แผ่นดินไหวเกิดจากอะไร?
แผ่นดินไหว
แผ่นดินไหว เป็นปรากฏการณ์สั่นสะเทือนหรือเขย่าของพื้นผิวโลก เพื่อปรับตัวให้อยู่ในสภาวะสมดุล ซึ่งแผ่นดินไหวสามารถก่อให้เกิดความเสียหายและภัยพิบัติต่อบ้านเมือง ที่อยู่อาศัย สิ่งมีชีวิต ส่วนสาเหตุของการเกิดแผ่นดินไหวนั้นส่วนใหญ่เกิดจากธรรมชาติ โดยแผ่นดินไหวบางลักษณะสามารถเกิดจากการกระทำของมนุษย์ได้ แต่มีความรุนแรงน้อยกว่าที่เกิดขึ้นเองจากธรรมชาติ นักธรณีวิทยาประมาณกันว่าในวันหนึ่ง ๆ จะเกิดแผ่นดินไหวประมาณ 1,000 ครั้ง ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นแผ่นดินไหวที่มีการสั่นสะเทือนเพียงเบา ๆ เท่านั้น คนทั่วไปจะไม่รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน
แผ่นดินไหวในประเทศปากีสถาน พ.ศ. 2554
สภาพธรณีแปรสัณฐานในภูมิภาคนี้ส่วนใหญ่เป็นการเคลื่อนไหวของแผ่นอาหรับ แผ่นอินเดีย และแผ่นยูเรเซีย แผ่นดินไหวเกิดขึ้นเป็นผลมาจากการเลื่อนปกติภายในธรณีภาคของแผ่นอาหรับที่มุดตัวลง แผ่นดินไหวในไต้หวัน พ.ศ. 2559
แผ่นดินไหวตามขนาดแรงที่สุดวัดได้ 4.9 Mw เป็นแผ่นดินไหวตามครั้งแรกและเกิดขึ้นหลังแผ่นดินไหวหลักเพียง 3 นาที จนถึงวันที่ 8 กุมภาพันธ์สามารถตรวจวัดแผ่นดินไหวตามได้ทั้งสิ้น 68 ครั้ง[1] ปลา
ความที่ปลาผูกพันกับมนุษย์มานาน จนเกิดเป็นประเพณีและความเชื่อในวัฒนธรรมของชนชาติต่าง ๆ อาทิ ชาวอีสานหรือชาวลาวก่อนจะทำการล่าปลาบึกจะมีการทำพิธีบวงสรวงต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือเป็นปกรณัมต่าง ๆ เช่น พระวิษณุที่อวตารเป็นปลากรายทองเพื่อทำการปราบทุกข์เข็ญ ในจักรวาลตามความเชื่อของพุทธศาสนา เชื่อว่าปรากฏการณ์แผ่นดินไหวเกิดขึ้นเพราะมีปลาใหญ่ที่หนุนโลกอยู่ขยับตัว คือ ปลาอานนท์ ซึ่งความเชื่อนี้คล้ายคลึงกับความเชื่อของชาวญี่ปุ่นที่เชื่อว่ามีปลาดุกขนาดใหญ่ ชื่อ นะมะสุ (鯰) เคลื่อนตัว เป็นต้น แผ่นดินไหวในยูซู พ.ศ. 2553
แผ่นดินไหวครั้งแรกเกิดขึ้นโดยแผ่นดินไหวนำ และตามมาด้วยแผ่นดินไหวตาม (อาฟเตอร์ช็อก) จำนวนหลายครั้ง มี 4 ครั้งที่มีขนาดมากกว่าแมกนิจูด 5.0 รวมถึงแผ่นดินไหวตาม ที่แมกนิจูด 5.8 ลึกจากพื้นลงไป 4 กิโลเมตรในวันที่ 14 เมษายน คลื่นไหวสะเทือน
แผ่นดินไหวสามารถก่อให้เกิดคลื่นไหวสะเทือนในหลายชนิดที่มีความเร็วแตกต่างกัน นักวิทยาศาสตร์สามารถใช้ผลต่างของระยะเวลาที่ใช้ในการเคลื่อนที่ของคลื่นเหล่านี้เพื่อระบุพิกัดของศูนย์กลางแผ่นดินไหว ในขณะที่นักธรณีฟิสิกส์อาจใช้สมบัติของการสะท้อนและการหักเหของคลื่นไหวสะเทือนผ่านชั้นหินต่างๆ เพื่อวิเคราะห์และตรวจสอบโครงสร้างใต้ดิน แผ่นดินไหว
ชนิดหนึ่ง ส่วนมากเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดจากการสั่นสะเทือนของพื้นดิน อันเนื่องมาจากการปลดปล่อยพลังงานเพื่อระบายความร้อน ที่สะสมไว้ภายในโลกออกมาอย่างฉับพลันเพื่อปรับสมดุลของเปลือกโลกให้คงที่ โดยปกติเกิดจากการเคลื่อนไหวของรอยเลื่อน ภายในชั้นเปลือกโลกที่อยู่ด้านนอกสุดของโครงสร้างของโลก มีการเคลื่อนที่หรือเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ อยู่เสมอ (ดู การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก) แผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นเมื่อความเค้นอันเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงมีมากเกินไป ภาวะนี้เกิดขึ้นบ่อยในบริเวณขอบเขตของแผ่นเปลือกโลก ที่ที่แบ่งชั้นเปลือกโลกออกเป็นธรณีภาค (lithosphere) เรียกแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นบริเวณขอบเขตของแผ่นเปลือกโลกนี้ว่า แผ่นดินไหวระหว่างแผ่น (interplate earthquake) ซึ่งเกิดได้บ่อยและรุนแรงกว่า แผ่นดินไหวภายในแผ่น (intraplate earthquake) แผ่นดินไหวในหมู่เกาะซามัว พ.ศ. 2552
แผ่นดินไหวในครั้งนี้ทำให้เกิดคลื่นสึนามิ 5 ลูก โดยคลื่นลูกใหญ่ที่สุดมีความสูงถึง 9.2 เมตร (13.7 ฟุต) จากระดับน้ำทะเล ศูนย์เตือนภัยสึนามิมหาสมุทรแปซิฟิกตรวจจับว่าน้ำทะเลยกตัวสูงขึ้น 3 นิ้ว (76 มม.) ใกล้กับจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว แผ่นดินไหวเกิดขึ้นใกล้กับเขตเคอร์มาเดก-ตองงา ซึ่งมีแผ่นเปลือกโลกแปซิฟิกที่มุดตัวลงใต้แผ่นอินโด-ออสเตรเลียนในวงแหวนแห่งไฟ ซึ่งเป็นสถานที่หนึ่งบนโลกที่มีแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดอยู่เป็นประจำ แผ่นดินไหวในจังหวัดคือทาฮ์ยา พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวครั้งนี้ก่อให้เกิดความตื่นตระหนกในหมู่ประชากรท้องถิ่น และกระแสไฟฟ้าถูกตัดขาดในหลายส่วนของเมืองซีมัฟ โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในเมืองได้รายงานตัวเลขผู้ได้รับบาดเจ็บไม่ทราบจำนวน และอาคารบางหลังได้รับความเสียหาย ในซีมัฟ มีหนึ่งคนเสียชีวิตหลังถูกบล็อกคอนกรีตกระแทก แผ่นดินไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังแผ่นดินไหวนำขนาดอ่อน ๆ กว่า 450 ครั้ง โดยครั้งที่มีความรุนแรงสูงสุดนั้นวัดได้ 4.6 แมกนิจูด แผ่นดินไหวในยูซู พ.ศ. 2553
ตารางอันดับดังต่อไปนี้เป็นแผ่นดินไหวเกี่ยวข้อง (แผ่นดินไหวนำ แผ่นดินไหวหลัก และแผ่นดินไหวตาม) ที่มีแมกนิจูดมากกว่า 4.0 แผ่นดินไหวที่มีแมกนิจูดมากกว่า 5.5 หรือมากกว่า จะแสดงแถบสีน้ำเงินอ่อน ส่วนแผ่นดินไหวหลักที่มีขนาด 6.9 M แสดงแถบสีน้ำเงินเข้ม
หมายเหตุ: UTC = เวลาสากลเชิงพิกัด, ซึ่ง UTC + 8 ชั่วโมง = เวลาปักกิ่ง คลื่นไหวสะเทือน
สำหรับแผ่นดินไหวที่ห่างจากสถานีวัดมากๆ คลื่นปฐมภูมิแรกที่วัดได้จะเป็นคลื่นที่เคลื่อนที่ผ่านชั้นแมนเทิล และในบางกรณีอาจเคลื่อนที่ไกลถึงชั้นแก่นโลกชั้นนอกก่อนที่จะเคลื่อนที่กลับขึ้นมาสู่สถานีตรวจวัดแผ่นดินไหวที่ผิวโลก คลื่นไหวสะเทือนเหล่านี้สามารถเคลื่อนที่ในระดับลึกชั้นแมนเทิลได้เร็วกว่าการเคลื่อนที่ไปตามชั้นเปลือกโลก การเดินทางของคลื่นลึกภายในดาวเคราะห์ที่เร็วกว่าระดับตื้นเรียกว่าหลักของออยแกน (Huygens' Principle) ถึงแม้ความหนาแน่นที่เพิ่มสูงขึ้นในระดับลึกจะเป็นตัวชะลอความเร็วของคลื่น แต่เนื่องจากค่าความยืดหยุ่นที่เพิ่มขึ้นส่งผลเร่งความเร็วในการเคลื่อนที่ของคลื่นในสัดส่วนที่มากกว่า นั่นคือคลื่นเดินทางได้เร็วกว่าในชั้นโลกระดับลึกและหมายถึงระยะเวลาที่สั้นกว่า แผ่นดินไหวในประเทศพม่า พ.ศ. 2554
จากการสอบสวนเบื้องต้นคาดว่า ไฟไหม้วัสดุก่อสร้างซึ่งบริเวณดังกล่าวเป็นที่เก็บวัสดุก่อสร้าง อย่างไรก็ตาม อยู่ระหว่างการสอบสวนหาสาเหตุเพลิงไหม้ที่แท้จริงต่อไป [17] ความเสี่ยง
ภัย (Peril) คือ สาเหตุของความเสียหาย ซึ่งภัยสามารถเกิดขึ้นได้จากภัยธรรมชาติ เช่น เกิดพายุ สึนามิ น้ำท่วม แผ่นดินไหว เป็นต้น ภัยนอกจากจะเกิดขึ้นได้จากภัยธรรมชาติแล้ว ภัยนั้นยังเกิดขึ้นจากการกระทำของมนุษย์ เช่น อัคคีภัย จลาจล ฆาตกรรม เป็นต้น สำหรับสาเหตุสุดท้ายที่จะเกิดภัยได้นั้นคือภัยที่เกิดขึ้นจากภาวะเศรษฐกิจ เพราะภัยที่เกิดจากภาวะเศรษฐกิจ เป็นอีกสาเหตุที่สำคัญ เพราะเมื่อเกิดขึ้นแล้วคนทั้งประเทศ หรือทั้งภูมิภาคจะได้รับผลกระทบอย่างกว้างขวาง ความเสี่ยง (Risk) คือ ความไม่แน่นอนของเหตุการณ์ ซึ่งไม่สามารถคาดเดาได้ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใด แต่ความเสี่ยงนั้น ๆ จะมีแนวโน้มที่เกิดขึ้นไม่มากก็น้อยในบริษัท สภาวะที่จะทำให้เกิดความเสียหาย (Hazard) คือ สภาพเงื่อนไขที่เป็นสาเหตุที่ทำให้ความเสียหายเพิ่มสูงขึ้น โดยสภาวะต่าง ๆ นี้สามารถแบ่งออกได้เป็น สภาวะทางด้านกายภาพ (Physical) คือ สภาวะของโอกาสที่จะเกิดความเสียหาย เช่น ชนิดและทำเลที่ตั้งของสิ่งปลูกสร้าง อาจเอื้อต่อการเกิดเพลิงไหม้ สภาวะทางด้านศีลธรรม (Moral) คือ สภาวะของโอกาสที่จะเกิดขึ้นจากความไม่ซื่อสัตย์ต่อหน้าที่การงาน เช่น การฉ้อโกงของพนักงาน และสภาวะด้านจิตสำนึกในการป้องกันความเสี่ยง (Morale) คือ สภาวะที่ไม่ประมาทและเลินเล่อ หรือการไม่เอาใจใส่ในการป้องกันความเสี่ยง เช่น การที่พนักงานปล่อยให้เครื่องจักรทำงานโดยไม่ควบคุม ธรณีพิบัติภัย
ตลิ่งทรุดตัว (Bank Erosion) เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำในแม่น้ำ ทำให้เกิดความแตกต่างของระดับน้ำใต้ดินกับน้ำในแม่น้ำ เช่น ระดับน้ำในแม่น้ำลดลงเนื่องจากเป็นฤดูแล้งหรือเกิดจากความรุนแรง
ของกระแสน้ำในช่วงที่เกิดน้ำหลากตามธรรมชาติ การเกิดธรณีพิบัติภัยของประเทศไทยในปี 2550 ส่วนใหญ่เกิดดินถล่ม ดินไหล หินร่วง รอยดินแยก หลุมยุบ ตลิ่งทรุดตัว และแผ่นดินไหว ภูเขาไฟ
ภูเขาไฟระเบิด เป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ร้ายแรงอย่างหนึ่ง การระเบิดของภูเขาไฟ แสดงให้เห็นว่าใต้เปลือกโลกลงไปมีความร้อนสะสมอยู่มาก ภูเขาไฟเกิดจากหินหนืดร้อน เหลว (แมกมา) ที่อยู่ในส่วนลึกใต้เปลือกโลก เคลื่อนตัวด้วยแรงดันออกมาสู่ผิวของเปลือกโลก ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ และทางเคมีภายในเปลือกโลกขึ้น อัตราความรุนแรง ของการระเบิดขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการระเบิด ความดันของไอ และความหนืดของลาวา ถ้าลาวาข้นมาก ๆ อัตราความรุนแรงของการระเบิดจะรุนแรงมากตามไปด้วย เวลาภูเขาไฟระเบิด มิใช่มีแต่ลาวาที่ไหลออกมาเท่านั้น ยังมีไอน้ำ ก๊าซ ฝุ่นผงเถ้าถ่านต่าง ๆ ออกมาด้วย พวกไอน้ำจะควบแน่นกลายเป็นน้ำ นำเอาฝุ่นละอองเถ้าต่าง ๆ ที่ตกลงมาด้วยกันไหลบ่ากลายเป็นโคลนท่วมในบริเวณเชิงเขาต่ำลงไป ยิ่งถ้าภูเขาไฟนั้นมีหิมะปกคลุมอยู่ มันจะละลายหิมะ นำโคลนมาเป็นจำนวนมากได้ ภูเขาไฟมักเกิดขึ้นตามแนวขอบของแผ่นเปลือกโลก ตามแนวเทือกเขาริมฝั่งมหาสมุทรของทวีปต่าง ๆ รวมทั้งในบริเวณหมู่เกาะในมหาสมุทร บริเวณรอบ ๆ มหาสมุทรแปซิฟิกจะมีภูเขาไฟเป็นจำนวนมากตามแนวขอบของมหาสมุทรแปซิฟิก จนถูกขนานนามว่าเป็น “วงแหวนแห่งไฟ” (Ring of Fire) นอกจากนี้ก็มีที่มหาสมุทรอินเดียทางตอนเหนือและพบเพียงเล็กน้อยในทะเลแคริเบียน ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และบนเกาะไอซ์แลนด์ ภัยพิบัติ
ภัยพิบัติที่มนุษย์สร้างขึ้น คือ ภัยพิบัติที่มีสาเหตุมาจากมนุษย์ เช่น การสูบน้ำใต้ดินปริมาณมากจนส่งผลให้เกิดการทรุดตัวของพื้นดิน การปล่อยก๊าซเรือนกระจกปริมาณมากจากโรงงานอุตสาหกรรมจนส่งผลให้ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นและท่วมพื้นที่ในระดับต่ำ การเปลี่ยนทางน้ำจนทำให้เกิดภัยแล้งในบางพื้นที่ เป็นต้น รวมถึงการทดลองทางวิทยาศาสตร์ เช่น การทดลองระเบิดนิวเคลียร์ใต้ดิน ซึ่งส่งผลต่อชั้นหินใต้เปลือกโลก โดยอาจมีผลกระทบต่อโลกในระยะยาว เป็นต้น แผ่นดินไหวในประเทศเฮติ พ.ศ. 2553
ประเทศเฮติตั้งอยู่บนรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกแคริบเบียน และแผ่นอเมริกาเหนือ แต่แผ่นดินไหวในครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกเหล่านี้ แต่เกิดจากรอยเลื่อน ซึ่งทำให้เกิดความเสียหายอย่างหนักโดยเฉพาะเมืองหลวง กรุงปอร์โตแปรงซ์ สาเหตุเป็นเพราะว่าเมืองตั้งอยู่ในบริเวณอ่าว ซึ่งดินบริเวณอ่าวจะเป็นดินอ่อนมีลักษณะเป็นโคลนชุ่มด้วยน้ำ (เช่นเดียวกับในกรุงเทพมหานคร) ซึ่งสามารถขยายแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวให้รุนแรงขึ้นได้ แผ่นดินไหว
M = l o g A − l o g A 0 {\displaystyle M=logA-logA_{\mathrm {0} }\ } แผ่นดินไหวในแคว้นอาบรุซโซ พ.ศ. 2552
อิตาลีประสบเหตุแผ่นดินไหวบ่อยครั้งแต่ตามปกติไม่ได้สร้างความเสียหายมากนัก แผ่นดินไหวครั้งใหญ่เกิดล่าสุดเมื่อปี พ.ศ. 2545 ที่แคว้นโมลีเซ มีขนาด 5.9 ตามมาตราริกเตอร์ และคร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 25 ราย และถือเป็นเหตุแผ่นดินไหวที่ร้ายแรงที่สุดในรอบ 20 ปีในขณะนั้น แผ่นดินไหวเกิดขึ้นหลายครั้งในประวัติศาสตร์ของเมืองลากวีลาซึ่งสร้างขึ้นบนชั้นหินของทะเลสาบโบราณ ทำให้เกิดโครงสร้างพื้นดินที่ดูเหมือนจะขยายแรงสั่นสะเทือนให้มากขึ้นเมื่อเกิดแผ่นดินไหวแต่ละครั้ง เมืองนี้ถูกทำลายจากแผ่นดินไหวในปี พ.ศ. 1858, พ.ศ. 1892, พ.ศ. 1995, พ.ศ. 2044, พ.ศ. 2189, พ.ศ. 2246, และ พ.ศ. 2249 สถานีแผ่นดินไหว
สถานีแผ่นดินไหว () เป็นหน่วยปฏิบัติงานเฝ้าระวังปรากฏการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นทั่วโลก
ประเทศไทยเริ่มมีสถานีแผ่นดินไหวแห่งแรกที่เชิงดอยสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อ พ.ศ.2506 ภายใต้การกำกับของกรมอุตุนิยมวิทยาด้วยความร่วมมือของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกา (United States Geological Survey: USGS) 
ปัจจุบัน สถานีแผ่นดินไหวเชียงใหม่ (Chiang Mai Seismic Station: CHTO) ถือเป็นสถานีแผ่นดินไหวที่มีมาตรฐานการปฏิบัติงานเทียบเท่าสถานีเครือข่ายของโลก (Global Seismograph Network) ปฏิบัติงานด้วยเครื่องตรวจแผ่นดินไหวแบบดิจิตอลออนไลน์ระบบไอริส (Incorporated Research Institutions for Seismology: IRIS) สามารถเฝ้าระวังเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นทั่วโลกผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้ตามเวลาจริง (real time)ปัจจุบันนับว่างานเฝ้าระวังแผ่นดินไหวของไทยมีความก้าวหน้าไปมาก โดยเฉพาะสถานีตรวจวัดแผ่นดินไหวเชียงใหม่ ได้รับการยอมรับจากหน่วยงานระดับโลกในความมีมาตรฐานการปฏิบัติงานและเครื่องมือที่ทันสมัย สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกายังคงเป็นหน่วยงานที่สถานีตรวจวัดแผ่นดินไหวเชียงใหม่ร่วมมือประสานการปฏิบัติงานตลอดมา นอกจากนี้ ยังมีเว็บไซต์ของสถานีที่ออนไลน์อยู่บนโลกไซเบอร์หลายเว็บไซต์ เช่น ธรณีพิบัติภัย
ดินถล่ม (Landsilde) เป็นการเลื่อนไถลตามแรงโน้มถ่วงของโลกของมวลดินและหินในพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง เช่น แนวเขา หน้าผา นอกจากนี้ยังเกิดในพื้นที่ภูเขาสูงรองรับด้วยหินแกรนิตและหินดินดานเป็นป่าโปร่งตามธรรมชาติและพบต้นไผ่ขึ้นอยู่ทั่วไป สำหรับดินถล่มในประเทศไทยมักเกิดขึ้นพร้อมกับน้ำป่าไหลหลาก เมื่อเกิดฝนตกหนักรุนแรงและต่อเนื่องหลายวัน มีปริมาณฝนมากกว่า 200 มิลลิเมตร การป้องกันดินถล่มอาจใช้การปลูกหญ้าแฝก การใช้ลวดตาข่ายกั้นตามแนวถนน และจะเป็นความเสียหายแก่ประชาชน เป็นต้น แผ่นดินไหวในเกาะลมบก สิงหาคม พ.ศ. 2561
จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวครั้งนี้อยู่ในแผ่นดิน ใกล้หมู่บ้านโลโลอันในอำเภอลมบกเหนือ แต่เนื่องจากมีการไถลตัวของแผ่นเปลือกโลกขึ้นไปทางทิศเหนือจนถึงทะเลจึงก่อให้เกิดสึนามิด้วย มีรายงานการสั่นสะเทือนอย่างรุนแรง (severe) ทั่วทั้งเกาะลมบก ในขณะที่มีรายงานการสั่นสะเทือนอย่างแรง (strong) ในเกาะบาหลีและเกาะซุมบาวาซึ่งอยู่ใกล้เคียง แผ่นดินไหวในจี๋จี๋ พ.ศ. 2542
พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศถูกตัดไฟฟ้าเนื่องจากโรงไฟฟ้า สถานีไฟฟ้าหลายแห่งเสียหาย และโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ 3 แห่งของไต้หวันได้ปิดตัวลงอัตโนมัติ โดยกลับมาทำการ 2 วันให้หลัง สะพานสำคัญเสียหายอย่างหนัก 102 แห่ง ซึ่งส่วนใหญ่ต้องรื้อถอนเพื่อสร้างใหม่ ทางหลวงภูมิภาคหมายเลข 8 ซึ่งเป็นทางสัญจรหลักเชื่อมภาคกลางระหว่างฝั่งตะวันออก-ตกเพียงแห่งเดียวในขณะนั้นก็เสียหายอย่างหนัก อีกทั้งยังเสียหายเพิ่มจากเหตุพายุหลังแผ่นดินไหว ทำให้เส้นทางบางส่วนถูกปิดมาจนถึงปัจจุบัน แผ่นดินไหวหลักและแผ่นดินไหวตามทำให้เกิดดินถล่มทั้งสิ้น 132 แห่งและมีผู้เสียชีวิตจากเหตุดังกล่าว โรงเรียนเสียหาย 870 แห่ง ในจำนวนนี้เสียหายอย่างหนัก 125 แห่ง หลายแห่งต้องปิดทำการเรียนการสอนหลายเดือนหรือแม้กระทั่งปิดถาวร แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
โรงกลั่นน้ำมันของคอสโมออยล์คอมปานี ซึ่งมีกำลังการผลิต 220,000 บาร์เรลต่อวัน เกิดเพลิงลุกไหม้อันเป็นผลมาจากแผ่นดินไหวที่อิชิฮาระ จังหวัดชิบะ ทางตะวันออกของกรุงโตเกียว ไฟถูกดับลงหลังลุกไหม้เป็นเวลาสิบวัน ทำให้มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บรวมหกคน และทำลายคลังน้ำมันไปด้วย ขณะที่โรงกลั่นน้ำมันแห่งอื่น ๆ ชะลอการผลิตจากการตรวจสอบความปลอดภัยและการสูญเสียพลังงาน ในเซ็นได โรงกลั่นน้ำมันกำลังการผลิต 145,000 บาร์เรลต่อวัน ซึ่งเป็นของบริษัทโรงกลั่นที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น เจเอกซ์นิปปอนออยล์แอนด์เอเนอร์จี ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้จากแผ่นดินไหวด้วยเช่นกัน มีการอพยพคนงาน แต่ประกาศเตือนภัยคลื่นสึนามิได้ขัดขวางความพยายามที่จะดับไฟกระทั่งวันที่ 14 มีนาคม เมื่อเจ้าหน้าที่ทางการวางแผนดำเนินการ แผ่นดินไหวในไครสต์เชิร์ช กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวนี้เป็นผลให้เกิดความเสียหายเป็นบริเวณกว้างทั่วนครไครสต์เชิร์ช โดยเฉพาะอย่างยิ่งในนครตอนกลางและชานนครทางตะวันออก ซึ่งความเสียหายทวีความเลวร้ายลงหลังอาคารและโครงสร้างพื้นฐานได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2553 และแผ่นดินไหวตาม ภาวะดินเหลวสำคัญมีผลต่อชานนครทางตะวันออก ทำให้มีทรายแป้ง (slit) ประมาณ 400,000 ตัน มีการรายงานว่า แผ่นดินไหวนี้สามารถรับรู้ได้ทั่วเกาะใต้และเกาะเหนือตอนล่างและตอนกลาง  แผ่นดินไหว
แผ่นดินไหววัดโดยใช้การสังเกตจากไซสโมมิเตอร์ (seismometer) มาตราขนาดโมเมนต์เป็นมาตราที่ใช้มากที่สุดซึ่งทั่วโลกรายงานแผ่นดินไหวที่มีขนาดมากกว่าประมาณ 5 สำหรับแผ่นดินไหวอีกจำนวนมากที่ขนาดเล็กกว่า 5 แมกนิจูด สำนักเฝ้าระวังแผ่นดินไหวแต่ละประเทศจะวัดด้วยมาตราขนาดท้องถิ่นเป็นส่วนใหญ่ หรือเรียก มาตราริกเตอร์ สองมาตรานี้มีพิสัยความถูกต้องคล้ายกันในเชิงตัวเลข แผ่นดินไหวขนาด 3 หรือต่ำกว่าส่วนใหญ่แทบไม่รู้สึกหรือรู้สึกได้เบามาก ขณะที่แผ่นดินไหวตั้งแต่ขนาด 7 อาจก่อความเสียหายรุนแรงเป็นบริเวณกว้าง ขึ้นอยู่กับความลึก แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์มีขนาดมากกว่า 9 เล็กน้อย แม้จะไม่มีขีดจำกัดว่าขนาดจะมีได้ถึงเท่าใด แผ่นดินไหวใหญ่ล่าสุดที่มีขนาด 9.0 หรือมากกว่า คือ แผ่นดินไหวขนาด 9.0 ที่ประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี 2554 และเป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกในญี่ปุ่น ความรุนแรงของการสั่นสะเทือนวัดโดยมาตราเมร์กัลลีที่ถูกดัดแปลง หากตัวแปรอื่นคงที่ แผ่นดินไหวที่อยู่ตื้นกว่าจะสร้างความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้างมากกว่าแผ่นดินไหวที่อยู่ลึกกว่า ศูนย์เกิดแผ่นดินไหว
ความลึกจุดเกิดแผ่นดินไหวสามารถคำนวณได้จากการวัดซึ่งขึ้นอยู่กับปรากฏการณ์คลื่นแผ่นดินไหว ด้วยปรากฏการณ์คลื่นทั้งหมดในทางฟิสิกส์ มีความไม่แน่นอนอยู่ในการวัดปริมาณดังกล่าวเพิ่มยิ่งขึ้นตามความยาวคลื่น ดังนั้นความลึกจุดเกิดแผ่นดินไหวของแหล่งที่มาของคลื่นที่มีความยาวนี้ (ความถี่ต่ำ) จึงเป็นการยากที่จะตรวจสอบให้แน่ชัด แผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงมากจะส่งพลังงานที่ปลดปล่อยออกมาส่วนใหญ่ในรูปของคลื่นแผ่นดินไหวที่มีความยาวคลื่นมาก และดังนั้น แผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงมากขึ้นเท่าใดก็เป็นการปลดปล่อยพลังงานจากหินที่มีมวลมากยิ่งขึ้นเท่านั้น ธรณีแปรสัณฐาน
แผ่นเปลือกโลกมีการเคลื่อนที่ผ่านซึ่งกันและกันในบริเวณแนวรอยเลื่อนแปรสภาพ (Transform Boundaries) มักพบในแผ่นเปลือกโลกมหาสมุทร ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้แนวเทือกเขากลางมหาสมุทรเลื่อนเหลื่อมออกจากกัน บางบริเวณก็พบว่าตัดผ่านแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นทวีปด้วย ในมหาสมุทรแนวดังกล่าวนี้มักจะก่อให้เกิดแผ่นดินไหวกำลังไม่มากอยู่เป็นประจำ ส่วนในภาคพื้นทวีปแนวดังกล่าวมักถูกจำกัดทำให้เกิดการสะสมพลังงานและก่อให้เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงในเวลาต่อมาเมื่อเกิดการเลื่อนอย่างฉับพลัน ซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายได้ ดังเช่น รอยเลื่อนซานแอนเดียส แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวดังกล่าวปลดปล่อยพลังงานพื้นผิวออกมากว่า 1.9±0.5×10 จูล ซึ่งประกอบด้วยพลังงานสั่นสะเทือนและสึนามิ ซึ่งเป็นเกือบสองเท่าของพลังงานที่ปลดปล่อยออกมาจากเหตุแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 230,000 คน หากสามารถใช้ประโยชน์จากพลังงานดังกล่าวได้ พลังงานคลื่นพื้นผิวจากแผ่นดินไหวนี้จะเพียงพอต่อนครขนาดลอสแอนเจลิสได้ทั้งปี สำหรับพลังงานที่ปลดปล่อยออกมาทั้งหมด หรือที่รู้จักกันว่า โมเมนต์แผ่นดินไหว มีค่ามากกว่า 200,000 เท่าของพลังงานพื้นผิว และสามารถคำนวณได้อยู่ที่ 3.9×10 จูล น้อยกว่าแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2547 เล็กน้อย พลังงานดังกล่าวเท่ากับทีเอ็นที 9,320 กิกะตัน หรืออย่างน้อย 600 ล้านเท่าของพลังงานของระเบิดนิวเคลียร์ที่ถล่มฮิโรชิมะ คลื่นไหวสะเทือน
คลื่นพื้นผิว () คือคลื่นที่เดินทางไปตามผิวโลกโดยไม่แพร่เข้าไปภายในของผิวโลกระดับลึก ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในแผ่นดินไหวระดับตื้น คลื่นพื้นผิวนี้มีแอมพลิจูดสูงกว่าคลื่นในตัวกลางซึ่งหมายถึงระดับพลังงานที่สูงกว่า นั่นคือความเสียหายหลักจากแผ่นดินไหวเกิดจากคลื่นประเภทนี้ในขณะที่คลื่นในตัวกลางจะก่อผลกระทบในระดับที่น้อยกว่า เนื่องจากการเคลื่อนที่ของคลื่นพื้นผิวใน 2 มิติ ซึ่งทำให้เกิดการสูญเสียพลังงานที่น้อยกว่าการเคลื่อนที่ของคลื่นในตัวกลางซึ่งเป็น 3 มิติ คลื่นพื้นผิวที่เป็นที่รู้จักมี 2 ประเภท แผ่นดินไหวโลมาพรีเอตา พ.ศ. 2532
แผ่นดินไหวโลมาพรีเอตา () หรือ "Quake of '89" เพราะเกิดในปี พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) หรือรู้จักกันในนาม "The World Series Quake" เพราะเกิดแผ่นดินไหวในช่วงที่มีการแข่งขันเบสบอลเวิลด์ซีรีส์ ซึ่งแผ่นดินไหวเกิดขึ้นขณะกำลังถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์เป็นครั้งแรกในสหรัฐอเมริกา เมื่อเวลา 17.04 น. ของวันที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2532 จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ที่ในป่าของสวนสาธารณะประจำรัฐไนซีนมาร์ก, เคาน์ตีแซนตาครูซ และเป็นเขตที่ไม่มีคนอาศัย ห่างจากเมืองแซนตาครูซไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 16 กิโลเมตร ชื่อโลมาพรีเอตามาจากยอดเขาที่อยู่ในทิวเขาแซนตาครูซ แผ่นดินไหว
โดยขนาดของแผ่นดินไหว ในแต่ละระดับจะปล่อยพลังงานมากกว่า 32 เท่าของขนาดก่อนหน้า เช่นแผ่นดินไหวแมกนิจูด 5 จะปล่อยพลังงานออกมามากกว่าแมกนิจูด 4 ราว 32 เท่า เป็นต้น คลื่นไหวสะเทือน
เส้นทางการเดินทางของคลื่นจากจุดศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวถึงจุดสังเกตการณ์มักจะถูกเขียนในรูปแบบของแผนภาพโดยใช้ลูกศรแสดงทิศทางการเดินทางของคลื่นดังตัวอย่างในภาพ เมื่อพิจารณาการสะท้อนของคลื่นเมื่อเดินทางผ่านตัวกลางชนิดต่างๆ จะทำให้เส้นทางการเดินทางของคลื่นที่เป็นไปได้มีจำนวนนับไม่ถ้วน แต่ละรูปแบบที่เป็นไปได้สามารถเขียนแทนได้ด้วยกลุ่มของตัวอักษรภาษาอังกฤษ ตัวอักษรพิมพ์เล็กใช้สื่อถึงเส้นเขตระหว่างสองตัวกลาง (เกิดการสะท้อนของคลื่น) ในขณะที่ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ใช้สื่อถึงตัวกลางที่คลื่นเดินทางผ่านเข้าไปในพื้นที่ใกล้ศูนย์กลางแผ่นดินไหว เราสามารถใช้ผลต่างของเวลาที่ใช้ในการเดินทางของคลื่นปฐมภูมิและคลื่นทุติยภูมิเพื่อหาระยะห่างของศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวกับพื้นที่นั้น ในกรณีของแผ่นดินไหวที่พลังงานถูกปลดปล่อยทั่วไปในระดับโลก เวลาที่ใช้ในการเดินทางของคลื่นปฐมภูมิซึ่งถูกบันทึกจากสถานีวัดการเกิดแผ่นดินไหวอย่างน้อยสี่สถานีสามารถนำมาใช้เพื่อคำนวณหาตำแหน่งของจุดศูนย์กลางรวมถึงเวลาของการเกิดแผ่นดินไหว แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวเกิดจากการยุบตัวของเปลือกโลกใต้มหาสมุทรอินเดีย กระตุ้นให้เกิดคลื่นสึนามิสูงราว 30 เมตร[1] เข้าท่วมทำลายบ้านเรือนตามแนวชายฝั่งโดยรอบมหาสมุทรอินเดีย ประมาณการว่ามีผู้เสียชีวิตจากแผ่นดินไหวครั้งนี้ใน 14 ประเทศมากกว่า 230,000 - 280,000คนหรือมากกว่า 280,000 คน นับเป็นหนึ่งในภัยพิบัติทางธรรมชาติครั้งร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ ประเทศที่ได้รับความเสียหายมากที่สุดได้แก่ ประเทศอินโดนีเซีย รองลงมาคือประเทศศรีลังกา ประเทศอินเดีย และประเทศไทย ตามลำดับ แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวดังกล่าวซึ่งเกิดจากการนูนขึ้น 5 ถึง 8 เมตร บนก้นทะเลยาว 180 กิโลเมตร ห่างจากชายฝั่งตะวันออกของโทโฮกุ 60 กิโลเมตร ทำให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดใหญ่ซึ่งสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงตามแนวชายฝั่งแปซิฟิกของหมู่เกาะตอนเหนือของญี่ปุ่น และส่งผลให้เกิดความสูญเสียชีวิตนับหลายพัน และหลายเมืองถูกทำลายลงอย่างสิ้นเชิง คลื่นสีนามิยังได้แพร่ขยายไปทั่วมหาสมุทรแปซิฟิก และมีการออกคำเตือนและคำสั่งอพยพในหลายประเทศที่ติดมหาสมุทรแปซิฟิก รวมทั้งตลิดชายฝั่งแปซิฟิกของอเมริกาเหนือและใต้ ตั้งแต่อะแลสกาไปจนถึงชิลี อย่างไรก็ตาม แม้ว่าสึนามิจะเดินทางไปถึงหลายประเทศ แต่ก็มีผลกระทบค่อนข้างน้อย ชายฝั่งชิลีส่วนที่ติดกับมหาสมุทรแปซิฟิกซึ่งอยู่ห่างจากญี่ปุ่นมากที่สุด (ราว 17,000 กิโลเมตร) ส่วนระยะทางบนโลกที่ไกลที่สุดที่เป็นไปได้อยู่ที่ครึ่งเส้นรอบวง ราว 20,000 กิโลเมตร) ก็ยังได้รับผลกระทบเป็นคลื่นสึนามิสูง 2 เมตร คลื่นสึนามิสูง 38.9 เมตรถูกประเมินที่คาบสมุทรโอโมเอะ เมืองมิยาโกะ จังหวัดอิวาเตะ ไฟฟ้าสถิต
ไฟฟ้าสถิต (English: Static electricity) คือความไม่สมดุลของประจุไฟฟ้าภายในหรือบนพื้นผิวของวัสดุหนึ่ง ประจุยังคงอยู่กับที่จนกระทั่งมันสามารถจะเคลื่อนที่โดยอาศัยการไหลของอิเล็กตรอน (กระแสไฟฟ้า) หรือมีการปลดปล่อยประจุ (English: electrical discharge) ไฟฟ้าสถิตมีชื่อที่ขัดกับไฟฟ้ากระแสที่ไหลผ่านเส้นลวดหรือตัวนำอื่นและนำส่งพลังงาน[1] แผ่นดินไหวในปิชิเลมู พ.ศ. 2553
แผ่นดินไหวครั้งดังกล่าวเกิดขึ้นจากความเครียดในพื้นที่ที่เพิ่มมากขึ้นจากแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่นอกชายฝั่งแคว้นเมาเล แรงสั่นสะเทือนสามารถรับรู้ได้ทั่งตอนกลางของประเทศชิลี แผ่นดินไหวครั้งนี้ในตอนแรกนั้นคาดว่าเป็นแผ่นดินไหวตามจากแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ แต่นักวิทยาแผ่นดินไหวจากมหาวิทยาลัยชิลี ได้ชี้ว่ามันเป็น "แผ่นดินไหวอีกครั้งหนึ่ง" เกิดแผ่นดินไหวตามทันทีอย่างน้อย 11 ครั้ง ทำให้เกิดความตื่นตระหนกตลอดเมืองชายฝั่งระหว่างแคว้นโกกิมโบและโลสลาโกส แผ่นดินไหวในภาคกลางของประเทศอิตาลี สิงหาคม พ.ศ. 2559
ภาคกลางของอิตาลีเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยที่สุดของประเทศ โดยได้รับผลกระทบเนื่องจากตั้งอยู่ใกล้รอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกแอฟริกากับแผ่นเปลือกโลกยูเรเชีย ทั้งยังมีรอยเลื่อนพาดผ่านตามแนวเทือกเขาแอเพนไนน์ แผ่นดินไหวครั้งนี้ถือเป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เหตุแผ่นดินไหวใกล้เมืองลากวีลาในแคว้นอาบรุซโซเมื่อปี พ.ศ. 2552 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 300 ราย และส่งผลให้มีผู้ไร้ที่อยู่อาศัยอีกประมาณ 65,000 ราย โคลนถล่ม
ส่วนใหญ่การย้ายมวลที่กล่าวถึงกันบ่อยๆ คือ แผ่นดินเลื่อน (Landslide) หรือดินถล่ม โดยรวมเอาวิธีการย้ายมวลทุกรูปแบบไว้ด้วยกัน ซึ่งความจริงยังไม่ถูกต้องมากนัก รูปแบบการย้ายมวลมีหลายกระบวนการด้วยกัน โดยถือปัจจัยเหล่านี้เป็นตัวกำหนด
หากจำแนกตาม "Sharpe (1938)" จะพิจารณาความเร็วของการย้ายมวล ปริมาณน้ำและความลาดชันของพื้นที่เป็นสำคัญ โดยเรียงลำดับจาก ปริมาณน้ำน้อยและมีการเคลื่อนตัวของมวลสารมาก ในพื้นที่ความลาดชันสูง – ปริมาณน้ำมากและมีการเคลื่อนตัวของมวลสารน้อย ในพื้นที่ความลาดชันต่ำ ดังนี้ การย้ายมวลบางครั้งเกิดขึ้นมาอย่างไม่มีเหตุผลหรือโอกาสการระมัดระวังน้อยมาก โดยส่วนใหญ่ การย้ายมวลมักเกิดจากเหตุการณ์ต่อไปนี้เป็นตัวกระตุ้น  แผ่นดินไหว
- จากเว็บไซต์วิชาการธรณีไทย — จากกรมอุตุนิยมวิทยา — จากกรมทรัพยากรธรณี — จากเว็บภัยพิบัติ รวย แผ่นดินไหวในจี๋จี๋ พ.ศ. 2542
ตำบลวู่เฟิงซึ่งตั้งอยู่ทางใต้ของเทศมณฑลไถจง ได้รับความเสียหายจากแผ่นดินไหวมากเป็นพิเศษ โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นกวังฟู่ประจำหมู่บ้านตั้งอยู่บนรอยเลื่อนพอดี ทำให้พื้นที่สนามกีฬาของโรงเรียนบางส่วนยกตัวขึ้นตามแนวรอยเลื่อน ภายหลังจึงมีการจัดตั้ง "พิพิธภัณฑ์แผ่นดินไหว 921 แห่งไต้หวัน" ขึ้นในพื้นที่โรงเรียน ซึ่งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นสาขาหนึ่งของพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติ แผ่นดินไหว
Check date values in: |year= (help) กนก จันทร์ขจร และถนัด ศรีบุญเรือง, วิทยาศาสตร์กายภาพ ม.4 - ม.6, สำนักพิมพ์ บริษัทไทยร่มเกล้า จำกัด, 2549, หน้า 15, สืบค้นวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2553 " — บทความจากผู้จัดการออนไลน์ — จากกรมอุตุนิยมวิทยา — จากกรมทรัพยากรธรณี แผ่นดินไหวนำ
แผ่นดินไหวนำ หรือทับศัพท์ว่า ฟอร์ช็อก () เป็นแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นก่อนเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ (แผ่นดินไหวหลัก) ที่มีความเกี่ยวข้องกันทั้งในช่วงเวลาและพื้นที่ โดยชื่อเรียกของการเกิดแผ่นดินไหว ทั้ง"แผ่นดินไหวนำ", "แผ่นดินไหวหลัก" หรือแผ่นดินไหวตาม จะเกิดขึ้นตามลำดับของเหตุการณ์ แผ่นดินไหวในภาคกลางของประเทศอิตาลี สิงหาคม พ.ศ. 2559
หลังจากแผ่นดินไหวครั้งแรก ได้เกิดแผ่นดินไหวตามอย่างรุนแรงอย่างน้อย 40 ครั้ง ในเบื้องต้น สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกาได้รายงานว่า แผ่นดินไหวหลักมีศูนย์เกิดลึกลงไป วัดขนาดความรุนแรงได้ 6.4 ต่อมาปรับเหลือ 6.2 ในขณะที่ศูนย์วิทยาแผ่นดินไหวยุโรป-เมดิเตอร์เรเนียนวัดขนาดความรุนแรงได้ 6.1 และสถาบันธรณีฟิสิกส์และวิทยาภูเขาไฟแห่งชาติอิตาลีขนาดความรุนแรงได้ 6.0 แผ่นดินไหว
คนในสมัยโบราณมีความเชื่อว่าแผ่นดินไหวหรือภูเขาไฟระเบิด เกิดจากฝีมือของเทพเจ้าหรือสิ่งเหนือธรรมชาติ เช่น ชาวโรมันโบราณคิดว่าเทพเจ้าที่ชื่อว่า วัลแคน อาศัยอยู่ในภูเขาไฟ เทพองค์นี้ทรงเป็นช่างตีเหล็กให้กับเทพเจ้าองค์อื่น ๆ เมื่อใดที่มีควันและเปลวไฟพุ่งออกมาจากภูเขาไฟ ชาวโรมันก็คิดว่าเทพเจ้าวัลแคนกำลังติดไฟในเตาหลอมอยู่ และเมื่อแผ่นดินสั่นสะเทือนก็หมายถึงว่าเทพเจ้าวัลแคนกำลังตีเหล็กหลอมอยู่บนทั่ง แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2561
แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2561 แสดงเนื้อหาเฉพาะแผ่นดินไหวขนาด 6 แมกนิจูดขึ้นไป และแผ่นดินไหวที่มีขนาดต่ำกว่า 6 ที่สร้างความเสียหาย มีผู้บาดเจ็บเสียชีวิต หรือมีความโดดเด่นอื่น วันเวลาทั้งหมดแสดงในรูปแบบเวลาสากลเชิงพิกัด (UTC) ความรุนแรงสูงสุดแสดงตามมาตราเมร์กัลลี และใช้แหล่งที่มาจากฐานข้อมูล "ShakeMap" ของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐ (USGS) แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด ในตุรกี ห่างจากเมืองซัมซัต ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 5km (3.1mi) เมื่อวันที่ 2 มีนาคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก) มีผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 30 คน และอาคารบางส่วนได้การเกิดการทรุดตัวลง[53] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.1 แมกนิจูด ในปาปัวนิวกินี ห่างจากเมืองปังอูนา ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 115km (71mi) เมื่อวันที่ 4 มีนาคม ที่ความลึก 17.0km (10.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[54] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.7 แมกนิจูด ในฟิลิปปินส์ ห่างจากเมืองซูริเกาซิตี ไปทางเหนือ 5km (3.1mi) เมื่อวันที่ 5 มีนาคม ที่ความลึก 10.5km (6.5mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[55] มีผู้เสียชีวิต 1 คน จากอาการหัวใจวาย และผู้ได้รับบาดเจ็บอีก 45 คน แผ่นดินไหวครั้งนี้เป็นแผ่นดินไหวนำของแผ่นดินไหว 6.5[56] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด ในปาปัวนิวกินี ห่างจากหมู่บ้านคันเดรียน ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 32km (20mi) เมื่อวันที่ 5 มีนาคม ที่ความลึก 37.0km (23.0mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[57] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.1 แมกนิจูด ในสเปน ห่างจากเมืองโอลซา ไปทางเหนือ 11km (6.8mi) เมื่อวันที่ 10 มีนาคม ที่ความลึก 2.6km (1.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[58] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.1 แมกนิจูด ในพม่า ห่างจากเมืองทวารวดี ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 34km (21mi) เมื่อวันที่ 13 มีนาคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[59] วัดในย่างกุ้งบางแห่งได้รับความเสียหายและมีผู้ได้รับบาดเจ็บ 38 คน แต่เสียชีวิต 2 คนที่โรงพยาบาล[60] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด ในชายฝั่งหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ของอินเดีย ห่างจากเมืองโมฮิน ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 230km (140mi) เมื่อวันที่ 14 มีนาคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ III (อ่อน)[61] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 8.4 แมกนิจูด ในหมู่เกาะโซโลมอน ห่างจากเมืองเอากิ ไปทางเหนือ 70km (43mi) เมื่อวันที่ 19 มีนาคม ที่ความลึก 8.4km (5.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[62] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด ในอินโดนีเซีย ห่างจากเมือง[บันจาร์มูลุง ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 1km (0.62mi) เมื่อวันที่ 21 มีนาคม ที่ความลึก 111.7km (69.4mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[63] บ้านเรือน, วัด, สำนักงานและโรงเรียนได้รับความเสียหายในระหว่างแผ่นดินไหว มีผู้ได้รับบาดเจ็บทั้งหมด 7 คน[64] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.1 แมกนิจูด ในอียิปต์ ห่างจากเมืองสุเอซ ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 69km (43mi) เมื่อวันที่ 24 มีนาคม ที่ความลึก 1.6km (0.99mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[65] มีผู้เสียชีวิต 1 คน และผู้ได้รับบาดเจ็บ 7 คน[66] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.0 แมกนิจูด ในจีน ห่างจากเมืองหฺยวี่หู มณฑลยูนนาน ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 23km (14mi) เมื่อวันที่ 26 มีนาคม ที่ความลึก 27.6km (17.1mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ II (อ่อน)[67] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.2 แมกนิจูด ในสหรัฐ ห่างจากเมืองแอตตูสเตชัน รัฐอะแลสกา ไปทางตะวันตก 63km (39mi) เมื่อวันที่ 27 มีนาคม ที่ความลึก 20.6km (12.8mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[68] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.6 แมกนิจูด ในรัสเซีย ห่างจากเมืองอุสต์-คัมชัตสค์ ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 81km (50mi) เมื่อวันที่ 29 มีนาคม ที่ความลึก 17.0km (10.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[69] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.7 แมกนิจูด นอกชายฝั่งเม็กซิโก ห่างจากเมืองอีเกราเดซาราโกซา รัฐซีนาโลอา ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 78km (48mi) เมื่อวันที่ 29 มีนาคม ที่ความลึก 17.0km (10.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา)[70] แผ่นดินไหวในจังหวัดอิกิเก พ.ศ. 2557
แผ่นดินไหวในจังหวัดอิกิเก หรือ แผ่นดินไหวในนอร์เตกรันเด พ.ศ. 2557 () เป็นแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2557 ทางตอนเหนือของประเทศชิลี จุดเหนือศูนย์กลางอยู่ห่างจากเมืองอิกิเกไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ นอกชายฝั่งประเทศชิลีราว 95 กิโลเมตร แผ่นดินไหวเกิดขึ้นเมื่อเวลา 20:46 น. ตามเวลาในประเทศชิลี (ตรงกับ 06:46 น. ของวันที่ 2 เมษายนตามเวลาในประเทศไทย) มีขนาดความรุนแรง 8.2 ตามมาตราขนาดโมเมนต์ แผ่นดินไหวยังทำให้เกิดคลื่นสึนามิ แผ่นดินไหวตามขนาดสูงสุดมีระดับ 7.7 M แผ่นดินไหวในจี๋จี๋ พ.ศ. 2542
แผ่นดินไหวใหญ่จี๋จี๋ () เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2542 เวลา 01:47 น. ตามเวลาในประเทศไต้หวัน () ซึ่งวันที่ดังกล่าวเป็นที่มาของอีกชื่อหนึ่งคือ แผ่นดินไหวใหญ่ 921 () จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวอยู่ในตำบลจี๋จี๋ เทศมณฑลหนานโถว ตอนกลางของประเทศไต้หวัน ห่างจากทะเลสาบสุริยันจันทราไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ 9.2 กิโลเมตร หน่วยงานธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกา (USGS) วัดขนาดของแผ่นดินไหวได้ 7.6–7.7 ตามมาตราขนาดโมเมนต์ ศูนย์กลางอยู่ลึกลงไปใต้ดิน 8 กิโลเมตร  แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2561
"สังเกตว่าจำนวนแผ่นดินไหวที่ตรวจพบเพิ่มขึ้นนั้นไม่จำเป็นต้องแสดงว่ามีแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นโดยตัวเอง การเพิ่มขึ้นของประชากร การกระจายถิ่นที่อยู่และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีตรวจจับแผ่นดินไหวล้วนเป็นปัจจัยให้มีการบันทึกจำนวนแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นตามกาลทั้งสิ้น" รอยเลื่อน
รอยแตกจุลภาคหรือความไหวสะเทือนจุลภาคบางทีก็เข้าใจว่าเป็นลักษณะปรากฏที่เกิดขึ้นจากหินที่อยู่ภายใต้ความเค้น โดยเป็นการคลายตัวขนาดเล็กที่อาจมีพื้นที่เท่ากับจานอาหารใบหนึ่งหรือพื้นที่ขนาดเล็กด้วยการปลดปล่อยความเครียดภายใต้สภาพที่มีความเค้นสูง มันเพียงเกิดขึ้นเมื่อรอยแตกจุลภาคเพียงพอที่เชื่อมต่อกับพื้นที่เลื่อนไถลขนาดใหญ่อันหนึ่งที่เกิดจากเหตุการณ์ไหวสะเทือนหรือแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แผ่นดินไหวในแคว้นอาบรุซโซ พ.ศ. 2552
แผ่นดินไหวหลักครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากแผ่นดินไหวขนาดเล็กสองครั้งเมื่อวันก่อนหน้า แผ่นดินไหวครั้งนี้ยังสามารถรู้สึกได้ไกลถึงกรุงโรมไปจนถึงส่วนอื่น ๆ ของแคว้นลาซิโอ เช่นเดียวกับแคว้นโมลีเซ อุมเบรีย และกัมปาเนีย โรงเรียนในแคว้นอาบรุซโซต้องปิดการเรียนการสอน ชาวเมืองลากวีลาจำนวนมากต้องทิ้งบ้านเรือนของตัวเอง ใจกลางเมืองลากวีลาและเมืองปากานีกาซึ่งตั้งอยู่ใกล้กันนั้น ถนนหลายสายใช้สัญจรไม่ได้เนื่องจากมีเศษอิฐเศษปูนหล่นลงมากีดขวาง สถานที่ที่สร้างขึ้นตั้งแต่ยุคกลางเกือบทั้งหมดพังเสียหาย โรงพยาบาลที่เมืองลากวีลาซึ่งผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนมากถูกส่งตัวไปที่นั่นยังประสบความเสียหายจากอาฟเตอร์ช็อกขนาดความรุนแรง 4.8 ที่เกิดขึ้นหลังจากเกิดแผ่นดินไหวหลักไปแล้วหนึ่งชั่วโมง และยังคงเกิดอาฟเตอร์ช็อกตามมาหลายครั้งตลอดช่วงเช้าและช่วงบ่ายของวันที่ 6 เมษายน
หมู่บ้านต่าง ๆ ในหุบเขานอกเมืองลากวีลาตลอดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 17 สาย 2 ประสบกับหายนะครั้งใหญ่ มีรายงานว่าในเมืองออนนามีผู้เสียชีวิตถึง 24 ราย หมู่บ้านวิลลาซานตันเจโลและบอร์โกดีกัสเตลนูโอโวได้รับความเสียหายอย่างหนัก และยังมีรายงานผู้เสียชีวิตในหมู่บ้านปอจโจปีเซนเซ ตอร์นิมปาร์เต ฟอสซา และโตตานีอีกด้วย แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2557
"สังเกตว่าจำนวนแผ่นดินไหวที่ตรวจพบเพิ่มขึ้นนั้นไม่จำเป็นต้องแสดงว่ามีแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นโดยตัวเอง การเพิ่มขึ้นของประชากร การกระจายถิ่นที่อยู่และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีตรวจจับแผ่นดินไหวล้วนเป็นปัจจัยให้มีการบันทึกจำนวนแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นตามกาลทั้งสิ้น ตำนานแผ่นดินไหวของสำนักสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกามีสารสนเทศเพิ่มเติม" แผ่นดินไหวในอิยาเปล พ.ศ. 2558
แผ่นดินไหวมีขนาด 8.3 ตามมาตราขนาดโมเมนต์ เกิดขึ้นเนื่องจากการเคลื่อนของรอยเลื่อนย้อนมุมต่ำ (thrust) บนรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกนัซกากับแผ่นอเมริกาใต้ ตอนกลางของประเทศชิลี แผ่นนัซกาในบริเวณนี้เคลื่อนที่ไปทางทิศตะวันออก–ตะวันออกเฉียงเหนือ (ENE) ด้วยความเร็ว 74 มิลลิเมตรต่อปีเมื่อเทียบกับแผ่นอเมริกาใต้ และเริ่มมุดตัวลงใต้พื้นทวีปอเมริกาใต้บริเวณร่องลึกอาตากามา ซึ่งทอดตัวยาวขนานไปกับทวีปอเมริกาใต้ทั้งทวีป จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวครั้งนี้อยู่ห่างจากร่องลึกไปทางทิศตะวันตกราว 85 กิโลเมตร แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในภูมิภาคนี้มีความสอดคล้องกันทั้งในด้านขนาด ที่ตั้ง และกลไกการเกิด แผ่นดินไหวในจังหวัดอิกิเก พ.ศ. 2557
แผ่นดินไหวขนาด 8.2 M ครั้งนี้เกิดขึ้นจากการเคลื่อนของรอยเลื่อนย้อนมุมต่ำ (thrust) ใกล้ชายฝั่งประเทศชิลี ที่มีความลึกไม่มาก บนรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกนัซกากับแผ่นอเมริกาใต้ กลไกของแผ่นดินไหวครั้งนี้สอดคล้องกับการเคลื่อนตัวระหว่างแผ่นเปลือกโลกทั้งสองแผ่น แผ่นนัซกา ณ ตำแหน่งนี้เคลื่อนที่มุดลงใต้แผ่นอเมริกาใต้บริเวณร่องลึกเปรู-ชิลี ทางตะวันตกของประเทศชิลี ไปทางตะวันออกด้วยความเร็ว 65 มิลลิเมตรต่อปี ซึ่งการมุดตัวดังกล่าวทำให้เกิดการย่นของแผ่นเปลือกโลกอเมริกาใต้ ทางทิศตะวันออกของแผ่นนาซกา ยกตัวขึ้นเป็นเทือกเขาแอนดีสในปัจจุบัน และยังเป็นต้นเหตุของแผ่นดินไหวขนาดใหญ่หลายครั้งซึ่งมีความรุนแรงระดับประวัติศาสตร์ของมนุษย์ เช่น แผ่นดินไหวเมื่อ พ.ศ. 2553 ขนาด 8.8 M และแผ่นดินไหวครั้งรุนแรงที่สุดของโลกที่เคยบันทึกไว้ ขนาด 9.5 เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2503 แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
– United States Geological Survey แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
แผ่นดินไหวใหญ่ครั้งนี้เกิดขึ้นในเขตมุดตัวของเปลือกโลก ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวขนาดเมกะทรัสต์อยู่เสมอ มีค่าโมเมนต์แผ่นดินไหวสูงในระดับศตวรรษ โดยหากรวมค่าโมเมนต์แผ่นดินไหวทั้งหมดที่เกิดขึ้นในรอบ 100 ปี ตั้งแต่ ค.ศ. 1906 จนถึง 2005 แผ่นดินไหวที่อินโดนีเซียครั้งนี้จะมีขนาดโมเมนต์แผ่นดินไหวถึง 1 ใน 8 ของแผ่นดินไหวทั้งหมดดังกล่าว นอกจากนี้ หากรวมกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่อะแลสกา ค.ศ. 1964 และที่ชิลี ค.ศ. 1960 จะมีขนาดโมเมนต์สูงถึงครึ่งหนึ่งของแผ่นดินไหวทั้งหมดดังกล่าว หากเทียบกับแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในซานฟรานซิสโกปี ค.ศ. 1906 กับแผ่นดินไหวครั้งนี้ ถือว่าครั้งนั้นมีขนาดเล็กมาก (หากแต่ครั้งนั้นเกิดความเสียหายไม่แพ้กัน) แผ่นดินไหวในอำเภอแม่ลาว พ.ศ. 2557
แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดขึ้นจากการปลดปล่อยพลังงานของรอยเลื่อนพะเยา จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ลึกลงไปใต้ดิน 6 กิโลเมตร ซึ่งถือว่าตื้น ทำให้มีความรุนแรงและความเสียหายเป็นอย่างมาก โดยแรงสั่นสะเทือนทำให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งปลูกสร้างในระยะ 30 กิโลเมตรจากจุดศูนย์กลาง และมีแผ่นดินไหวตามกว่า 730 ครั้ง ทั้งนี้ยังมีการให้เฝ้าระวังแผ่นดินไหวตามที่อาจเกิดขึ้นจากรอยเลื่อนพะเยาในจังหวัดเชียงราย จังหวัดพะเยาและจังหวัดลำปาง คลื่นสึนามิ
คลื่นสึนามิ () เป็นกลุ่มคลื่นน้ำที่เกิดขึ้นจากการย้ายที่ของปริมาตรน้ำก้อนใหญ่ คือ มหาสมุทรหรือทะเลสาบขนาดใหญ่ แผ่นดินไหว การปะทุของภูเขาไฟและการระเบิดใต้น้ำอื่นๆ (รวมทั้งการจุดวัตถุระเบิดหรือวัตถุระเบิดนิวเคลียร์ใต้น้ำ) ดินถล่ม ธารน้ำแข็งไถล อุกกาบาตตกและการรบกวนอื่น ไม่ว่าเหนือหรือใต้น้ำ ล้วนอาจก่อให้เกิดเป็นคลื่นสึนามิได้ทั้งสิ้น[1] แผ่นดินไหว
แหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวหรือบริเวณตำแหน่งศูนย์กลางแผ่นดินไหวส่วนใหญ่จะอยู่ตรงบริเวณ ขอบของแผ่นเปลือกโลก แนวรอยเลื่อนต่างๆ และบริเวณที่มนุษย์มีกิจกรรมกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหว เช่น เหมือง เขื่อน บ่อน้ำมัน บริเวณที่มีการฉีดของเหลวลงใต้พื้นดิน บริเวณที่มีการเก็บกากรังสีเป็นต้น โครงสร้างของโลก
โครงสร้างแต่ละชั้นของโลกได้รับการคาดการณ์โดยทางอ้อมโดยใช้เวลาในการเดินทางของการหักเหและการสะท้อนของคลื่นแผ่นดินไหวที่ถูกสร้างขึ้นจากการเกิดแผ่นดินไหว แกนโลกนั้นจะไม่อนุญาตให้คลื่นเฉือน (shear wave) เคลื่อนที่ผ่านมันไปได้ในขณะที่ความเร็วของการเดินทาง (ความเร็วของคลื่นไหวสะเทือน (seismic velocity)) จะมีความเร็วแตกต่างกันในระดับชั้นอื่น ๆ การเปลี่ยนแปลงความเร็วของคลื่นไหวสะเทือนระหว่างชั้นที่แตกต่างกันจะทำให้เกิดการหักเหของทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่นอันเนื่องมาจากกฎของสเนลล์ (Snell's law) เหมือนการเบี่ยงเบนทิศทางของแสงขณะที่มันผ่านปริซึม ในทำนองเดียวกันการสะท้อนจะเกิดจากการเพิ่มขึ้นอย่างมากในความเร็วของคลื่นไหวสะเทือนและมีความคล้ายคลึงกับแสงสะท้อนจากกระจก แผ่นดินไหวในไต้หวัน พ.ศ. 2559
แผ่นดินไหวขนาด 6.4 Mw ครั้งนี้เกิดจากการเคลื่อนตัวของรอยเลื่อนย้อนมุมต่ำตามแนวเฉียง (oblique thrust fault) ในเปลือกโลกที่ความลึกระดับตื้นถึงปานกลาง (ราว 20 กิโลเมตร) ไต้หวันตั้งอยู่บนแผ่นธรณีภาคที่ซับซ้อนบริเวณรอยต่อระหว่างแผ่นทะเลฟิลิปปินส์และแผ่นยูเรเชีย โดยพบว่า ทิศเหนือและทิศตะวันออกของไต้หวัน แผ่นทะเลฟิลิปปินส์จะมุดตัวลงใต้แผ่นยูเรเชียด้วยอัตราเร็ว 74 มิลลิเมตรต่อปีไปทางทิศเหนือ-ตะวันตกเฉียงเหนือ ตามแนวร่องลึกบาดาลรีวกิว ส่วนทิศใต้ของเกาะไต้หวันบริเวณทะเลจีนใต้ แผ่นยูเรเชียกลับมุดตัวลงใต้แผ่นทะเลฟิลิปปินส์ด้วยอัตราเร็ว 96 มิลลิเมตรต่อปีไปทางทิศตะวันออกตามแนวร่องลึกบาดาลมะนิลา ลักษณะดังกล่าวทำให้เปลือกโลกบริเวณเกาะไต้หวันมีลักษณะการชนทวีปแนวโค้ง (arc-continent collision) ปรากฏตลอดแนวชายฝั่งทิศตะวันตกของเกาะไต้หวัน โดยเคลื่อนที่ไปทางเหนือ แผ่นเปลือกโลก ณ ตำแหน่งที่เกิดแผ่นดินไหวครั้งนี้ชนกันในแนวตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้และเคลื่อนที่ด้วยอัตราเร็วประมาณ 80 มิลลิเมตรต่อปี แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547
ความรุนแรงของแผ่นดินไหวอยู่ระหว่างแมกนิจูด 9.1 ถึง 9.3 ตามมาตราโมเมนต์ ทำให้แผ่นดินไหวครั้งนี้นับเป็นแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงเป็นอันดับที่สามตามที่เคยวัดได้จากเครื่องวัดแผ่นดินไหว (Seismometer) นอกจากนี้ยังถือว่าเป็นแผ่นดินไหวที่มีคาบเวลายาวนานที่สุด โดยการสังเกตคาบเวลาอยู่ที่ประมาณ 8.3 ถึง 10 นาที ส่งผลให้แผ่นดินทั่วทั้งผืนโลกเคลื่อนตัวไปถึง 1 เซนติเมตร [2] และยังเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวในจุดอื่น ๆ ของโลกอีกด้วย [3] แผ่นดินไหว
ผลกระทบจากแผ่นดินไหว มีทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น ทำให้เกิดพื้นดินแตกแยก ภูเขาไฟระเบิด อาคารสิ่งก่อสร้างพังทลาย ไฟไหม้ แก๊สรั่ว ท่อระบายน้ำและท่อประปาแตก คลื่นสึนามิ แผ่นดินถล่ม เส้นทางการคมนาคมเสียหายและถูกตัดขาด ถนนและทางรถไฟบิดเบี้ยวโค้งงอ เกิดโรคระบาด ปัญหาด้านสุขภาพจิตของผู้ประสบภัย ความสูญเสียในชีวิตและทรัพย์สิน รวมถึงทางเศรษฐกิจ เช่น การสื่อสารโทรคมนาคมขาดช่วง ระบบคอมพิวเตอร์ขัดข้อง การคมนาคมทั้งทางบก ทางน้ำ ทางอากาศหยุดชะงัก ประชาชนตื่นตระหนก ซึ่งมีผลต่อการลงทุน การประกันภัย และในกรณีที่แผ่นดินไหวมีความรุนแรงมาก เมืองทั้งเมืองอาจถูกทำลายหมด และมีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก แผ่นดินไหวในจังหวัดคูมาโมโตะ พ.ศ. 2559
สำนักอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น ได้ตั้งชื่อว่า "Heisei 28 Kumamoto Earthquake" () แผ่นดินไหวทำให้เกิดความเสียหายในพื้นที่โดยรอบ โดยเฉพาะในเมืองคูมาโมโตะซึ่งมีอาคารหลายแห่งพังถล่มและเกิดไฟลุกไหม้ ประชาชนมากกว่า 44,000 คนถูกอพยพออกจากพื้นที่เนื่องจากเป็นเขตภัยพิบัติ วิทยาแผ่นดินไหว
วิทยาแผ่นดินไหวยังศึกษาความไหวสะเทือนของโลก ที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ เช่น การทดลองระเบิดปรมาณู เป็นต้น แผ่นดินไหวในประเทศพม่า พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวในประเทศพม่า พ.ศ. 2554 (Burmese: ၂၀၁၁ မြန်မာငလျင်) เป็นแผ่นดินไหวความรุนแรง 6.8 แมกนิจูด ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 มีนาคม ซึ่งมีศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ทางตะวันออกของรัฐฉาน โดยมีจุดเกิดแผ่นดินไหวลึกลงไป 10 กิโลเมตร[1] มีแผ่นดินไหวตามเกิดขึ้นแล้ว 2 ครั้ง ครั้งหนึ่งความรุนแรง 4.8 แมกนิจูด อีกครั้งหนึ่งมีความรุนแรง 5.4 แมกนิจูด[2] และแผ่นดินไหวตามที่เกิดขึ้นอีก มีความรุนแรง 5 แมกนิจูด ศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ห่างจากจังหวัดเชียงรายไปทางทิศเหนือ 70 กิโลเมตร และทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเชียงตุง[3]ในวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 มีแผ่นดินไหวตามเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่งความรุนแรง 4.6 แมกนิจูด โดยในหลายจังหวัดทางภาคเหนือในประเทศไทยได้เกิดแผ่นดินไหวด้วย[4] แผ่นดินไหว
คลื่นในตัวกลาง เป็นคลื่นที่มีลักษณะแผ่กระจายเป็นวงรอบๆจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว แบ่งได้เป็น 2 ชนิดคือ คลื่นปฐมภูมิ (คลื่น P) คลื่นตามยาว อนุภาคของคลื่นชนิดนี้เคลื่อนที่ในแนวทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่น สามารถผ่านได้ในตัวกลางทุกสถานะ คลื่นทุติยภูมิ (คลื่น S) คลื่นตามขวาง อนุภาคของคลื่นมีทิศตั้งฉากกับทิศคลื่นเคลื่อนที่ ผ่านได้ในตัวกลางสถานะของแข็ง คลื่นพื้นผิว เป็นคลื่นที่แผ่จากจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว มี 2 ชนิด คลื่นเลิฟ (Wave of Love: Love wave) เป็นคลื่นที่อนุภาคสั่นในแนวราบ มีทิศทางตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ของคลื่น คลื่นเรลีย์ (Wave of Rayleigh: Rayleigh wave) อนุภาคในคลื่นนี้สั่นเป็นรูปรี ในทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่น เป็นสาเหตุทำให้พื้นโลกสั่นขึ้นลง แผ่นดินไหวในชูเอะสึ พ.ศ. 2547
นอกจากนี้แผ่นดินไหวยังทำให้เกิดแผ่นดินถล่มทับรถยนต์สามคัน เด็กชายคนหนึ่งถูกช่วยเหลือออกมาจากรถยนต์คันหนึ่งได้ แต่มารดาและพี่สาวเสียชีวิต (พายุไต้ฝุ่นที่เกิดขึ้นก่อนหน้าไม่นานทำให้ดินอุ้มน้ำ จึงถล่มได้ง่ายขึ้น) วงแหวนไฟ
แผ่นดินไหวประมาณร้อยละ 90 ของแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นทั่วโลกและกว่าร้อยละ 80 ของแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ เกิดขึ้นในบริเวณวงแหวนไฟ นอกจากวงแหวนไฟ ยังมีแนวแผ่นดินไหวอีก 2 แห่ง ได้แก่ แนวเทือกเขาอัลไพน์ ซึ่งมีแนวต่อมาจากเกาะชวาสู่เกาะสุมาตรา ผ่านเทือกเขาหิมาลัย และทะเลเมดิเตอร์เรเนียน แนวแผ่นดินไหวแห่งนี้มีแผ่นดินไหวเกิดขึ้นร้อยละ 17 ของทั้งโลก และอีกแห่งคือ แนวกลางมหาสมุทรแอตแลนติก ซึ่งมีแผ่นดินไหวเกิดขึ้นร้อยละ 5-6 ของทั้งโลก
วงแหวนไฟเป็นผลมาจากการเคลื่อนที่และการชนกันของแผ่นเปลือกโลก แบ่งเป็นส่วนวงแหวนทางตะวันออก มีผลมาจากแผ่นนัซกาและแผ่นโกโกส ที่มุดตัวลงใต้แผ่นอเมริกาใต้ ส่วนของแผ่นแปซิฟิกที่ติดกับแผ่นฮวนเดฟูกา ซึ่งมุดตัวลงแผ่นอเมริกาเหนือ ส่วนทางตอนเหนือที่ติดกับทางตะวันตกเฉียงเหนือของแผ่นแปซิฟิก มุดตัวลงใต้บริเวณหมู่เกาะอะลูเชียนจนถึงทางใต้ของประเทศญี่ปุ่น และส่วนใต้ของวงแหวนไฟเป็นส่วนที่มีความซับซ้อนของแผ่นเปลือกโลก มีแผ่นเปลือกโลกขนาดเล็กมากมายที่ติดกับแผ่นแปซิฟิก ซึ่งเริ่มตั้งแต่หมู่เกาะมาเรียนา ประเทศฟิลิปปินส์ เกาะบูเกนวิลล์ ประเทศตองกา และประเทศนิวซีแลนด์ แนววงแหวนไฟยังมีแนวต่อไปเป็นแนวแอลไพน์ ซึ่งเริ่มต้นจากเกาะชวา เกาะสุมาตราของอินโดนีเซีย รอยเลื่อนที่มีชื่อเสียงที่ตั้งบนวงแหวนไฟนี้ ได้แก่ รอยเลื่อนแซนแอนเดรอัสในรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ซึ่งมีการเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กอยู่เป็นประจำ รอยเลื่อนควีนชาร์ลอตต์ ทางชายฝั่งตะวันตกของหมู่เกาะควีนชาร์ลอตต์ รัฐบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา ซึ่งทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ 3 ครั้ง ได้แก่ แผ่นดินไหวแมกนิจูด 7.0 เมื่อ ค.ศ. 1929 แผ่นดินไหวแมกนิจูด 8.1 ในปี ค.ศ. 1949 (แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดในประเทศแคนาดา) และแผ่นดินไหวแมกนิจูด 7.4 ในปี 1970 แผ่นดินไหวในแคว้นอาบรุซโซ พ.ศ. 2552
นายจัมปาโอโล จูลีอานี นักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาลี ได้พยากรณ์การเกิดแผ่นดินไหวทางสื่อโทรทัศน์ในอิตาลีก่อนหน้านี้หนึ่งเดือน โดยใช้วิธีวัดปริมาณแก๊สเรดอนที่แพร่ออกมาจากพื้นดิน เขาถูกกล่าวหาว่าเป็นพวกกระต่ายตื่นตูม และถูกบังคับให้นำผลการค้นพบออกจากอินเทอร์เน็ต เขายังถูกแจ้งความเมื่อสัปดาห์ก่อนหน้าเนื่องจากทำให้ผู้คนในพื้นที่เกิดความตื่นกลัว หลังจากทำนายว่าจะเกิดแผ่นดินไหวที่เมืองซุลโมนา ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากเมืองลากวีลาไปทางทิศใต้ประมาณ 50 กิโลเมตร (31 ไมล์) ในวันที่ 30 มีนาคม แต่ไม่มีอะไรเกิดขึ้น (และที่จริงบริเวณเมืองนี้ได้รับความเสียหายเพียงเล็กน้อยจากแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 6 เมษายน) นายเอนโซ บอสกี ผู้อำนวยการสถาบันธรณีฟิสิกส์แห่งชาติกล่าวว่า "ทุกครั้งที่เกิดแผ่นดินไหวจะต้องมีคนที่อ้างว่าทำนายมันได้ก่อนหน้า แต่เท่าที่ผมทราบ ไม่มีใครสามารถทำนายแผ่นดินไหวครั้งนี้ได้อย่างแม่นยำ และปกติเราก็ทำนายการเกิดแผ่นดินไหวไม่ได้อยู่แล้ว" แผ่นดินไหวนำ
บางเหตุการณ์ของการเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ (ที่ระดับมากกว่า 8 แมกนิจูด) จะไม่เกิดแผ่นดินไหวนำ เช่น แผ่นดินไหวในประเทศอินเดียและจีน พ.ศ. 2493 จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว
ตามที่ได้นิยามไปข้างต้น จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวเป็นจุดบนผิวโลกที่อยู่ในแนวดิ่งเหนือจุดที่รอยเลื่อนเกิดจากแตกหัก โดยทั่วไปจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวนี้จะเป็นจุดที่เกิดความเสียหายสูงสุดเนื่องจากแผ่นดินไหว อย่างไรก็ดีสำหรับในแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ๆ ความยาวของการแตกหักของรอยเลื่อนสามารถกินระยะทางที่ยาวกว่าและก่อให้เกิดความเสียหายตลอดรอยเลื่อน ตัวอย่างเช่นแผ่นดินไหวขนาด 7.9 ในปี 2545 ที่เดนาลี อะแลสกา ซึ่งมีจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวในบริเวณตะวันตกของรอยแตก แต่ความเสียหายสูงสุดกลับพบที่ระยะห่างออกไป 330 กิโลเมตรที่จุดสิ้นสุดของบริเวณรอยแตก โมเมนต์แผ่นดินไหว
formula_2 โดยที่โมเมนต์แผ่นดินไหวของแผ่นดินไหวตามปกติแล้วจะประเมินโดยใช้ข้อมูลอะไรก็ตามที่จำกัดปัจจัยของมันได้ สำหรับแผ่นดินไหวสมัยใหม่ โมเมนต์มักถูกประเมินจากบันทึกการสั่นไหวพื้นดินของแผ่นดินไหว ซึ่งรู้จักกันว่า บันทึกคลื่นไหวสะเทือน (seismogram) สำหรับแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นก่อนจะมีเครื่องมือวัดสมัยใหม่ โมเมนต์อาจถูกประเมินจากการประเมินขนาดการแตกของรอยเลื่อนทางภูมิศาสตร์และการกระจัด แผ่นดินไหว
ศูนย์เกิดแผ่นดินไหวมักเกิดตามรอยเลื่อน อยู่ในระดับความลึกต่าง ๆ ของผิวโลก เท่าที่เคยวัดได้ลึกสุดอยู่ในชั้นแมนเทิล ส่วนจุดที่อยู่ในระดับสูงกว่า ณ ตำแหน่งผิวโลก เรียกว่า จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว โดยการศึกษาเรื่องแผ่นดินไหวและคลื่นสั่นสะเทือนที่ถูกส่งออกมา เรียกว่า วิทยาแผ่นดินไหว เมื่อจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวของแผ่นดินไหวขนาดใหญ่อยู่นอกชายฝั่ง อาจเกิดคลื่นสึนามิตามมาได้ นอกจากนี้ แผ่นดินไหวยังอาจก่อให้เกิดดินถล่ม และบางครั้งกิจกรรมภูเขาไฟตามมาได้ ภัยพิบัติ
ภัยพิบัติทางธรรมชาติ คือ ภัยที่มีสาเหตุมาจากธรรมชาติ อาทิ แผ่นดินไหว อุทกภัย อัคคีภัย พายุ การระเบิด โดยการระเบิดที่กล่าวถึงนี้คือการระเบิดของแก๊ซที่มีความไวไฟสูงที่ธรรมชาติปล่อยออกมาสู่ภายนอก นอกจากนี้ภัยพิบัติทางธรรมชาติยังรวมถึงภัยจากนอกโลกด้วย เช่น อุกกาบาต แผ่นดินไหวในจังหวัดชวาตะวันตก พ.ศ. 2552
จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวครั้งนี้ ตั้งอยู่บนรอยเลื่อนขนาดใหญ่ ระหว่างแผ่นเปลือกโลกอินโด-ออสเตรเลียซ้อนทับด้านล่างของแผ่นยูเรเชีย
แผ่นดินไหวอื่นๆ ที่เกิดขึ้นใกล้เคียงกัน เกิดหลังจากแผ่นดินไหวครั้งนี้ 5 วัน ในทะเลทางตอนใต้ของย็อกยาการ์ตา วัดแรงสั่นสะเทือนได้ 6.2 ริกเตอร์ ซึ่งถือว่าเป็นแผ่นดินไหวที่เกี่ยวเนื่องจากแผ่นดินไหวที่ชวาตะวันตกในครั้งนี้  แผ่นดินไหวในประเทศชิลี พ.ศ. 2553
แผ่นดินไหวในประเทศชิลี พ.ศ. 2553 เป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดนอกชายฝั่งแคว้นเมาเล ประเทศชิลี เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 เมื่อเวลา 03:34 ตามเวลาท้องถิ่น (06:34 UTC) มีขนาด 8.8 ตามมาตราโมเมนต์ เป็นเวลานานราว 3 นาที ถือเป็นการแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงที่สุดหลังจากเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวมีขนาด 9.5 ตามมาตราโมเมนต์เมื่อปี พ.ศ. 2503 ที่ วาลดีเวีย (ถือเป็นแผ่นดินไหวรุนแรงที่สุดในโลกเท่าที่เคยมีบันทึก) และถือเป็นเหตุแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงที่สุดหลังเหตุการณ์แผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 ถือว่ามีความรุนแรงเป็นอันดับ 7 เท่าที่มีการบันทึกมา (เทียบเท่าเหตุการณ์แผ่นดินไหวในประเทศเอกวาดอร์ พ.ศ. 2449) มีความรุนแรงมากกว่าเหตุการณ์แผ่นดินไหวในเฮติ พ.ศ. 2553 ที่มีขนาด 7.0 ตามมาตราโมเมนต์ ที่เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2553 การเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้า
การแจ้งเตือนภัยแผ่นดินไหวล่วงหน้า (เตือนภัย)(緊急地震速報(警報)) จะประกาศให้แก่ประชาชนทั่วไปทราบ เมื่อเกิดแผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่นเมื่อมีขนาดตามมาตราของญี่ปุ่น ขนาด 5-ต่ำ หรือมากกว่านั้น ส่วนการเตือนภัยแผ่นดินไหวล่วงหน้า (คาดการณ์)(緊急地震速報(予報)) จะประกาศให้แก่ประชาชนทั่วไปทราบ เมื่อเกิดแผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่นเมื่อมีขนาดตามมาตราของญี่ปุ่น ขนาด 3 หรือ 3.5 แมกนิจูด หรือมากกว่า หรือก็คือมากกว่า 100 แกล (gal) ที่ตรวจพบในความกว้างของคลื่นปฐมภูมิ หรือทุติยภูมิ วงแหวนไฟ
แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในแนววงแหวนไฟนี้ เช่น แผ่นดินไหวคาสคาเดีย แมกนิจูด 9.0 เกิดเมื่อ ค.ศ. 1700; แผ่นดินไหวโลมาพรีเอตาในแคลิฟอร์เนีย; แผ่นดินไหวภาคคันโตในประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี ค.ศ. 1923 ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 130,000 ราย; แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในฮันชินในปี 1995 และครั้งใหญ่ที่สุดที่เคยบันทึกไว้ คือแผ่นดินไหวเมื่อ ค.ศ. 2004 บริเวณมหาสมุทรอินเดีย แมกนิจูด 9.3 ทำให้เกิดคลื่นสึนามิพัดถล่มบริเวณโดยรอบ โดยเฉพาะอินโดนีเซียที่ถูกถล่มด้วยคลื่นขนาด 10 เมตร ทำให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 230,000 ราย แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
หมายเหตุ: แสดงเฉพาะแผ่นดินไหวที่มีขนาดตั้งแต่ 7.0 แมกนิจูดขึ้นไป แผ่นดินไหวตาม
แผ่นดินไหวตาม หรือทับศัพท์ว่า อาฟเตอร์ช็อก () เป็นแผ่นดินไหวขนาดเล็กที่เกิดขึ้นหลังจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่มีก่อนหน้า ในพื้นที่เดียวกับพื้นที่ไหวหลัก หากแผ่นดินไหวตามมีความรุนแรงกว่าการไหวหลัก แผ่นดินไหวตามจะได้รับการระบุว่าเป็นการไหวหลัก ส่วนการไหวหลักก่อนหน้านั้นจะได้รับการระบุให้เป็นฟอร์ช็อกแทน ทั้งนี้ แผ่นดินไหวตามเกิดขึ้นเนื่องจากแผ่นเปลือกโดยรอบได้เคลื่อนย้ายจากรอยเลื่อนเพื่อปรับผลกระทบที่มาจากการไหวหลัก แผ่นดินไหว
คลื่นแผ่นดินไหว หรือคลื่นไหวสะเทือน (English: seismic waves) ถูกแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ แผ่นดินไหวในจังหวัดอิกิเก พ.ศ. 2557
ก่อนการเกิดแผ่นดินไหวครั้งนี้ แต่เดิมพื้นที่ดังกล่าวเคยถูกเรียกว่าเป็น "ช่องว่างแผ่นดินไหว" (seismic gap) ซึ่งครอบคลุมพื้นที่เป็นแนวใกล้ชายฝั่งประเทศชิลี ยาวประมาณ 450 กิโลเมตร ตั้งอยู่ระหว่างเมืองอาริกากับอันโตฟากัสตา เนื่องจากปกติแล้ว บริเวณดังกล่าวถือว่ามีศักยภาพต่อการเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แต่ตามบันทึกพื้นที่แห่งนี้ไม่ปรากฏแผ่นดินไหวขนาดใหญ่เลยตั้งแต่เหตุแผ่นดินไหวเมื่อ พ.ศ. 2420 ขนาด 8.8 M นักวิทยาแผ่นดินไหวทั้งในและนอกประเทศชิลีกล่าวว่าแผ่นดินไหวครั้งนี้ (พ.ศ. 2557) สามารถลบล้างความเป็น "ช่องว่าง" ได้เพียงบางส่วน เนื่องจากถือว่ามีขนาดไม่ใหญ่มากเมื่อเทียบตามที่คาดการณ์ไว้ แผ่นดินไหว
แผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่ยังไม่สามารถพยากรณ์ได้อย่างแม่นยำ ทั้งตำแหน่ง ขนาด และเวลาเกิด แม้ว่าในปัจจุบันจะมีเทคโนโลยี เครื่องมือตรวจวัดที่ทันสมัย แต่อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์พยายามศึกษา วิเคราะห์ถึงลักษณะต่าง ๆ ของแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหว โดยอาศัยจากการสังเกตสิ่งต่อไปนี้ แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.8 แมกนิจูด ชายฝั่งของฝรั่งเศส ห่างจากมาร์ตีนิก ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 59km (37mi) เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 44.0km (27.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[29] มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 1 ราย[30] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.2 แมกนิจูด ในตุรกี ห่างจากเมืองอัสซอส ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 23km (14mi) เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 7.2km (4.5mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[31] มีบ้านเรือน 90 หลังใน 11 หมู่บ้านได้รับความเสียหาย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บ 5 ราย[32] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.5 แมกนิจูด ในโคลอมเบีย ห่างจากเมืองโคลอมเบีย ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 16km (9.9mi) เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 38.0km (23.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[33] มีรายงานความเสียหายบางส่วนในเมืองโคลัมเบีย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บ 1 ราย[34] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.1 แมกนิจูด ในรัฐอุตตราขัณฑ์ อินเดีย ห่างจากเมือง Pipalkot ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 36km (22mi) เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 16.1km (10.0mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา)[35] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด ในปากีสถาน ห่างจากเมืองปาสนี ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 22km (14mi) เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 24.1km (15.0mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[36] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.9 แมกนิจูด ในมณฑลยูนนาน ประเทศจีน ห่างจากเมืองเหวินผิง ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 15km (9.3mi) เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 10.0km (6.2mi)[37] มีผู้ได้รับบาดเจ็บจากเหตุแผ่นดินไหวอย่างน้อย 5 คน[38] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.5 แมกนิจูด ในฟิลิปปินส์ ห่างจากซูริเกา ไปทางเหนือ 10km (6.2mi) เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 15.0km (9.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[39] มีผู้เสียชีวิต 8 คนและได้รับบาดเจ็บอีก 250 คน[40] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.3 แมกนิจูด ในไต้หวัน ห่างจากไถหนัน ไปทางใต้ 18km (11mi) เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 15.8km (9.8mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[41] มีได้รับบาดเจ็บ 4 คนที่เมืองไถหนันและเกาสฺยง[42] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.4 แมกนิจูด ในจังหวัดอาเจะฮ์ อินโดนีเซีย ห่างจากซิกลี ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 15km (9.3mi) เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 13.0km (8.1mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[43] บ้านเรือน 2 หลังทรุดตัวและมีผู้ได้บาดเจ็บ 9 คน[44] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.0 แมกนิจูด ในจังหวัดอาเจะฮ์ อินโดนีเซีย ห่างจากเมอเรอดู ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 10km (6.2mi) เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[45] โดยครั้งนี้เป็นแผ่นดินไหวตามของแผ่นดินไหว 5.4 ครั้งก่อน เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.4 แมกนิจูด ในรัฐคูคุย อาร์เจนตินา ห่างจากซันอันโตเนียวเดลอสกอบเรส ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 52km (32mi) เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 222.0km (137.9mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา)[46] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.5 แมกนิจูด ในโบลิเวีย ห่างจากปาดียา ไปทางตะวันออก 41km (25mi) เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 596.0km (370.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ III (อ่อน)[47] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.7 แมกนิจูด ในฟิลิปปินส์ ห่างจากดาเบา ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 3km (1.9mi) เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 11.9km (7.4mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา)[48] มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 2 คน[49] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.9 แมกนิจูด ในแซมเบีย ห่างจากคาปูตา ไปทางตะวันออก 43km (27mi) เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 30.0km (18.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[50] มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 5 คน[51] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.9 แมกนิจูด ในชายฝั่งของฟีจี ห่างจากแนวปะการังมิเนอร์วา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 43km (27mi) เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ที่ความลึก 414.5km (257.6mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ III (อ่อน)[52] ดาราศาสตร์
ความร้อนภายในของดาวเคราะห์หรือดวงจันทร์เป็นผลจากการปะทะกันที่ทำให้เกิดโครงร่างและสารกัมมันตรังสี (เช่น ยูเรเนียม ธอเรียม และ 26Al ดาวเคราะห์และดวงจันทร์บางดวงสะสมความร้อนไว้มากพอจะทำให้เกิดกระบวนการทางธรณีวิทยาเช่น ภูเขาไฟและแผ่นดินไหว ส่วนพวกที่สามารถสะสมชั้นบรรยากาศของตัวเองได้ ก็จะมีกระบวนการกัดกร่อนของลมและน้ำ ดาวเคราะห์ที่เล็กกว่าจะเย็นตัวลงเร็วกว่า และปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาจะหยุดลงเว้นแต่หลุมบ่อจากการถูกชนเท่านั้น[29] แผ่นดินไหวนำ
กรณีของแผ่นดินไหวนำที่ได้รับการตรวจประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์มาจากการเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ และประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์สำหรับความรุนแรงที่มากกว่า 7 แมกนิจูด โดยอาจเกิดขึ้นก่อนเพียงไม่กี่นาทีหรืออาจเป็นวันก่อนที่จะเกิดแผ่นดินไหวหลัก ตัวอย่างเช่น แผ่นดินไหวในเกาะสุมาตรา พ.ศ. 2545 ที่ได้รับการจัดให้เป็นแผ่นดินไหวนำของแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 ที่เกิดขึ้นในภายหลัง นานกว่าสองปี กรมอุตุนิยมวิทยา
สำนักเฝ้าระวังแผ่นดินไหว มีภารกิจในการเฝ้าระวังและติดตามแผ่นดินไหวและสึนามิทั้งภายในและต่างประเทศทั่วโลก รวมถึงความสั่นสะเทือนที่เกิดขึ้นจากการกระทำทั้งธรรมชาติและมนุษย์ ถือเป็นหน่วยงานหลักสำหรับการดูแลระบตรวจวัดแผ่นดินไหวของประเทศไทย มีสถานีติดตั้งทั่วประเทศและเชื่อมโยงสัญญาณความสั่นสะเทือนแบบเวลาจริงจากต่างประเทศนับร้อยสถานี เป็นสำนักงานตั้งขึ้นใหม่ตามโครงสร้างของกรมอุตุนิยมวิทยาเมื่อ กลางปี 2552 บุคลากรเป็นอัตรากำลังใหม่และเริ่มเข้ามาปฏิบัติงาน ตั้งแต่ปี 2553 แผ่นดินไหวในลิสบอน พ.ศ. 2298
แผ่นดินไหวดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อเช้าวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2298 ซึ่งเป็นวันสมโภชนักบุญทั้งหลาย (All Saints' Day) วันหยุดของนิกายคาทอลิก รายงานร่วมสมัยระบุว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นนาน 3.5-6 นาที ทำให้เกิดรอยแรกขนาดใหญ่กว้าง 5 เมตรเกิดขึ้น ณ ใจกลางนคร ผู้รอดชีวิตต่างเร่งรุดไปยังพื้นที่เปิดของท่าเรือเพื่อความปลอดภัยและเฝ้ามองขณะที่น้ำลดต่ำลง ประมาณ 40 นาทีหลังเกิดแผ่นดินไหว คลื่นสึนามิขนาดยักษ์ได้พัดท่วมท่าเรือและเขตเมือง ไปจนถึงแม่น้ำทากัส หลังจากนี้ยังมีคลื่นสึนามิอีกสองคลื่นเกิดขึ้นตามมา ในบางพื้นที่ เพลิงได้โหมลุกอย่างรวดเร็วและลุกไหม้นานถึงห้าวัน รอยเลื่อน
ในทางธรณีวิทยานั้น รอยเลื่อน () หรือ แนวรอยเลื่อน () เป็นรอยแตกระนาบ (planar fracture) ในหิน ที่หินด้านหนึ่งของรอยแตกนั้นเคลื่อนที่ไปบนหินอีกด้านหนึ่ง รอยเลื่อนขนาดใหญ่ในชั้นเปลือกโลกเป็นผลมาจากการเคลื่อนที่ที่แตกต่างกันหรือเฉือนกันและเขตรอยเลื่อนมีพลัง (active fault zone) เป็นตำแหน่งที่ไม่แน่นอนของการเกิดแผ่นดินไหวทั้งหลาย แผ่นดินไหวเกิดจากการปล่อยพลังงานออกมาระหว่างการเลื่อนไถลอย่างรวดเร็วไปตามรอยเลื่อน รอยเลื่อนหนึ่งๆตามแนวตะเข็บรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกของการแปรสัณฐาน (tectonic) สองแผ่นเรียกว่ารอยเลื่อนแปรสภาพขนาดใหญ่ (transform fault)  แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
สังเกตว่าจำนวนแผ่นดินไหวที่ตรวจพบเพิ่มขึ้นนั้นไม่จำเป็นต้องแสดงว่ามีแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นโดยตัวเอง การเพิ่มขึ้นของประชากร การกระจายถิ่นที่อยู่และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีตรวจจับแผ่นดินไหวล้วนเป็นปัจจัยให้มีการบันทึกจำนวนแผ่นดินไหวเพิ่มขึ้นตามกาลทั้งสิ้น ของสำนักสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกามีสารสนเทศเพิ่มเติม คลื่นไหวสะเทือน
คลื่นตัวกลาง () คือคลื่นที่เดินทางทะลุผ่านโลก เส้นทางการเคลื่อนที่ของคลื่นอาจหักเหให้เคลื่อนไปจากเส้นตรงเนื่องจากความแตกต่างของความหนาแน่นและความยืดหยุ่นของโครงสร้างภายในของโลก ในขณะเดียวกันคุณสมบัติเหล่านี้ของชั้นหินอาจเปลี่ยนไปตามอุณหภูมิ องค์ประกอบ และสถานะ การหักเหของคลื่นไหวสะเทือนเป็นไปในลักษณะเดียวกับคลื่นแสง
คลื่นปฐมภูมิ () เป็นคลื่นตัวกลางที่เกี่ยวข้องกับการบีบอัดและคลายตัวของวัสดุเนื่องจากความยืดหยุ่นเมื่อคลื่นเดินทางผ่านโดยไม่เกิดการหมุน ลักษณะของคลื่นประเภทนี้อาจเทียบได้กับคลื่นเสียงในอากาศ แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟีจี ห่างจากแนวปะการังมิเนอร์วา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 180km (110mi) เมื่อวันที่ 2 มกราคม ที่ความลึก 551.6km (342.7mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ II (อ่อน)[2] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.7 แมกนิจูด ในรัฐตริปุระ ประเทศอินเดีย ห่างจากเมืองอัมบาซา ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ 20.0km (12.4mi) เมื่อวันที่ 3 มกราคม ที่ความลึก 32.0km (19.9mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ V (ปานกลาง)[3] มีผู้เสียชีวิต 3 ราย (1 คนในอินเดีย และ 2 คนในบังคลาเทศ) มีผู้ได้รับบาดเจ็บอีก 8 คน (5 คนในอินเดีย และ 3 คนในบังคลาเทศ)[4][5] และบ้านเรือน 50 หลังได้รับความเสียหายจากดินถล่ม[6] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.9 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟีจี ห่างจากนาดี ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 226km (140mi) เมื่อวันที่ 3 มกราคม ที่ความลึก 12.0km (7.5mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา)[7] และมีการประกาศเตือนภัยสึนามิความสูง 0.1 เมตร ที่เมืองซูวา[8] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟีจี ห่างจากนาดี ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 195km (121mi) เมื่อวันที่ 3 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ IV (เบา) [9] แผ่นดินไหวครั้งนี้ถือเป็นแผ่นดินไหวตามจากแผ่นดินไหวขนาด 6.9 ที่เกิดขึ้นก่อนหน้าในวันเดียวกัน เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.0 แมกนิจูด ในประเทศอิหร่าน ห่างจากเมืองจาห์ราม ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 54km (34mi) เมื่อวันที่ 6 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[10] มีผู้เสียชีวิต 2 คน ในหมู่บ้านเซย์ฟาบัด ในเทศมณฑลคอนจ์ และมีผู้ได้รับบาดเจ็บในหมู่บ้านชาร์ตาลา 3 คน[11] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด ในประเทศแคนาดา ห่างจากเมืองเรโซลุต ดินแดนนูนาวุต ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 79km (49mi) เมื่อวันที่ 8 มกราคม ที่ความลึก 31.0km (19.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[12] แผ่นดินไหวครั้งนี้มีแผ่นดินไหวตามขนาด 5.2 แมกนิจูด หลังจากนั้น 18 ชั่วโมง[13] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.3 แมกนิจูด ในชายฝั่งของประเทศฟิลิปปินส์ ห่างจากหมู่บ้านตาเบียลัง ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ตอนใต้ 189km (117mi) เมื่อวันที่ 10 มกราคม ที่ความลึก 627.2km (389.7mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ III (อ่อน)[14] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด ในหมู่เกาะโซโลมอน ห่างจากกิรากิรา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 104km (65mi) เมื่อวันที่ 10 มกราคม ที่ความลึก 26.0km (16.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[15] แผ่นดินไหวครั้งนี้มีแผ่นดินไหวนำขนาด 6.5 แมกนิจูด เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.5 แมกนิจูด ในมาดากัสการ์ ห่างจากเบตาโฟ ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ตอนใต้ 41km (25mi) เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ความลึก 7.3km (4.5mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[16] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด ในอินโดนีเซีย ห่างจากเมืองกาบันจาเฮ จังหวัดสุมาตราเหนือ ไปทางเหนือ 22km (14mi) เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ความลึก 6.0km (3.7mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[17] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.7 แมกนิจูด ในอิตาลี ห่างจากเมืองอามาตรีเซ ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 6km (3.7mi) เมื่อวันที่ 18 มกราคม ที่ความลึก 7.0km (4.3mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[18] มีผู้เสียชีวิต 5 ราย (2 ราย ในกัมโปตอสโต และ 3 ราย ในเตราโม)[19] แผ่นดินไหวครั้งนี้ให้เกิดหิมะถล่มทลายที่โรงแรมในฟารินโดลา จึงทำให้มีผู้เสียชีวิต 29 รายและบาดเจ็บ 11 ราย[20][21] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด ในอิตาลี ห่างจากเมืองมอนเตเรอาเล ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 8km (5.0mi) เมื่อวันที่ 18 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[22] โดยครั้งนี้เป็นแผ่นดินไหวตามของแผ่นดินไหว 5.7 ครั้งก่อน เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.5 แมกนิจูด ในหมู่เกาะโซโลมอน ห่างจากกิรากิรา ไปทางตะวันตก 65km (40mi) เมื่อวันที่ 19 มกราคม ที่ความลึก 36.0km (22.4mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VII (แรงมาก)[23] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.9 แมกนิจูด ในปาปัวนิวกินี ห่างจากเมืองแพนกูนา ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ 35km (22mi) เมื่อวันที่ 22 มกราคม ที่ความลึก 135.0km (83.9mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VIII (อย่างรุนแรง)[24] มีผู้เสียชีวิต 3 ราย และผู้ได้รับบาดเจ็บ 1 ราย[25] มีรายงานไฟฟ้าดับในเมืองบูกา[26] เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.5 แมกนิจูด ในเอกวาดอร์ ห่างจากเมืองเอสเมรัลดัส ไปทางใต้ 25km (16mi) เมื่อวันที่ 31 มกราคม ที่ความลึก 10.0km (6.2mi) คลื่นกระแทกมีความรุนแรงสูงสุดที่ระดับ VI (แรง)[27] มีรายงานบ้านเรือนหลายหลังได้รับความเสียหาย[28] หลักและกฎทางธรณีวิทยา
โดยทั่วไปการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ใช้เวลายาวนานมาก ยกตัวอย่างเช่น การที่เราพบเห็นมวลหินแยกขาดออกจากกันซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงลักษณะจากการเกิดรอยเลื่อน จนทำให้หินเคลื่อนห่างจากกันเป็นสิบสิบเมตรนั้น เราอาจสามารถอธิบายได้ว่าเกิดจากการเคลื่อนตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งอาจใช้เวลาหลายๆ ล้านปีกว่าจะเลื่อนออกจากกันได้ถึงขนาดนั้น หรืออาจจะอธิบายได้ว่าเกิดจากกระบวนการที่เป็นผลมาจากการเกิดแผ่นดินไหวซึ่งเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในฉับพลัน ดังนั้นเมื่อเราวิเคราะห์หลักเอกภาพจริงๆ แล้ว หลักเอกภาพอาจนำมาใช้ได้และใช้ไม่ได้ในบางเหตุการณ์ เนื่องจากปรากฏการณ์ต่างๆ ของโลกนั้นส่วนใหญ่จะไม่เป็นไปในลักษณะเดียวกัน (Un-uniform)  แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2560
เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.8 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน ในรัฐอะแลสกา, สหรัฐห่างจากเมืองออทู สเตชัน, รัฐอะแลสกา ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ไป 200 กิโลเมตร เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด IV (เบา)[118] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 5.6 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน[119] ในเอกวาดอร์ห่างจากเมืองพาพา เยา, ประเทศเปรู ทางทิศตะวันออก ไป 41 กิโลเมตร บริเวณศูนย์กลางแผ่นดินไหวมีบ้านหลายหลังในประเทศเอกวาดอร์และเปรูได้รับความเสียหาย มีผู้บาดเจ็บ 2 คนในจังหวัดปรวยรา เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด IV (เบา)[120] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.3 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน[121] ในประเทศกรีซห่างจากเมืองปอมมารี ทางทิศใต้ ไป 5 กิโลเมตร บ้านในเมืองปอมมารีได้รับความเสียหายเกือบทั้งหมด บางแห่งพังทลาย มีผู้พบศพหญิง 1 คนในหมู่บ้านวลีซา ซึ่งเสียชีวิตอยู่ภายใต้บ้านเรือนปรักหักพัง เหตุแผ่นดินไหวในครั้งนี้มีผู้บาดเจ็บ 15 คน และไร้ที่อยู่ 800 คนโดยประมาณ[122] แผ่นดินไหวมีแรงสั่นสะเทือนเกิดขึ้นทั่วประเทศกรีซ, ตุรกี และบัลแกเรีย เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด IX (ร้ายแรง)[123][124] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.9 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน[125] ในประเทศกัวเตมาลาห่างจากเมืองมาลากันเทน ทางทิศหรดีเฉียงตะวันตก ไป 3 กิโลเมตร มีผู้เสียชีวิต 5 ราย (3 ใน 5 เสียชีวิตเพราะหัวใจวาย และบาดเจ็บอีก 19 คน) บ้านเรือนได้รับความเสียหายอย่างหนัก เกิดดินถล่มในบางพื้นที่[126][127] ในประเทศเม็กซิโกมีผู้บาดเจ็บทั้งหมด 11 คน เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด VI (แรง)[128] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ในประเทศนิวซีแลนด์ห่างจากเกาะคามาเด็ก ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ไป 129 กิโลเมตร เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด III (อ่อน)[129] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.1 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ในประเทศตองงาห่างจากพืดหินใต้น้ำเมดควรา ทางทิศตะวันตกเฉียงตะวันตกเฉียงใต้ ไป 110 กิโลเมตร เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด II (อ่อนมาก)[130] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.8 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน [131] ในประเทศกัวเตมาลาห่างจากเมืองปูเตรซานโจว ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ไป 28 กิโลเมตร มีบ้านเรือนได้รับความเสียหายหลายแห่ง[132][133] มีผู้บาดเจ็บทั้งหมด 4 คนจากเหตุการณ์[134] เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด VII (แรงมาก) เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 5.8 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน[135] ในประเทศเปรูห่างจากเมืองโคเลโคเล ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ไป 60 กิโลเมตร มีบ้านบางแห่งพังทลายลงมาในจังหวัดซาราเวริ[136] เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด IV (เบา) เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 5.2 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน[137] ในประเทศญี่ปุ่นห่างจากเมืองอินะ ทางทิศตะวันตก ไป 35 กิโลเมตร มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 2 คน โดยเกิดดินถล่ม บ้านเรือนที่พักอาศัยได้รับความเสียหายเล็กน้อยเป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด V (ปานกลาง)[138] เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 6.0 แมกนิจูด เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน ในประเทศตองงาห่างจากเปยกายร์ ทางทิศตะวันตก ไป 198 กิโลเมตร เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด IV (เบา)[139] คลื่นสึนามิ
ธูซิดดิดีส นักประวัติศาสตร์ชาวกรีก เสนอเมื่อ 426 ปีก่อนคริสตกาล ว่า คลื่นสึนามิเกี่ยวข้องกับแผ่นดินไหวใต้ทะเล[3][4] แต่ความเข้าใจในธรรมชาติของคลื่นสึนามิยังมีเพียงเล็กน้อยกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 20 และยังมีอีกมากที่ยังไม่ทราบในปัจจุบัน ขณะที่แผ่นดินไหวที่รุนแรงน้อยกว่ามากกลับก่อให้เกิดคลื่น พยายามพยากรณ์เส้นทางของคลื่นสึนามิข้ามมหาสมุทรอย่างแม่นยำ และยังพยากรณ์ว่าคลื่นสึนามิจะมีปฏิสัมพันธ์กับชายฝั่งแห่งหนึ่ง ๆ อย่างไร แผ่นดินไหว
ถ้าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นใต้ทะเล แรงสั่นสะเทือนอาจจะทำให้เกิดเป็นคลื่นขนาดใหญ่ที่เรียกว่า "สึนามิ" (Japanese: 津波, Tsunami) มีความเร็วคลื่น 600-800 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในทะเลเปิด ส่วนใหญ่คลื่นจะมีความสูงไม่เกิน 1 เมตร และสังเกตได้ยาก แต่จะมีขนาดใหญ่ขึ้นเมื่อเคลื่อนถึงใกล้ชายฝั่ง โดยอาจมีความสูงถึง 60 เมตร สามารถก่อให้เกิดน้ำท่วม สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงกับสิ่งก่อสร้างที่ติดอยู่ชายฝั่งทะเล แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2561
แสดงเฉพาะแผ่นดินไหวที่มีขนาดตั้งแต่ 7.0 แมกนิจูดขึ้นไป แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554
แผ่นดินไหวดังกล่าวได้ย้ายตำแหน่งแกนโลกไป โดยประเมินไว้ระหว่าง 10 ถึง 25 เซนติเมตร การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของโลกเล็กน้อยหลายอย่าง รวมทั้งความยาวของวันและความเอียงของโลก อัตราเร็วในการหมุนรอบตัวเองของโลกเพิ่มขึ้น ทำให้วันหนึ่งสั้นลง 1.8 ไมโครวินาทีเนื่องจากการกระจายมวลโลกใหม่ การเคลื่อนย้ายแกนเกิดขึ้นจากการกระจายมวลบนพื้นผิวของโลกใหม่ ซึ่งเปลี่ยนแปลงโมเมนต์ความเฉื่อยของโลก จากผลกระทบในการอนุรักษ์โมเมนตัมเชิงมุม การเปลี่ยนแปลงความเฉื่อยดังกล่าวทำให้อัตราการหมุนของโลกเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย ซึ่งเป็นสิ่งที่คาดการณ์ไว้ สำหรับแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงระดับนี้
ปรากฏการณ์ดินเหลว (soil liquefaction) ปรากฏชัดเจนในพื้นดินที่เกิดจากการถมทะเล (reclaimed land) รอบกรุงโตเกียว โดยเฉพาะในอูรายาซุ นครชิบะ ฟูนาบาชิ นาราชิโนะ (จังหวัดชิบะ) และในเขตโกโต เอโดงาวะ มินาโตะ ชูโอ และโอตะในกรุงโตเกียว มีบ้านหรืออาคารถูกทำลายอย่างน้อย 30 หลัง และอาคารอื่นอีก 1,046 หลังได้รับความเสียหายในระดับต่าง ๆ กัน ท่าอากาศยานฮาเนดะที่อยู่ใกล้เคียง ซึ่งส่วนใหญ่สร้างบนพื้นที่ดินเกิดจากการถมทะเลนั้น ไม่ได้รับความเสียหาย โอไดบะก็เผชิญกับปรากฏการณ์ดังกล่าวเช่นกัน แต่ความเสียหายเล็กน้อยมาก คลื่นสึนามิ
เมื่อแผ่นดินใต้ทะเลเกิดการเปลี่ยนรูปร่างอย่างกะทันหัน จะทำให้น้ำทะเลเกิดเคลื่อนตัวเพื่อปรับระดับให้เข้าสู่จุดสมดุลและจะก่อให้เกิดคลื่นสึนามิ การเปลี่ยนรูปร่างของพื้นทะเลมักเกิดขึ้นเมื่อเกิดแผ่นดินไหวเนื่องจากการขยับตัวของเปลือกโลก ซึ่งจะเกิดบริเวณที่ขอบของเปลือกโลกหลายแผ่นเชื่อมต่อกันที่เรียกว่า รอยเลื่อน (fault) เช่น บริเวณขอบของมหาสมุทรแปซิฟิก นอกจากแผ่นดินไหวแล้ว ดินถล่มใต้น้ำที่มักเกิดร่วมกับแผ่นดินไหวสามารถทำให้เกิดคลื่นสึนามิได้เช่นกัน