พระธรรมโกศาจารย์ เกิดเมื่อไหร่?
พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินทปญฺโญ) หรือรู้จักในนาม พุทธทาสภิกขุ (27 พฤษภาคม พ.ศ. 2449 - 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2536) เป็นชาวอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2449 เริ่มบวชเรียนเมื่ออายุได้ 20 ปี ที่วัดบ้านเกิด จากนั้นได้เข้ามาศึกษาพระธรรมวินัยต่อที่กรุงเทพมหานคร จนสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค แต่แล้วท่านพุทธทาสภิกขุก็พบว่าสังคมพระพุทธศาสนาแบบที่เป็นอยู่ในขณะนั้นแปดเปื้อนเบือนบิดไปมาก และไม่อาจทำให้เข้าถึงหัวใจของศาสนาพุทธได้เลย ท่านจึงตัดสินใจหันหลังกลับมาปฏิบัติธรรมที่อำเภอไชยา ซึ่งเป็นภูมิลำเนาเดิมของท่านอีกครั้ง พร้อมปวารณาตนเองเป็น พุทธทาส เนื่องจากต้องการถวายตัวรับใช้พระพุทธศาสนาให้ถึงที่สุด
พระครูธรรมกิจโกศล (นอง ธมฺมภูโต)
พระอาจารย์นอง ธัมมภูโต (15 ตุลาคม พ.ศ. 2462 - 11 กันยายน พ.ศ. 2542) ท่านเป็นสหธรรมิกที่ใกล้ชิดกับ หลวงปู่ทิม วัดช้างให้ ท่านมีส่วนร่วมในการจัดสร้างและปลุกเสกพระเครื่องหลวงปู่ทวดมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2497หลังจากที่ พระอาจารย์ทิม ได้มรณภาพลง ท่านได้กลายเป็นกำลังสำคัญในการทำพิธีต่างๆอันเกี่ยวเนื่องกับพระเครื่องหลวงปู่ทวดแทนพระอาจารย์ทิม
พระอาจารย์นอง ท่านเกิดเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2462 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 6ณ บ้านนาประดู่ อำเภอมะกรูด จังหวัดปัตตานี เป็นบุตรของนายเรือง และนางทองเพ็ง หน่อทอง บรรพชาเมื่อปี พ.ศ. 2481 ขณะมีอายุได้ 19 ปี อุปสมบทเมื่อปี พ.ศ. 2483 เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน ณ พัทธสีมา วัดนาประดู่ โดยมีพระครูพิบูลย์สมณวัตร วัดมุจลินทวาปีวิหาร เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการคำ ตสฺสโร วัดบุพพนิมิต และ พระอธิการแดง ธมฺมโชโต วัดนาประดู่ เป็นพระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์ตามลำดับ
ในปี พ.ศ. 2507 ได้เริ่มสร้างวัตถุมงคลเป็นครั้งแรก คือ พระเครื่องหลวงพ่อทวดหมานและพระสามทวด ปลุกเสกร่วมกับพระอาจารย์ทิม แห่งวัดช้างให้ ที่ได้รับความนิยมสูงสุด คือรุ้นที่สร้างในปี พ.ศ. 2514 ซึ่งเป็นพระพิมพ์หลวงปู่ทวด มีด้วยกันหลายพิมพ์ เครื่องราวของขลังที่ได้รับความนิยมคือ ตะกรุดลูกปืน (ตะกรุดนารายณ์แปลงรูป) นอกจากนี้ยังมีวัตถุมงคลรุ่นอื่นๆล้วนได้รับความนิยมจากนักสะสมพระเครื่องแทบทั้งสิ้นเนื่องจากมีประสบการณ์เกิดขึ้นมากมายโดยต่างก็รอดพ้นภยันตรายมาได้อย่างน่าอัศจรรย์ เป็นที่โจษขานเล่าลือไปทั่วประเทศ
พระอาจารย์นอง ท่านได้ถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2542 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 9 รวมสิริอายุได้ 79 ปี 58 พรรษา ณ โรงพยาบาลโคกโพธิ์ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โสม ฉนฺโน)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ มีนามเดิมว่า โสม ศุภเทศ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2417 เป็นบุตรของนายเทศ-นางภุม ศุภเทศ ภูมิลำเนาอยู่ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้ศึกษาในสำนักพระครูรัตนมุนีศรีสังฆราชาลังกาแก้ว (ทองอยู่) วัดโพธาราม จนอายุได้ 15 ปีจึงบรรพชาเป็นสามเณรแล้วเดินทางมาอาศัยกับพระราชมุนี (ปุ่น ปุณณโก) ณ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ศึกษาภาษาบาลีกับอาจารย์หลายท่าน เช่น พระราชมุนี (ปุ่น) พระยาธรรมปรีชา (บุญ) อาจารย์เอื้อม เป็นต้น ถึงปี พ.ศ. 2439 พระราชมุนีจึงพาไปอุปสมบทเป็น ณ วัดชีปะขาว จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยมีพระโพธิวงศาจารย์ (วิญญู รตนโชติ) ขณะยังเป็นพระปริยัติวงศาจารย์ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูสมุห์แย้ม วัดสามกุฎี และสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (แพ ติสฺสเทโว) ขณะเป็นพระศรีสมโพธิ์ เป็นคู่พระกรรมวาจาจารย์ ได้ฉายาว่าฉนฺโน บวชแล้วกลับมาอยู่วัดอรุณฯ ดังเดิม พระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช)
พระมหาโพธิวงศาจารย์ มีนามเดิมว่า ทองดี สุรเดช เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 ที่อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร เมื่ออายุ 14 ปี และจบชั้นมัธยมต้นแล้วก็ได้บรรพชาเป็นสามเณร เมื่ออายุครบ 20 ปี ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุที่วัดเดิมคือวัดไตรภูมิ อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร จากนั้นก็ได้ศึกษาธรรมที่สำนักเรียนวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค เมื่อ พ.ศ. 2515 ด้วยอายุ 26 ปี ในทางโลกสอบได้ประโยควิชาครูพิเศษมัธยม (พ.ม.) ในปีถัดมา พระธรรมวงศาจารย์ (สุข สุขโณ)
พระธรรมวงศาจรย์ (สุข สุขโณ) หรือ หลวงปู่สุข (6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457-3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554)พระภิกษุในพุทธศาสนานิกายเถรวาท คณะมหานิกาย ชาวจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม มีราชทินนามตามสัญญาบัตรว่า "พระธรรมวงศาจารย์ สุวิธาน ปริยัติกิจ อนุสิฐธรรมสุนทร ปสาทกร ภาวนาวิสิฐ มหาคณิสรร บวรสังฆาราม คามวาสี" อดีตเจ้าอาวาสวัดกลาง จังหวัดกาฬสินธุ์ อดีตเจ้าคณะจังหวัดกาฬสินธุ์ และอดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดกาฬสินธุ์ สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตาจาโร)
อายุย่างเข้า 21 ปี ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ วัดมกุฏกษัตริยาราม เมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2489 โดยมีสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายี) ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมปาโมกข์ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระธรรมกิจจานุการี (ผัน กิจฺจการี) วัดมกุฏกษัตริยาราม เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระเทพกิตติเมธี (หิ้น คนฺธาโร) วัดมกุฏกษัตริยาราม ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์ที่พระปริยัติเมธี เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้นามฉายา กนฺตาจาโรสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ อาพาธด้วยโรคไตวายเรื้อรัง ปอดอักเสบ หลอดเลือดหัวใจตีบ เบาหวาน เข้ารับรักษาอาการอาพาธตั้งแต่วันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2550 ต่อมาเกิดอาการปอดติดเชื้ออย่างรุนแรงและลุกลามเข้าสู่กระแสเลือด และมรณภาพเมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2551 เวลา 07:53 น. ที่ห้องซีซียู ตึกอัษฎางค์ ชั้น 3 โรงพยาบาลศิริราช สิริรวมอายุ 81 ปี 6 เดือน พรรษา 61 พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปญฺโญ)
พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปญฺโญ ) ได้บรรพชาเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 เมื่ออายุได้ 19 ปี โดยมีพระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส) เป็นพระอุปัชฌาย์และได้อุปสมบท เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2472 ณ พัทธสีมาวัดเขาแก้ว โดยมีพระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูนิพัทธรรมศาสน์ (นวม) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระครูปลัดฉัตร วัดเขาแก้ว เป็นอนุสาวนาจารย์ พระราชสุเมธาจารย์ (โรเบิร์ต สุเมโธ)
พระราชสุเมธาจารย์ หรือ พระอาจารย์สุเมโธ (นามเดิม: โรเบิร์ต แจ็คแมน, เกิด 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2477 ที่ซีแอตเติล สหรัฐอเมริกา) เป็นพระเถระในสายพระป่าในประเทศไทย ศิษย์ชาวตะวันตกองค์แรกของพระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท) เคยดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดอมราวดี ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร นับตั้งแต่ พ.ศ. 2527 ตราบจนเกษียณตนเองจากตำแหน่งเมื่อ พ.ศ. 2553 และเป็นผู้นำองค์สำคัญในการเผยแพร่คำสอนเรื่องอริยสัจ 4 ในพระพุทธศาสนามาสู่สังคมชาวตะวันตก พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส)
พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส) เกิดเมื่อ วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2427 ตรงกับ วันเสาร์ ขึ้น 6 ค่ำ เดือน 4 ปีวอก ที่บ้านพยุหะ ตำบลพยุหะ  อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ โยมบิดาชื่อแจ่ม โยมมารดาชื่อคุณแม่ นาค อัครวงศ์ เป็นบุตรคนที่ 2 จากพี่น้องทั้งหมด 6 คน
เมื่ออายุ 9 ปี ได้ศึกษาภาษาไทยและขอมที่สำนักพระอาจารย์เสียม วัดเขาแก้ว ต่อมาเมื่ออายุ 11 ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณร โดยมีพระอุปัชฌาย์เทศ วัดเขาแก้ว เป็นพระอุปัชฌาย์ ศึกษาและเรียนสนธิกับสมาส ในสำนักพระอาจารย์อ่อง วัดเขาแก้ว เรียนกับพระอาจารย์ลัภ วัดอินทาราม รวมไปถึงพระวินัยธรสิน วัดบางปราบ และไปเรียนกับหลวงธัญญผลพิทักษ์ (ขาว สุขลักษณ์) ชาวบ้านพยุหะบ้าง พระครูธรรมาภินันท์ (ปล้อง สุสีโล)
พระครูธรรมาภินันท์ หรือ หลวงพ่อปล้อง สุสีโล (ตุลาคม พ.ศ. 2419 - 25 สิงหาคม พ.ศ. 2484) ผู้มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายทั่วประเทศ นอกจากหลวงพ่อจะเป็นพระที่มีศีลาจารวัตรน่าศรัทธาเลื่อมใสแล้ว ยังมีคุณลักษณะพิเศษได้รับการยกย่องให้เป็นพระเกจิอาจารย์ 1 ใน 108 รูป ของประเทศไทยในขณะนั้นด้วย ชื่อเสียงของหลวงพ่อปล้องโด่งดังมากในช่วงสมัยสงครามอินโดจีน (พ.ศ. 2483 - 2484) กรณีไทยเรียกร้องดินแดนบางส่วนคืนจากฝรั่งเศส ทหารประจำการและทหารกองหนุนทุกคนต้องออกไปรบ หน่วยทหารจากจังหวัดราชบุรีก็เช่นเดียวกันผู้ที่วัตถุมงคลของท่านต่างรอดพ้นอันตรายกลับมาทุกคน
พระครูธรรมาภินันท์ หรือ หลวงพ่อปล้อง สุสีโล ท่านเกิดเมื่อเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2419 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ท่านเป็นชาวตำบลท่าราบ อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี เป็นบุตรของนายแพง และนางหุ่น กองภู่ มีพี่น้อง 9 คน ท่านเป็นบุตรคนที่ 5 ในวัยเด็กได้ศึกษาหนังสือไทยและหนังสือขอมที่วัดบางลี่ ตำบลโคกหม้อ อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี แล้วไปอยู่กับพระยอด (น้าชาย) ที่วัดกันมาตุยาราม กรุงเทพ ฯ จนอายุได้ 18 ปี จึงกลับมาบรรพชาเป็นสามเณรที่วัดสุรชายาราม พ.ศ. 2437 ได้ 1 พรรษา แล้วสึกไปช่วยบิดามารดาทำนาจนอายุครบ 20 ปี ก็ได้อุปสมบทเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2439 ณ พัทธสีมา วัดสุรชายาราม โดยมีพระพุทธวิริยากร (จิตร ฉันโน) วัดสัตตนารถปริวัตร เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการปุณโณ วัดอัมรินทราราม (วัดตาล) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระอธิการเกิด วัดท่าโขลง เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดสุรชายารามเมื่อปี พ.ศ. 2448 ได้รับสมณศักดิ์เป็น พระครูธรรมาภินันท์ เมื่อปี พ.ศ. 2474 วัตถุมงคลของท่านที่โด่งดังก็มี พระมหาอุตม์ ลักษณะเป็นพระปิดทวารทั้งเก้า ที่นิยมกันมาก ก็คือ พระมหาอุตม์เนื้อเมฆพัด มีสีดำเป็นมันวาว แจกในช่วงสร้างศาลาการเปรียญในปี พ.ศ. 2471 โดยอุบาสกจะได้รับพระมหาอุตม์ ส่วนอุบาสิกาจะได้รับพระพิมพ์กลีบตัว
ท่านละสังขารเมื่อวันทื่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2484 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร รวมสิริอายุได้ 64 ปี 44 พรรษา พระธรรมธัชมุนี (อมร ญาโณทโย)
พระธรรมธัชมุนี เกิดเมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2483 ณ บ้านหนามแท่ง ตำบลม่วง อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดอุบลราชธานี (ปัจจุบันแยกขึ้นกับจังหวัดยโสธร) โยมบิดาชื่อ นายทุย มลาวรรณ โยมมารดาชื่อ นางเมือง มลาวรรณ ครอบครัวประกอบอาชีพทำไร่-ทำนา เรียนจบชั้นประถมปีที่ 4 จากโรงเรียนประชาบาลบ้านหนามแท่ง อ.มหาชนะชัย จ.อุบลราชธานี พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
หลังจากบวชได้เพียง 10 วัน ท่านพุทธทาสภิกขุก็ได้รับโอกาสให้ขึ้นแสดงธรรม ในการนี้ท่านได้ปฏิวัติการเทศน์เสียใหม่ คือแทนที่จะเทศน์โดยอ่านจากคัมภีร์ใบลานอย่างเดียว ก็นำเนื้อหาจากหลักสูตรนักธรรมไปประกอบขยายความ ทำให้การเทศน์เป็นไปด้วยความสนุกและเข้าใจง่าย ผู้ที่ได้ฟังจึงติดใจและเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ ในขณะนั้น พระที่พอจะเทศน์ได้ในวัดล้วนแต่อิดเอื้อนไม่อยากเทศน์ จึงเป็นเป็นโอกาสให้ท่านพุทธทาสภิกขุได้ขึ้นเทศน์ทุกวันในพรรษาเทศน์ และเทศน์ทุกวันพระในช่วงนอกพรรษา ซึ่งท่านพุทธทาสภิกขุก็รักชอบที่จะทำงานนี้ พระธรรมสิงหบุราจารย์ (จรัญ ฐิตธมฺโม)
พระธรรมสิงหบุราจารย์ นามเดิม จรัญ จรรยารักษ์ ฉายา ตธมฺโม เป็นพระภิกษุชาวไทย ในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดอัมพวัน อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี และเป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 3  พระครูพิพัฒนธรรมคุณ (จรินทร์ วิจิตฺตโก)
หลวงเตี่ย ท่านมีนามเดิมว่า " จรินทร์ " นามสกุล " ชินวัฒน์ " เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ปีชวด ตรงกับวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2455 โยมบิดาชื่อ นาย ชิต โยมมารดาชื่อ นาง ฮวย ชินวัฒน์ ณ บ้านปุณเฒ่าม้า ตำบลหนองกะขะ อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2469 ณ พัทธสีมาวัดสามพระยา ตำบลวัดสามพระยา อำเภอพระนคร จังหวัพระนคร โดยมี พระธรรมดิลก (ขาว เขมโก) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็น พระสุธรรมธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดสามพระยา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูปลัดผาด เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และ พระมหาสละ เป็นพระอนุสาวนาจารย์สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) ได้ถึงแก่มรณภาพด้วยภาวะออกซิเจนในเส้นเลือดต่ำผิดปกติ เมื่อวันที่ 16 กุมภาพัน พ.ศ. 2539 เวลา 09:19 น. ณ โรงพยาบาลศิริราช สิริรวมอายุได้ พรรษา 69 พระธรรมวงศ์มุนี (วิชัย เมตติโก)
พระธรรมวงศ์มุนี หรือ หลวงปู่วิชัย เมตติโก มีนามเดิมว่า วิชัย แจ่มจรัส เกิดเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2453 ณ ต.คลองนารายณ์ อ.เมือง จ.จันทบุรี ครอบครัวประกอบอาชีพชาวสวนผลไม้ เป็นอดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดจันทบุรี และเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม (พระอารามหลวง) ต.จันทนิมิต อ.เมือง จ.จันทบุรี และท่านเป็นพระเกจิอาจารย์ชื่อดังในจังหวัดจันทบุรีที่มีอายุยืนนานเกินกว่า 100 ปี ในวัยเยาว์เรียนหนังสือจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่โรงเรียนวัดห้องคูหา ต.คลองนารายณ์ อ.เมือง จ.จันทบุรี จากนั้นได้ลาออกเพื่อช่วยเหลือครอบครัวหาเลี้ยงชีพด้วยการทำสวนผลไม้ ต่อมาเมื่อมีอายุครบ 20 ปี ท่านได้เข้าอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดห้องคูหา ต.คลองนารายณ์ อ.เมือง จ.จันทบุรี โดยมีพระครูพิศาลธรรมคุณ วัดไผ่ล้อม เป็นพระอุปัชฌาย์ ต่อมาหลังอุปสมบท ท่านได้ย้ายมาจำพรรษา ณ วัดไผ่ล้อม ต.จันทนิมิต อ.เมือง จ.จันทบุรี ต่อมาหลังจากนั้นท่านจึงได้เรียนพระปริยัติธรรมและสอบได้เป็นนักธรรมตามลำดับดังนี้
ภายหลังจากท่านอุปสมบท ท่านก็ได้เริ่มมีการศึกษาปริยัติธรรม จนกระทั่งท่านสอบได้นักธรรมชั้นตรีและชั้นโท ณ สำนักเรียนวัดลุ่มมหาชัยชุมพล จังหวัดระยองในปี พ.ศ. 2479 จากนั้นท่านได้ไปศึกษาพระปริยัติธรรมบาลีณ สำนักเรียนวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษดิ์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพฯ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2490 สามารถสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค นาอจากการศึกษาพระปริยัติธรรม ท่านยังได้ให้ความสนใจศึกษาศาสตร์ในหลายแขนง จนเกิดความชำนาญพิเศษ อาทิ ด้านนวกรรม สามารถแสดงธรรมปาฐกถาสอนประชาชนและคณะสงฆ์จนมีชื่อเสียงเป็นที่เลื่องลือ นอกจากนั้นท่านยังได้ให้การสนับสนุนทางด้านการศึกษาและเป็นประธานการสอบธรรมในพระอารามหลวงในปี พ.ศ. 2499 ก่อนหน้านี้ท่านก็ได้เปิดสำนักเรียนในพระอารามหลวง และเป็นครูสอนนักธรรมและรับเป็นผู้อุปการะโรงเรียนวัดไผ่ล้อม (อินทก์อุทัย) โรงเรียนระดับชั้นประถม ต.จันทนิมิต อ.เมือง จ.จันทบุรี ในปี พ.ศ. 2497 ต่อมาท่านจึงได้เปิดสำนักแผนกบาลี ที่วัดไผ่ล้อม โดยเป็นผู้จัดหาหนังสือเรียนหลักสูตรนักธรรม และบาลีไวยากรณ์ จัดหาอุปกรณ์การศึกษาถวายแก่นักเรียนผู้ศึกษาทุกรูป ถวายนิตยภัตประจำเดือนให้แก่ครูผู้สอนบาลีไวยากรณ์ และจีดหาปัจจัยเพื่อช่วยเหลือด้านพาหนะในการเดินทางไปสอบที่ต่างจังหวัดแด่พระภิกษุ - สามเณร ท่านเป็นผู้ที่มีจิตใจเมตตาและยังได้มอบทุนการศึกษาให้กับนักศึกษาที่เรียนดีแต่มีฐานะยากจน ปีละ 5 ทุน นาอจากนี้ ท่านได้ประสานขอบริจาคจาคสมทบทุนจำนวน 200,000 บาท จากสำนักส่งเสริมสลากกินแบ่งรัฐบาล เพื่อที่จะนำเงินนี้ไปสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติม 1 หลัง ต่อมาในปี พ.ศ. 2529 - 2530 ท่านได้จัดตั้งสงคราะห์การศึกษานักเรียนระดับชั้นประถม บริจาคเงินนำร่อง จำนวน 10,000 บาท และจัดตั้งกองทุนการศึกษาแด่ภิกษุ - สามเณร เขตพื้นที่ จ.จันทบุรี จำนวนทุนก่อตั้ง 150,000 บาท ต่อมาท่านก็ได้เป็นหัวหน้าพระธรรมทูต ในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี ต่อมาท่านก็ได้เป็นประธานในการสร้างพระพุทธไสยาสน์ องค์ใหญ่ที่สุดในประเทศ บรรจุอยู่ในพระอุโบสถหลังใหญ่ สร้างหอบำเพ็ญวิปัสสนากัมมัฏฐาน สร้างกุฏิ หอสวดมนต์ สร้างซุ้มประตูวัดไผ่ล้อม (พระอารามหลวง) สร้างถนนและบูรณปฏิสังขรณ์ สร้างศาลาการเปรียญหลังใหม่ อุโบสถหลังใหม่ เจดีย์ เป็นต้น 
ท่านได้รับการยกย่องเกียรติคุณจากชาวเมืองจันทบุรี ให้เป็นพระมหาเถระผู้รัตตัญญู เป็นผู้ปฏิบัติชอบตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า จนเห็นผลแล้วสอนผู้อื่นให้กระทำตาม เป็นมิ่งขวัญแก่ชาวเมืองภาคตะวันออกมายาวนาน สร้างความปลาบปลื้มยินดีแก่พุทธศาสนิกชนชาวเมืองจันทบุรีเป็นยิ่งนัก ต่อมาท่านได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ชาวจันทบุรีจึงได้จัดงานพิธีฉลองมุทิตาสักการะแด่พระธรรมวงศ์มุนี เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2549 เวลา 10.00 น. โดยมีขบวนแห่รับสัญญาบัตรพัดยศอย่างยิ่งใหญ่ ณ บริเวณหน้าวัดศรีเมือง ต.ทุ่งเบญจา อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ในฐานะผู้อุทิศตนบำเพ็ญประโยชน์แก่สังคม ศาสนา และประเทศชาติเป็นอเนกนานัปการ ควรค่าแก่การยกย่องประกาศเกียรติคุณ เพื่อเป็นทิฏฐานุคติแก่มหาชนสืบไป  พระสังวรกิจโกศล (ทองคำ ยสสุวณฺโณ)
เจ้าคุณสังวรกิจโกศล นามเดิมว่า ทองคำ แจ้งกรณ์ เกิดเมื่อวันอังคาร ขึ้น 11 ค่ำ เดือนอ้าย ปีฉลู จ.ศ. 1215 ตรงกับวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2432 ณ บ้านหนองป่าตอ ตำบลท่าทอง (อำเภอวังไม้ขอน จังหวัดสวรรคโลก ในอดีต) อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย เป็นบุตรคนที่ 7 ของ นายแจ้ง นางลูกจันทร์ แจ้งกรณ์ 
เมื่อ อายุ 18 ปี โยมมารดาได้นำไปฝาก พระอาจารย์แจ้ง สำนักวัดราชบูรณะ (วัดเลียบ) กรุงเทพฯ และได้บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดเลียบ จากนั้นย้ายไปศึกษาพระธรรมวินัยที่วัดปทุมคงคา (วัดสำเพ็ง) ที่นี่นอกเหนือจากการศึกษาแล้ว ยังได้ฝึกหัดเทศน์มหาชาติ กัณฑ์กุมารและมัทรี จนกระทั่งครบบวช จึงได้กลับไป อุปสมบทที่วัดเกาะ ตำบลวัดเกาะ อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย พระธรรมโสภณ (โกศล สิรินฺธโร)
บรรพชา ณ วัดสุทธจินดาเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2483 อายุ 15 ปี โดยมีพระธรรมฐิติญาณ (สังข์ทอง นาควโร) เป็นอุปัชฌาย์ พระมหาดี ญาณาสโย เป็นผู้ให้สรณะและศีลในการบรรพชา อุปสมบท ณ วัดสุทธจินดา โดยมีพระโพธิวงศาจารย์ (สังข์ทอง นาควโร) เป็นอุปัชฌาย์ มีพระมหาดี ญาณาสโย เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระศรีธรรมวงศาจารย์ (จันทร์ เกสโร) วัดสุปัฏนาราม จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพระอนุสาวนาจารย์ เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2489 ตรงกับวันพุธ แรม 14 ค่ำ เดือนอ้าย พระธรรมเจดีย์ (จูม พนฺธุโล)
พระธรรมเจดีย์ นามเดิมคือ จูม จันทวงศ์ บิดาชื่อ คำสิงห์ จันทวงศ์ มารดาชื่อ เขียว จันทวงศ์ เกิดที่บ้านท่าอุเทน ตำบลท่าอุเทน อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม เมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2431 (ปีชวด)  พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ท่านพุทธทาสภิกขุเรียนชั้นประถมที่วัดโพธาราม จากนั้นก็ย้ายมาเรียนชั้นมัธยมที่โรงเรียนสารภีอุทิศ ซึ่งอยู่ในตลาดไชยา ทำให้ท่านพุทธทาสภิกขุต้องจากบ้านที่พุมเรียงมาพักอยู่กับบิดา ซึ่งได้เปิดร้านค้าอีกแห่งเพื่อขายข้าวเปลือกที่ตลาดไชยานี้ บางครั้ง ท่านพุทธทาสภิกขุต้องรับหน้าที่ลำเลียงสินค้าจากบ้านที่ไชยาไปบ้านที่พุมเรียง เรื่องนี้ท่านพุทธทาสภิกขุกล่าวไว้ว่า พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ท่านพุทธทาสภิกขุได้เข้ามาอยู่กรุงเทพฯ ที่วัดปทุมคงคาราชวรวิหาร โดยอาศัยกับพระครูชยาภิวัฒน์ (กลั่น) ซึ่งเป็นพระผู้ใหญ่ที่ใกล้ชิดกับท่านพุทธทาสภิกขุ และได้มาศึกษาต่อที่กรุงเทพฯ เช่นเดียวกัน สำหรับท่านพุทธทาสภิกขุ ซึ่งไม่เคยเดินทางไปกรุงเทพฯ มาก่อนเลย มีความคิดว่ากรุงเทพฯ นั้นคือเมืองคือศูนย์กลางความเจริญในทุกด้าน รวมทั้งพระพุทธศาสนา เนื่องกรุงเทพฯ เป็นแหล่งความรู้ด้านปริยัติ ท่านพุทธทาสภิกขุจึงวาดภาพไว้ว่าพระเณรในกรุงเทพฯ จะปฏิบัติดีปฏิบัติชอบตามพระธรรมวินัย ถึงขนาดคิดว่าจะมีพระอรหันต์อยู่เต็มไปทั้งกรุงเทพฯ ดังคำพูดที่ว่า พระมหาโพธิวงศาจารย์ (สุจี กตสาโร)
พระมหาโพธิวงศาจารย์ หรือที่ชาวจังหวัดแพร่เรียก ตุ๊ปู่จี๋ หรือ ครูบาจี๋ นามเดิม สุจี ขรวงค์ เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2460 ขึ้น 14 ค่ำ ปีมะเส็ง ณ บ้านทุ่งอ่วน หมู่ที่ 6 ตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เป็นบุตรของ นายลาด กับ นางผัน ขรวงค์ ได้สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนวัดนาจักร จนสำเร็จชั้นประถมปีที่ 5 อันเป็นชั้นสูงสุด แล้วบรรพชาเป็นสามเณร เมื่อวันที่ 15 เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2476 ณ วัดกาญจนาราม ตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ พระอุปัชฌาย์คือพระครูมหาญาณสิทธิ์ วัดมิ่งเมือง (ปัจจุบันวัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร) อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ และอุปสมบทวันที่ 14 เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2481 ณ วัดกาญจนาราม ตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ พระอุปัชฌาย์คือพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (ฟู อตฺตสิโว) (ในขณะดำรงสมนศักดิ์ที่ พระปริยัติวงศาจารย์) วัดพระบาท (ปัจจุบันวัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร) ตำบลในเวียง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ พระพรหมมังคลาจารย์ (ธงชัย ธมฺมธโช)
พระพรหมมังคลาจารย์ มีนามเดิมว่า ธงชัย เอี่ยมสอาด เกิดเมื่อวันวันเสาร์ที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2496 ภูมิลำเนาอยู่บ้านแหลมแค ตำบลหน้าประดู่ อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
เมื่อออกพรรษาได้ไม่นาน ช่วงต้นปี พ.ศ. 2471 อาเสี้ยง น้องชายของบิดาท่านพุทธทาสภิกขุ ได้ผลักดันให้ท่านพุทธทาสภิกขุเข้าศึกษาความรู้ทางธรรมต่อที่กรุงเทพฯ ท่านพุทธทาสภิกขุพูดถึงเรื่องนี้เอาไว้ว่า พระธรรมเจดีย์ (สมคิด เขมจารี)
บรรพชา ณ ภูมิลำเนาจังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อวันที่ 5 ธ.ค. 2500 มีเจ้าอธิการบุญ เจ้าอาวาสวัดศรีสะเกศ เจ้าคณะตำบลเชียงใหม่ อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นพระอุปัชฌาย์ อุปสมบทเมื่ออายุครบ 21 ปีบริบูรณ์ เข้าพิธีอุปสมบทที่วัดหนองขุ่น เมื่อวันที่ 29 พ.ค. 2508 มีเจ้าอธิการหอม คุตตจิตโต เจ้าอาวาสวัดโนนรังน้อย เจ้าคณะตำบลยางโยภาพ อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพระอุปัชฌาย์, พระอธิการจำปา สิริปุญโญ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระมหาอมร เขมจิตโต วัดหนองขุ่น เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า เขมจารี สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายี)
วันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2457 ได้บรรพชาเป็นสามเณร ที่วัดมกุฏกษัตริยาราม โดยมีพระธรรมปาโมกข์ (ถม วราสโย) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอริยมุนี (แจ่ม จตฺตสลฺโล) เป็นพระสรณคมนาจารย์ และอุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2460 โดยมีพระธรรมปาโมกข์ (ถม วราสโย) เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระราชกวี (แจ่ม จตฺตสลฺโล) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) เกิดวันพฤหัสบดีที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2481 ณ บ้านใกล้ริมฝั่งแม่น้ำสุพรรณบุรี (แม่น้ำท่าจีน) ฝั่งตะวันออก บริเวณตลาดศรีประจันต์ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี นามเดิมว่า ประยุทธ์ อารยางกูร เป็นบุตรคนที่ 5 จากบุตรเก้าคน ของนายสำราญ และนางชุนกี อารยางกูร ทางครอบครัวประกอบกิจการค้าขายผ้าแพร ผ้าไหม ขายของชำ และโรงสีไฟ พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส)
เมื่อายุได้ 21 ปี ได้กลับมาอุปสมบท ณ พัทธสีมา วัดเขาแก้ว เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2447 โดยมีพระอาจารย์เทศ วัดเขาแก้ว เป็นพระอุปัชฌาย์ พระปลัดคง วัดอินทาราม เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระวินัยธรสิน วัดบางปราบ เป็นอนุสาวนาจารย์ แล้วไปจำพรรษาที่วัดมหาธาตุฯพระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส) ท่านเริ่มอาพาธตั้งแต่ วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2487 ด้วยโรคบิดรากสาด เมื่อหายก็กลายเป็นโรคไตพิการ จนเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2489 เวลา 17.35 น. ณ วัดเขาแก้ว รวมอายุได้ 62 ปี พรรษา 42 ได้รับพระราชทานโกศโถบรรจุศพ พร้อมด้วยเครื่องประกอยเกียรติยศ ประดิษฐานศพ ณ ตึกรัตนคีรีวิทยากร และได้รับพระราชทานเพลิงศพ ณ วัดเขาแก้ว เมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2490 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (พูนศักดิ์ วรภทฺทโก)
พระธรรมไตรโลกาจารย์ มีนามเดิมว่า พูนศักดิ์ มาเจริญ ฉายา วรภทฺทโก เกิดที่ตำบลโคกสลุด อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี พระครูธรรมสมาจารย์ (พัก ธมฺมทตฺโต)
เมื่ออายุ ๘ ขวบ โยมบิดาได้พาเข้ากรุงเทพ ฯ มาฝากให้เป็นศิษย์วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร คอยปรนนิบัติรับใช้ สมเด็จพระวันรัต (แดง) เมื่อมีความคุ้นเคยกับวัดดีแล้วสมเด็จพระวันรัต (แดง สีลวฑฺฒโน)ได้เมตตา บรรพชาให้เป็นสามเณร ศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัย พระปริยัติธรรม รวมทั้งเรียนพุทธเทวมหามนต์ วิชาความรู้ทางช่าง บูรณะวัดและวิชาความรู้ต่าง ๆ ที่มีครูผู้สอน มีตำรับตำราตกทอดกันมา ศึกษาตำราการสร้างพระที่มีตกทอดสืบกันมา รวมถึงได้มีโอกาสได้เรียนวิปัสสนากรรมฐานจากสำนักของสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารด้วย ล่วงมาจนกระทั่ง พ.ศ. ๒๔๓๙ อายุครบบวชได้อุปสมบท ณ พระอุโบสถวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร โดยมีสมเด็จพระวันรัต (แดง สีลวฑฺฒโน)-พ.ศ. ๒๓๖๕-๒๔๔๓) เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (แพ ติสฺสเทโว) {พ.ศ. ๒๓๙๙-๒๔๘๗} ที่กาลต่อมาได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้รับฉายาว่า “ธมฺมทตฺโต” หลวงปู่พัก เป็นพระภิกษุที่ขยันหมั่นเพียร หมั่นฝึกฝนตนเอง ศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัยจนแตกฉาน ท่องบ่นพุทธเวทมหามนต์ชั้นสูงของสำนักวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหารตลอดจนมีความสามารถในการเจริญจิตภาวนา วิปัสสนากรรมฐาน มีความสามารถเชี่ยวชาญจนกระทั่งนำไปถ่ายทอดสอนให้แก่ผู้อื่น ไปเป็นเจ้าอาวาสวัดบึงทองหลาง จนกระทั่ง ๕ ปีผ่านไป ทางวัดบึงทองหลาง ซึ่งมีพระอธิการสิน เป็นเจ้อาวาส ได้มีหนังสือมายัง สมเด็จพระวันรัต (แดง สีลวฑฺฒโน) ขอให้ส่งพระที่มีความรู้ มาช่วยดูแลวัดด้วยเพราะตัวท่านชราภาพมากแล้ว หลวงปู่พัก จึงได้รับคัดเลือกให้มาทำความเจริญรุ่งเรืองแก่วัดบึงทองหลางตั้งแต่บัดนั้น ในฐานะผู้ช่วยเจ้าอาวาส อีก ๕ ปีต่อมาพระอธิการสิน มรณภาพ หลวงปู่พัก ได้จัดงานศพให้อย่างสมเกียรติ หลังจากนั้นจึงได้รับตราตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส และอีก ๒ ปีต่อมา ได้รับตราตั้งให้เป็นพระอุปัชฌาย์ เรียนวิชาเพิ่ม ในช่วงเวลานั้น หลวงปู่พัก ธมฺมทตฺโต ได้ยินกิตติศัพท์ของ หลวงปู่ทอง อายะนะ วัดลาดบัวขาว (ราชโยธา) พระโขนง กทม. ซึ่งอยู่ในละแวกเดียวกันว่าท่านเป็นพระแท้มีอาคมขลังเป็นที่นับถือของคนทั่วไปในย่านนั้น ท่านจึงพายเรือไปกราบนมัสการในฐานะพระผู้น้อยเคารพพระผู้ใหญ่ ต่อไปได้เห็นวัตรปฏิปทาของ หลวงปู่ทอง อายะนะ เพียบพร้อมน่าศรัทธา จึงบังเกิดความเลื่อมใส ขอฝากตัวเป็นศิษย์ ขอถ่ายทอดวิชาต่าง ๆ วิชาการสร้างวัตถุมงคลให้ขลัง เรียนวิชาทำผงพุทธคุณ เรียนทำผงตรีนิสิงเห เรียนสูตรเขียนยันต์จนชำนาญ สำเร็จยันต์ถึงขั้นเคาะผงทะลุกระดานได้ หลวงปู่พัก ชอบยันต์นี้มาก และใช้ยันต์เป็นประจำต่อมา เมื่อท่านเขียนยันต์ตรีนิสิงเห ลงในตระกรุดผ้าประเจียด ผ้ายันต์ แจกจ่ายแก่ลูกศิษย์ลูกหาญาติโยม ปรากฏว่า มีความศักดิ์สิทธิ์ในด้านคงกระพันชาตรี ป้องกันเขี้ยวงา จนเป็นที่เลื่องลือ ศิษย์ร่วมสำนัก ศิษย์ฝ่ายสงฆ์ที่ไปขอเรียนวิชากับหลวงปู่ทอง อายะนะ วัดลาดบัวขาว (ราชโยธา) ได้พบกันในกุฏิยุคนั้น
ซึ่งคณาจารย์ที่กล่าวมาล้วนแต่เป็นผู้ที่มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวาง โดยคณาจารย์ล้วนแต่พายเรือลัดเลาะมาตามคลองเพื่อหาความรู้และหาครูบาอาจารย์ โดยมาขึ้นที่ท่าเทียบเรือวัดลาดบัวขาว (ราชโยธา) เพื่อฝากตัวเป็นศิษย์และศึกษาทางด้าน “เวทยาคม” จากหลวงปู่ทอง อายะนะ ทั้งสิ้น พระธรรมศีลาจารย์ (สุกรี สุตาคโม)
พระธรรมศีลาจารย์ (สุกรี สุตาคโม) ท่านเกิดเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2470 บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2486 ณ วัดม่วง ตำบลหลักสอง กิ่งอำเภอหนองแขม โดยมีพระวิเชียรกวี ( ฉัตร อินฺทสุวณฺโณ) วัดหนัง อำเภอบางขุนเทียน เป็นพระอุปัชณาย์ อยู่สำนักวัดม่วง ๑ พรรษา พระอุปัชณาย์ ขอให้มาอยู่วัดหนัง ได้ศึกษาเล่าเรียนปริยัติธรรมและบาลีเป็นนักธรรมชั้นโทและเปรียญธรรม 4 ประโยค สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ นามเดิม อาจ ดวงมาลา ฉายา อาสโภ (8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 - 8 ธันวาคม พ.ศ. 2532) เป็นสมเด็จพระราชาคณะ อดีตเจ้าอาวาสวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช นอกจากนี้ท่านยังเป็นบุคคลแรกที่นำการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตามแนวสติปัฏฐานสี่ (หรือแบบยุบหนอ-พองหนอ) จากพม่ามาเผยแพร่ในประเทศไทย พระธรรมมงคลญาณ (วิริยังค์ สิรินฺธโร)
พระธรรมมงคลญาณ (หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินธโร) (7 มกราคม 2463 - ปัจจุบัน) เป็นพระภิกษุฝ่ายธรรมยุติกนิกาย มีตำแหน่งเป็นพระราชาคณะชั้นธรรมและเจ้าอาวาสวัดธรรมมงคล ปัจจุบันอายุ 98 ปี พรรษา  ขงจื๊อ
Template:CJKV; English: Confucius ; ภาษาไทยมีเรียกกันหลายชื่อ เช่น ขงฟู่จื่อ ขงบรมครูจื่อ ข่งชิว) (ตามธรรมเนียม, 8 กันยายน 551 - 479 ปีก่อน ค.ศ.) หรือ วันที่ 27 เดือน 8 (八月廿七日) ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน [1] ชื่อรอง จ้งหนี เป็นนักคิดและนักปรัชญาสังคมที่มีชื่อเสียงของจีน คำสอนของขงจื๊อนั้น ฝังรากอิทธิพลลึกลงไปในสังคมเอเชียตะวันออกมาเป็นเวลาถึง 20 ศตวรรษ หลักปรัชญาของขงจื๊อนั้นเน้นเกี่ยวกับศีลธรรมส่วนตัว และศีลธรรมในการปกครอง ความถูกต้องเหมาะสมของความสัมพันธ์ในสังคม และ ความยุติธรรมและบริสุทธิ์ใจ พระครูธรรมภาณโกศล (เอม)
หลวงพ่อเอม วัดคลองโป่ง หรือพระครูธรรมภาณโกศล (เอม,พ.ศ.2415-พ.ศ. 2484) อดีตเจ้าอาวาสวัดคลองโป่ง เป็นเกจิคณาจารย์ที่เกิดในยุคต้นรัชกาลที่ 5 ที่มีผู้นิยมในวัตถุมงคลที่ท่านจัดสร้าง และนิยมแสวงหานำมาเป็นของดีประจำกาย ท่านเป็นอดีตเจ้าคณะอำเภอศรีสำโรง และเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัยด้วย  พระครูธรรมกิจโกวิท (ยงยุทธ ธมฺมโกสโล)
พระครูธรรมกิจโกวิท ท่านมีนามเดิมว่า " จำปี " นามสกุล " แก้วไพรำ " เกิดเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2470 ตรงกับวันเสาร์ แรม 8 ค่ำ เดือน 10 ปีเถาะ ในเรือนแพจอดอยู่ในแม่น้ำเจ้าพระยา หน้าอำเภอไชโย จ.อ่างทอง โยมบิดา-มารดาชื่อ นายเชียง และ นางถุงเงิน แก้วรำไพ ครอบครัวมีพี่น้อง 5 คน เป็นชาย 4 คน หญิง 4 คน สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายี)
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ มีพระนามเดิมว่า ลำจวน ศิริสม ภายหลังเปลี่ยนพระนามเป็น จวน ประสูติเมื่อวันอาทิตย์ที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2440 ที่อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี เมื่อพระชันษาได้ 9 ปี ได้เข้ามาศึกษาชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนวัดคฤหบดี จังหวัดธนบุรี จนจบชั้น ป. 3 แล้วกลับภูมิลำเนา  พระธรรมโกศาจารย์
ผู้ดำรงสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นธรรมที่"พระธรรมโกษาจารย์" มีรายนามดังต่อไปนี้ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ เกิดในรัชสมัย[พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาร] (หลังสร้างกรุงรัตนโกสินทร์ได้แล้ว 7 ปี[4]) เมื่อวันพฤหัสบดี เดือน 5 ขึ้น 12 ค่ำ ปีวอก จุลศักราช 1150 เวลาพระบิณฑบาต (ตรงกับวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2331) [5] ณ บ้านไก่จ้น (บ้านท่าหลวง) อำเภอท่าเรือ[6] จังหวัดพระนครศรีอยุธยา[7] พระธรรมวงศาจารย์ (สุข สุขโณ)
บรรพชา-อุปสมบท เมื่อวันพุธที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2477 ณ วัดวิเศษไชยาราม ตำบลวิชัย อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ พระอุปัชฌาชื่อพระครูกาฬสินธุ์ธวาจารย์ (ติ่ง ธรรมปัญโญ) ณ วัดกลางกาฬสินธุ์ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ พระธรรมวิโรจนเถร (พลับ ฐิติกโร)
เกิดเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2414 (วันพุธ เดือน 3 ปีมะแม) ณ หมู่บ้านสามบ่อ อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา[1] พระญาณวิศิษฏ์ (ทอง จนฺทสิริ)
พระญาณวิศิษฏ์ หรือ หลวงพ่อทอง จนฺทสิริ ท่านเกิดเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2475 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 แห่งราชวงศ์จักรี ณ พื้นเพเดิมครอบครัวเป็นชาวจังหวัดอุบลราชธานี มีพี่น้องร่วมบิดามารดาด้วยกันทั้งหมด 9 คน เป็นชาย 4 คน หญิง 5 คน ท่านเป็นบุตรคนที่ 6 ต่อมาครอบครัวอพยพย้ายถิ่นฐานมาปักหลักอยู่ ณ ต.วังใหญ่ อ.ท่าตะโก จ.นครสวรรค์ ท่านเป็นเจ้าอาวาสรูปที่ 3 และอดีตเจ้าอาวาสวัดอโศการาม โดยได้รับสถาปนาตำแหน่งสืบต่อจาก  พระเทพโมลี (สำรอง คุณวุฑฺโฒ) ในชีวิตวัยเยาว์ของท่าน ท่านศึกษาจบชั้นเพียงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ต้องเลิกเรียนกลางคันเพื่อมาช่วยเหลือทางบ้านทำนาหาเลี้ยงปากท้อง 
ท่านได้บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อปี พ.ศ. 2494 ขณะมีอายุได้ 19 ปี ณ วัดป่าคลองกุ้ง ต.ตลาด อ.เมือง จ.จันทบุรี จนกระทั่งเมื่อมีอายุได้ 21 ปี ท่านได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อปี พ.ศ. 2496 ก่อนย้ายไปพักจำพรรษาอยู่ที่วัดเขาแก้ว ต.หนองตาคง อ.โป่งน้ำร้อน จ.จันทบุรี 
ผู้ที่คอยชี้ทางส่งเสริมให้ท่านได้เข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ ไม่ใช่ใครอื่นที่ไหน คือ พระสุทธิธรรมรังสีคัมภีรเมธาจารย์ (ลี ธมมฺธโร) หรือท่านพ่อลี ธมฺมธโร ผู้ซึ่งมีศักดิ์เป็นอาแท้ๆ นั่นเอง หลวงพ่อทอง ได้ศึกษาวิชาความรู้จากท่าน ถึงแม้ว่าท่านจะเคยศึกษาวิชาบาลีที่กรุงเทพ ฯ มาแล้วก็ตาม จนมาถึงปี พ.ศ. 2500 ไปจำพรรษาที่สำนักสงฆ์บ้านสันกอเก็ด ต.บ้านกลาง อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่ เป็นเวลา 3 ปี กระทั่งท่านพ่อลีได้มรณภาพลง ท่านจึงได้กลับมาอยู่ที่วัดอโศการาม และท่านได้รับตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดอโศการามระหว่างปี พ.ศ. 2534 - 2559 ในด้านพระธรรม หลวงพ่อทองท่านมักจะเน้นเรื่องการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน และท่านก็เคยกล่าวไว้ว่า การฝึกธรรมมะ ต้องรู้จักการฝึกความอดทนไว้ก่อน และต้องมีสติด้วย เพราะมนุษย์ ไม่มีจุดยืนในความคิด ชอบใช้สติปัญญาของตนไปตัดสินโดยการสังหารกิเลสของตนเอง เมื่อสมาธิเป็นสมถะจิตจะบังเกิดความสงบ อย่างบางคนบอกอะไรอนิจจัง อะไรไม่เที่ยง อะไรก็อยู่ไม่ได้ อะไรแตกดับ ทำไมไม่ถึงวิปัสสนา เพราะใจมันยังไม่มีสมถะ ใจมันไม่นิ่ง ใจมันส่ายไปมา พอใจหยุดนิ่ง สิ่งที่เห็นคือพระ สิ่งที่เห็นด้วยใจ ไม่ได้เห็นจากดวงตา สิ่งที่มันเกิดคือผู้รู้แท้ ถ้ารู้ใจเจ้าของคือผู้รู้ตน ใจก็อยู่ที่ใจ ไม่ใช่เอาใจไปไว้ที่หัวหรือบนผม รู้จักที่มาที่ไป ไม่ใช่ไปรู้ตามหนังสือที่เขียน แล้วก็หอบสังขารไป” พระอาจารย์ทองท่านเป็นนักเทศน์ธรรมมะรูปหนึ่ง ที่ติดรับกิจนิมนต์ตลอดเวลา และเป็นศูนย์รวมใจของชาวชุมชนโดยมิเสื่อมถอย วัดอโศการามแวดล้อมไปด้วยธรรมชาติอันร่มเย็นสำหรับเป็นที่พักพิงแก่มวลสรรพสัตว์ฉันใด พระอาจารย์ทองก็เป็นธงธรรมให้ร่มเงาจิตใจแก่ชาวบ้านญาติโยมฉันนั้นพระญาณวิศิษฏ์ (ทอง จนฺทสิริ) ได้มรณภาพอย่างสงบจากการอาพาธเป็นโรคมะเร็งในลำไส้มากว่า 5 ปี ที่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อเวลาประมาณ 04.10 น.ของวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2559 สิริอายุรวม 84 ปี พรรษา 64 เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค)
เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดีเป็นบุตรสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) และหม่อมรอด เกิดเมื่อวันศุกร์ ขึ้น 7 ค่ำเดือน 11 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เป็นน้องต่างมารดาของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) มีพี่น้องร่วมมารดาหนึ่งคน ชื่อ พุก  สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วีระ ภทฺทจารี)
ณ พัทธสีมาวัดเทพธิดาราม ตำบลสำราญราษฏร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร เมื่ออายุ 20 ปี ในวันที่ 6 พฤษภาคม 2494 ตรงกับวันอาทิตย์ ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 6 โดยมีพระมงคลธรรมรังสี (ปาน อินฺทโชโต) เจ้าอาวาสวัดเทพธิดาราม เป็นพระอุปัชฌาย์ พระราชธรรมเสนานี (ศุข สุภทฺโท ป.ธ. 4) วัดมหาธาตุวรวิหาร เจ้าคณะจังหวัดราชบุรี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระวิสุทธิโสภณ (ปลอด กมุทฺโท ป.ธ. 9) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ สำร็จเป็นพระภิกษุด้วย ญัตติจตุตถกรรมวาจา เวลา 14.25 น. อยู่จำพรรษาที่วัดเทพธิดารามตลอดมา จนถึงวันที่ 5 กรกฎาคม 2507 จึงย้ายเข้ามาอยุ่วัดสุทัศนเทพวราราม
คือการไหว้พระสวดมนต์ หากไม่มีกิจธุระสำคัญอื่นใด เช่นงานหลวงหรืองานด้านอื่นๆ ท่านจะไหว้พระ สวดมนต์ที่พระอุโบสถเป็นประจำไม่ขาด ถึงแม้ตอนที่สุขภาพถูกพยาธิเบียดเบียดก็ไม่ยอมขาด ได้ไหว้พระสวดมนต์ก็จะสบายใจเป็นที่สุด เพราะท่านเป็นพระสงฆ์ที่สวดมนต์ได้ทุกบท และเสียงสวดก็ไพเราะน่าฟังเป็นอย่างยิ่ง เป็นที่เคารพศรัทธาแก่สาธุชนที่ได้รับฟัง นอกจากนี้ยังเป็นผู้ที่สนใจในการศึกษาหาความรู้ในวิชาการด้านต่าง ๆ อยู่เป็นประจำสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อาพาธจากอาการเส้นโลหิตในสมองแตกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 เข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลกรุงเทพเป็นระยะ ต่อมามีโรคมะเร็งลำไส้และโรคไตแทรกซ้อน จนกระทั่งมรณภาพจากอาการติดเชื้อในกระแสโลหิตเมื่อวันจันทร์ที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2559 เวลาประมาณ 9.00 น. ณ โรงพยาบาลกรุงเทพ สิริอายุได้ 
ในวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2559 เวลา 17.00 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้า โปรดกระหม่อมให้ นายอำพล เสนาณรงค์ องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปในการพิธีพระราชทานน้ำหลวงสรงศพสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วีระ ภทฺทจารี) การนี้ทรงพระกรุณาโปรดฯ พระราชทานเครื่องเกียรติยศประกอบศพตามสมณศักดิ์ ประกอบด้วย โกศไม้สิบสอง ฉัตรเครื่องสูง ทองแผ่ลวด และทรงรับศพอยู่ในพระบรมราชานุเคราะห์เป็นเวลา 7 วัน 50 วัน และ 100 วันตามลำดับ พระธรรมปัญญาจารย์ (สุพจน์ ปภสฺสโร)
พระธรรมปัญญาจารย์ (สุพจน์ ปภสฺสโร) (นามเดิม : สุพจน์ ใช้สงวน) เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองฝ่ายธรรมยุติกนิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดราชผาติการาม วรวิหาร  โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา
โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา จังหวัดแพร่ “ โรงเรียนธรรมราชวิทยา ” เริ่มก่อตั้งเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๐
โดยมี พระภัทรสารมุนี (สุจี กตสารมหาเถระ) (: พระมหาโพธิวงศาจารย์) เป็นผู้ก่อตั้ง 
พระครูวิชิตวินัยการ เป็นผู้จัดการ 
พระอินจันทร์ สีเหลือง เป็นครูใหญ่ 
จัดการเรียนการสอนทั้งแผนกธรรม และแผนกบาลี
แต่ต่อมากรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการมิให้นักเรียนที่จบชั้นสูงสุด สอบสมทบชั้นสุดประโยค (ป.๗ และ ม.ศ.๓)
ศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 
โดยตั้งชื่อว่า “อาคารกมลสุโกศล” เป็นอาคารไม้ ๒ ชั้น จำนวน ๑๖ ห้องเรียน มีพระภิกษุและสามเณรเข้าศึกษาประมาณ ๕๐๐ - ๗๐๐ รูป และมีอาคารยาขอบเป็นที่ทำการ
และได้มีการเปิดทำการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้น ป.๕ ถึง ม.ศ.๓ ควบคู่ไปกับการศึกษาผู้ใหญ่ระดับ ๔
คงเหลือแต่การเปิดการเรียนการสอนแบบพระปริยัติธรรม ระดับ ม.ศ.๑ ถึง ม.ศ.๓ (ปัจจุบัน : มัธยมศึกษาตอนต้น)
และพัฒนาโรงเรียนจนกระทั่งมีการบริหารจัดการที่เป็นแบบสากลทั่วไป คือกระจายอำนาจการบริหารจัดการ
ออกเป็น ๔ ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายปกครอง ฝ่ายวิชาการ ฝ่ายงบประมาณและบุคคล และฝ่ายบริหารงานทั่วไป พระครูนิวาสธรรมขันธ์ (เดิม พุทฺธสโร)
หลวงพ่อเดิม พุทธสโร หรือ พระครูนิวาสธรรมขันธ์ อดีตเจ้าอาวาสวัดหนองโพ ท่านเกิดเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2403 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 
ณ พัทธสีมาวัดเขาแก้ว อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2423 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีหลวงพ่อแก้ว วัดอินทาราม (วัดใน) เป็นพระอุปัชฌาย์ หลวงพ่อเงิน (พระครูพยุหานุศาสก์) วัดมะปรางเหลือง เป็นพระกรรมวาจาจารย์ หลวงพ่อเทศ วัดสระทะเล เป็นพระอนุสาวนาจารย์ มีนามฉายาว่า พุทธสโร 
ท่านได้ศึกษาเล่าเรียนกับหลวงตาชม วัดหนองโพ ศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมและวิชาอาคมกับนายพันธ์ ชูพันธ์ ผู้ทรงวิทยาคุณของบ้านหนองโพ และท่านได้ศึกษาพระธรรมวินัย และ วิชาอาคม กับพระเกจิอาจารย์ท่านอื่นๆมากมาย หลวงพ่อเดิม ท่านได้สร้างพระเครื่องรางของขลังมากมายเป็นที่เลื่องชื่อ มีประสบการณ์ความศักดิ์สิทธิ์ปรากฏอยู่มากมายเครื่องรางเหล่านี้ก็มี นางกวัก ราชสีห์ ตระกรุด ผ้ายันต์รอยเท้า มีดหมอแหวน เป็นต้น 
หลวงพ่อเดิมได้รับสมณศักดิ์เป็น พระครูนิวาสธรรมขันธ์ดำรงตำแหน่งครั้งหลังสุดเป็นเจ้าคณะแขวงอำเภอพยุหะคีรี และเป็นพระอุปัชฌาย์ หลวงพ่อเดิม ท่านถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2494 ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รวมสิริอายุได้ 91 ปี 71 พรรษา พระพรหมมังคลาจารย์ (ปั่น ปทุมุตฺตโร)
พระพรหมมังคลาจารย์ (ปั่น ปทุมุตฺตโร) (11 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 – 10 ตุลาคม พ.ศ. 2550) หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า หลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ ท่านเป็นที่รู้จักในฐานะพระสงฆ์ผู้ปฏิรูปแนวทางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ไทย ผู้เป็นสหธรรมิกร่วมอุดมการณ์คนสำคัญของพระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินทปัญโญ) และผู้อุทิศชีวิตให้กับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาจนวาระสุดท้ายของชีวิต พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
เมื่อหมดหน้าที่สอนนักธรรมแล้ว อาเสี้ยงก็เร่งเร้าให้ท่านพุทธทาสภิกขุเข้ากรุงเทพฯ อีกครั้ง โดยหวังให้หยิบพัดยศมหาเปรียญมาไว้เป็นเกียรติแก่วงศ์ตระกูล ท่านพุทธทาสภิกขุจึงเข้ากรุงเทพฯ อีกคราวหนึ่ง เมื่อปี พ.ศ. 2473 เมื่ออยู่กรุงเทพฯ ในครั้งนี้ ท่านพุทธทาสภิกขุคิดเพียงแต่จะมุ่งเรียนภาษาบาลีเท่านั้น และทิ้งเรื่องการลาสิกขาเอาไว้ก่อน แต่ท่านพุทธทาสภิกขุไม่ได้เข้าเรียนในช่วงกลางวัน เนื่องจากเห็นว่าเป็นการสอนที่อืดอาด ไม่ทันใจ จึงให้พระครูชยาภิวัฒน์ (กลั่น) สอนพิเศษในช่วงกลางคืน นอกจากการเรียนภาษาบาลีแล้ว ท่านพุทธทาสภิกขุยังสนใจในเรื่อง การท่องเที่ยว การถ่ายภาพ เครื่องพิมพ์ดีด เครื่องเล่นวิทยุ เครื่องเล่นแผ่นเสียง ภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร์ ข่าวสารบ้านเมือง ทั้งยังติดตามงานเขียนของปัญญาชนทั้งหลายในสมั้ยนั้น ไม่ว่าจะเป็น ครูเทพ น.ม.ส. พระองค์วรรณฯ เสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป และหลวงวิจิตรวาทการ (วิจิตร วิจิตรวาทการ) พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ท่านพุทธทาสภิกขุได้บวชเรียนตามประเพณี เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2469 ที่โรงอุโบสถวัดอุบล หรือวัดนอก ก่อนจะย้ายมาประจำอยู่ที่วัดพุมเรียง มีพระอุปัชฌาย์คือ พระครูโสภณเจตสิการาม (คง วิมาโล) รองเจ้าคณะเมืองในสมัยนั้น และมีพระปลัดทุ่ม อินทโชโต เจ้าอาวาสวัดอุบล และ พระครูศักดิ์ ธมฺรกฺขิตฺโต เจ้าอาวาสวัดวินัย หรือวัดหัวคู เป็นพระคู่สวด ท่านพุทธทาสภิกขุได้รับฉายาว่า อินทปญฺโญ ซึ่งแปลว่าผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ พระครูวินัยธรรมแก้ว พฺรหฺมสโร
หลวงพ่อท่านเกิดเมื่อปี พ.ศ. 2393 ตรงกับปลายสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ตำบลบางแค อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นบุตรของนายเทียน และนางเนียม ทองพันธุ์ เป็นบุตรคนที่ 2ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 3 คน บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อปี พ.ศ. 2403 ขณะมีอายุได้ 10 ปี ณ วัดบางแคใหญ่ อำเภออัมพวา อุปสมบทเมื่อปี พ.ศ. 2413 ณ วัดบางแคใหญ่ โดยมีหลวงพ่อเพ็ง เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับฉายาว่า พฺรหฺมสโร ได้ศึกษาพระธรรมวินัยกับพระอุปัชฌาย์และเรียนหนังสือที่วัดนี้ ได้ศึกษาพุทธาคมครั้งแรกจากบิดาตอนเป็นสามเณรอายุ 15 ปี เนื่องจากบิดาของท่านเป็นทหารในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ซึ่งเชี่ยวชาญทางด้านนี้ ศึกษากับหลวงพ่อเพ็ง วัดบางแคใหญ่ ผู้เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระอาจารย์เกตุ วัดทองนพคุณ จังหวัดเพชรบุรี (พี่ชายของท่าน)  พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
พ.ศ. 2508 หนังสือแก่นพุทธศาสน์ ได้รับรางวัลชนะเลิศ หนังสือดีประจำปี พ.ศ. 2508 จากองค์การยูเนสโก พ.ศ. 2527 ได้รับคัดเลือกเป็นบุคคลทำประโยชน์ฝ่ายบรรพชิตเนื่องในโอกาสสมโภชน์กรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี ได้รับรางวัลเป็นสัญลักษณ์เสาอโศก และเงินสดจำนวน 10,000 บาท พ.ศ. 2537 คุรุสภาประกาศยกย่องเชิดชูว่าเป็นผู้ทำคุณประโยชน์อย่างสูงยิ่งต่อการศึกษาชาติ เนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปี กระทรวงศึกษาธิการ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2548 องค์การยูเนสโก ประกาศยกย่องให้ท่านพุทธทาสภิกขุเป็นบุคคลสำคัญของโลก ด้านส่งเสริมขันติธรรม สันติธรรม วัฒนธรรม ความสัมพันธ์และความเข้าใจอันดีของมวลมนุษย์ พ.ศ. 2549 รัฐบาลไทย รวมทั้งหน่วยงานต่างๆ ได้พร้อมใจกันจัดกิจกรรมทางธรรมะเนื่องในโอกาสรำลึกครบรอบ 100 ปี ชาตกาล ท่านพุทธทาสภิกขุ พระญาณวิศิษฏ์สมิทธิวีราจารย์ (สิงห์ ขนฺตยาคโม)
หลวงปู่สิงห์ ขนฺตยาคโม นามเดิมชื่อ สิงห์ บุญโท ถือกำเนิดเมื่อวันจันทร์ ขึ้น 7 ค่ำ เดือน 3 ปีฉลู เอกศก จุลศักราช 1251 ตรงกับวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2432 ณ บ้านหนองขอน ตำบลหัวตะพาน อำเภออำนาจเจริญ จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งในปัจจุบันคือ บ้านหนองขอน ตำบลหัวตะพาน อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ บิดาชื่อ เพียอินทวงษ์ (อ้าน บุญโท) มารดาชื่อ หล้า บุญโท ท่านเป็นบุตรคนที่ 4 ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 7 คน (บุตรคนที่ 5 คือ พระอาจารย์มหาปิ่น ปญฺญาพโล ป.ธ.5 พระน้องชายของหลวงปู่สิงห์ ขนฺตยาคโม) พระธรรมกวี (ลือชัย คุณวุฑฺโฒ)
พระธรรมกวี นามเดิม ลือชัย นามสกุล ไสยวรรณโณ ฉายา คุณวุฑฺโฒ เป็นบุตรของนายหวาน กับนางยก ไสยวรรณโณ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 7 กรกฎาคม พุทธศักราช 2473 ที่อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา บรรพชาอุปสมบทเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พุทธศักราช 2493 วัดห้วยพุด อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา โดยมีพระครูโสภณศีลาจารย์ (แดง โสภณเถร) วัดภูตบรรพต อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูจันทวิมล (คิ่น จนฺทคุตฺโต) วัดห้วยพุด อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
นอกจากการเทศน์แล้ว ช่วงพรรษาแรกท่านพุทธทาสภิกขุยังได้เรียนนักธรรม และเพลิดเพลินอยู่กับการอ่านและเขียนหนังสือ รวมทั้งการคัดลอกและซ้อมแต่งกระทู้ จนทำให้ท่านพุทธทาสภิกขุสอบได้นักธรรมตรีในพรรษานี้เอง กิจวัตรการนั่งกับที่เป็นเวลานานทำให้ท่านพุทธทาสภิกขุเป็นโรคกระษัย แต่ท่านก็รักษาด้วยตนเองจนหายในพรรษาต่อๆ ไป พระธรรมมหาวีรานุวัตร (อำนวย จนฺทสโร)
พระธรรมมหาวีรานุวัตร (อำนวย จนฺทสโร ป.ธ.๔) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๕ และเจ้าอาวาสวัดคลองโพธิ์รูปปัจจุบัน ท่านเป็นพระนักพัฒนาด้านการศึกษาสงเคราะห์รูปสำคัญในจังหวัดอุตรดิตถ์ โดยเป็นผู้ก่อตั้งสำนักเรียนพระปริยัติธรรมวัดคลองโพธิ์ ในปี พ.ศ. 2513 (ปีที่ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดคลองโพธิ์) และพัฒนาสำนักเรียนแห่งนี้จนสำนักเรียนวัดคลองโพธิ์กลายเป็นสำนักเรียนบาลีที่มีพระภิกษุสามเณรสอบไล่ได้คิดจากจำนวนผู้เข้าสอบและสอบได้มากที่สุด 1 ใน 5 ของประเทศ และได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสำนักเรียนบาลีแห่งที่ 1 ของเขตการปกครองคณะสงฆ์หนเหนือ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานสัญญาบัตร และพัดยศประกอบสมณศักดิ์ ในวันที่ 5 เดือนธันวาคม พ.ศ. 2556 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ในราชทินนามที่ พระธรรมมหาวีรานุวัตร 
พระธรรมมหาวีรานุวัตร มีนามเดิมว่า อำนวย สีเสนียด เกิดเมื่อปีระกาวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2476 ที่บ้านค้อ หมู่ 9 ตำบลสนม อำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์ (ปัจจุบันได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอสนม) โยมบิดา-โยมมารดาชื่อ พ่อเกตุ แม่สุข สีเสนียด สมเด็จพระมหาธีราจารย์ (นิยม ฐานิสฺสโร)
บรรพชาสามเณร ณ วัดกะสังข์ ต.ธนู อ.อุทัย จ.พระนครศรีอยุธยา เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2479 โดยมีพระเทพวงศาจารย์ (ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระครูโบราณคณิสสร) วัดตองปุ เป็นพระอุปัชฌาย์ เมื่อ อายุได้ 14 ปี  สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เขียว จนฺทสิริ)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ มีนามเดิมว่าเขียว เกิดเมื่อวันอังคาร แรม 13 ค่ำ เดือนยี่ ปีมะเส็ง ตรงกับวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2376 เป็นบุตรคนโตของหมื่นพร (น่วม) กรมพระตำรวจขวา กับนางทรัพย์ เมื่ออายุได้ 11 ปี โยมมารดาได้ฝากท่านไว้กับพระสมุห์รอด วัดสมอราย หลังโกนจุกเมื่ออายุ 13 ปีจึงบรรพชาเป็นสามเณรโดยมีพระสมุห์รอดเป็นพระอุปัชฌาย์ ปีต่อมาได้บรรพชาซ้ำในคณะธรรมยุติกนิกาย โดยมีพระอริยมุนี (ทับ พุทฺธสิริ) เป็นพระอุปัชฌาย์ แล้วเล่าเรียนภาษาบาลีกับพระอริยกวี (ทิง) และได้เข้าสอบพระปริยัติธรรมได้เป็นเปรียญธรรม 3 ประโยค ขณะอายุ 17 ปี สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปลด กิตฺติโสภโณ)
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช มีพระนามเดิมว่า ปลด เกตุทัต ประสูติเมื่อวันจันทร์ที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2432 ตรงกับแรม 13 ค่ำ เดือน 6 ปีฉลู ณ บ้านในตรอกหลังตลาดพาหุรัด ติดกับวัดราชบุรณราชวรวิหาร[1] เป็นบุตรขุนพิษณุโลกประชานาถ (ล้ำ เกตุทัต) กับนางปลั่ง พระชนกของพระองค์เป็นเจ้ากรมคนแรกในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ แต่ด้วยปัญหาสุขภาพจึงได้กราบทูลลาออกก่อนที่จะทรงกรมหลวง สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ นามเดิม ฟื้น พลายภู่ ฉายา ชุตินฺธโร (20 มีนาคม พ.ศ. 2448 - 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) เป็นสมเด็จพระราชาคณะ อดีตเจ้าคณะใหญ่หนกลาง อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตแม่กองบาลีสนามหลวง และอดีตเจ้าอาวาสวัดสามพระยา  สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ นามเดิม เกี่ยว โชคชัย ฉายา อุปเสโณ (11 มกราคม พ.ศ. 2471 - 10 สิงหาคม พ.ศ. 2556) เป็นสมเด็จพระราชาคณะฝ่ายมหานิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร อดีตผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และประธานสมัชชามหาคณิสสร เป็นพระเถระที่มีอาวุโสโดยสมณศักดิ์สูงสุดของมหาเถรสมาคม พระธรรมสิงหบุราจารย์ (จรัญ ฐิตธมฺโม)
พระธรรมสิงหบุราจารย์(จรัญ ฐิตธมฺโม) อุปสมบทเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2491 เวลา 14.00น. ณ พัทธสีมาวัดพรหมบุรี อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี โดยมีพระพรหมนคราจารย์ (ดี ธมฺปญฺโญ) วัดแจ้งพรหมนคร อำเภอเมือง จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูถาวรวิริยคุณ(กิมเฮง พุทฺธสโร) วัดพุทธาราม อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระอธิการช่อ ปภากโร วัดพรหมบุรี อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ท่านได้รับฉายาว่า"ฐิตธมฺโม" (ผู้มีธรรมตั้งมั่นแล้ว) พระธรรมโสภณ (โกศล สิรินฺธโร)
พระธรรมโสภณ หรือ หลวงพ่อใหญ่ นามเดิม โกศล โพธิ์งาม ฉายา สิรินฺธโร ( 30 มิถุนายน พ.ศ. 2467) เป็นพระภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย ชาวจังหวัดสุรินทร์ และเป็นเจ้าอาวาสวัดสุทธจินดาวรวิหาร ผู้รับใบอนุญาตโรงเรียนวัดสุทธจินดา,เจ้าสำนักเรียนวัดสุทธจินดา, ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ วัดสุทธจินดา, ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 8 (ธรรมยุต) ดูแลคณะสงฆ์ 6 จังหวัด คือ อุดรธานี หนองคาย เลย สกลนคร หนองบัวลำภูและ บึงกาฬ พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
เรื่องคุยธรรมะนี่ ผมทำตัวเป็นอาจารย์ธรรมะกลายๆ ตอนเช้าก็มีคนมาคุยธรรมะ เราต้องโต้ต้องสู้ ข้าราชการคนหนึ่งเข้าอยู่ทางฝ่ายนี้ เขาก็ต้องเดินผ่านที่ร้าน เราไปทำงานยังที่ทำการ แล้วก็ยังมีคนอื่นอีก แถวๆ นั้นที่เป็นญาติๆ กัน ถ้าเห็นตาคนนี้มาเขาจะมาดักเย้าธรรมะกัน กว่าแกจะหลุดไปทำงานก็เป็นชั่วโมง แล้วก็มาที่บ้านเราด้วย ผมต้องซื้อหนังสือนักธรรมตรี นักธรรมโท นักธรรมเอก อภิธรรมอะไรนี่มาอ่าน ตอนนั้นเรายังเป็นเด็กกว่าเขาเพื่อน ส่วนใหญ่เขาคนแก่ทั้งนั้น แต่เรามักพูดได้ถูกกว่า เพราะเรามีหนังสืออ่าน เขามันพูดตามข้อสันนิษฐาน มันก็สนุกกับการได้พูดให้คนอื่นฟัง ถ้าว่ากันถึงการเรียนธรรมะ นี่มันเรียนมาก่อนบวช เมื่อบวชก็เกือบจะไม่ต้องเรียนอีกแล้ว ขนาดนักธรรมตรี เกือบจะไม่ต้องเรียนเพราะเคยอ่านมาโต้กันก่อน[3] สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (หม่อมราชวงศ์เจริญ ญาณฉนฺโท)
เมื่อทรงประกาศใช้พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121 ได้ทรงโปรดฯ ให้ท่าน (ขณะยังเป็นพระธรรมไตรโลกาจารย์) เป็นเจ้าคณะมณฑลนครสวรรค์ และพระราชทานสัญญาบัตรเจ้าคณะมณฑลแก่ท่าน ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในวันที่ 19 กรกฎาคม ศกนั้น ต่อมาท่านเกิดขัดแย้งกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ถึงกับแสดงกิริยาและวาจามิบังควรเฉพาะพระพักตร์สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทราบ จึงทรงพระดำริจะถอดท่านจากสมณศักดิ์ แต่สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ขอพระราชทานโทษไว้ จึงมีพระบรมราชโองการให้ท่านกราบทูลขอขมาโทษต่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ในท่ามกลางเถรสมาคม ให้ลดนิตยภัตลงมาเท่าพระราชาคณะชั้นสามัญตลอดปี และให้ถอดเสียจากตำแหน่งผู้บัญชาการคณะมณฑลนครสวรรค์สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อาพาธด้วยโรคปอดมาช้านาน อาการทรงและทรุดเรื่อยมาจนกระทั่งมรณภาพเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2470 เวลา 18.05 น. สิริอายุได้  พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
มารดาของท่านพุทธทาสภิกขุชื่อ เคลื่อน พานิช เกิดที่อำเภอท่าฉาง ตาของท่านพุทธทาสภิกขุชื่อเล่ง มียศเป็นขุนสิทธิสาร ปกครองหัวเมืองกระแดะ หรืออำเภอกาญจนดิษฐ์ในปัจจุบัน ครอบครัวของตายายมีความมั่นคงในพระพุทธศาสนา และมีการปฏิบัติสมาธิภาวนากันภายในบ้านเรือน ทำให้มารดาของท่านพุทธทาสภิกขุใกล้ชิดกับพระพุทธศาสนามาตั้งแต่เด็ก ซึ่งความศรัทธาในพระพุทธศาสนานี้ได้ส่งต่อมาที่บุตร และหล่อหลอมให้เด็กชายเงื่อม พานิช กลายเป็นท่านพุทธทาสภิกขุในเวลาต่อมา พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
แก่นพุทธศาสน์ คู่มือมนุษย์ ตัวกูของกู ธรรมโฆษณ์ ปฏิจจสมุปบาทจากพระโอษฐ์ พระพุทธเจ้าสอนอะไร พุทธประวัติจากพระโอษฐ์ ภาษาคน-ภาษาธรรม หนังสือพิมพ์พุทธสาสนา อิทัปปัจจยตา (100 หนังสือดีที่คนไทยควรอ่าน) สูตรของเว่ยหล่าง พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
งานอดิเรกที่รักยิ่งของบิดาท่านพุทธทาสภิกขุคืองานด้านช่างไม้ โดยในเวลาว่าง บิดาของท่านพุทธทาสภิกขุจะทำการต่อเรือไม้เป็นอาชีพเสริม ซึ่งทำให้ท่านพุทธทาสภิกขุสนใจ และชอบในงานด้านนี้ไปด้วย แม้ที่สวนโมกขพลาราม งานไม้ส่วนใหญ่ก็เกิดจากการทำกันเองของคณะสงฆ์ นอกจากนี้ บิดาของท่านพุทธทาสภิกขุยังมีความสามารถในทางกวี ซึ่งความสามารถด้านนี้ส่งอิทธิพลต่อท่านพุทธทาสภิกขุเป็นอย่างมาก โดยผลงานธรรมะของท่านพุทธทาสภิกขุส่วนหนึ่งได้ประพันธ์ไว้ในรูปร้อยกรอง ซึ่งมีความไพเราะ และดึงดูดใจให้คนทั้งหลายเข้าถึงเนื้อหาธรรมะได้ง่ายขึ้น พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส)
เมื่ออายุได้ 21 ปี ได้ไปศึกษาวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร ที่กรุงเทพมหานคร โดยเป็นรุ่นน้องของ สมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของ สมเด็จพระวันรัต (ฑิต อุทโย) พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ในขณะเดียวกันนี้เอง นายธรรมทาสก็ได้รวบรวมญาติมิตรที่สนใจในพระพุทธศาสนามาจัดตั้งเป็นคณะขึ้น ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2472 และนี่คือจุดเริ่มก่อนที่จะกลายเป็นคณะธรรมทานในเวลาต่อมา เรื่องนี้ท่านพุทธทาสภิกขุเล่าให้ฟังว่า พระราชธรรมนิเทศ (พยอม กลฺยาโณ)
พระราชธรรมนิเทศ เกิดเมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2492 อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี บรรพชาเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2502 และอุปสมบทเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2513 ณ วัดสังวรพิมลไพบูลย์ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี สำเร็จการศึกษานักธรรมชั้นเอกในปี พ.ศ. 2516 และได้ไปจำพรรษาอยู่กับท่านพุทธทาสที่สวนโมกขพลารามในการปฏิบัติธรรม แล้วจึงได้กลับมาทำการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและพัฒนาวัดสวนแก้ว จังหวัดนนทบุรี พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (เย็นเต็ก)
วันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2500 ท่านได้เข้าบรรพชาอุปสมบทที่วัดโพธิ์เย็น (สังกัดจีนนิกาย) อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี โดยพระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (โพธิ์แจ้ง) เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับฉายาทางธรรมว่าเย็นเต็ก หลังอุปสมบทได้ศึกษาปฏิบัติธรรมกับพระอุปัชฌาย์ และช่วยเหลือท่านสร้างวัดโพธิ์แมนคุณารามจนสำเร็จ เมื่อพระอุปัชฌาย์มรณภาพในปี พ.ศ. 2529 ท่านได้รับตำแหน่งเจ้าอาวาสสืบต่อมาจวบจนปัจจุบัน พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (เย็นเต็ก)
พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร ท่านมีนามเดิมว่าวีระ โพธิชาญประเสริฐ เป็นชาวจังหวัดกาญจนบุรี เกิดปี พ.ศ. 2479 เป็นบุตรของนายเกียดและนางตวน แซ่ตั้ง พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
นอกจากสมณศักดิ์และปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์แล้ว ท่านพุทธทาสภิกขุยังได้รับการยกย่องจากองค์กรต่างๆ ดังนี้ พระราชประสิทธิคุณ (ทิม ยสทินฺโน)
พระราชประสิทธิคุณ นามเดิม ขาว สกุล มุ่งผล เกิดเมื่อวันเสาร์ สิงหาคม พ.ศ. 2424 ที่ตำบลไผ่ดำ อำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง  ท่านเป็นบุตรคนสุดท้อง และมารดาได้เสียชีวิตแต่เยาวัยว์ เมื่อถึงวัยสมควรบิดาได้นำไปฝากเพื่อศึกษารับใช้พระในวัดมหาดไทย อำเภออ่างทองในขณะนั้น ซึ่งเป็นแบบแผนการศึกษาเดิมในครั้งอดีตที่เด็กจะไปศึกษาจากวัดผ่านการเป็นเด็กวัด บวชเป็นสามเณร และเป็นพระ จนกระทั่งได้มีโอกาสติดตามพระมาอยู่อาศัยในกรุงเทพฯ บวชเป็นสามเณร เข้าเรียนหนังสือที่วัดนวลนรดิศจบชั้น 3 จากนั้นจึงได้ลาสิกขามาช่วยบิดาและครอบครัวประกอบอาชีพ จนกระทั่งถึงวัยครบ 20 ปี จึงเข้ารับการอุปสมบทเป็นพระภิกษุ และกลับไปจำพรรษาที่วัดอนงคาราม กรุงเทพ รับหน้าที่พิเศษคือช่วยสอนหนังสือขอม แก่นักเรียนและนักธรรม ต่อมาได้รับยศสมณศักดิ์เป็นฐานาที่สมุห์ ทำหน้าที่คอยรับเสด็จสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณ วโรรสสมเด็จฯ โปรดมาก จึงได้ส่งพระทิม ให้มาดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าคณะแขวงอำเภอเมืองสุโขทัยระยะนั้น เพื่อดูแลงานการพระศาสนาต่างพระเนตรพระกัณห์ พระทิมเมื่อมาอยู่จังหวัดสุโขทัย ได้ร่วมกับประชาชนก่อตั้งโรงเรียนนักธรรมเพื่อให้การศึกษาแก่กุลบุตรชาวสุโขทัยในครั้งนั้น เมื่อมาอยู่จังหวัดสุโขทัยได้เจริญก้าวหน้าทั้งการงาน และสมณศักดิ์ โดยพระสมุห์ทิมเป็นพระครูประทวนได้ 8 เดือน ก็ได้รับตราตั้งเป็นอุปัชฌาย์และได้รับสัญญาบัตร เป็นพระครูวินัยสาร เจ้าคณะแขวงอำเภอเมือง และอำเภอกงไกรลาศ รวม 2 แห่ง เมื่อ พ.ศ. 2472 เป็นรองเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัย พ.ศ. 2490 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ 2508 เป็นเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัย จนถึงมรณภาพ รวมสิริชนมายุ 89 ปี
เป็นผู้รวบรวมศาสนวัตถุและจัดมอบให้พิพิธภัณฑ์แห่งชาติ รามคำแหง จังหวัดสุโขทัย อาทิ พระธรรมปัญญาจารย์ (สุพจน์ ปภสฺสโร)
พระธรรมปัญญาจารย์ บรรพชาเมื่ออายุ 17 ปี โดยได้บวชหน้าไฟในงานปลงศพของโยมบิดา เมื่อ พ.ศ. 2479 ณ วัดส้มเกลี้ยง (ปัจจุบันคือวัดราชผาติการาม) อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร และอุปสมบทเมื่ออายุ 20 ปี เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2483 ณ วัดราชผาติการาม อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร โดยมีพระธรรมวโรดม (เซ่ง อุตฺตโม) อดีตเจ้าอาวาสวัดราชาธิวาสวิหาร เป็นพระอุปัชฌาย์ มีฉายาว่า "ปภสฺสโร" แปลว่า ผู้มีความรุ่งเรือง, ผู้มีความผ่องใส สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ นามเดิมว่า ฟื้น พลายภู่ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 3 แรม 11 ค่ำ เดือน 4 ปีมะเส็ง เวลา 07.30 น. ตรงกับวันอังคารที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2448 ที่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านคลองสะแก ตำบลคลองสะแก อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายฟุ้ง พรายภู่ และนางกัง พรายภู่ พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ชีวิตสมณเพศในพรรษาที่สองของท่านพุทธทาสภิกขุไม่ต่างจากพรรษาแรกมากนัก ท่านพุทธทาสภิกขุได้ศึกษานักธรรมต่อ และสอบได้นักธรรมโทในพรรษานี้ พระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)
พระธรรมปัญญาบดี นามเดิม ถาวร เจริญพานิช ฉายา ติสฺสานุกโร (27 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 - 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557) เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองฝ่ายมหานิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร และอดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร พระธรรมโกศาจารย์
พระธรรมโกศาจารย์ เป็นสมณศักดิ์สำหรับพระราชาคณะชั้นธรรม ปัจจุบันพระราชทานเฉพาะแก่พระเถระฝ่ายมหานิกาย พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2528 อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาปรัชญาและศาสนา จากมหาวิทยาลัยศิลปากร 3 ธันวาคม พ.ศ. 2528 ปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2530 ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาครุศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2530 ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาปรัชญา จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533 ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาพัฒนศึกษาศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 29 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2536 ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ท่านพุทธทาสภิกขุมีน้องสองคน ซึ่งมีอายุห่างจากท่านพุทธทาสภิกขุ 3 ปี และ 6 ปี ตามลำดับ น้องคนโตเป็นชาย ชื่อ ยี่เกย พานิช ซึ่งภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น ธรรมทาส พานิช และได้เป็นกำลังหลักของคณะธรรมทานในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา และสนองงานของท่านพุทธทาสภิกขุ ส่วนน้องสาวคนสุดท้องของท่านพุทธทาสภิกขุชื่อ กิมซ้อย พานิช ซึ่งภายหลังแต่งงานไปอยู่บ้านดอน[2] และใช้นามสกุลสามีว่า เหมะกุล พระธรรมเจดีย์ (จูม พนฺธุโล)
เมื่ออายุ 12 ปี บรรพชาเป็นสามเณร ที่ วัดโพนแก้ว ต.ท่าอุเทน เมื่อ 10 ธันวาคม 2442 เมื่ออายุครบบวชแล้ว ได้อุปสมบท ที่ วัดมหาชัย อ.เมือง จังหวัดหนองบัวลำภู วันที่ 9 เดือนมีนาคม พ.ศ. 2450 ตรงกับวันจันทร์ ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 4 ปีมะแม ณ พัทธสีมาวัดมหาชัย ตำบลหนองบัวลำภู อำเภอหนองบัวลำภู จังหวัดอุดรธานี โดยมีท่านพระครูแสง ธมฺมธโร วัดมหาชัย เป็นพระอุปัชฌาย์ ท่านพระครูสีมา สีลสมฺปนฺโน วัดจันทราราม (เมืองเก่า) อำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และท่านพระอาจารย์จันทร์ เขมิโย (พระเทพสิทธาจารย์) เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า "พนฺธุโล" พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เดช ฐานจาโร)
นอกจากนี้ ท่านยังได้เป็นพระอุปัชฌาย์และกรรมวาจาจารย์ในการอุปสมบทกุลบุตรจำนวนมาก เช่น ได้รับเลือกจากพระจันทรโคจรคุณ (ยิ้ม จนฺทรํสี) ให้เป็นพระกรรมวาจาจารย์ของพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าพระมนุษยนาคมานพ คราวทรงทำทัฬหีกรรม ได้สั่งสอนอุบาสกอุบาสิกาให้เลื่อมใสในพระธรรมและรักษาศีล ได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการมหามกุฏราชวิทยาลัยฝ่ายบรรพชิต ในตำแหน่งสภานายก เคยตามเสด็จพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวชิรญาณวโรรสไปตรวจการพระศาสนาในหัวเมืองชายทะเลฝั่งตะวันตก เป็นต้นพระธรรมไตรโลกาจารย์ (เดช ฐานจาโร) อาพาธเป็นโรคริดสีดวง มีโลหิตออกมาก อาการเรื้อรังอยู่นาน แพทย์หลายคนแม้แต่แพทย์หลวง เช่น หม่อมเจ้าภูลสวัสดิ์ ทินกร มารักษาก็ไม่หาย จนวันที่ 14 มกราคม ร.ศ. 113 เริ่มมีอาการหอบมาก และถึงแก่มรณภาพเมื่อเวลา 3 โมงเช้าวันนั้น (นับแบบปัจจุบันตรงกับ พ.ศ. 2438) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระอาลัยเสียดายเป็นอย่างมาก โปรดให้พระราชทานโกศเหลี่ยมราชนิกูลเป็นเกียรติยศเป็นกรณีพิเศษ พระพรหมจริยาจารย์ (สงัด ปญฺญาวุโธ)
พระพรหมจริยาจารย์ (สงัด ปัญฺญาวุโธ) ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่หนใต้ และเจ้าอาวาสวัดกะพังสุรินทร์ ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมือง จังหวัดตรัง มีนามเดิมว่า สงัด ลิ่มไทย เกิดเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2471 ที่บ้านหนองไทร ตำบลนาโยงเหนือ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง โดยโยมบิดา-มารดา ชื่อ นายเปลี่ยน และนางทองอ่อน ลิ่มไทย ในปี พ.ศ. 2491 ได้เข้าพิธีอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ พัทธสีมาวัดจอมไตร อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง โดยมีพระครูสังวรโกวิท เป็นพระอุปัชฌาย์, พระครูพิบูลธรรมสาร เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระผุด มหาวีโร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้ศึกษาพระปริยัติธรรมจนสอบได้เปรียญธรรม 7 ประโยค ในปี พ.ศ. 2504 พระธรรมมงคลเจดีย์ (เฉลียว ฐิตปุญฺโญ)
พระธรรมมงคลเจดีย์ นามเดิม เฉลียว ปัญจมะวัต เกิดเมื่อวันพุธที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2468 เป็นชาวปทุมธานี พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปญฺโญ)
พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปญฺโญ) นามเดิม เช้า ยศสมบัติ เกิดเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2452 ตรงกับวันพุธขึ้น 1 ค่ำ เดือน 8 ปีระกา ณ ตำบลพยุหะ อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ โยมบิดาชื่อนายโฉม โยมมารดา นางน้อย  พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
แต่แล้วบิดาของท่านพุทธทาสภิกขุก็ได้เสียชีวิตไปในช่วงที่ท่านพุทธทาสภิกขุเรียนหนังสืออยู่ชั้น ม. 3 เมื่อจบชั้น ม. 3 ท่านพุทธทาสภิกขุจึงต้องออกจากโรงเรียนมาช่วยมารดาทำการค้าขาย และส่งน้องชาย ซึ่งในขณะนั้นเป็นสามเณรยี่เกย ให้มีโอกาสได้เรียนที่โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีรวย พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ท่านพุทธทาสมีผลงานที่เรียบเรียงเป็นหนังสือเกี่ยวกับพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก อาทิเช่น (เรียงลำดับตามตัวอักษร) พระมหาคณานัมธรรมปัญญาธิวัตร (เจริญ กิ๊นเจี๊ยว)
วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 เวลา 15:30 น. ท่านได้อุปสมบทเป็นภิกษุ ณ พัทธสีมาวัดมงคลสมาคม ถนนแปลงนาม ตำบลอิศรานุภาพ อำเภอสัมพันธวงศ์ จังหวัดพระนคร พระครูคณานัมสมณาจารย์ (เวียงหมาง) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูบริหารอนัมพรต (ทงมิน) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และองสุตบทบวร (บิ่นเลือง) เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่ากิ๊นเจี๊ยว
พระมหาคณานัมธรรมปัญญาธิวัตร มรณภาพเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2561 เวลา 15:16 น. เนื่องจากเลือดออกในสมอง ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สิริอายุ พรรษา 70 พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปญฺโญ)
พระธรรมคุณาภรณ์ (เช้า ฐิตปญฺโญ ) (23 มิถุนายน พ.ศ. 2452 - 10 ตุลาคม พ.ศ. 2513) เป็นพระเถระชั้นผู้ใหญ่อีกท่านหนึ่งในจังหวัดนครสวรรค์ เป็นเจ้าอาวาสวัดโพธาราม, อดีตสมาชิกสังฆสภา, อดีตเจ้าคณะผู้ตรวจการจังหวัดนครสวรรค์และอดีตพระธรรมทูตสาย ๓ พระญาณสิทธาจารย์ (สิม พุทฺธาจาโร)
เมื่อท่านอายุ 17 ปี ได้ขอบิดามารดาบรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดศรีรัตนาราม ซึ่งเป็นวัดมหานิกาย ณ บ้านบัว นั้นเอง เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2469 ตรงกับวัน อาทิตย์ แรม 7 ค่ำ เดือน 8 ปีมะโรง โดยมีพระอาจารย์สีทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ พระธรรมเจดีย์ (กี มารชิโน)
วันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2465 ย้ายมาอยู่วัดทองนพคุณ และบรรพชาเป็นสามเณรในวันที่ 14 มีนาคม ศกนั้น โดยมีพระครูวิเศษศีลคุณ (ชุ่ม ติสาโร) เป็นพระอุปัชฌาย์ และอุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2471 โดยมีพระมงคลเทพมุนี (นวม พุทฺธสโร) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระสังวรวิมล (ชุ่ม ติสาโร) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระสมุห์ชื้อ พฺรหฺมสโร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า มารชิโนพระธรรมเจดีย์ ได้บรูณะปฏิสังขรณ์วัดทองนพคุณ และก่อสร้างถาวรวัตถุเพิ่มเติมหลายประการ โดยไม่เคยเรี่ยไรเงินจากประชาชน นอกจากนี้ท่านยังได้กวดขันภิกษุสามเณรในวัดให้ใส่ใจลงอุโบสถ ทำวัตรสวดมนต์ ครองจีวรให้เรียบร้อย รักษาความสะอาด อย่างเคร่งครัด รูปใดบกพร่องจะถูกลงโทษถึงบัพพชนียกรรม ทำให้วัดเป็นระเบียบเรียบร้อยเป็นที่ชื่มชมของประชาชน  พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
ผมออกจากบ้านไปอยู่วัดเมื่ออายุ 8-9-10 เรียนหนังสือ ก ข ก กา กระทั่ง มูลบทบรรพกิจกันที่วัด อายุ 11 ปีได้เวลาไปโรงเรียนแล้วถึงกลับมาอยู่บ้าน สมัยก่อนมันเป็นธรรมเนียมเด็กชายต้องอยู่วัดกันทั้งนั้น แต่ละวัดมีเด็กเป็นฝูง จะไปอยู่วัดก็มีดอกไม้ธูปเทียนไปฝากตัวเป็นศิษย์พระ ทางวัดเขาก็จะมอบหน้าที่ให้อาจารย์องค์หนึ่งหรือสององค์ให้คอยดูแลเรื่องอาหารการกิน คอยควบคุมให้เด็กมันได้กินกันเป็นระเบียบเรียบร้อย แล้วให้มันได้เรียนหนังสือ ได้รับการอบรมอะไรบ้าง ในเรื่องไหว้พระสวดมนต์ต์ เรื่องอุปัฏฐากพระ เป็นเวรผลัดกันตักน้ำ ขาดไม่ได้ ทำสวนครัวริมสระ ยกร่องปลูกมัน ทำกันทั้งนั้น อาหารนั้นข้าวก็ได้จากบิณฑบาต ส่วนแกงนี่ทางบ้านเขาจะส่งเป็นหม้อเขียว ๆ ของบ้านใครเด็กคนนั้นก็ไปเอามา หม้อแกงจึงมีมาก ข้าวก็พอฉัน แกงก็พอ บ้านพุมเรียง ข้าวปลามันอุดมสมบูรณ์ [3] พระพรหมจริยาจารย์ (สมุท รชตวณฺโณ)
พระพรหมจริยาจารย์ มีนามเดิมว่าสมุท รัชฏาวรรณ เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2463 ตรงกับวันแรม 4 ค่ำ เดือน 7 ปีวอก ณ บ้านเลขที่ 74 หมู่ที่ 4 ต.บางระกำ อำเภอโพธิ์ทอง [จังหวัดอ่างทอง โยมบิดา-โยมมารดาชื่อนายฟอง และนางแก้ว รัชฏาวรรณ ในช่วงวัยเยาว์ สำเร็จการศึกษาชั้นประถมบริบูรณ์ ณ โรงเรียนประชาบาลวัดโบสถ์ราษฎร์ศรัทธา ต.บางระกำ อ.โพธิ์ทอง จ.อ่างทอง เมื่อสมัยเป็นเด็ก ได้เข้ามาอยู่วัดเบญจมบพิตรฯ เป็นศิษย์วัดเรียนบาลี ซึ่งเป็นศิษย์วัดรุ่น “ราชปะแตน” คือ นุ่งผ้าโจงกระเบน เสื้อราชปะแตนขาวอย่างชาววัง  พระธรรมเจดีย์ (กี มารชิโน)
พระธรรมเจดีย์ มีนามเดิมว่า กี แซ่ตัน เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2451 ตรงกับวันแรม 7 ค่ำ เดือน 4 ปีวอก เป็นบุตรนายแสงกับนางลุ้ย ภูมิลำเนาอยู่ตำบลหนองดีนนก อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เรียนจบชั้นประถมบริบูรณ์จากโรงเรียนสนามจันทร์  พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (โพธิ์แจ้ง)
ท่านบรรพชาเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2471 ณ สำนักสงฆ์ถ้ำประทุน (เช็งจุ้ยยี่) อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี โดยมีพระอาจารย์หล่งง้วนได้เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับฉายาว่า “โพธิ์แจ้ง” ท่านฝึกปฏิบัติกรรมฐานที่สำนักนั้นจนแตกฉาน และรักษาพระวินัยอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ยังช่วยรักษาประชาชนที่ป่วยไข้โดยใช้วิชาสมุนไพรตามที่เคยร่ำเรียนมา พระธรรมโมลี (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ)
บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2492 ณ วัดกลางสุรินทร์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์โดยมีพระประภากรคณาจารย์ (เดื่อ ปภากโร) อดีตเจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ เป็นพระอุปัชฌาย์ และอุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2497 ณ พัทธสีมา วัดกลางสุรินทร์ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ โดยมีพระประภากรคณาจารย์ (เดื่อ ปภากโร) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูวิภัชกัลยาณธรรม (จันทร์ กลฺยาณมุตฺโต) เป็น พระกรรมวาจาจารย์ และพระครูสิทธิการโกศล (เทพ นนฺโท) เป็น พระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า “ญาณวิสุทฺโธ” พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)
เมื่ออายุได้ 11 ขวบ ท่านพุทธทาสภิกขุได้กลับมาอยู่ที่บ้าน และเข้าเรียนที่วัดโพธาราม หรือวัดเหนือ โรงเรียนในวัดนี้เป็นโรงเรียนแผนใหม่ ซึ่งใช้หลักสูตรที่ปรับปรุงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยในสมัยนั้นมีการเกณฑ์พระจากทั่วประเทศไปอบรมครูที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร กรุงเทพฯ ก่อนที่จะกลับมาสอนยังท้องถิ่นเดิมของตน ที่วัดโพธาราม มีครูที่ไปอบรมในครั้งนั้นชื่อครูวัลย์ จากนั้นก็สืบต่อมายัง ครูทับ สุวรรณ และท่านพุทธทาสภิกขุก็ได้เล่าเรียนกับครูผู้นี้ พระครูธรรมสรคุณ (เขียน ขนฺธสโร)
ท่านเกิดเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ณ บ้านกะทิง ต.พลวง อำเภอเขาคิชฌกูฏ (ขณะนั้นเป็นอำเภอมะขาม) จ.จันทบุรี เป็นบุตรของนายอยู่ และ นางมุ้ง ทองคำ ในครอบครัวของท่านประกอบอาชีพพวกเกษตรกรรม และการหาของป่าสมุนไพร ดังนั้น ท่านจึงได้รับการถ่ายทอดวิชาพืชสมุนไพรและของป่าบนเขาคิชฌกูฏ จนมีความชำนาญ ในช่วงวัยเรียน ท่านเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่โรงเรียนวัดกะทิง ต.พลวง กิ่ง อ.เขาคิชฌกูฏ จ.จันทบุรี จนกระทั่งพอท่านมีอายุครบบวช ท่านจึงได้อุปสมบทเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2494 โดยมีพระครูนิเทศคณานุสิฏฐ์ วัดหนองอ้อ ต.มะขาม อ.มะขาม จ.จันทบุรี เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระครูพุทธบทบริบาล วัดพลวง ต.พลวง กิ่ง อ.เขาคิชฌกูฏ จ.จันทบุรี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้รับนามฉายาว่า “ขนฺธสโร” หลังจากนั้น ท่านได้สอบไล่นักธรรมชั้นตรี และได้รับภาระตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดกระทิง สืบต่อจาก หลวงพ่อรุ่ง อดีตเจ้าอาวาสวัดกระทิง ที่ได้มรณภาพลงในปี พ.ศ. 2499 และในปี พ.ศ. 2516 ได้รับสมณศักดิ์เป็น พระครูธรรมสรคุณ และในปี พ.ศ. 2538 ท่านก็ได้ริเริ่มโครงการ นำวัดเข้าสู่โรงเรียน แล้วนำโดยการปฏิบัติจริง จากนั้นอีก 3 ปีต่อมา ท่านได้พิมพ์หนังสือเรื่อง นำวัดเข้าสู่โรงเรียน เพื่อให้เด็กวัดรู้จักอารยธรรมของชาวจันทบุรี และ วิถีชีวิตของคนจันทบุรีในสมัยก่อน จากผลงานของท่าน ที่ได้ปฏิบัติมา สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก  ได้พระราชทานปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ แด่พระครูธรรมสรคุณ ในวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 รวมทั้ง ได้รับโล่เกียรติคุณผู้ทำคุณประโยชน์ด้านการแนะแนวชีวิตและสังคม ประจำปี พ.ศ. 2546 จากกระทรวงศึกษาธิการ ท่านเป็นคนมีน้ำใจ ทุกครั้งที่เวลา หน่วยงานราชการ องการกุศล โรงเรียน ได้ขอความอนุเคราะห์จากท่าน ท่านไม่เคยปฏิเสธ ท่านจะช่วยเหลือพวกเขาเหล่านั้นอย่างเต็มที่ หลวงพ่อเขียน ท่านเป็นคนที่สามารถหยั่งรู้ฟ้าดิน อย่างเช่นเหตุการณ์ที่น้ำท่วมในจันทบุรีในปี พ.ศ. 2542 และเวลาผู้คนเดินทางขึ้นมาบน เขาคิชฌกูฏ มานมัสการกราบท่าน ท่านก็จะให้โชคให้ลาภ ให้เงินทอง ให้ความสุขกับผู้คนที่มีจิตใจเคราพท่าน และเวลามีเรื่องร้ายใด ๆ ท่านก็จะช่วยเหลืออย่างเต็มที่  พระวิมลเมธาจารย์ (เจ้ง จนฺทสโร)
หลวงพ่อเจ้ง จันทสโร (20 กรกฎาคม พ.ศ. 2406 - 27 เมษายน พ.ศ. 2499) อดีตเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม และ อดีตเจ้าคณะจังหวัดตราด ได้รับการขนานนามว่า บิดาแห่งการศึกษาของจังหวัดตราด ในฐานะที่เป็นพระผู้เคร่งครัด ในพระธรรมวินัย เป็นนักปกครอง เป็นแบบอย่างที่ดีและที่สำคัญท่านให้การสนับสนุนทางการศึกษาในจังหวัดตราดเป็นอย่างมาก แม้แต่ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ สมเด็จพระสังฆราช ยังเคยย้ำพระราชดำรัสถึง 2 ครั้งว่า พระเจ้งเป็นพระที่ดีมาก
พระวิมลเมธาจารย์ หรือ หลวงพ่อเจ้ง จันทสโร ท่านเกิดเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2406 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 แห่งราชวงศ์จักรี ณ บ้านแหลมหิน ตำบลหนองคันทรง อำเภอเมือง จังหวัดตราด วัยเด็กได้รับการศึกษาเพียงการหัดอ่านภาษาไทยจากพระอาจารย์สร้อย วัดแหลมหิน ซึ่งในสมัยนั้นไม่มีโรงเรียนไม่มีแบบเรียนจึงมีน้อยคนนักที่จะรู้หนังสือไทย ท่านอุปสมบทเมื่อมีอายุได้ 21 ปี ในวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2427 ในรัชกาลถัดมา ณ วัดไผ่ล้อม โดยมีพระอุปัชฌาย์รุ่ง วัดไผ่ล้อม เป็นพระอุปัชฌาย์ พระปลัดนิตย์ วัดกลาง เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระใบฎีกาหล่อน วัดไผ่ล้อม เป็นพระอนุสาวนาจารย์ หลังจากนั้นได้เริ่มศึกษาหนังสือไทย พระธรรมคำภีร์ บาลีและพระวินัยบัญญัติ ท่านอุตสาหะและพากเพียรในการเขียนอ่านจนมีความรู้ทั้งภาษาไทยและขอมจนแตกฉาน ได้รับอนุญาตให้แสดงธรรมเทศนา พระธรรมเจ็ดคัมภีร์ ที่แสดงได้ยากยิ่ง เมื่อบวชได้เพียง 4 พรรษาเท่านั้น ต่อมาท่านได้รวบรวมหนังสือสวดมนต์มาทำการแปลและจัดพิมพ์ขึ้น เช่น คิริมานนทสูตร เป็นต้น ในปี พ.ศ. 2445 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม เป็นพระอุปัชฌาย์ เป็นพระครูวิมลเมธาจารย์ ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดตราด ตามลำดับ ครั้งสุดท้ายได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะที่ พระวิมลเมธาจารย์วรญาณคณานุรักษ์ สังฆปาโมกข์ ท่านได้ตั้งโรงเรียนสอนนักธรรมขึ้นเป็นครั้งแรกในจังหวัดตราด ท่านถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2499 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช