั้งโกรธทั้งอับอายที่ถูกบังคับให้ทำแบบนั้นกับโมเดรคัยที่เขาไม่ชอบ ทั้งๆ ที่สิ่งที่เขาทูลพระราชานั้นคือสิ่งที่เขาคิดว่าเขาจะเป็นคนได้รับ
เมื่อพิธีนั้นเสร็จสิ้นฮามันก็กลับบ้านไปอย่างอัยอายขายหน้า เขาเล่าเรื่องนี้ให้ครอบครัวฟัง
เขาคิดวิธีแก้แค้นได้แล้วเพราะพระราชาประทับคำสั่งอนุญาตให้ประหารชาวยิวได้ คำสั่งของพระองค์นั้นเปลี่ยนแปลงไม่ได้
พอถึงเวลางานเลี้ยงพอดี เขาจึงออกไปงานเลี้ยง
ในงานเลี้ยง
พระราชาบอกนางเอสเธอร์ว่านางกล้าเข้าเฝ้าพระองค์เพียงแค่ชวนมาที่นี่เท่านี้เองหรือ? นึกว่าจะมีเรื่องสำคัญอะไรจะบอกซะอีก
นางตอบว่า "ข้าจะทูลขอชีวิตของข้าและประชาชนของข้าที่ถูกปองร้าย" พระองค์จึงตรัสถามว่า "ใครปองร้ายเจ้า"
นางชี้ไปที่ฮามาน
พระองค์เพิ่งได้ทราบว่ามเหสีของพระองค์เป็นชาวยิว และฮามานล่อลวงให้พระองค์ประทับคำสั่งให้ประหารยิวทุกคน พระองค์ลุกจากโต๊ะเสวยด้วยความพิโรธ ขณะนั้นฮามานก็ไปร้องขอชีวิตจากนางเอสเธอร์ แต่สายไปเสียแล้ว ข้าราชบริพารรู้ว่าฮามานต้องถูกประหารแน่ๆจึงนำผ้ามาคลุมศีรษะฮามาน
พระราชาทราบว่าฮามานสร้างตะแลงแกงขึ้นเพื่อหวังจะแขวนคอโมเดรคัย
จึงสั่งว่าให้ฮามานไปแขวนคอบนตะแลงแกงที่เขาสร้างนั้นแหละ
ส่วนนางเอสเธอร์จะได้รับทรัพย์สินทั้งหมดจากฮามานเป็นการปลอบขวัญ 
ภายหลังพระองค์รู้ว่าโมเดรคัยเป้นญาติของนาง จึงให้โมเดรคัยอยู่ในตำแหน่งของฮามานแทน
สองสามวันต่อมานางเข้าเฝ้าพระองค์อีกเพื่อดำเนินการขั้นต่อไป
นางบอกว่าถ้าพระองค์รักนางให้ยกเลิกคำสั่งนั้นเสีย แต่ตามกฎหมายของเปอร์เซียแล้วไม่มีใครยกเลิกคำสั่งที่ประทับตาแล้วได้ ไม่เว้นแม่แต่พระองค์เอง
พระองค์จึงออกคำสั่งใหม่ให้อนุญาตให้ชาวยิวทุกคนป้องกันตนเองได้หากถูกรังแก 
เจ้าเมืองทุกเมืองต่างได้รับข่าวนี้ พวกเขาคิดว่าในเมื่อพระองค์ทรงโปรดชาวยิวแล้วพวกเขาก็ควรจะทำดีต่อชาวยิวด้วย
ในวันที่13ของเดือน12 พวกชาวยิวทั่วอาณาจักรเปอร์เซียรวมตัวกันป้องกันศัตรูโดยมีพวกเจ้าเมืองให้ความช่วยเหลือ พวกเขาจึงกระทำการสำเร็จ
พระราชาออกคำสั่งอีกว่าในวันที่13ของเดือน12ทุกปีจะให้มีการฉลองที่ชาวยิวปลอดภัยจากศัตรู เป็นวันแห่งการชื่นชมยินดี มีการให้ของขวัญแก่กัน เรียกว่าเทศกาลปูริม
ทุกวันนี้ชาวยิวทั่วโลกยังคงเฉลิมฉลองเทศกาลนี้กันอยู่ ขุมทรัพย์สุดขอบฟ้า
ในปี 1936 ดร.อินเดียน่า โจนส์ (แฮร์ริสัน ฟอร์ด) อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีที่ชอบตามล่าหาขุมทรัพย์ล้ำค่าต่างๆ จากทั่วโลก ครั้งนี้เขาต้องตามหาหีบแห่งบัญญัติศักดิ์สิทธิ์ของโมเสส ที่ว่ากันว่า ผู้ใดได้ครอบครอง ผู้นั้นจะสามารถเอาชนะได้ในทุกสงคราม และขณะนี้ ฮิตเลอร์ได้ส่งคนมาตามหาหีบแห่งบัญญัติศักดิ์สิทธิ์ ดร.โจนส์ต้องรีบค้นมันให้พบก่อนที่พวกนาซีจะเอามันไปได้ เผ่าสิเมโอน
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่าสิเมโอน เป็นดังนี้ มุฮัมมัด
เมื่ออายุ 35 ปี ได้เกิดมีกรณีขัดแย้งในการบูรณะกะอฺบะหฺ ในเรื่องที่ว่าผู้ใดกันที่จะเป็นนำเอา อัลฮะญัร อัลอัสวัด (หินดำ) ไปประดิษฐานไว้สถานที่เดิมคือที่มุมของกะอฺบะหฺ อันเป็นเหตุให้คนทั้งเมืองเกือบจะรบราฆ่าฟันกันเองเพราะแย่งหน้าที่อันมีเกียรติ หลังจากการถกเถียงในที่ประชุมเป็นเวลานาน บรรดาหัวหน้าตระกูลต่าง ๆ ก็มีมติว่า ผู้ใดก็ตามที่เป็นคนแรกที่เข้ามาใน อัลมัสญิด อัลฮะรอม ทางประตูบะนีชัยบะหฺในวันนั้นจะให้ผู้นั้นเป็นผู้ชี้ขาดว่าจะทำอย่างไร ปรากฏว่า มุฮัมมัด เป็นคนเดินเข้าไปเป็นคนแรก ท่านจึงมีอำนาจในการชี้ขาด โดยท่านเอาผ้าผืนหนึ่งปูลง แล้วท่านก็วางหินดำลงบนผืนผ้านั้น จากนั้นก็ให้หัวหน้าตระกูลต่าง ๆ จับชายผ้ากันทุกคน แล้วยกขึ้นพร้อม ๆ กัน เอาไปใกล้ ๆ สถานที่ตั้งของหินดำนั้น แล้วท่านก็เป็นผู้นำเอาหินดำไปประดิษฐานไว้ ณ ที่เดิม พระวรสารนักบุญมัทธิว
ประการที่สาม มัทธิวต้องการบอกว่า แม้ว่าพระเมสสิยาห์เป็นชาวยิว แต่พระองค์เสด็จมาเพื่อคนทุกหมู่เหล่า พระองค์จึงทรงสั่งให้สาวกออกไปสั่งสอนชนทุกชาติ เพื่อให้ได้รับความรอดเช่นเดียวกัน ประวัติศาสตร์อิสราเอล
อย่างไรก็ตาม ปรากฏว่ามีทารกเพศชายคนหนึ่งรอดตายจากคำสั่งประหารนั้นมาได้ เพราะมารดาได้นำเด็กใส่ตะกร้าลอยน้ำ เจ้าหญิงอียิปต์องค์หนึ่งทรงพบเข้า และนำเขาไปอุปการะ ประทานชื่อว่า "โมเสส" (Moses) พระนางตรัสว่า"เพราะเราได้ฉุดเขาขึ้นมาจากน้ำ" (อพย 2:10) อาโมส-เนเบตตา
อาโมส-เนเบตตา (หรือจะเขียนว่า อาโมส-เนบตา) (พระนามมีความหมายว่า "บุตรของดวงจันทร์") เป็นเจ้าหญิงในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบเจ็ดของอียิปต์โบราณ พระองค์อาจจะเป็นพระราชธิดาของฟาโรห์ทาโอที่สองกับพระนางอาโฮเทปที่ 1 พระองค์เป็นพระขนิษฐาของฟาโรห์อาโมสที่หนึ่ง  ไม้เท้าโมเสส
ส่วนเอกสารจากสุเหร่าฮายาโซฟีอา (Hagia Sophia) ประเทศตุรกี ระบุว่า ไม้เท้าอยู่ที่พระราชวังโทพคาปึ (Topkapı) ในนครอิสตันบูล พระราชวังแห่งนี้ยังอ้างว่า เป็นที่อยู่ของสิ่งศักดิ์สิทธิ์อื่น ๆ เช่น สารีริกธาตุและข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ ของมุฮัมมัด (Muhammad) แห่งศาสนาอิสลาม ทะเลแดง
ว่ากันว่าสมัยก่อนคริสตกาล ในช่วงของยุคอียิปต์นั้น โมเสสได้นำชาวยิว (หรือชาวอิสราเอลในปัจจุบัน) ข้ามผ่านทะเลแดงโดยการแสดงอิทธิปาฏิหาริย์ในการแยกทะเลแดงออกเป็น 2 ฝั่งให้ชาวยิวได้หนีจากอียิปต์และกลับสู่ดินแดนศักดิ์สิทธิ์เดิม นั่นคือ ปาเลสไตน์